Docentenhandleiding. LOB in het VMBO 2012/2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Docentenhandleiding. LOB in het VMBO 2012/2013"

Transcriptie

1 Docentenhandleiding LOB in het VMBO 2012/2013

2 Loopbaanleren in het VMBO Inleiding Elke leerling heeft het recht te ontdekken en te ervaren welke beroepskeuze het best aansluit bij zijn of haar interesses en talenten. Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding (LOB) draait feitelijk om de vorming van een arbeidsidentiteit. Dat gaat niet vanzelf; hoewel het aantal beroepen en functies de afgelopen decennia veel groter is geworden, komen jongeren uit het Voortgezet Onderwijs steeds minder in aanraking met de die arbeidsmarkt. Toch is het belang groot: een goed ontwikkelde arbeidsidentiteit zorgt voor gemotiveerde leerlingen, minder uitval in het vervolgonderwijs en een betere match met de arbeidsmarkt. Er ligt dus een belangrijke taak voor het Voortgezet Onderwijs om jongeren te ondersteunen tijdens de vorming van hun arbeidsidentiteit. Het draait daarbij om het ontwikkelen van een 4-tal competenties: Onderzoeken Het doen van onderzoek is één van de belangrijkste competenties. Onderzoek naar werk en vervolgopleiding moet praktisch zijn en ertoe leiden dat een leerling zelfstandig in staat is antwoord te vinden op voor-de-hand liggende vragen en op eigen individuele vragen. Bij het doen van onderzoek hoort ook het inzicht krijgen in de eigen drives, ambities en interesses. Hierdoor is loopbaanonderzoek tot op zekere hoogte altijd een individuele aangelegenheid. Netwerken Onze leerlingen zijn erg goed in netwerken, maar dan wel in hun eigen sociale netwerk. Om goed op onderzoek uit te kunnen gaan, is het nodig dat een leerling ook in staat is professioneel te netwerken. Dat betekent dat je jezelf moet leren te presenteren: kort en bondig vertellen wie je bent, wat je wilt, waarom je dat wilt, aan bekenden en onbekenden. Dit is iets wat maar weinig mensen spontaan kunnen. Reflecteren en sturen Terugkijken op ervaringen, en op basis daarvan keuzes maken. Dat zijn twee competenties die nauw met elkaar samenhangen. Reflecteren is iets wat je niet alleen doet: je kan het met een mentor doen, in een groep, met vrienden of (on-)bekenden. In elk geval moet een leerling de skills ontwikkelen om het gesprek aan te kunnen gaan, en keuzes vanuit eigen motivatie en ervaringen te onderbouwen. 2

3 Opdrachten Loopbaanleren in Peppels.net In deze handleiding staat per leerjaar beschreven welke opdrachten in Peppels.net beschikbaar zijn. Alle opdrachten kunnen door de school aangepast worden, en natuurlijk kunt u zelf ook eigen opdrachten plaatsen en gebruiken. Cursussen en handelingsopdrachten De opdrachten binnen Peppels.net zijn verdeeld in vijf cursussen. Per cursus is één of meer handelingsopdrachten aanwezig. Deze opdrachten zorgen voor de borging van de ervaringen in de betreffende cursus. We raden aan deze opdrachten op te nemen in het handelingsdeel van het curriculum. Jaar Cursussen 1 Werken met Peppels.net Mijn presentatie 2 Beroepsinterviews & Competenties 3 Oriënteren en Snuffelen Basiscursus Praktische Sector Oriëntatie (PSO) Ontwikkel Plan 4 Verdiepen en Kiezen Programmering: per uur in de onderbouw, integraal in de bovenbouw Veel activiteiten in leerjaar 1 en 2 vinden plaats binnen en met de groep en kunnen binnen het rooster per week worden geprogrammeerd. De activiteiten in leerjaar 3 en 4 worden zijn meer individueel gericht, vaak zullen de uren niet vast binnen het rooster geprogrammeerd worden, of zal er juist sprake zijn van een integratie met de andere (praktijk-) vakken. Organisatie In het algemeen is het aan te raden per leerjaar in frequent overleg (eens in de vier a zes weken) te bespreken wat de onderwijsactiviteiten in de komende periode zijn, onder regie van een loopbaancoördinator of decaan. Tips & trucs Multimediaal Opdrachten binnen Peppels.net zijn praktisch, de digitale omgeving wordt vooral gebruikt om ervaringen vast te leggen. Laat leerlingen daarom foto s en films maken tijdens projecten, presentaties en interviews. Laat een leerling niet meer dan 20 % van de tijd achter de computer actief zijn, eventueel thuis. Netwerken Netwerken kunnen aanleggen en gebruiken is belangrijk binnen loopbaanleren. De leerlingen moeten dat dus zelf oppakken en kunnen netwerken als competentie ontwikkelen. In 1e instantie doen zij dat op een veilige en laagdrempelige manier door familieleden en kennissen te benaderen of door met een groepje samen gestandaardiseerde vragen aan onbekenden te stellen. In tweede instantie zal het netwerken individueler worden, en meer plaatsvinden op basis van leer- en ontwikkelvragen van de leerling zelf. 3

4 Tijdens de opdrachten zullen de leerlingen veel begeleiding nodig hebben bij het netwerken. Daarbij is het van belang dat een leerling zichzelf kan presenteren en op zoek kan gaan naar mensen die vragen kunnen en willen beantwoorden. Het netwerken zelf is van net zoveel belang als de ervaring die daaruit voortvloeit, en zal zeker in het begin veel tijd en aandacht vragen. De verleiding is soms groot om het netwerken van de leerling over te nemen door gastlessen en stages te regelen vanuit de school. Bedenk daarbij dat een stageplaats of gastles die door leerling(-en) zelf geregeld is, van veel meer waarde is. Het kan helpen door als school een netwerk van ouders, bedrijven in de buurt en oud-leerlingen via het prikbord van Peppels.net beschikbaar te stellen waar een leerling in het begin gebruik van kan maken. Presenteren van ervaringen Een ervaring opdoen vraagt veel voorbereiding van een leerling zelf. Ook na het opdoen van een ervaring is nog veel rendement te behalen. Door ervaringen te presenteren, wordt een leerling zich bewuster van ervaring, en wordt de ervaring ook op de anderen overgedragen. Bovendien leert de leerling zich op een goede manier te presenteren. Dat presenteren kan verschillend vorm krijgen: korte individuele presentaties, klassikaal, voor ouders, (beroepen-) markt, spreekbeurt binnen een (onderbouw-)klas, etc. Ouderbetrokkenheid Ouders spelen een een belangrijke rol in de loopbaankeuzes van hun kind. Het betrekken van ouders bij LOB kan op verschillende manieren vorm krijgen: reflectiegesprekken met ouders en leerling, presentaties tijdens ouderavonden, ouders inzetten vanuit hun werknemerschap voor gastlessen, (snuffel-)stages, etc. Reflecteren en sturen In een goed reflectiegesprek is de leerling aan het woord, en gaat het over zijn of haar ervaringen en zijn of haar onderbouwing van loopbaankeuzes (inclusief LOB-activiteiten) in de toekomst. Goede vragen die het gesprek ondersteunen: Inhoud - Welke ervaringen heb je de afgelopen periode opgedaan, binnen en buiten school? Mening - Wat vond je daarvan en waarom? - Waar zou je meer van en over willen weten? Waarom? Proces - Hoe zou je dat kunnen aanpakken? Een reflectiegesprek kan in meerdere settings worden gevoerd: klassikaal, individueel of in kleine groepjes, met ouders, met vervolgopleider of stagebegeleider en gewoon op de gang. Uiteindelijk kan een leerling het gesprek ook zelfstandig met iemand in zijn of haar omgeving voeren. Het vastleggen van een aantal gesprekken kan nuttig zijn, maar moet geen doel op zich worden. Binnen Peppels.net kunnen door middel van POP-opdrachten korte gespreksverslagen worden klaargezet. 4

5 Leerjaar 1 De opdrachten in het eerste jaar zijn verspreid over drie cursussen. Cursus Lesuren Nodig Werken met Peppels.net 2 - docentenhandleiding (zie bijlage 1 en 2) - accounts - 2e les: computers en internet Mijn Introductie 12 tot 24 Basiscursus ca docentenhandleidingen (database van Peppels.net) Elke opdracht heeft een docentenhandleiding in de database van Peppels.net. Natuurlijk kunt u ook zelf opdrachten toevoegen. De twee lessen van de cursus Werken met Peppels.net zijn als bijlage in deze handleiding (pagina 14 en 15) opgenomen, de leerlingen werken dan namelijk nog niet in hun digitale omgeving van Peppels.net. Mijn Introductie Deze cursus omvat de volgende opdrachten: 1. Mijn Motto 2. Mijn Presentatie 3. Mijn Ambitie 4. Beroeps Interesse Test 5. Mijn Interesses 6. Mijn Netwerk 7. Mijn Lifelog 8. Mijn Shortlist 9. Afspraken maken met elkaar 10. Veilig internetten 11. Mijn Introductie (handelingsopdracht) Alle opdrachten sluiten aan bij het mentoraat in het eerste leerjaar: kennismaken met elkaar. Kennismaken is een eerste stap in de ontwikkeling van de loopbaancompetentie netwerken. Mentoren hebben vaak eigen opdrachten die ook ingezet kunnen worden. Opdracht 9 en 10 ondersteunen het mentoraat, maar zijn niet noodzakelijk om het loopbaanleren vorm te geven. Opdracht 11, Mijn Introductie, is de afsluitende handelingsopdracht, hier keren alle voorafgaande opdrachten terug. 5

6 Basiscursus Deze cursus omvat de volgende opdrachten: 1. Mijn droomberoep 2. Beroepen in de buurt 3. Beroepswerkstuk Mijn Beroep (handelingsopdracht) 4. Het eerste POP-gesprek (handelingsopdracht) Het accent binnen deze cursus ligt op laagdrempelig onderzoek naar werk en de eigen interesses. Er wordt veel in groepjes gewerkt, de individuele vraag is minder belangrijk dan het gewend raken aan het thema. Tips & Tools Denk als extra opdrachten ook aan bedrijfsexcursies, exit-interviews met 4 e jaars waarin zij vertellen welke opleiding zij gaan doen en waarom, presentatie van de beroepswerkstukken tijdens de ouderavond. 6

7 Leerjaar 2 De opdrachten in het eerste jaar zijn verspreid over twee cursussen: Cursus Lesuren Nodig Beroepsinterviews & Competenties Praktische Sector Oriëntatie (PSO) ca. 16 ca. 16 docentenhandleidingen (database van Peppels.net) Elke opdracht heeft een docentenhandleiding in de database van Peppels.net. Natuurlijk kunt u ook zelf opdrachten toevoegen. Vorig jaar heeft de leerling kennis gemaakt met het vak LOB en de wereld van werken & opleiden. Dit jaar gaat de leerling de activiteiten meer in het perspectief van de eigen loopbaan zetten, en breed onderzoeken wat mogelijkheden binnen de specifieke sectoren zijn. Dat gebeurt met name door beroepsinterviews en onderzoek naar de eigen competenties. In januari maakt de leerling een voorlopige sectorkeuze, in maart/april wordt deze bevestigd. Ook als de schoolorganisatie daar niet om vraagt, past een sectorkeuze in het proces om de leerling te leren reflecteren op ervaringen en sturen in de loopbaan. Op basis van deze keuze bepaalt de leerling namelijk binnen welke sector of richting hij of zij verder op onderzoek gaat binnen LOB. Als een school kiest voor het uitstellen van de keuze tot bv. het eind van het derde jaar, is dat alleen maar winst bij deze aanpak. Als startles van het jaar kan onderstaande lesopzet behulpzaam zijn. Les 1 Introductieles: inleiding leerjaar 2 Vertel in deze les op hoofdlijnen uit welk soort opdrachten het programma dit jaar bestaat. Als introductie op het leerjaar wordt er meer informatie gegeven over het onderwijssysteem. De overige opdrachten bestaan uit beroepsinterviews binnen alle sectoren, competentietesten, sectororiëntatie, een werkstuk over één sector en een Elevator Pitch. Hiermee onderbouwt de leerling de sectorkeuze. Laat vervolgens alle leerlingen inloggen en hun profiel bijwerken: nieuwe presentatie, motto, ambities, lifeblog, vakantiewerk, etc. Het is handig als leerlingen hun wachtwoord aanpassen. 7

8 Beroepsinterviews & Competenties Deze cursus omvat de volgende opdrachten: 1. Het onderwijssysteem 2. Voorbereiding beroepsinterviews 3. Beroepsinterviews 4. Presentatie Beroepsinterviews (handelingsopdracht) 5. Competentietest a.werkhouding Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking 6. Competentietest a.werkrol Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking 7. Competentietest a.werktype Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking 8. Competentietest a.werkoriëntatie Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking 9. Competentietest a.relatietype Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking 10. Competenties & Beroepen 11. POP-2: Voorlopige sectorkeuze (handelingsopdracht) De eerste opdracht geeft de leerling inzicht in zijn of haar doorstroom-mogelijkheden binnen het onderwijs. De Beroepsinterviews laten de leerling zelf op onderzoek uitgaan om een beeld te ontwikkelen van de beroepen binnen de verschillende sectoren. De handelingsopdracht bestaat uit het presenteren van de Beroepsinterviews. Dat kan individueel of in groepen; de bedoeling is dat leerlingen in de klas met zoveel mogelijk beroepen in aanraking komen en met elkaar in gesprek gaan over beroepen en sectoren. a De competentietesten geven zelfinzicht en maken het mogelijk dat de leerling samen met de omgeving kan reflecteren op zijn of haar kwaliteiten en het gebruik daarvan. Praktische Sector Oriëntatie (PSO) Deze cursus omvat de volgende opdrachten: 1. Gastles 2. Praktisch Project 3. Werkstuk sectorbeeld (handelingsopdracht) 4. POP-3: Sectorkeuze 5. Elevatorpitch Sectorkeuze (handelingsopdracht) De tweede helft van het tweede leerjaar staat in het teken van PSO en het kiezen van een sector voor de bovenbouw. Ook als de schoolorganisatie daar niet om vraagt, past een sectorkeuze in het proces om de leerling te leren reflecteren op ervaringen en sturen in de loopbaan. Op basis van deze keuze bepaalt de leerling namelijk binnen welke sector of richting hij of zij verder op onderzoek gaat binnen LOB in het derde leerjaar. Als een school kiest voor het uitstellen van de keuze tot bv. het eind van het derde jaar, is dat alleen maar winst bij deze aanpak. Tijdens de Elevatorpitch verdedigt de leerling zijn of haar keuze. Elke school bepaalt zelf hoe het PSO programma eruit ziet en dus ook wanneer en hoe vaak de opdrachten worden gebruikt. Denk bij het invullen van het programma ook aan gastlessen door ouders, oudleerlingen, een beroepen-markt door leerlingen zelf georganiseerd en/of een carrousel van praktische opdrachten. 8

9 Leerjaar 3 & 4 Van Oriënteren & Snuffelen naar Verdiepen & Kiezen In het 3e en 4e eerjaar gaan de leerlingen dieper en gerichter onderzoek doen naar werk en opleiding, en wordt er met meer nadruk een koppeling gemaakt tussen de sector en de consequenties daarvan voor beroepskeuze en vervolgopleidingen. Uiteindelijk formuleren de leerlingen een voorlopige beroepsrichting aan het eind van het 3e leerjaar en gaan vandaar uit in het 4e leerjaar op zoek naar een vervolgopleiding. Het oriëntatietraject in de bovenbouw heeft een meer individueel karakter dan in de onderbouw. Met name bij het VMBO op basis- en kaderniveau staat het (praktische) onderwijs in de bovenbouw in het teken van loopbaanleren. Tijdens stages en praktijkvakken worden veel ervaringen opgedaan die binnen het loopbaanportfolio van Peppels.net een plaats kunnen krijgen. Aan het begin van het jaar kan het best begonnen worden met onderstaande introductieles. Les 1 Introductieles: inleiding leerjaar 3 of 4 Vertel in deze les op hoofdlijnen uit welk soort opdrachten het programma dit jaar bestaat. Betrek daarin ook de activiteiten buiten de school, zoals stages en bezoeken van open dagen. Laat vervolgens alle leerlingen inloggen en hun profiel bijwerken: nieuwe presentatie, motto, ambities, lifelog vakantiewerk, etc. Het is handig als leerlingen hun wachtwoord aanpassen. Oriënteren & Snuffelen Deze cursus omvat de volgende opdrachten: 1. Beroeps Interesse Test 3 e jaar 2. Van interesses naar beroep 3. a. Inventariseren snuffelberoepen - b. Hoe regel ik een snuffelstage? - c. Snuffelstages (handelingsopdracht) 4. Oriëntatie op het MBO - breed 5. Verslag bezoek open dag 6. POP-4: voorlopige beroepskeuze (handelingsopdracht) Verdiepen & Kiezen Deze cursus omvat de volgende opdrachten 1. Stagevoorbereiding 2. Stagelogboek (per week) 3. Stageverslag (handelingsopdracht) 4. Voorbereiding bezoek open dag 5. Verslag open dag 9

10 6. Sectorwerkstuk 7. POP-5: vervolgopleiding (handelingsopdracht) 8. Elevator-pitch vervolgopleiding (handelingsopdracht) Tips & Tools Denk ook eens aan: - Meeloopdagen in het MBO - Gastlessen van oud-leerlingen uit het MBO of ouders - Praktische projectopdrachten - Sollicitatietraining - Work-shadowing 10

11 Tot slot Loopbaanoriëntatie en -begeleiding is iets dat alle leerlingen aangaat en dat een centrale plaats in het onderwijs verdient. Dat betekent dat de verschillende functies nauw met elkaar samenwerken en dat traditionele taakverdelingen niet meer toereikend zijn. Hieronder staat per functie een inventarisatie van mogelijke taken. Decaan (2e lijn) Mentor (1e lijn) Docent (ondersteunend) regisseren leerlijn - invulling programma op hoofdlijnen bepalen - invulling activiteiten met docenten en mentoren bespreken - opdrachten ontwikkelen netwerken - netwerk van werkveld en vervolgopleidingen onderhouden t.b.v. activiteiten - netwerk met oud-leerlingen en ouders onderhouden t.b.v. activiteiten deskundigheid - informatie over relevante ontwikkelingen in werkveld, vervolgopleidingen en LOB vergaren en toegankelijk maken voor 1e lijn - specifieke informatie vergaren en toegankelijk maken voor leerling en 1e lijn (2e lijns - infomatie-functie) advies - adviseren met betrekking tot inrichting curriculum en deskundigheid docenten uitvoering onderwijs - LOB-lessen uitvoeren onder regie van decaan reflectie - voeren van reflectiegesprekken met leerlingen uitvoering onderwijs - onderwijs vanuit eigen vakgebied in context van loopbaanleren plaatsen I I Thom de Vries 11

12 Bijlage 1 Les 1 Kennismaking met LOB en Peppels.net Inleiding LOB is een vak waarvan het eigenaarschap, in vergelijking met andere vakken, veel meer bij de leerling zelf moet liggen. Deze moet leren kiezen en daarvoor de competenties ontwikkelen. Deze les geeft meer informatie over het vak LOB, de loopbaancompetenties en de rol van Peppels.net daarbinnen. Lesopbouw In deze les wordt Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding (LOB), en de bijbehorende competenties, geïntroduceerd door middel van een Onderwijs Leer Gesprek. Als leidraad kan onderstaand verhaal worden gebruikt. Stel aanvullend vragen en geef voorbeelden die herkenbaar zijn voor de leerling. Onderwijsleergesprek Tijdens en na je schoolcarrière maak je keuzes die gevolgen hebben voor je loopbaan. > vraag naar voorbeelden. Welke sector of profiel kies je, welke vervolgopleiding ga je doen, welk soort werk, en waar ga je werken? Dat lijkt allemaal nog ver weg, toch is het belangrijk dat je keuzes leert te maken die bij je passen. Waar jij goed in bent, wat je leuk vindt of belangrijk, dat zijn belangrijke factoren, die voor ieder anders kunnen zijn. Bovendien zijn er veel mogelijkheden waaruit je kan kiezen: honderden vervolg-opleidingen en duizenden banen. Het is dus belangrijk dat je leert om keuzes te maken die aansluiten bij wat jij kan en wilt, maar ook bij de mogelijkheden die er geboden worden. Om goed te kunnen kiezen moet je een aantal vaardigheden bezitten. > bespreek hoe leerlingen denken tot een keuze te kunnen komen. Vat vervolgens het gesprek samen door onderstaande loopbaancompetenties toe te lichten. Loopbaancompetentie 1: Onderzoeken Het gericht praktisch onderzoek doen naar werk en opleiding. Hoe kom je meer te weten over een beroep of een opleiding of over jezelf? > vraag naar voorbeelden van onderzoek doen. Denk aan internet, testen, interviews, snuffelstages, gastlessen, stages, projecten doen. Loopbaancompetentie 2: Netwerken Een netwerk van contacten gericht op de arbeids- en opleidingenmarkt opbouwen en inzetten. Wie kan iets vertellen over een beroep, een vervolgopleiding of over jouw kwaliteiten? > vraag naar voorbeelden van mensen die leerlingen nu al in hun netwerk hebben. Denk aan familie, vrienden, werknemers van een bedrijf of organisatie maar ook docenten van de eigen opleiding of vervolgopleiding. Loopbaancompetentie 3: Reflecteren Het nadenken over en het combineren van motieven (wensen en waarden) en eigen competenties (kwaliteiten) die van belang zijn voor de eigen loopbaan. > geef voorbeelden: met mensen werken/ alleen werken, regelmatig werken/onregelmatig werken, mensen helpen/producten ontwerpen. > vraag naar kwaliteiten van leerlingen en voor welk soort werk die kwaliteiten belangrijk zijn. Loopbaancompetentie 4: Sturen Sturing geven aan de loopbaan op basis van input uit onderzoek, reflectie en netwerken. > licht toe aan de hand van je eigen loopbaan. Tijdens deze lessen ontwikkel je de loopbaancompetenties met behulp van een boel activiteiten, vanaf leerjaar één tot je examen. Voor dit vak gebruiken we Peppels.net. Daarin maak je een profiel aan, kan je jezelf presenteren en maak je de opdrachten die je van school krijgt. Straks gaat iedereen een eigen account aanmaken. Neem nu vast een kijkje op Peppels.net en PepTalk. Laat elke leerling naar gaan en ook een kijkje nemen op PepTalk (in de grijze balk). 12

13 Bijlage 2 Les 2 Aanmaken account Peppels.net Inleiding In deze les maakt elke leerling door middel van een instructie zijn of haar account aan. Afhankelijk van de groepsomvang kan dat tijdrovend zijn, een goede voorbereiding en opzet van de les is belangrijk Lesopbouw Check vooraf of je voor elke leerling een blad hebt gekregen met de inlognaam en het wachtwoord van de leerlingen en of internet in het computerlokaal werkt. Door onderstaand stappenplan te volgen, heeft elke leerling aan het eind van de les een eigen account aangemaakt. Stappenplan 1. Laat iedereen de computer en internet opstarten en naar gaan. 2. Maak duidelijk dat inlognaam en wachtwoord vertrouwelijk zijn. 3. Deel de accounts pas uit als het inlogscherm zichtbaar is. 4. De leerling moet nu inlognaam en wachtwoord invoeren, en komt dan in een aanmeldscherm waarin: a. om het adres wordt gevraagd. b. het wachtwoord kan worden aangepast. Het is handig als dat meteen gebeurt. c. een aantal instellingen kan worden gedaan: doorsturen , publiek zetten , supporters / referenties / favorieten en het zichtbaar zijn van achternaam en geboortedatum. 5. Inlognaam en wachtwoord worden verstuurd naar het opgegeven adres. Het formulier met inlog-gegevens moet na de les worden vernietigd. De decaan kan altijd gegevens inkijken en aanpassen. 6. Laat elke leerling nu: a. bij mijn instellingen een eigen achtergrond kiezen. b. PepTalk bekijken. c. zijn of haar profiel aanmaken (foto, presentatie, motto, ambitie, interesses, shortlist) Voor een (eerste) klas waarvan de leerlingen elkaar nog niet goed kennen, kan het verstandig zijn om het profiel in het kader van de cursus Kennismaken (zie verder competentieniveau 1) te plaatsen. 7. Geef leerlingen als huiswerk mee dat zij hun profiel aanmaken, en vertel eventueel dat de lessen op school dit kunnen ondersteunen. 13

14 Bijlage 3 Overzicht Cursus 1: Mijn Introductie (leerjaar 1) Mijn Motto Mijn Presentatie Mijn Ambitie Beroeps Interesse Test Mijn Interesses Mijn Netwerk Mijn Lifeblog Mijn Shortlist Afspraken maken met elkaar (ondersteunend) Veilig internetten (ondersteunend) Mijn Introductie (handelingsopdracht) Cursus 2: Basiscursus (leerjaar 1) Mijn droomberoep Beroepen in de buurt Beroepswerkstuk Mijn Beroep (handelingsopdracht) Het eerste POP-gesprek (handelingsopdracht) Cursus 3: Beroepsinterviews & Competenties (leerjaar 2) Het onderwijssysteem Voorbereiding beroepsinterviews Beroepsinterviews Presentatie Beroepsinterviews (handelingsopdracht) Competentietest a.werkhouding Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking Competentietest a.werkrol Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking Competentietest a.werktype Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking Competentietest a.werkoriëntatie Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking Competentietest a.relatietype Zelf b.uitslag - c.feedback d.vergelijking Competenties & Beroepen POP-2: Voorlopige sectorkeuze (handelingsopdracht) Cursus 4: Praktische Sector Oriëntatie (PSO) (leerjaar 2) Gastles Praktisch Project Werkstuk sectorbeeld (handelingsopdracht) POP-3: Sectorkeuze handelingsopdracht) Elevatorpitch Sectorkeuze (handelingsopdracht) Cursus 5: Oriënteren & Snuffelen (leerjaar 3) Beroeps Interesse Test 3 e jaar Van interesses naar beroep a.inventariseren snuffelberoepen - b.hoe regel ik een snuffelstage? - c.snuffelstages (handelingsopdracht) Oriëntatie op het MBO - breed Verslag bezoek open dag POP-4: voorlopige beroepskeuze (handelingsopdracht) Cursus 6: Verdiepen & Kiezen (leerjaar 4) Stagevoorbereiding Stagelogboek (per week) Stageverslag (handelingsopdracht) Voorbereiding bezoek open dag Verslag open dag Sectorwerkstuk POP-5: vervolgopleiding (handelingsopdracht) Elevator-pitch vervolgopleiding (handelingsopdracht) 14

Docentenhandleiding. Leerlijn LOB in het VMBO 2012/2013

Docentenhandleiding. Leerlijn LOB in het VMBO 2012/2013 Docentenhandleiding Leerlijn LOB in het VMBO 2012/2013 Loopbaanleren in het VMBO Inleiding Elke leerling hee, het recht te ontdekken en te ervaren welke beroepskeuze het best aansluit bij zijn of haar

Nadere informatie

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013.

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013. Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding op het VMBO Ahmed Mahamed Jan Lauwrens Haisma Programma sessie van theorie naar praktijk en in gesprek daarover Vraag Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes

Nadere informatie

LOB en Vernieuwing VMBO. Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep

LOB en Vernieuwing VMBO. Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep LOB en Vernieuwing VMBO Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep Wat gaan we doen? Reflecteren op de bedoeling: loopbaanleren waarom? Inzoomen op de eisen die de vernieuwing stelt Inzoomen

Nadere informatie

Ouderavond 3 Mavo De start als bovenbouwleerling met het vizier op het examen!

Ouderavond 3 Mavo De start als bovenbouwleerling met het vizier op het examen! Ouderavond 3 Mavo De start als bovenbouwleerling met het vizier op het examen! Programma: 1. LOB, Stage (MAS en BO) & MBO+ Spreker: dhr. Nevels 2. Mavo+ Spreker: dhr. Mulder 3. Decanaat Spreker: dhr. Cornet

Nadere informatie

Introductie LOB Werkboek

Introductie LOB Werkboek Introductie LOB Werkboek 2015 I Peppels.net I ISBN 978-94-92106-00-1 Je moet wel weten waar ik goed in ben Presenteer jezelf met foto s clips en tekst Dit Portfolio is van mij! Maak je eigen portfolio

Nadere informatie

LOB Bovenbouw Werkboek

LOB Bovenbouw Werkboek LOB Bovenbouw Werkboek 2014 I Peppels.net I ISBN 978-94-92106-03-2 Ff de sfeer checken En hoe is het eten in de kantine? Volg je me een beetje? Anderen worden wijzer van jouw ervaringen. Ik stond pas in

Nadere informatie

doe er wat mee! Ik zie een ster

doe er wat mee! Ik zie een ster lob lob doe er wat mee! Ik zie een ster Algemene info LOB Waarom is LOB (loopbaanoriëntatie en -begeleiding) in het vmbo een kernopgave voor docenten, ouders en leerlingen? De situatie Veel leerlingen,

Nadere informatie

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld Wat gaan we doen? Inventarisatie vragen / verwachtingen Presentatie Vragen / discussie Wat kan ik er mee? Afronding 24-3-2015 2 Vragen? Met welke

Nadere informatie

We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs.

We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs. We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs. Thema s: Natuur en milieu, Mediawijsheid, Ondernemend Onderwijs en financiële educatie en Burgerschap Jongeren voorbereiden op hun actieve

Nadere informatie

Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding. 2 VMBO, HAVO en VWO. Mijn beroep. Dit is de werkmap van :.. Klas :..

Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding. 2 VMBO, HAVO en VWO. Mijn beroep. Dit is de werkmap van :.. Klas :.. Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding 2 VMBO, HAVO en VWO Mijn beroep Dit is de werkmap van :.. Klas :.. osg Piter Jelles De Foorakker Sint Annaparochie, 2013 2014 Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding 2 VMBO,

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Vragenlijst Printversie Verantwoording 2017 Vernieuwenderwijs, Utrecht Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt vermeld is het toegestaan om zonder voorafgaande

Nadere informatie

LOB in klas. Klas 3GT. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Gemengde / Theoretische - Leerweg. het decanaat

LOB in klas. Klas 3GT. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Gemengde / Theoretische - Leerweg. het decanaat LOB in klas 3 Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding Klas 3GT Gemengde / Theoretische - Leerweg het decanaat 1 lob klas 3GT ORS Lek en Linge vestiging Lingeborgh 2015 2016 Aan de ouders en

Nadere informatie

Nieuw vmbo op. het Haarlem College. op het Haarlem College kan het. Podium & Presentatie Mavo en Mavo + Informatie voor de leerlingen van groep 8

Nieuw vmbo op. het Haarlem College. op het Haarlem College kan het. Podium & Presentatie Mavo en Mavo + Informatie voor de leerlingen van groep 8 Nieuw vmbo op het Haarlem College op het Haarlem College kan het Media & Vormgeving Zorg & Welzijn Techniek & Energie Ondernemen & Commercie Podium & Presentatie Mavo en Mavo + Sport & Veiligheid Gemengde

Nadere informatie

Handleiding sectoronderzoek V4 2014-2015

Handleiding sectoronderzoek V4 2014-2015 Handleiding sectoronderzoek V4 2014-2015 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Het kompas 3 2.1 Aanleiding 3 2.2 Betekenis 3 2.3 Doelen 3 2.4 Definitie van sectoronderzoek gereed 4 2.5 Waarde 4 2.6 Kompas 5

Nadere informatie

Beroepenwerkstuk 3 havo / 3 vwo

Beroepenwerkstuk 3 havo / 3 vwo Beroepenwerkstuk 3 havo / 3 vwo 2016-2017 INHOUDSOPGAVE Inleiding 3 Opdracht 4 Stappenplan 4 Logboek 8 Overzicht van taken 9 Planning 10 Informatiebronnen profielkeuze 13 2 INLEIDING In de tweede fase

Nadere informatie

Het nieuwe vmbo. Talenten laten groeien. de Ambelt. Gentiaan College. Januari 2017 versie: 1.0. Pagina 1 van 11

Het nieuwe vmbo. Talenten laten groeien. de Ambelt. Gentiaan College. Januari 2017 versie: 1.0. Pagina 1 van 11 Januari 2017 versie: 1.0 Gentiaan College Talenten laten groeien. de Ambelt Pagina 1 van 11 Inhoudsopgave 1. Het nieuwe vmbo... 3 Profielen in het vmbo... 3 De avo-vakken... 3 Het beroepsgerichte profielvak...

Nadere informatie

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs Ons Onderwijs Kwaliteit in onderwijs Voorwoord Bij Marianum staat de ontwikkeling van de leerling voorop. Wij staan voor aantrekkelijk en afgestemd onderwijs, gemotiveerde leerlingen en goede eindresultaten.

Nadere informatie

VERPLICHT DEEL IK WEET HET NIET. Contact met de decaan Beroepen-interessetest Verschillende activiteiten. Aanvullende opdrachten?

VERPLICHT DEEL IK WEET HET NIET. Contact met de decaan Beroepen-interessetest Verschillende activiteiten. Aanvullende opdrachten? LOB V4 2012 / 2013 Hoe moet je kiezen In vmbo4 moet je een keuze maken voor je vervolgopleiding. In leerjaar 4 moet je de keus gaan maken; wat wil jij gaan doen wanneer je het vmbo-diploma hebt? Voor ieder

Nadere informatie

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB)

Decanaat Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2. Loopbaan Oriëntie en Beroep (LOB) Decanaat Loopbaanoriëntatie en begeleiding in VMBO-BK2 Loopbaan: Als je bezig bent met je schoolloopbaan dan ben je bezig met vragen over jouw toekomst. Wat voor beroepen vind je interessant? Wat voor

Nadere informatie

Driestar Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding VMBO-BK2

Driestar Lekkerkerk. Loopbaanoriëntatie en begeleiding VMBO-BK2 Driestar Lekkerkerk Loopbaanoriëntatie en begeleiding VMBO-BK2 Loopbaan: Als je bezig bent met je schoolloopbaan dan ben je bezig met vragen over jouw toekomst. Wat voor beroepen vind je interessant? Wat

Nadere informatie

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren hebben behoefte aan LOB Uit het onderzoek blijkt dat scholieren behoefte hebben aan meer LOB. Dat begint in leerjaar één. In de laatste

Nadere informatie

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Carrosseriebouw en het vmbo Carrosseriebouw en het vmbo Waarom dit informatiepakket? Carrosseriebouwbedrijven zijn hard op zoek naar gemotiveerde leerlingen

Nadere informatie

LOB in de vernieuwing vmbo & mbo

LOB in de vernieuwing vmbo & mbo LOB in de vernieuwing vmbo & mbo Spirit4you Versterkt loopbanen Even kennismaken? Naam / organisatie / functie? Wat betekent LOB in het vernieuwde vmbo/ mbo voor jou? Waar ben je trots op? 30 november

Nadere informatie

Ondernemen, Welzijn & Sport

Ondernemen, Welzijn & Sport christelijke school voor vmbo-gl-kbl-bbl Ondernemen, Welzijn & Sport Onderwijs maken we samen! Wat ga je leren? Wat wil je doen en meemaken? Wat kies je? Dat ontdekken we samen: jij, je ouders/verzorgers

Nadere informatie

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk College voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen algemeen toegankelijk beroepsonderwijs College voor Beroepsonderwijs Wie zijn we? Alle leerlingen die de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte

Nadere informatie

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo 2 Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Met dit document geven wij docenten en loopbaanbegeleiders

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

1. Portfolio van de leerling 1

1. Portfolio van de leerling 1 1. Portfolio van de leerling 1 Handleiding voor de leerling Dit is het doorstroomportfolio van de leerling. Om je in te schrijven voor een mbo-opleiding moet je dit portfolio zo volledig mogelijk invullen.

Nadere informatie

1. Portfolio van de leerling

1. Portfolio van de leerling 1 Handleiding voor de leerling Dit is het doorstroomportfolio van de leerling. Om je in te schrijven voor een mbo-opleiding moet je dit portfolio zo volledig mogelijk invullen. Vraag je decaan / mentor

Nadere informatie

LOB op het Bonaventuracollege Mariënpoelstraat.

LOB op het Bonaventuracollege Mariënpoelstraat. LOB op het Bonaventuracollege Mariënpoelstraat. Ik weet al wat ik word mezelf! Ouders zien vaak iets bijzonders in hun kinderen. Ze hebben gelijk, de mogelijkheden zijn onbeperkt. Waar staat LOB voor in

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

Didactisch Groepsplan 3 e leerjaar AGL

Didactisch Groepsplan 3 e leerjaar AGL Didactisch Groepsplan 3 e leerjaar AGL Lesmodel: DAIM 45 min 5 min Oriëntatie: herhalen vorige les 10 min Instructie: doel benoemen aan het begin van de les plus instructie geven 25 minuten: verwerking

Nadere informatie

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school.

In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. 2 Voorwoord Beste leerlingen/geachte ouders, In dit boekje vinden jullie informatie over de vervolgmogelijkheden na klas 1 en 2 op onze school. Als leerling is een richting kiezen voor jou heel belangrijk.

Nadere informatie

Welkom! informatie-avond T2 pakketkeuze bovenbouw theoretisch

Welkom! informatie-avond T2 pakketkeuze bovenbouw theoretisch Welkom! informatie-avond T2 pakketkeuze bovenbouw theoretisch ouderavond leerjaar 2 T Welkom tijdpad determinatie & pakketkeuze Jean-Louis van der Veen afdelingsdirecteur OB T Voorbereiding op determinatie

Nadere informatie

Leerjaar Doelstelling opdracht. Activiteit Betrokkenen Loopbaancompetenties. Motievenreflectie Kwaliteitenreflectie

Leerjaar Doelstelling opdracht. Activiteit Betrokkenen Loopbaancompetenties. Motievenreflectie Kwaliteitenreflectie LOB matrix KWC afdeling SMS Noteer in onderstaand schema alle activiteiten die jij als professional of binnen de afdeling waar je werkzaam bent mee gewerkt wordt. Dit kunnen losse instrumenten zijn zoals

Nadere informatie

Ouderavond vmbo. Leerjaar 1 Sg. St. Ursula VMBO-locatie-Heythuysen

Ouderavond vmbo. Leerjaar 1 Sg. St. Ursula VMBO-locatie-Heythuysen Ouderavond vmbo Leerjaar 1 Sg. St. Ursula VMBO-locatie-Heythuysen 15 September 2014 Programma 19.30 Opening 19.35 Algemene informatie 19.45 Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding 19.55 Ouderraad Ouderpanel

Nadere informatie

Vragen in omgeving naar beroepen/functies van mensen (spinnenwebopdracht) 1 e Les over keuzes maken- Circle Time

Vragen in omgeving naar beroepen/functies van mensen (spinnenwebopdracht) 1 e Les over keuzes maken- Circle Time Bijlage 6: Programma LOB tijdens mentorlessen 2011-2012 Leerjaar 1 Inhoud Uitleg: wat is LOB en wat maakt het belangrijk? Wie ben ik? Wat kan ik? Wat wil ik? Inzet hierbij: Kinder Kwaliteitenspel Voorbereiding

Nadere informatie

EEN OPEN DAG BEZOEKEN

EEN OPEN DAG BEZOEKEN Activiteit voor in de les: EEN BEZOEKEN Middels dit document wil De Haagse Hogeschool de aankomende studenten tools geven om zich goed voor te bereiden op hun studiekeuze via het bezoeken van een Open

Nadere informatie

Nieuwsbrief decanaat 10 mavo 2015-2016 nr. 1, sept. 2015

Nieuwsbrief decanaat 10 mavo 2015-2016 nr. 1, sept. 2015 Nieuwsbrief decanaat 10 mavo 2015-2016 nr. 1, sept. 2015 Inhoud: voorlichting over de keuzetrajecten in 10 mavo A Keuzetraject MBO opleiding 1. Het vak LOB 2. Het keuzetraject in data 3. Portfolio LOB

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Zinvol LOB a. Grenservaring b. Reflectie c. Keuzevrijheid. Algemeen Verplicht? Plaats binnen LOB?

Sectorwerkstuk. Zinvol LOB a. Grenservaring b. Reflectie c. Keuzevrijheid. Algemeen Verplicht? Plaats binnen LOB? Sectorwerkstuk Algemeen Verplicht? Plaats binnen LOB? Doelen LOB a. Verkennen b. Oriënteren c. Verdiepen d. Knoop doorhakken Zinvol LOB a. Grenservaring b. Reflectie c. Keuzevrijheid Van globaal, virtueel

Nadere informatie

Beleidsplan LOB 2011-2012

Beleidsplan LOB 2011-2012 Beleidsplan LOB 2011-2012 LOB 2011 2012: het jaar van de 5 W s De noodzaak van invoering van LOB Zelf sturing geven aan je eigen (leer)loopbaan: daarover gaat LOB (loopbaanoriëntatie en begeleiding. Het

Nadere informatie

decaan Annette Brons

decaan Annette Brons Van harte welkom!! decaan Annette Brons LOB(loopbaanoriëntatie en begeleiding) LOB is een geïntegreerd en continue proces waarin de leerling wordt voorbereid op een toekomstige vervolgopleiding, arbeidsmarkt,

Nadere informatie

stimuleert ondernemerschap BRochure albert

stimuleert ondernemerschap BRochure albert BRochure albert 2015/2016 DreamStorm presenteert albert het introductie programma ondernemend leren Albert is een individueel lesprogramma voor leerlingen in het voortgezet onderwijs. In 12 lesuren krijgen

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016 Sectorwerkstuk Theoretische Leerweg Klas 4 TL/M 2015-2016 Naam leerling Naam mentor/begeleider Inleiding Met het maken van dit sectorwerkstuk oefen je vaardigheden die je als leerling van het VMBO nodig

Nadere informatie

Studiekeuzecheck euzech voor het mbo

Studiekeuzecheck euzech voor het mbo Studiekeuzecheck voor het mbo Nieuwe manieren om aankomende studenten te begeleiden bij hun keuze Studiekeuzecheck euzech voor het mbo Nieuwe manieren om studenten te begeleiden bij hun keuze Bijlage 2

Nadere informatie

Trajectbegeleiding

Trajectbegeleiding Trajectbegeleiding ZuidWest December 2013 Trajectbegeleiding 21-12-13 Visie: Een goed Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) programma zorgt ervoor dat leerlingen hun talenten en ambities beter ontwikkelen.

Nadere informatie

LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE

LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE TOELICHTING LESBRIEF De website Beroepen in Beeld.nl is een initiatief van de Kenniscentra voor Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven. Op deze website

Nadere informatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo loopbaanoriëntatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo loopbaanoriëntatie euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo loopbaanoriëntatie Op acht bladzijden in het werkboek wordt de medewerking van de ouders of verzorgers van de leerlingen gevraagd. Wanneer de werkboeken

Nadere informatie

Welkom. Ouderavond leerjaar 3 26 september 2016

Welkom. Ouderavond leerjaar 3 26 september 2016 Welkom Ouderavond leerjaar 3 26 september 2016 Programma Opening (teamleider) - Onderwijs op VMBO de Spindel - Examen Keuzebegeleiding (decaan) Met mentoren naar een lokaal voor kennismaking Rondleiding

Nadere informatie

Determinatieavond leerjaar 2

Determinatieavond leerjaar 2 Programma: Determinatie TL Beroepsgericht Waar kijken wij naar bij uw zoon/dochter: Cijfers (kennis, vakvaardigheden en leervermogen) Algemene vaardigheden en (studie)houding Cito Vas Wat wil de leerling

Nadere informatie

voor leerlingen Hoe krijg ik toegang tot het digitale lesmateriaal?

voor leerlingen Hoe krijg ik toegang tot het digitale lesmateriaal? voor leerlingen Hoe krijg ik toegang tot het digitale lesmateriaal? Hoe krijg ik toegang tot het digitale lesmateriaal? In deze folder vind je een stap-voor-stap uitleg over het inloggen in Schoolwise

Nadere informatie

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Almelo. Het Groene Lyceum

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Almelo. Het Groene Lyceum Doe mee in onze groene wereld Almelo vmbo groen Het Groene Lyceum 2informatie vmbo groen 2017-2018 AOC Oost is jouw wereld. Een groene wereld die jij zelf mag invullen met jouw talent en interesse. Zet

Nadere informatie

Mochten er problemen zijn, neem dan altijd contact op met de docent die jou begeleidt bij het maken van je profielwerkstuk.

Mochten er problemen zijn, neem dan altijd contact op met de docent die jou begeleidt bij het maken van je profielwerkstuk. VOORWOORD Voor je ligt de handleiding voor het maken van jouw profielwerkstuk. Zoals je weet is het maken van een profielwerkstuk één van de onderdelen van het schoolexamen in de vierde klas vmbo-tgl.

Nadere informatie

Praktijkonderwijs. In het kort

Praktijkonderwijs. In het kort Het praktijkonderwijs In het laatste jaar van de (speciale) basisschool moet je beslissen naar welke school voor voortgezet onderwijs je gaat. Meestal is dat een moeilijke keuze. Zeker wanneer je: moeite

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 12: Het vinden van werk Praktijkkern c: Kiezen en solliciteren naar passende stageplek Thema Praktijkkern 12. Het vinden

Nadere informatie

Kwaliteitenreflectie. Kwaliteitenreflectie. Motievenreflectie werkexploratie. Kwaliteitenreflectie. Motievenreflectie Loopbaansturing

Kwaliteitenreflectie. Kwaliteitenreflectie. Motievenreflectie werkexploratie. Kwaliteitenreflectie. Motievenreflectie Loopbaansturing Doorlopende leerlijn LOB op het vwo klas Keuzemoment: Doelstellingen: Loopbaan Competenties: 1 Twee talen 1. Signaal oppakken kiezen uit Frans, 2. Keuzesituatie Motievenreflectie Duits en Spaans onder

Nadere informatie

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Doetinchem. Het Groene Lyceum. Vakman schaps route

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Doetinchem. Het Groene Lyceum. Vakman schaps route Doe mee in onze groene wereld Doetinchem vmbo groen Het Groene Lyceum Vakman schaps route 2informatie vmbo groen 2017-2018 AOC Oost is jouw wereld. Een groene wereld die jij zelf mag invullen met jouw

Nadere informatie

Ondernemen, Welzijn & Sport WILGENPLASLAAN WILGENPLASLAAN. Wij maken leren persoonlijk. Hoog slagingspercentage. Veel aandacht voor taal en rekenen

Ondernemen, Welzijn & Sport WILGENPLASLAAN WILGENPLASLAAN. Wij maken leren persoonlijk. Hoog slagingspercentage. Veel aandacht voor taal en rekenen WILGENPLASLAAN WILGENPLASLAAN christelijke school voor vmbo-gl-kbl-bbl Ondernemen, Leren, ervaren én doen! Gezellig en kleinschalig Veel aandacht voor taal en rekenen Welzijn & Sport Onderwijs maken we

Nadere informatie

Informatie avond klas 2 Kader / Mavo WELKOM

Informatie avond klas 2 Kader / Mavo WELKOM Informatie avond klas 2 Kader / Mavo WELKOM Programma Decanaat (theater) Mentoraat (instructielokaal) Decanaat klas 2 K/M Decaan: Marbella Uhlenbeck m.uhlenbeck@montaignelyceum.nl Decaan voor Kader en

Nadere informatie

Leren en Loopbaan programma Burgerschap. MBO Handel

Leren en Loopbaan programma Burgerschap. MBO Handel Leren en Loopbaan programma MBO Handel Versie 17.06.2011 Leren en Loopbaan thema s Thema 1 Mijn opleiding en ik Thema 2 Leren leren Thema 3 Reflecteren 1 Thema 4 Reflecteren 2 Thema 5 Professionalisering

Nadere informatie

Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB

Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB Handleiding sectorwerkstuk leerlingen 4 TL PCB 1 Inleiding Een van de onderdelen van het schoolexamen van de gemengde en theoretische leerweg is het sectorwerkstuk. Hiermee kun je laten zien dat je in

Nadere informatie

Ouderavond 4 (t)vwo 17 september 2015. Welkom

Ouderavond 4 (t)vwo 17 september 2015. Welkom Ouderavond 4 (t)vwo 17 september 2015 Welkom Programma 19.30 of 20.30 TEAMLEIDER ANNELIES MOERS 19.50 of 20.50 DECAAN JULES STORKEN 20.15 of 21.15 EINDE Functies 4 (t)vwo MENTOR - Eerste aanspreekpunt

Nadere informatie

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Twello. Het Groene Lyceum. Vakman schaps route

Doe mee in onze. groene wereld. vmbo groen. Twello. Het Groene Lyceum. Vakman schaps route Doe mee in onze groene wereld Twello vmbo groen Het Groene Lyceum Vakman schaps route 2informatie vmbo groen 2017-2018 AOC Oost is jouw wereld. Een groene wereld die jij zelf mag invullen met jouw talent

Nadere informatie

Welkom op de ouderavond van TL2/M2 van CS Vincent van Gogh

Welkom op de ouderavond van TL2/M2 van CS Vincent van Gogh Welkom op de ouderavond van TL2/M2 van CS Vincent van Gogh Inez Barmentloo-de Boer, decaan 6 februari 2017 Programma Nieuwe wetgeving rondom LOB Doel keuzeproces klas 2 Het Nederlands Onderwijssysteem

Nadere informatie

Ouderavond 4 e leerjaar 24 september 2013 MAVO

Ouderavond 4 e leerjaar 24 september 2013 MAVO Ouderavond 4 e leerjaar 24 september 2013 MAVO Programma Opening Teamleider Examenjaar: Info examenjaar Info L.O.B. Mw. van Esch Mw. van Esch Decaan dhr. R. van Kins Examensecretariaat: Mw. S. Maitimu

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Bespreek met vakdocenten mogelijkheden om leerlingen in de vaklessen feedback over zichzelf te laten vergaren. Deel Vaardigheid:

Nadere informatie

Sociale media: Bron van afleiding of bron van dialoog en reflectie?

Sociale media: Bron van afleiding of bron van dialoog en reflectie? Sociale media: Bron van afleiding of bron van dialoog en reflectie? Edith Vissers (KPC Groep) Mariëlle Rutten (KPC Groep) Mike Dijksma (Kastanje College Maassluis) Introduceren www.todaysmeet.com Ga naar:

Nadere informatie

Maatschappelijke Stages Hoogezand-Sappemeer

Maatschappelijke Stages Hoogezand-Sappemeer Maatschappelijke Stages Hoogezand-Sappemeer Informatie voor leerlingen van dr. Aletta Jacobs College. Schooljaar 2012-2013 1 Welkom bij de Maatschappelijke Stage! Dit schooljaar ga jij mee doen aan de

Nadere informatie

Indicator Leerjaar 1 Leerjaar 2 Leerjaar 3 Leerjaar 4

Indicator Leerjaar 1 Leerjaar 2 Leerjaar 3 Leerjaar 4 Bijlage 1: Doorlopende ontwikkellijn loopbaancompetenties sjm Competentie Indicator Leerjaar 1 Leerjaar 2 Leerjaar 3 Leerjaar 4 1.Kwaliteiten reflectie 1.1 Ik weet waar ik goed en minder goed in ben. Maatschappelijke

Nadere informatie

Informatie. bij de methodes. Techniek en Techniek in beweging. Uitgeverij Teles 2000. Techniek 1

Informatie. bij de methodes. Techniek en Techniek in beweging. Uitgeverij Teles 2000. Techniek 1 Informatie bij de methodes Techniek en Techniek in beweging Techniek 1 Vakwerkplan 1.0 Uitgangspunten Uitgangspunten bij de Techniek lessen zijn de herziene kerndoelen van1998 en de daarna volgende herziening

Nadere informatie

FCB Loopbaanplein in vogelvlucht

FCB Loopbaanplein in vogelvlucht FCB Loopbaanplein in vogelvlucht Het FCB Loopbaanplein helpt werknemers verder in hun loopbaan. Of dat nu bij de huidige werkgever is, in de huidige branche of juist daarbuiten. De gratis zelftesten van

Nadere informatie

LOB-nieuwsbrief. Calvijn College. In dit nummer: voor de ouders van leerlingen in havo-3 en vwo-3. 6e jaargang - nummer 1 - augustus 2014

LOB-nieuwsbrief. Calvijn College. In dit nummer: voor de ouders van leerlingen in havo-3 en vwo-3. 6e jaargang - nummer 1 - augustus 2014 In dit nummer: LOB: een vak voor leerlingen en ouders Wat doet de mentor bij LOB? LOB: wat staat er in klas 3 te gebeuren? Qompas Profielkeuze Talent Compaz-test in klas 3 LOB kalender Calvijn College

Nadere informatie

30-9-2015. LOB De weg naar een vervolgopleiding

30-9-2015. LOB De weg naar een vervolgopleiding LOB De weg naar een vervolgopleiding 1 Qompas Studeren Lesbrief 2015 2016, de online gids voor studiekeuze en loopbaanoriëntatie www.qompas.nl Qompas StudieKeuze http://studiekeuze.qompas.nl De online

Nadere informatie

Tessenderlandt. Puberbrein als innovatiekans. Project puberbrein Kompas

Tessenderlandt. Puberbrein als innovatiekans. Project puberbrein Kompas Tessenderlandt Puberbrein als innovatiekans Project puberbrein Kompas Product presentatie Kompas Van PSL naar activerend onderwijs. Kompas heeft in de loop der jaren het bestaande stage programma omgebouwd

Nadere informatie

LOB in klas 3. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg. het decanaat

LOB in klas 3. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg. het decanaat LOB in klas 3 Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg het decanaat 1 LOB klas 3 BL ORS Lek en Linge vestiging Lingeborgh 1516 Aan de ouders/verzorgers van

Nadere informatie

Hoofdvaart College Profiel-avond 2016

Hoofdvaart College Profiel-avond 2016 Hoofdvaart College Profiel-avond 2016 Programma 19.00 uur Welkom door Dhr. G. van der Meulen, directeur 19.05 uur Presentatie vernieuwing beroepsgerichte examens. 19.20 uur Presentatie loopbaanleren 19.35

Nadere informatie

VMBOcarrousel CARROUSELWEEK: 19 T/M 22 JANUARI 2016 KENNISMAKEN MET BEROEPEN

VMBOcarrousel CARROUSELWEEK: 19 T/M 22 JANUARI 2016 KENNISMAKEN MET BEROEPEN inhoud vmbo Carrousel: wat is dat en waarom doe jij mee? Maak kennis met beroepen in de sector Groen, Techniek, Economie en Zorg & Welzijn VMBOcarrousel > leerlingenboekje > CARROUSELWEEK: 19 T/M 22 JANUARI

Nadere informatie

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding regio s-hertogenbosch en omgeving LOB is een verzameling van activiteiten binnen een loopbaangerichte leeromgeving om jongeren actief te laten werken aan hun

Nadere informatie

INFORMATIEBOEKJE PAKKETKEUZE VMBO 2014-2015

INFORMATIEBOEKJE PAKKETKEUZE VMBO 2014-2015 1. VMBO: DE THEORETISCHE LEERWEG (TL)... 2 2. SECTORKEUZE... 2 3. VAKKENPAKKETKEUZE VAN KLAS 2 VMBO-TL/TL-HAVO NAAR KLAS 3 VMBO-TL... 3 KEUZEFORMULIER VAN KLAS 2 NAAR 3 VMBO... 4 4. VAKKENPAKKETKEUZE VAN

Nadere informatie

Persoonlijke competenties Sociale competenties Leer (school) competenties

Persoonlijke competenties Sociale competenties Leer (school) competenties Reader TOP-dagen 2014-2015 In het onderwijs is het steeds vanzelfsprekender dat je ieder jaar meer kunt en weet. Je bent druk bezig met het leren van de vakken. Maar je ontwikkelt ook competenties. In

Nadere informatie

1e klas: met vrienden en vriendinnen van de basisschool in één klas

1e klas: met vrienden en vriendinnen van de basisschool in één klas 1 mavo Intro Deze brochure geeft u informatie over de vmbo-theoretische leerweg op hethml: de mavo. Met vragen kunt u terecht bij de afdelingsleider bovenbouw mavo, Thomas ter Hart. 1e klas: met vrienden

Nadere informatie

Het Sectorwerkstuk 2015-2016

Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Het Sectorwerkstuk 2015-2016 Inhoud Inleiding... 3 Het Sectorwerkstuk... 4 De opbouw... 4 De voorbereiding... 5 Het onderzoek... 6 De verwerking... 7 De presentatie... 7 Het filmpje... 7 Het werkstuk...

Nadere informatie

WERKBOEK VERNIEUWING VMBO & LOB. Bijeenkomst Stichting Platforms vmbo

WERKBOEK VERNIEUWING VMBO & LOB. Bijeenkomst Stichting Platforms vmbo 27-05-2014 WERKBOEK VERNIEUWING VMBO & LOB Bijeenkomst Stichting Platforms vmbo INHOUD 1. Presentatie samen verantwoordelijk voor LOB een kwestie van krachten bundelen 3 2. Opdrachten vernieuwing vmbo

Nadere informatie

WELKOM. INFORMATIEAVOND 5 havo LOB

WELKOM. INFORMATIEAVOND 5 havo LOB WELKOM INFORMATIEAVOND 5 havo 2013-2014 LOB Inhoud goed kiezen is belangrijk! LOB in H5 Ouders en Studiekeuze Interessetesten Waar vind je de informatie? Open dagen en meeloopdagen Knoop doorhakken Aanmelden:

Nadere informatie

Wat is een sectorwerkstuk?

Wat is een sectorwerkstuk? Het sectorwerkstuk Wat is een sectorwerkstuk? Bij het sectorwerkstuk gaat het om een vakoverstijgende thematiek die past binnen de sector. Het onderwerp moet gaan over een maatschappelijk relevant thema

Nadere informatie

Elke dag leren door te doen

Elke dag leren door te doen Elke dag leren door te doen Praktijkonderwijs elke dag een uitdaging Elk kind heeft talent en voor elk kind zijn er uitdagingen. Dat is het uitgangspunt van Praktijkonderwijs op het Elde College. Binnen

Nadere informatie

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Van: Klas: 1 Inhoud: Handleiding Portfolio pag. 3 Deel 1. Dit ben ik pag. 6 Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Deel 3. Ervaringen pag. 11 3.1 stage (binnen schooltijd)

Nadere informatie

Docentenhandleiding PSO opdracht

Docentenhandleiding PSO opdracht Docentenhandleiding PSO opdracht I phone houder Project Studenten Opdrachtgever Product : PSO Houtbewerking : Mathieu Peters Daan Kivit Richard Vosters : Jos van de Wouw : Docentenhandleiding 1 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Sectoren bovenbouw vmbo LOCATIE OUDE BOSSCHE BAAN

Sectoren bovenbouw vmbo LOCATIE OUDE BOSSCHE BAAN 2017 2018 Sectoren bovenbouw vmbo LOCATIE OUDE BOSSCHE BAAN HET STEDELIJK COLLEGE EINDHOVEN Meteen de juiste keuze! Het Stedelijk College Eindhoven is een openbare school voor voortgezet onderwijs; de

Nadere informatie

LOB en techniek. Geef jongeren praktijkervaringen die ertoe doen.

LOB en techniek. Geef jongeren praktijkervaringen die ertoe doen. LOB en techniek. Geef jongeren praktijkervaringen die ertoe doen. 5 tips voor een praktijkgericht programma White paper Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) leert jongeren keuzes te maken die passen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan

Inhoudsopgave. Stages. Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Stageverslag klas 9 Parcival College 2013 Inhoudsopgave Stages Het zoeken van een stageplaats Stappenplan Tijdens je stage Doel van de stage Stageprogramma Voorbereiding en afsluiting Waar moet je op letten

Nadere informatie

LOOPBAANVAARDIGHEID LOOPBAANLEREN HOOFDSTUK 1

LOOPBAANVAARDIGHEID LOOPBAANLEREN HOOFDSTUK 1 LPBAANVAARDIGHEID LPBAANLEREN HFDSTUK 1 Loopbaanvaardigheid Alle ogen zijn gericht op je reisdoel: het diploma van de opleiding die je volgt. Dat diploma bewijst straks dat jij je beginnend beroepsbeoefenaar

Nadere informatie

In welke groep je zit krijg je nog te horen via een brief. Daarnaast heb je jezelf kunnen inschrijven voor een gastles van het MBO.

In welke groep je zit krijg je nog te horen via een brief. Daarnaast heb je jezelf kunnen inschrijven voor een gastles van het MBO. Leerjaar 3 Voor je ligt het werkboek dat speciaal gemaakt is voor onze LifeTech ToekomstDag. Je gaat je deze dag oriënteren op jouw toekomst. Dit doe je door deze dag deel te nemen aan verschillende activiteiten

Nadere informatie

Sectoren - bovenbouw vmbo

Sectoren - bovenbouw vmbo LifeTech College Sectoren - bovenbouw vmbo 2016-2017 Locatie Oude Bossche Baan Het Stedelijk College Eindhoven Meteen de juiste keuze! Het Stedelijk College Eindhoven is een openbare school voor voortgezet

Nadere informatie

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Onderwijs voor jongeren met gouden handen die aan een gouden toekomst willen werken. Dat is het Vakcollege Noordoostpolder. Leerlingen die

Nadere informatie

Product en prijzen 2014

Product en prijzen 2014 Product en prijzen 2014 1 Augustus 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Maak kennis met Social Media Rijbewijs... 3 Opbouw en inhoud lessenreeks... 4 Digitale leeromgeving... 5 Docentenomgeving... 6 Prijzen

Nadere informatie

Welkom. Ouderavond lob. mavo-3

Welkom. Ouderavond lob. mavo-3 Welkom Ouderavond lob mavo-3 Programma - Opening (Kiki Nieuwkerk) - Wat is lob? (Bram Aarts) - Informatie over mbo en havo (Bram Aarts) - Vakkenpakketkeuze (Kiki Nieuwkerk) - Beroeps oriënterende stage

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2012-2013

Sectorwerkstuk 2012-2013 Sectorwerkstuk 2012-2013 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt?

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Peter den Boer Esther Stukker Lectoraat keuzeprocessen ROC West-Brabant Opzet workshop 1. Introductie en voorstellen 2. U (kort) 3. Presentatie

Nadere informatie