Fianne Konings en Marjo Berendsen over Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs door Jacolien de Nooij

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Fianne Konings en Marjo Berendsen over Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs door Jacolien de Nooij"

Transcriptie

1 Fianne Konings en Marjo Berendsen over Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs door Jacolien de Nooij De publicatie van Fianne Konings, Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs 1, is voor culturele instellingen, naast het theoretisch kader ontwikkeld door Barend van Heusden, een interessant en belangrijk document over mogelijke toepassingen van het theoretisch kader. Hierin is te lezen hoe een instelling systematisch naar cultuureducatief aanbod kan kijken en hoe kan worden nagedacht over afstemming met het onderwijs. Nu, bijna anderhalf jaar later, kijken we hoe de Fianne Konings publicatie ontvangen is en op welke manier er al met het analyse-instrument uit het onderzoek wordt gewerkt. We spreken hierover met Fianne Konings zelf en ervaringsdeskundige Marjo Berendsen, zij is adviseur cultuureducatie en Cultuur in de Spiegel bij Plein C in Noord- Marjo Berendsen Holland. Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs is verschenen in november Welke reacties hebben jullie gekregen op deze publicatie? Marjo: Ik merk dat de instellingen over het algemeen eerst meer moeten weten over Cultuur in de Spiegel. Het analyse-instrument uit het artikel van Fianne is nog vrij onbekend bij de culturele instellingen, maar ze zijn er zeker wel in geïnteresseerd. Ze zien hoe belangrijk het is dat je dezelfde taal spreekt en dat er samenhang is tussen hun activiteit en wat er op school gebeurt. Fianne: De opdracht voor dit onderzoek is gegeven even door het Fonds voor Cultuurparticipatie met als doel de bijdrage van culturele instellingen aan basisscholen te versterken en beter te kunnen evalueren. Het analyse-instrument uit deze publicatie is een eerste product uit mijn onderzoek, waarmee de instellingen een eerste stap kunnen maken in het analyseren van hun culturele activiteiten. Wat ik, net als Marjo, ook merk is dat mensen het theoretisch kader eerst goed willen begrijpen. Daar moet ik in mijn lezingen dus tijd aan besteden, en daardoor komt het onderdeel afstemming tussen instellingen en onderwijs uit mijn artikel minder aan bod. Wel hoor ik terug dat de nadruk op afstemming in plaats van samenwerking als zinvol wordt ervaren. Samenwerken om 1 Deze publicatie is te downloaden via de website van het Fonds voor Cultuurparticipatie en via de bibliotheek op de website van Cultuur in de Spiegel.

2 het samenwerken, daar zijn mensen wel klaar mee. Ze willen hun aanbod goed met het onderwijs afstemmen zodat het aanbod betekenisvol wordt voor de leerlingen. Marjo: Als wij bij Plein C met instellingen in gesprek gaan, is de afstemming tussen scholen en hun culturele omgeving een vast onderwerp. Dan verwijzen we altijd naar het analyse-instrument van Fianne. De instellingen worden door het analyse-instrument aangespoord om hun keuzes goed te onderbouwen en hun activiteit in te passen in het onderwijs. Fianne: Die bewustwording van je keuzes, daar gaat het om, dat heeft prioriteit. Vooralsnog laat dit artikel vooral zien hoe systematisch naar cultuureducatief aanbod gekeken kan worden en zet het wellicht aan tot denken over de inhoud van het huidige aanbod en de afstemming hierover tussen culturele instellingen en scholen. Wordt het artikel ook zo opgepakt en is het op deze manier bruikbaar? Marjo: Het artikel met analyse-instrument is nog niet bij iedereen bekend en dat is natuurlijk zonde. Dus het is heel goed dat het analyse-instrument nu in de spotlights wordt gezet. Fianne: Je kunt het analyse-instrument al gebruiken, maar het is ontwikkeld als onderzoeksinstrument. Daarmee heb ik onderzocht hoe het aanbod van culturele instellingen kan bijdragen aan cultuuronderwijs, dit kan versterken en hoe je dit kunt evalueren. Het instrument kan instellingen helpen om zich bewust te worden van hoe hun aanbod in het grotere geheel past, zowel inhoudelijk als wat betreft je rol en werkwijze in de afstemming. Marjo: Daarvoor vind ik het heel bruikbaar. In november en december heb ik een aantal workshops gegeven, waarin we hebben gewerkt met het analyse-instrument van Fianne. De deelnemers hebben met het instrument een bestaand educatief programma of cultuurproject geanalyseerd. Daar was goed te zien dat de educatief medewerkers van de instellingen meer inzicht kregen in hoe hun aanbod beter kan aansluiten bij de leerlingen en bij de rest van het curriculum. Vooral voor dat laatste, de plaats van hun activiteit in het grotere geheel, was veel interesse. Is het voor educatiemedewerkers eenvoudig om de omschakeling naar het denken vanuit onderwerp, vaardigheden en media te maken? Marjo: Het is deels een heel andere manier van denken om gericht een onderwerp uit te werken vanuit vaardigheden of media. Zowel docenten als educatiemedewerkers vinden het niet altijd gemakkelijk, hoe je op een goede manier kunt aanzetten tot reflectie, aansluitend bij de leerling. Dat wordt soms ook wel opgevat als een beperking, alsof er alleen aandacht zou mogen zijn voor reflectie. Wat we willen is dat de instellingen zorgvuldig nadenken over wat ze willen bereiken het moet meer zijn dan een marketingsausje voor je aanbod. Als adviseurs kunnen we de educatiemedewerkers daarin ondersteunen. Daarbij stimuleren we altijd dat scholen en instellingen hierover samen in gesprek gaan. 2

3 Denken de culturele instellingen al voldoende na over de samenhang met het onderwijs? Fianne: Wat mij opvalt, is dat er vooral samenhang wordt gezocht in de vaardigheden (waarnemen, verbeelden, conceptualiseren en analyseren). Vanuit mijn onderzoek gezien zou je samenhang juist moeten zoeken in het onderwerp. Daar wordt vaak te snel aan voorbij gegaan. Marjo: Daar ben ik het niet mee eens. Scholen werken juist steeds meer thematisch. Regelmatig krijgen instellingen een vraag als we gaan een project doen over (bijvoorbeeld) water, is daar een theatervoorstelling of archiefdocumentatie over?. Dan gaat het niet over doelen, vaardigheden of media, maar over wat de school wil met de buitenschoolse activiteit binnen dat thema. Fianne: Dat is eigenlijk precies wat ik ook bedoel. Ze hebben een onderwerp, maar dan moet je nadenken over wat je wilt bereiken met dat onderwerp, en waarom je op dat moment die kinderen op die wijze op dat onderwerp laat reflecteren. De relevantie van het onderwerp voor leerlingen, daar gaat het om. Marjo: Wanneer culturele instellingen zo n brede vraag over een project over water krijgen, kunnen ze een school helpen door goed door te vragen naar wat de school precies wil, wat ze verder nog doen in het kader van dat project en hoe de instelling daaraan kan bijdragen. Daarbij is het belangrijk dat je niet puur vanuit je eigen aanbod denkt en soms ook nee moet zeggen, omdat het niet past bij jouw kracht of omdat je onvoldoende capaciteit hebt. Uiteindelijk wil je allebei een positieve en leerzame ervaring voor de leerling. Vragenlijst voor analyse en ontwerp van educatie activiteiten De onderstaande selectie vragen is een voorbeeld van hoe het artikel van Fianne Konings gebruikt kan worden om beargumenteerde keuzes te maken: Over welk onderwerp worden de leerlingen bewust(er) gemaakt? Welke basisvaardigheden worden geoefend? Welke mediavaardigheden worden ingezet? Sluit dit aan bij (de ontwikkeling van) de leerlingen? Bij welke vakken sluit de les aan? In paragraaf 2.4 en 3.5 van het artikel vindt u de uitgebreidere analyseinstrumenten afstemming en inhoud. In het artikel van Fianne wordt gesteld dat het nastreven van de samenhang tussen cultuuronderwijs en andere onderwijsgebieden hoofdtaak is van het onderwijs en de culturele instelling hierin slechts een dienende rol kunnen hebben. Veel scholen zijn op dit moment nog aan het zoeken naar en experimenteren met een voor hen werkbare vorm van deze samenhang. Moeten de instellingen dan maar afwachten totdat de scholen deze vorm hebben gevonden of kunnen ze een actievere houding aannemen? Fianne: De instellingen moeten zo snel mogelijk met de scholen om tafel. Ik vind het essentieel dat de educatiemedewerkers de docent bij dat gesprek zien als een gelijkwaardige partner. Zonder te willen generaliseren zie ik dat er nu vaak wordt ingezet op de deskundigheidsbevordering van leerkrachten. Dat is interessant, maar laat de educatiemedewerker vooral ook leren van leerkrachten over leerlingen en onderwijs. Marjo: Zowel de instellingen als het onderwijs hebben behoefte aan de verduidelijking en versterking van de positie van cultuuronderwijs. Dat is een gedeeld belang. Cultuur in de Spiegel laat zien, welke rol cultuuronderwijs heeft binnen het hele onderwijs en laat de samenhang zien van 3

4 cultuuronderwijs met vakken als taal, rekenen en wereldoriëntatie, en dat is de meerwaarde. Ik zie wel dat in het veld veel behoefte is aan praktische ondersteuning bij het werken met de theorie. Met name grotere instellingen willen niet afwachten, maar juist anticiperen op de vraag vanuit scholen en dus al van start gaan met het ontwikkelen van aanbod vanuit Cultuur in de Spiegel. Moeten de culturele instellingen zich nu niet teveel schikken naar het onderwijs? Marjo: Nee, dat denk ik niet. Je moet als instellingen goed weten wat je eigen kennis, aanbod en mogelijkheden zijn en daarna ga je in overleg met de scholen om te kijken waar ze naar op zoek zijn en of jij dat kunt bieden. Uiteindelijk gaat het om de ontwikkeling van de leerling, en daar wil je beide een zo waardevol mogelijke bijdrage aan leveren. Wat is jullie advies aan de culturele instellingen? Fianne Gebruik het theoretisch kader als een gedeeld referentiekader van waaruit je werkt. Marjo: Als cultuuraanbieder is het goed te beseffen dat scholen verschillende keuzes maken in de hoeveel tijd die ze willen besteden aan cultuuronderwijs. De ene school wil van jou simpelweg geschikt aanbod afnemen, een andere school wil graag dat jij met hen meedenkt en dat je aansluit bij wat zij al op school doen. Respecteer die keuze en probeer daar zo goed mogelijk op in te spelen. Fianne: Besef ook dat je niet gelijk je hele werkwijze hoeft om te gooien. Analyseer eerst wat je al wel doet en waar je tevreden mee bent. Vanuit die bewustwording kun je volgende stappen nemen. Soms kom je al veel verder door dat wat je al doet doelgerichter te formuleren. Marjo: Nog een tip: Maak gebruik van de kennis van de adviseurs in jouw regio 2. Ze kunnen op maat meedenken met je plannen. En houd in de gaten wat er in de komende tijd aan deskundigheidsbevordering en praktische instrumenten wordt aangeboden. Welke bronnen raden jullie aan? Fianne: De Inhouds-3hoek van de aio s 3. Dit is een goede manier om te checken wat je precies doet. Ook is het heel nuttig om de handelingen van de leerling in de activiteiten (wat moet hij of zij precies doen?) in werkwoorden te beschrijven en deze op te zoeken in de Inhouds-3hoek bij de basisvaardigheden, dat helpt je om nog beter te begrijpen waar je mee bezig bent. Ga er vooral actief mee aan de slag. Je krijgt het theoretisch kader in de vingers door ermee te werken, niet door alleen te lezen. Marjo. En Fiannes onderzoek natuurlijk. Ik vind het heel goed dat daar nu weer even extra aandacht aan wordt besteed, want cultuuronderwijs wordt vormgegeven door scholen en culturele instellingen samen

5 Voor meer informatie over Plein C kijkt u op Het artikel van Fianne Konings is te downloaden via de website van het Fonds voor Cultuurparticipatie. Om direct naar het artikel te gaan scant u de QR-code hiernaast met uw tablet of smartphone of kopieert u onderstaande link in uw browser. Wilt u een gesprek met een van de adviseurs Cultuur in de Spiegel in de regio Noord-Holland, neem dan contact op met Vibeke Roeper van Plein C via of Op de website vindt u een handige samenvatting als voorbereiding op het artikel van Fianne Konings. Kopieer onderstaande link in uw browser of scan de QR-code hiernaast met uw tablet of smartphone. instellingen/samenwerken-met-het- onderwijs/de-voorbereiding/doorlopende-leerlijn-analyse-i 5

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be 1. Stavaza van CIS Nederland 2. Emiel Copini (14-18jaar) en Theisje van Dorsten (4-10 jaar) 3. Astrid Rass

Nadere informatie

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be - Barend geeft een stavaza van CIS Nederland - Emiel Copini (10-14 jaar) - Theisje van Dorsten (4-10 jaar)

Nadere informatie

Cultuur in de Spiegel

Cultuur in de Spiegel Cultuur in de Spiegel Naar een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs Barend van Heusden Afdeling Kunsten, Cultuur en Media 14 september 2011 Aanleiding Vragen vanuit het werkveld over: Inhoud cultuureducatie

Nadere informatie

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Hoe breng je meer lijn en structuur in je cultuureducatie en hoe werk je gericht aan de persoonlijke (creativiteits)- ontwikkeling van leerlingen? Basisscholen

Nadere informatie

Leren van gisteren en vandaag voor de cultuureducatie van morgen

Leren van gisteren en vandaag voor de cultuureducatie van morgen NIEUWSBRIEF nummer 4, 28 januari 2014 Leren van gisteren en vandaag voor de cultuureducatie van morgen Waarom ontvangt u deze nieuwsbrief? Omdat Museumgroep Leiden, BplusC en Kunstgebouw samen met lokale

Nadere informatie

Nieuwsblad over cultuureducatie

Nieuwsblad over cultuureducatie 3 Nieuwsblad over cultuureducatie in het Voortgezet Onderwijs februari 2012 In dit nummer: Cultuur in de Spiegel Oneindig Noord-Holland in de klas Landschap en kunst in Low Holland Kenniskring Cultuur

Nadere informatie

Cultuuronderwijs: kwaliteit door kennis

Cultuuronderwijs: kwaliteit door kennis faculteit der letteren cultuur in de spiegel prof.dr.b.p. (Barend) van Heusden Oude Boteringestraat 23 9712 GC Groningen E b.p.van.heusden@rug.nl T 050 363 6018 Contactpersoon M.C.H.(Hadewijch) de Jong

Nadere informatie

Cultuureducatie in het basisonderwijs

Cultuureducatie in het basisonderwijs Cultuureducatie in het basisonderwijs Gemeente Westland Nulmeting Inleiding Teneinde aan het einde van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) vast te kunnen stellen wat de bereikte resultaten

Nadere informatie

De Blauwe Schuit Onderwijs, gemaakt als onderdeel van het project Cultuleren.

De Blauwe Schuit Onderwijs, gemaakt als onderdeel van het project Cultuleren. Welkom bij CULTUURspoor, een instrument om in 5 stappen cultuurbeleid te maken. De uitkomst van deze handleiding leidt tot een kader waarmee je als school keuzes maakt uit het culturele aanbod. Zo heb

Nadere informatie

Cultuur in de Spiegel Vlaanderen-Nederland. Barend van Heusden met Emiel Copini en Astrid Rass Groningen, 1 oktober 2013

Cultuur in de Spiegel Vlaanderen-Nederland. Barend van Heusden met Emiel Copini en Astrid Rass Groningen, 1 oktober 2013 Cultuur in de Spiegel Vlaanderen-Nederland Barend van Heusden met Emiel Copini en Astrid Rass Groningen, 1 oktober 2013 Het CiS-project: - Vraagstelling: tegemoet komen aan beoefte aan houvast m.b.t. -

Nadere informatie

Creativiteit VAK!!! Drama Gedragen door de leerkrachten. Weerbaarheid. (college theater)

Creativiteit VAK!!! Drama Gedragen door de leerkrachten. Weerbaarheid. (college theater) 1. Creativiteit VAK!!! Drama Gedragen door de leerkrachten Weerbaarheid (college theater) - Podium talentontw. - Gezamenlijk invullen van Shp op hen zen ( zie nr. 6 Elly ronde 1) (young ones) - Bewust

Nadere informatie

Alvast hartelijk dank voor het invullen! De teams van Kunststation C, IVAK de Cultuurfabriek, Cultuur Educatie Stad en Museumhuis Groningen

Alvast hartelijk dank voor het invullen! De teams van Kunststation C, IVAK de Cultuurfabriek, Cultuur Educatie Stad en Museumhuis Groningen Wij verzoeken u vriendelijk de volgende vragen over cultuureducatie op uw school te beantwoorden. Uw antwoorden zijn voor ons van groot belang om de ondersteuning van cultuureducatie op de scholen de komende

Nadere informatie

Samenvatting Cultuur in de Spiegel, Culturele instellingen en de doorlopende leerlijn cultuuronderwijs Promotieonderzoek Fianne E.M.

Samenvatting Cultuur in de Spiegel, Culturele instellingen en de doorlopende leerlijn cultuuronderwijs Promotieonderzoek Fianne E.M. Samenvatting Cultuur in de Spiegel, Culturele instellingen en de doorlopende leerlijn cultuuronderwijs Promotieonderzoek Fianne E.M. Konings, 2011 1. Introductie pag.1 1.1 Inleiding 1.2 Aanleiding 1.3

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE LKCA-conferentie, Utrecht, 24 november 2014 Lode Vermeersch, Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul, Kim Tintel contact: lode.vermeersch@kuleuven.be

Nadere informatie

Cultuureducatie, W&T en wereldoriëntatie

Cultuureducatie, W&T en wereldoriëntatie Cultuureducatie, W&T en wereldoriëntatie Barend van Heusden SLO-Conferentie Wetenschap en technologie bij de zaakvakken Utrecht, 16 april 2015 2 Inleiding Wat hebben wetenschap, techniek en wereldoriëntatie

Nadere informatie

AAN HET WERK MET EEN KERK

AAN HET WERK MET EEN KERK Logica brengt je van A naar B verbeelding brengt je overal Einstein Heleen van den Broek februari 2013 Als je een kerk bezoekt met een klas kinderen en je ziet een toren zoals die van de foto, kan er dit

Nadere informatie

@ AB. Eigenaardig Mentorschap

@ AB. Eigenaardig Mentorschap @ AB Eigenaardig Mentorschap Als mentor moet je kunnen omgaan met al die eigenaardigheden van je leerlingen. Daarbij heb je ook je persoonlijke eigenaardigheden waarvan het prettig is als die een plek

Nadere informatie

Begaafde leerlingen komen er vanzelf... Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek.

Begaafde leerlingen komen er vanzelf... Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek. Begaafde leerlingen komen er vanzelf... toch? Implementatie van een verandering van de pedagogische beroepspraktijk op basis van praktijkgericht onderzoek. Teambijeenkomsten Anneke Gielis Begaafde leerlingen

Nadere informatie

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen WORKSHOP LEERLIJNEN Welkom en inleiding Wat is een leerlijn? Voorbeelden en achtergronden van leerlijnen cultuuronderwijs Leerlijnen in Flevoland: KIDD en De Culturele Haven Hoe bouw je een leerlijn? WORKSHOP

Nadere informatie

Cultuureducatie, geen vak apart

Cultuureducatie, geen vak apart Cultuureducatie, geen vak apart Uitvoeringsplan Theo Thijssen Inleiding Op Educatief Centrum Theo Thijssen wordt gewerkt aan een ononderbroken ontwikkeling van kinderen van 0-13 jaar. Het ondernemend leren

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE VELON Congres, Papendal, Arnhem, 26 & 27 maart 2015 Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Lode Vermeersch, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul LERARENOPLEIDINGEN Leerkracht

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK Van positieve feedback leer ik niets. INLEIDING Feedback geven en ontvangen moet je eerst oefenen en dan toepassen. In de opdrachten hieronder ga je ermee aan de slag. Doelstellingen

Nadere informatie

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Gezond en duurzaam voedsel Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam voedsel in het mbo Werken aan gezondheid op school loont. Het draagt bij aan betere schoolprestaties,

Nadere informatie

Cultuur in de Spiegel onder de loep - Visie op kunsteducatie anno 2011 -

Cultuur in de Spiegel onder de loep - Visie op kunsteducatie anno 2011 - Cultuur in de Spiegel onder de loep - Visie op kunsteducatie anno 2011 - Twee jaar geleden is het onderzoek Cultuur in de Spiegel gestart. Doel is het opzetten van een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs.

Nadere informatie

Doetertoe Media. Projectenbrochure. Januari 2013

Doetertoe Media. Projectenbrochure. Januari 2013 Doetertoe Media Projectenbrochure Januari 2013 Mediawijsheidprojecten voor onderwijsinstellingen Doetertoe Media hecht veel waarde aan mediawijsheid; kritisch en bewust omgaan met media. Door middel van

Nadere informatie

Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8

Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8 Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8 Cultuuronderwijs op zijn Haags Met het project Cultuuronderwijs op zijn Haags (COH) zorgen

Nadere informatie

VELOV conferentie 26 februari 2015 Wim Lauwers, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul, Lysbeth Jans, Lode Vermeersch, contact:

VELOV conferentie 26 februari 2015 Wim Lauwers, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul, Lysbeth Jans, Lode Vermeersch, contact: VELOV conferentie 26 februari 2015 Wim Lauwers, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul, Lysbeth Jans, Lode Vermeersch, contact: wim.lauwers@ucll.be ONDERZOEK VRAGEN EN KADER Hoe cultuureducatie integreren

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING:

De DOELSTELLING van de kunstbv-opdrachten & De BEOORDELING: beeldende vorming De DOELSTELLING van de -opdrachten & De BEOORDELING: Doelstellingen van de opdrachten. Leren: Thematisch + procesmatig te werken Bestuderen van het thema: met een open houding Verzamelen

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars.

op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. op (afnemende) sturing Een interventie gericht op docenten bij het opleiden en begeleiden van studenten naar zelfstandig beroepsbeoefenaars. Auteur: Anneke Lucassen Zelfevaluatie begeleiden bij zelfstandig

Nadere informatie

Het beleidsplan cultuureducatie

Het beleidsplan cultuureducatie Het beleidsplan cultuureducatie Beleidsplannen voor cultuureducatie kunnen variëren van 1 A4 tot een compleet beleidsplan. Belangrijk hierbij is dat het cultuureducatiebeleid onderdeel is van het schoolplan.

Nadere informatie

Beweging die nu te zien is m.b.t. cultuureducatie binnen het primair onderwijs

Beweging die nu te zien is m.b.t. cultuureducatie binnen het primair onderwijs Bijlage 2 Aanvraag Cultuureducatie met Kwaliteit in het Primair Onderwijs 2013 2016 Opgesteld door Cultura in samenwerking met de en besproken met Fonds Cultuurparticipatie. Lokale Situatie en context

Nadere informatie

OUDERBETROKKENHEID : Inleiding. Openbare basisschool

OUDERBETROKKENHEID : Inleiding. Openbare basisschool OUDERBETROKKENHEID : Inleiding Een beleidsplan ouderbetrokkenheid vormt de grondslag voor de activiteiten die een school met en voor ouders ontplooit. Het is niet alleen een agenda met te ontplooien activiteiten,

Nadere informatie

Een analyse-instrument Fianne E.M. Konings

Een analyse-instrument Fianne E.M. Konings Een analyse-instrument Fianne E.M. Konings Inhoudsopgave Culturele instellingen en een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs Een analyse-instrument Uitgave van het Fonds voor Cultuurparticipatie (FCP)

Nadere informatie

SHAKESPEARE VOOR BEGINNERS LESBRIEF HOFPLEIN EDUCATIE

SHAKESPEARE VOOR BEGINNERS LESBRIEF HOFPLEIN EDUCATIE SHAKESPEARE VOOR BEGINNERS LESBRIEF HOFPLEIN EDUCATIE 'DE VOORSTELLINGEN VAN HOFPLEIN ROTTERDAM WORDEN GESPEELD MÉT JONGEREN, VÓÓR JONGEREN.' HOFPLEIN ROTTERDAM Hofplein Rotterdam richt zich op theater

Nadere informatie

Workshop Gezonde School GGD Kennemerland

Workshop Gezonde School GGD Kennemerland Workshop Gezonde School GGD Kennemerland Opzet bijeenkomst Voorstellen Achtergrond Gezonde School Meerwaarde Gezonde School Uitwerking Gezonde School Gunningschool Vervolg Vragen Voorstelrondje Associatie-oefening

Nadere informatie

Voorwoord... 11 Over de schrijver... 12 Inleiding... 13 Begrippenlijst... 15

Voorwoord... 11 Over de schrijver... 12 Inleiding... 13 Begrippenlijst... 15 Inhoud Voorwoord... 11 Over de schrijver... 12 Inleiding... 13 Begrippenlijst... 15 Hoofdstuk 1. Betekenisvol werken, een methode... 17 Waarom het minder werk is en meer oplevert... 17 1.1 Vrije tijd in

Nadere informatie

WELKOM. Walter Groenen. Anneke van der Vaart. Directeur CJP. Account manager CJP

WELKOM. Walter Groenen. Anneke van der Vaart. Directeur CJP. Account manager CJP WELKOM Walter Groenen Anneke van der Vaart Directeur CJP Account manager CJP Wat is de CJP Cultuurkaart? CJP Cultuurkaart HET CONCEPT: Leerlingen in het VO krijgen een Cultuurkaart met CJP-korting CJP

Nadere informatie

PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH

PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH 56 TIPS & TRICKS Elke hardloper heeft zijn eigen doelstelling: waar de één zich bijvoorbeeld focust op het verbeteren van zijn looptechniek,

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus!

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus! Drama Dans Muziek Beeldend Media Erfgoed & Minitheater-Blikopener Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus! Kunst- en erfgoededucatie

Nadere informatie

KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID

KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID Aanleiding: Scholen in de regio hebben geen behoefte aan een verruiming van het aanbod, maar aan het inzichtelijk maken van het aanbod en de keuzemogelijkheden,

Nadere informatie

Het kader voor de evaluatie van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit

Het kader voor de evaluatie van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit Het kader voor de evaluatie van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit 1. Aanleiding voor het evaluatiekader Zoals overeengekomen in de bestuurlijke afspraak die ten grondslag ligt aan de regeling Cultuureducatie

Nadere informatie

Enquête inzet leermiddelen

Enquête inzet leermiddelen Enquête inzet leermiddelen Aan de hand van deze vragenlijst kunnen schoolleiding, teamleiding en vaksecties gezamenlijk de discussie voeren over hun wensen ten aanzien van leermateriaal. Verschillende

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Speelwijzer Go VMBO game

Speelwijzer Go VMBO game Speelwijzer Go VMBO game Voor docenten basisonderwijs Welkom bij Go VMBO. Het spel dat uw leerlingen helpt om een gedegen keuze te maken voor het voortgezet onderwijs. Door het spelen van deze uitdagende

Nadere informatie

April Plan cultuureducatie schooljaar

April Plan cultuureducatie schooljaar April 2015 Plan cultuureducatie schooljaar 2015-2016 Gemeente Heusden, april 2015 Inleiding Beste schoolleiders en ICC-ers, Naar aanleiding van het Trefpunt Café d.d. 16-04-2015 willen wij graag een aantal

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Uit de opmerkingen van de deelnemers blijkt dat zij de training als leerzaam, interactief en praktijkgericht

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Drie domeinen van handelen: Waarnemen, oordelen en beleven

Drie domeinen van handelen: Waarnemen, oordelen en beleven Drie domeinen van handelen: Waarnemen, oordelen en beleven Situatie John volgt een opleiding coaching. Hij wil dat vak dolgraag leren. Beschikt ook over de nodige bagage in het begeleiden van mensen, maar

Nadere informatie

Doorlopende leerlijn naar thema Nationaal Media Paspoort. Nationale Academie voor Media en Maatschappij

Doorlopende leerlijn naar thema Nationaal Media Paspoort. Nationale Academie voor Media en Maatschappij Doorlopende leerlijn naar thema Nationaal Media Paspoort 1 THEMA 1. Weet wat je ziet Alles wat je ziet in de media is door iemand met bepaalde bedoeling gemaakt. Deze producent wordt door allerlei dingen

Nadere informatie

Verslag cursus Organiseer Jezelf

Verslag cursus Organiseer Jezelf Verslag cursus Organiseer Jezelf Cursusdag 1, 25 mei 2013 Hotel Augusta, IJmuiden (10.00 16.30) Het Jongerennetwerk Visserij heeft aan Stichting ProSea gevraagd een cursus op maat te maken, gericht op

Nadere informatie

Een krachtige praktijkgerichte leeromgeving: dé uitdaging voor LOB

Een krachtige praktijkgerichte leeromgeving: dé uitdaging voor LOB Een krachtige praktijkgerichte leeromgeving: dé uitdaging voor LOB LOB/loopbaanleren Hoe krijgt LOB/loopbaanleren vorm? Doel De leerling maakt zijn eigen loopbaanontwikkeling inzichtelijk door middel van

Nadere informatie

Cultuur als bindmiddel

Cultuur als bindmiddel Cultuur als bindmiddel Actiegroep Diversiteit/Cultuureducatie Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken 2.0 België licentie Cultuur doet bewegen

Nadere informatie

Richtlijnen Fianne E.M. Konings en Barend P. van Heusden. Juni 2013. Vervolg op Een analyse instrument 1

Richtlijnen Fianne E.M. Konings en Barend P. van Heusden. Juni 2013. Vervolg op Een analyse instrument 1 Richtlijnen Fianne E.M. Konings en Barend P. van Heusden Juni 2013 Vervolg op Een analyse instrument 1 Inhoudsopgave Samenvatting 3 4 4 4 5 9 10 11 11 14 19 24 24 26 29 32 34 38 40 41 Samenvatting 1. Introductie:

Nadere informatie

HOFPLEIN EDUCATIE Lesbrief voorstelling Alice in Wonderland

HOFPLEIN EDUCATIE Lesbrief voorstelling Alice in Wonderland HOFPLEIN EDUCATIE d n a rl e d n o W in e c li A g in Lesbrief voorstell 'DE VOORSTELLINGEN VAN HOFPLEIN ROTTERDAM WORDEN GESPEELD MÉT JONGEREN, VÓÓR JONGEREN.' hofplein rotterdam Hofplein Rotterdam richt

Nadere informatie

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor docenten in het voortgezet onderwijs

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor docenten in het voortgezet onderwijs Gezond en duurzaam voedsel Een folder ter inspiratie voor docenten in het voortgezet onderwijs Aan de slag met gezond en duurzaam voedsel in het voortgezet onderwijs Werken aan gezondheid op jouw school

Nadere informatie

REGIO S. Overzicht onderzoeksmogelijkheden van het KEK! programma 2014

REGIO S. Overzicht onderzoeksmogelijkheden van het KEK! programma 2014 Overzicht onderzoeksmogelijkheden van het KEK! programma 2014 REGIO S Regio 1 Traject 1 Mijn terugblik Akte2: Ontwikkeling van een persoonlijk Annemarie van der reflexie-instrument van leerlingen Reijden

Nadere informatie

Uitwerking workshop Creatief reflecteren met kinderen

Uitwerking workshop Creatief reflecteren met kinderen Uitwerking workshop Creatief reflecteren met kinderen 4 november 2011 NJPV Conferentie door Welmoed Lockefeer Onderwijs Maak Je Samen Waarom reflecteren met kinderen? Roepvraag met hele groep, bij aanvang

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

OnzeLes Samen met leerlingen elke dag een beetje beter Mei 2016

OnzeLes Samen met leerlingen elke dag een beetje beter Mei 2016 OnzeLes Samen met leerlingen elke dag een beetje beter Mei 2016 AUTEURSRECHTELIJK BESCHERMD Gebruik van dit materiaal alleen met uitdrukkelijke toestemming van stichting leerkracht Overzicht Doel sessie

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Zowel uit de beoordelingen in de vorm van een rapportcijfer als de aanvullende opmerkingen, blijkt dat de

Nadere informatie

Aan de slag met een leerlijn Erfgoededucatie. 13 Juni 2013 World Trade Center Rotterdom

Aan de slag met een leerlijn Erfgoededucatie. 13 Juni 2013 World Trade Center Rotterdom Aan de slag met een leerlijn Erfgoededucatie 13 Juni 2013 World Trade Center Rotterdom Op zoek naar mogelijkheden en kansen voor een leerlijn erfgoededucatie in het Rotterdamse basisonderwijs Opzet presentatie

Nadere informatie

ONDERZOEK DOEN. HENK LINDEMAN h.lindeman@aps.nl. Naam Datum

ONDERZOEK DOEN. HENK LINDEMAN h.lindeman@aps.nl. Naam Datum ONDERZOEK DOEN HENK LINDEMAN h.lindeman@aps.nl Naam Datum Onderzoeksvragen; uw keuze voor deze workshop Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen onderzoek doen en gedocumenteerd schrijven? Welke

Nadere informatie

Uitkomsten Enquête mei 2015

Uitkomsten Enquête mei 2015 Uitkomsten Enquête mei 2015 Inhoud Conclusies 1 Inleiding 2 Antwoorden op de vragen 3 Wat is je geslacht? 3 Wat is je leeftijd? 3 Wat beschrijft jouw (werk) situatie het beste? 4 Hoe vaak lees je de nieuwsbrief?

Nadere informatie

Inspectie van het Onderwijs en ZIEN!

Inspectie van het Onderwijs en ZIEN! Inspectie van het Onderwijs en ZIEN! Expertsysteem ZIEN! voor het primair onderwijs November 2009 ZIEN! is een product van, in samenwerking met ParnasSys De (meer)waarde van het expertsysteem ZIEN! Argumentatie

Nadere informatie

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Ben je een betrokken leidinggevende, docent, trainer of coach die (aankomend) pedagogisch medewerkers wil stimuleren om de belangrijkste pedagogische vaardigheden

Nadere informatie

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven

Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Het Grote Interactiespel voor Kinderdagverblijven Ben je een betrokken leidinggevende, docent, trainer of coach die (aankomend) pedagogisch medewerkers wil stimuleren om de belangrijkste pedagogische vaardigheden

Nadere informatie

Werken met instructieblokken

Werken met instructieblokken Werken met instructieblokken Inleiding Op De Appelgaard is bewust gekozen voor het onderwijsmodel werken met instructieblokken. Dit model past bij onze onderwijsvisie, zoals beschreven in het schoolplan

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Handelingsrepertoire jongensachtig leren

Handelingsrepertoire jongensachtig leren Structuur en duidelijkheid Instructie Check op instructie Controleren of instructie helder is. Begrijpen de leerlingen wat ze moeten doen? De docent kiest enkele leerlingen en vraagt ze om de instructie

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019

STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 STRATEGISCH PLAN BASISSCHOOL DE VORDERING 2015-2019 MISSIE DE VORDERING Vanuit een traditie van katholieke waarden en voor iedereen toegankelijk, verzorgen wij kwalitatief hoogstaand eigentijds basisonderwijs,

Nadere informatie

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016

Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Hoe leer ik kinderen rekenen in groep 3 en 4? Weekschema PABWJ314X1 2015-2016 Cursusdoelen 1. De student heeft kennis van getalfuncties, inzicht in de telrij, (structuur van) getallen en getalrelaties

Nadere informatie

Onderwijsconcept op de Herman Broerenschool te Delft. (met behulp van de methode Kids Skills) Eigen Initiatief Model (Begeleid ontdekkend leren)

Onderwijsconcept op de Herman Broerenschool te Delft. (met behulp van de methode Kids Skills) Eigen Initiatief Model (Begeleid ontdekkend leren) Onderwijsconcept op de Herman Broerenschool te Delft SO (4 tot 13 jaar) VSO (13 tot 20 jaar) Oplossingsgericht werken (met behulp van de methode Kids Skills) Eigen Initiatief Model (Begeleid ontdekkend

Nadere informatie

Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk. SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Culturele instellingen & kunstenaars

Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk. SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Culturele instellingen & kunstenaars Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Culturele instellingen & kunstenaars Inleiding De MoccaAcademie biedt iedereen die werkzaam is in de mogelijkheden om zich verder

Nadere informatie

Met andere ogen Pleidooi voor receptieve kunsteducatie.

Met andere ogen Pleidooi voor receptieve kunsteducatie. Met andere ogen Pleidooi voor receptieve kunsteducatie. Er is veel aandacht voor legitimering van kunsteducatie in het basisonderwijs. De minister van OCW maakt cultuureducatie tot speerpunt van beleid,

Nadere informatie

Een filmpje kijken en reflecterend bespreken. Film 2:50 min op youtube: Asking Strangers For Food! (Social Experiment)

Een filmpje kijken en reflecterend bespreken. Film 2:50 min op youtube: Asking Strangers For Food! (Social Experiment) 1 KARAKTER DOELSTELLING Kiezen voor Dienstbaarheid Dienstbaarheid: Onvoorwaardelijke inzet voor de medemens. Met Karakter educatie leer je de jonge mensen om oprechte en rechtvaardige keuzes te maken.

Nadere informatie

HOERA, een meisje Ondertitel: Analyseren

HOERA, een meisje Ondertitel: Analyseren HOERA, een meisje Ondertitel: Analyseren 1. Inleiding Aan de hand van een concept cartoon verdiepen leerlingen zich in de vraag hoe het komt dat een meisje een meisje is. Een concept cartoon is een visuele

Nadere informatie

MUZIEK VOOR JONGE GASTEN - een Raamwerk voor schoolbreed muziekonderwijs -

MUZIEK VOOR JONGE GASTEN - een Raamwerk voor schoolbreed muziekonderwijs - MUZIEK VOOR JONGE GASTEN - een Raamwerk voor schoolbreed muziekonderwijs - De philharmonie zuidnederland is in seizoen 2013/2014 begonnen als nieuw orkest dat is ontstaan door het samengaan van Het Brabants

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015 STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015 De Beemd Done Assement - Done Ambitiegesprek Kaders aanbrengen in bestaande vaardigheden waardoor er meer lijn ontstaat, waar binnen alle aandacht voor bewustzijn

Nadere informatie

Vraag basisschool. Inhoud. Wat betekent dit voor het team. Wij willen muzikale vorming geven in elke groep.

Vraag basisschool. Inhoud. Wat betekent dit voor het team. Wij willen muzikale vorming geven in elke groep. BASIC Vraag basisschool Wij willen muzikale vorming geven in elke groep. Inhoud Muzikale vorming in alle groepen op basis van eigen materiaal van de school aangevuld met materiaal uit het Muziekbord. Op

Nadere informatie

Kunstproject Wereldverhalen voor het VMBO

Kunstproject Wereldverhalen voor het VMBO Kunstproject Wereldverhalen voor het VMBO BIJLAGE VI ONDERWIJSCURRICULUM INHOUD I II III NIVEAU, VAKKEN EN LEERDOELEN THEORETISCH KADER CULTUUR IN DE SPIEGEL AANSLUITING BIJ REGULIER ONDERWIJSCURRICULUM!

Nadere informatie

Werken aan je eigen ontwikkeling met de ontwikkelscan

Werken aan je eigen ontwikkeling met de ontwikkelscan Werken aan je eigen ontwikkeling met de ontwikkelscan Handleiding voor medewerkers Inleiding Het loont de moeite om even stil te staan bij je persoonlijke en professionele ontwikkeling en jezelf volgende

Nadere informatie

Kwaliteitszorg. Test jezelf.

Kwaliteitszorg. Test jezelf. Kwaliteitszorg. Test jezelf. Pagina 1 Weet jij hoe je je deskundigheid of die van je collega s kunt bevorderen of professionaliseren? Kun je goed samenwerken? Kun je kwaliteitszorg leveren? Doe de testjes

Nadere informatie

Hulpverleners krijgen les van ervaringsdeskundige familieleden, cliënten en professionals in het versterken van de triade.

Hulpverleners krijgen les van ervaringsdeskundige familieleden, cliënten en professionals in het versterken van de triade. Hulpverleners krijgen les van ervaringsdeskundige familieleden, cliënten en professionals in het versterken van de triade. De afgelopen jaren zijn initiatieven ontwikkeld, zoals het lesprogramma van Familie

Nadere informatie

Leren Leren en ExcelLeren

Leren Leren en ExcelLeren Leren Leren en ExcelLeren www.mindsetlearnandgrow.nl Wat is MindSet? MindSet is een groep studenten die leerlingen leert effectief te leren. Wij helpen leerlingen betere schoolresultaten te behalen door

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 12 25 maart 2015

NIEUWSBRIEF 12 25 maart 2015 TRAININGEN (WERK)BIJEENKOMSTEN CONFERENTIES projectplan nieuwe scholen Op 11 maart zijn de icc-ers van de tweede tranche scholen onder leiding van Iris van der Kamp aan de slag gegaan met hun projectplan.

Nadere informatie

Werkconferentie 6 juni 2012

Werkconferentie 6 juni 2012 Werkconferentie 6 juni 2012 1 Afsluitende werkconferentie Cultuur in de Spiegel Astrid Rassen Barendvan Heusden Amersfoort, 6 juni2012 De aanleiding tot dit onderzoek waren vragen: Wat is cultuur? (Inhoud)

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Onderzoekend leren geïnspireerd op sterrenkunde

Onderzoekend leren geïnspireerd op sterrenkunde Dia 1 Onderzoekend leren geïnspireerd op sterrenkunde KleinKracht i.s.m. CBS Oud Zandbergen Dia 2 Even voorstellen: Karin Heesakkers Afgestudeerd sterrenkundige Lessen voor leerlingen en leerkrachten Lesmaterialen

Nadere informatie

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Leerlingen met goede informatievaardigheden maken betere werkstukken en houden interessantere spreekbeurten.

Nadere informatie

Eerste hulp bij jouw CV met ouders!

Eerste hulp bij jouw CV met ouders! Heb jij al een CV? Daarin zet je alle belangrijke dingen die je hebt gedaan: bijvoorbeeld je opleiding(en) en baantjes. Hiermee laat je aan werkgevers zien wie je bent en wat je kunt: dat is dus heel belangrijk

Nadere informatie

Werken met een ontwikkelingsperspectief

Werken met een ontwikkelingsperspectief Werken met een ontwikkelingsperspectief Conferentie SPPOH 12 november 2014 Arjan Clijsen OPP driedimensionaal Hoe nu verder? Wat willen we bereiken? leerkracht Ik kan leermoment het niet bij benen. Help

Nadere informatie