Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo"

Transcriptie

1 Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

2 2 Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Met dit document geven wij docenten en loopbaanbegeleiders achtergrondinformatie over de loopbaancompetentie netwerken. Dit ter ondersteuning bij de Opdrachtenserie zelf en als achtergrond bij de Begeleidingshandleiding bij de opdrachtenserie netwerken. We kennen vaak meer mensen dan we in eerste instantie denken. Deze mensen kunnen voor ons een hulpbron zijn wanneer we aan de slag gaan met vragen over loopbaanontwikkeling, opleiding en toekomstig werk. De mogelijkheid om toegang tot deze hulpbronnen te krijgen, noemen we sociaal kapitaal. De ene student zal een groter sociaal kapitaal hebben dan de andere. Het is goed als docent/ loopbaanbegeleider studenten te ondersteunen om hun sociaal kapitaal verder uit te breiden én doeltreffender in te zetten. Daarbij is het mogelijk gebruik te maken van ons eigen sociaal kapitaal. Omdat netwerken een van de loopbaancompetenties is die studenten in het mbo moeten ontwikkelen, is het (doeltreffend) inzetten van sociaal kapitaal daarmee een belangrijk element van het onderwijs. Een netwerk ontwikkelt zich Ons netwerk ontwikkelt zich elke dag. Op school, tijdens stages, op werkbezoeken, op het werk, op feestelijke bijeenkomsten. We komen op plekken waar we nieuwe mensen leren kennen, we komen bekenden tegen of we onderhouden contact met ze. We hebben over het algemeen niet in de gaten dat we door het contact met anderen in feite ook ons netwerk onderhouden. We hebben nu eenmaal contacten met mensen. Daarbij is ons netwerk ook ontstaan door toevalligheden ; we hebben nu eenmaal een familie, we delen werk met collega s die daar al toevallig werkten, we wonen in een buurt met toevallige buren en we komen op de school van onze kinderen toevallig andere ouders tegen. We kunnen echter voor een groot deel bepalen hoe ons netwerk zich verder ontwikkelt. We hebben namelijk vaak zelf de keuze: waar we naartoe gaan om mensen te ontmoeten; wie we op bepaalde plekken willen ontmoeten; met wie we contact willen opnemen, onderhouden of zelfs: met wie we minder contact willen hebben. Bovenstaande noemen we het bewust ontwikkelen van je netwerk, en dus het bewust ontwikkelen van de hulp en ondersteuning die je daarin kunt vinden. Je vergroot je sociaal kapitaal. We hebben vooral vaak contact met mensen die op ons lijken Om mensen te leren kennen moeten we ze ontmoeten. Als we daar niet bewust over nadenken, beperken we ons tot de mensen kennen die veel op ons lijken. Deze mensen komen namelijk op de plekken waar wij ook komen, omdat ze daar dingen doen die we zelf ook leuk of interessant vinden, of moeten doen. Omdat we die mensen regelmatig tegenkomen, wordt het contact met juist deze personen intensiever. Het is gemakkelijk om contact te maken met mensen die veel op onszelf lijken en dezelfde interesses hebben. Als je niet stuurt op de ontwikkeling van je netwerk, worden vrienden van vrienden, vrienden. Je krijgt dan bijna automatisch een netwerk waarin (heel) veel mensen elkaar kennen. Mensen die

3 3 veel op jezelf lijken en dus veel dezelfde mensen kennen als jij, vertellen je niet vaak nieuwe of andere dingen. Mensen die veel van jezelf verschillen, zien andere dingen, lezen andere berichten, kijken andere films, leren andere zaken, et cetera. Ze zijn mogelijk een bron van inspiratie en nieuwe inzichten. Zie de volgende link om te zien hoe Facebook tot zijn aanbevelingen komt voor vrienden. Kijk hier maar eens naar: https://www.facebook.com/help/ / Verschillen Als je op zoek bent naar welk beroep of welke opleiding bij je past, wat een bepaald beroep inhoudt of je wilt weten waar (anderen vinden dat) je goed in bent of wat goed bij je past, is het handig om met mensen te praten die veel van elkaar verschillen. Het is nog beter om met mensen uit verschillende groepen in je netwerk of mensen die met weinig anderen in je netwerk verbonden zijn, te praten. Je krijgt van die mensen veel verschillende informatie over jezelf en de opleidingen of beroepen waar je wat over wilt weten. Juist die verschillen kunnen je weer verder helpen in het vormen van een beter (completer) beeld over jezelf, beroepen en opleidingen. Iedereen heeft een netwerk, maar geen netwerk is hetzelfde. Dit verschilt per persoon. Sterker nog: het kan per dag verschillen. Hoe het eruit ziet, hoe goed je de mensen kent, hoeveel de mensen van elkaar verschillen en hoeveel mensen elkaar (ook) kennen, bepaalt voor een groot deel wat voor en hoeveel (verschillende) hulp je kunt vinden. Wil je bijvoorbeeld dat veel mensen in je netwerk tegelijk van iets op de hoogte zijn? Dan is het slim gebruik te maken van personen die je in je netwerk met elkaar verbonden zijn. Maar ben je op zoek naar iets nieuws of iets anders, dan is het juist handig gebruik te maken van iemand in jouw netwerk die minder verbonden is met anderen in jouw netwerk. Deze persoon heeft toegang tot mensen, kennis, vaardigheden en inzichten die voor jou nieuw zijn. Netwerkstructuren Er zijn verschillende netwerkstructuren. De linkerfiguur laat een netwerk zien waarin iedereen met elkaar verbonden is. De middelste figuur laat een netwerk zien waarin de meeste mensen niet met elkaar verbonden zijn. De rechterfiguur laat een netwerk zien waarin er groepjes van mensen zijn en mensen die deze groepjes met elkaar verbinden. De mensen die in jouw netwerk zitten, noemen we je eerste orde netwerk. Deze mensen kennen natuurlijk ook weer mensen. Als dat mensen zijn die jij niet kent, noemen we dat jouw tweede orde netwerk. Ook deze mensen (jouw tweede orde netwerk) kennen weer mensen. De kans is nog groter dat zij mensen kennen die jij niet kent. Deze mensen noemen we jouw derde orde netwerk. Afhankelijk van hoe vertrouwd jij met iemand bent, hoe aardig jullie elkaar vinden of hoe groot of ingewikkeld je vraag is, is deze persoon bereid je te helpen om in contact te komen met personen

4 4 waarmee hij rechtstreeks contact heeft, maar jij niet (jouw tweede orde netwerk). Het is zelfs zo dat personen in jouw tweede orde netwerk jou ook meestal wel willen helpen door je voor te stellen aan iemand die zij kennen (jouw derde orde netwerk). Voorbeeld netwerkordes Ik ben een vriendin van Hanneke. Hanneke zit dus in mijn eerste orde netwerk. Hanneke heeft een zoon. Die zoon heet René, maar ik heb René nog nooit ontmoet. René kan goed deuren schilderen en Hanneke vraagt hem op een gegeven moment of hij bij mij deuren zou willen schilderen. René komt dan in mijn tweede orde netwerk. René heeft zo veel ander werk te doen, dat hij niet bij mij kan komen schilderen. René kent wel Piet en René vraagt Piet of hij tijd om bij mij deuren te komen schilderen. Piet komt dan in mijn derde orde netwerk. Piet heeft tijd en wil het graag doen. Als Piet bij mij komt schilderen en we elkaar een tijdje kennen, hoort Piet bij mijn eerste orde netwerk. Als ik namelijk nog een keer mijn kozijnen geschilderd wil hebben, kan ik Piet zelf bellen en vragen of hij iets voor mij wil doen. Drie stappen In Nederland lukt het ons om in ongeveer drie stappen in contact te komen met iedereen in Nederland, leert de praktijkervaring. De invloed van het netwerk rijkt drie stappen ver, volgens onderzoeker Nicolas Christakis 1. 1 e orde netwerk 2 e orde netwerk 3 e orde netwerk Als je je realiseert wat deze verbondenheid tussen de mensen in Nederland kan betekenen, kom je misschien wel op het idee dat dit vanuit netwerkperspectief ongekende mogelijkheden biedt. Het betekent namelijk dat we aan iedereen voorgesteld kunnen worden via ons tweede orde netwerk. Als we maar weten met wie we in contact willen komen, nagaan wie deze persoon kent en in ons netwerk vertellen wat we willen! Vooral de mensen in ons tweede orde netwerk kunnen interessant zijn voor studie-, beroeps- en loopbaankeuzes. Een aantal kenmerken van het tweede orde netwerk zijn: Ze zijn vaak anders dan de mensen die we zelf al kennen. De mensen in dit netwerk zijn voor ons op het eerste oog onzichtbaar. Daarom is het in beginsel 1.http://blog.ted.com/2010/05/10/the_hidden_infl/ & https://en.wikipedia.org/wiki/three_degrees_of_influence

5 5 best lastig om te weten te komen wie er in dat tweede orde netwerk zitten. We leren mensen kennen door de plekken waar we komen. Om mensen te leren kennen, moeten we ze in het echt ontmoeten. In welke context we mensen leren kennen, bepaalt vervolgens waar we samen over praten. We krijgen een standaardmenu van gespreksonderwerpen. Wil je de mensen in je netwerk beter leren kennen, dan is het goed om het over andere onderwerpen te hebben dan je gewend bent. Zo leer je elkaar beter kennen. Met wie praat jij over je studie- en loopbaankeuzes? En met wie nog niet? En met wie zou je dat nog meer kunnen doen? De gunfactor Mensen helpen elkaar als ze elkaar wat gunnen. Je kunt zelf werken aan de gunfactor. Belangrijk bij het creëren en hebben van de gunfactor is het vertrouwen dat mensen in elkaar hebben. Hoe meer iemand jou vertrouwt, des te eerder iemand iets voor jou zal overhebben. Naast vertrouwen zijn ook Authenticiteit, Sympathie en Wederkerigheid van belang voor het ontwikkelen en behouden van de gunfactor. Werken aan je gunfactor betekent: gedeelde ervaringen met anderen creëren (tijd met elkaar doorbrengen); open, eerlijk en oprecht zijn; wederkerig denken en doen; vrijelijk hulp geven. Sociaal Kapitaal Met sociaal kapitaal bedoelen we de hulp die je mag verwachten van jouw contacten, zonder dat je daar (direct) iets voor terug hoeft te doen. Sociaal kapitaal zit in de relaties die mensen met elkaar onderhouden. Het geeft toegang tot kapitaal in zijn oorspronkelijke betekenis geld en van menselijk kapitaal: kennis, ervaringen, vaardigheden, invloed en inzichten, zonder dat daar een directe transactie tegenover staat. Je kunt een netwerk vol mensen hebben met veel kennis, ervaringen, vaardigheden inzichten en geld (hulpbronnen). Dan lijkt het alsof je een netwerk hebt met veel sociaal kapitaal. De vraag is vervolgens in hoeverre je toegang hebt tot deze hulpbronnen: willen jouw contacten je wel helpen door hun kennis, ervaringen, vaardigheden, inzichten, invloed en geld met jou te delen? Als het antwoord ja is, heb je dus een groot sociaal kapitaal. Is het antwoord nee, dan heb je dus een klein sociaal kapitaal. De maffia is misschien een mooi voorbeeld van een enorm netwerk met maar een kleine hoeveelheid sociaal kapitaal. Het netwerk van de Italiaanse maffia breidt zich uit over de hele wereld waarschijnlijk, maar of mensen daadwerkelijk bereid zijn ook vrijwillig iets te doen voor die maffia is maar de vraag. Het is dus maar de vraag of de maffia een groot sociaal kapitaal heeft... Nieuwe mensen leren kennen Het leren kennen van nieuwe mensen kost op verschillende manieren tijd en energie: 1. Je moet nadenken over wie je wilt leren kennen: welke mensen, welke functies, waar ze werken, et cetera.

6 6 2. Je moet nadenken over waar je deze mensen kunt ontmoeten: waar kun je ze per ongeluk tegenkomen? 3. Het ontmoeten van de mensen zelf kost tijd en energie. Door je bewust te zijn van wie je wilt leren kennen kun je keuzes maken over waar en hoe. Je kunt natuurlijk ook nieuwe contacten opdoen via je bestaande contacten. Je vraagt dan om introducties. Ook dit kost tijd en energie. Je moet iemand vragen je te helpen en hem informeren om een goede instructie te krijgen. Een goede introductie zorgt er wel voor dat de mensen die met wie je in contact wilt komen, daarvoor ook openstaan. Belangrijk bij het starten van nieuwe relaties is dat je nieuwsgierig bent, vragen stelt, luistert en betekenisvolle gesprekken voert. Je kunt nieuwe mensen ontmoeten door zelf zichtbaar te zijn, bijvoorbeeld door presentaties te geven, lid te worden van een organisatie, bijeenkomsten te organiseren of te bezoeken of je door anderen voor te laten stellen aan anderen. Inzetten van je netwerk In ons netwerk zit sociaal kapitaal. Deze hulp is beschikbaar als we er om vragen en wordt ons soms uit het niets aangedragen. We moeten daar wel wat voor doen. Zonder dat we iets doen met de mensen die we kennen, hebben we veel contact maar laten we (veel) kansen liggen. Belangrijk bij het inzetten van je netwerk is dat je weet wat je wilt bereiken, dat je mensen om hulp durft te vragen, dat je de hulpvragen die je hebt concreet en helder kunt formuleren en dat je verhalen kunt vertellen die mensen onthouden. Je kunt op verschillende manieren je netwerk inzetten: door concreet om hulp te vragen, door het vertellen waar je mee bezig bent, door te vertellen wat je wilt bereiken of wat je doel is en door hulp te geven. Beheersen van je netwerk Als ons netwerk zich steeds meer uitbreidt en als we deze mensen allemaal evenveel aandacht willen geven, kunnen we niets anders meer doen dan in contact zijn met de mensen die we kennen. Het is daarom handig om keuzes te maken. We kunnen kiezen met wie we op welke manier en met welke frequentie contact hebben. Belangrijk bij het beheersen van je netwerk is dat je bewust bent van je eigen doelen en de mensen die daar (nu en in de toekomst) bij passen, dat je de baas bent over je eigen agenda en dat je nee durft te zeggen tegen anderen om af te spreken. Je kunt je netwerk beheersen door de vorm en de frequentie van contact aan te passen. 1. de vorm van contact -> soort contact - kwaliteit 2. de frequentie -> kwantiteit 1. De vorm van het contact Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om met iemand te en, berichten te versturen, wat te gaan drinken of uit eten te gaan. De ene activiteit kost meer tijd en energie dan de andere. Afhankelijk van de soort relatie, hoe lang het geleden is dat jullie elkaar gesproken hebben, hoe vaak er contact en fysiek contact nodig is en of je iemand kunt helpen of een netwerkvraag (in de nabije toekomst) hebt, kun je de vorm van het contact aanpassen.

7 7 2. De frequentie van het contact Je kunt elke dag met iemand wat gaan drinken, maar je kunt dat ook één keer per week doen of eens in de paar maanden. Afhankelijk van de soort relatie, hoe lang het geleden is dat jullie elkaar gesproken hebben, hoe vaak er contact en fysiek contact nodig is en of je iemand kunt helpen of een hulpvraag (in de nabije toekomst) hebt, kun je de frequentie van het contact aanpassen. Door te kiezen hoe vaak en op welke manier je met iemand contact hebt en houdt, kun je tijd winnen die je kunt investeren in nieuwe relaties of juist verwaterde relaties. Help, hoe voer ik een gesprek? Er zijn vele manieren die je kunnen helpen om in contact te komen of om een gesprek te voeren. Hieronder tien tips: 1. Ga zitten naast een onbekende Normaal gesproken gaan we voor de veilige keuze: we gaan naast de mensen zitten die we al kennen. Als je naast een onbekende gaat zitten, maak je de kans veel groter nieuwe mensen te leren kennen. Als je gaat zitten, stel je dan direct even voor en je hebt contact gelegd. De rest van het gesprek volgt dan bijna vanzelf. 2. Glimlach en kijk mensen aan Mensen die lachen, zijn eerder in gesprek. Denk maar eens na, op wie stap jij eerder af? Het moet uiteraard wel een natuurlijke glimlach zijn. Een glimlach geeft aan dat je voor een ander open staat en het oogcontact bevestigt dat nog eens. Iemand die teruglacht, geeft aan open te staan voor verder contact. Stap dan op de glimlacher af en stel jezelf voor. 3. Stel een vraag! Je bent ergens waar je weinig mensen kent en je bent niet van plan om het muurbloempje te worden? Pas de vorige tip toe in combinatie met bijvoorbeeld de vraag: Ik ben hier voor het eerst. Kunt u mij wat wegwijs maken? Wie is wie? Vragen over de bijeenkomst en wat mensen naar deze bijeenkomst heeft toe gebracht kunnen bijna nooit kwaad als je ergens voor het eerst komt. 4. Breek niet in bij een gesprek Een spreekwoord zegt: U krijgt geen tweede kans om een eerste indruk te maken. Dat geldt zeker voor netwerkbijeenkomsten! Een veelgemaakte fout is om in te breken tijdens een gesprek dat anderen op dat moment voeren. 5. Stel jezelf goed voor Stel je zelf altijd voor als je het gesprek met iemand aangaat en maak daarbij oogcontact. Onthoud de naam van je gesprekspartner. Naam niet goed verstaan? Vraag dan gerust of de persoon zijn naam wil herhalen. 6. Draag je badge rechts Als je naar een bijeenkomst gaat, krijg je vaak een badge. Draag je badge aan de rechterkant en ter hoogte van je borst. Zo is bij het handen schudden je badge goed leesbaar.

8 8 7. Voer een gesprek met aandacht Mensen zien het direct in je ogen als je even afgeleid bent. En dat vermindert het gevoel van contact en verbondenheid. Houd je hoofd volledig bij je gesprekspartner, en verontschuldig je netjes als je iets anders moet doen (zoals een telefoon opnemen). 8. Zoek een gemeenschappelijk onderwerp van gesprek Iedereen vindt bijvoorbeeld wel iets van het weer. Je kunt ook beginnen over een gemeenschappelijk contact of de locatie waar de ontmoeting plaats heeft. 9. Toon oprechte interesse Ga een gesprek aan omdat je de ander wilt leren kennen en niet omdat je zelf aan het woord wilt zijn. Stel vragen, zodat de ander zijn verhaal kan doen. Maar laat het geen kruisverhoor zijn: voeg zelf ook wat aan het gesprek toe, maar laat de ander bepalen wat dat is. 10. Bedank en neem afscheid Als je een bijeenkomst verlaat, is het goed en nuttig om de gastheer of -vrouw te bedanken voor de uitnodiging en de mensen waarmee je een tijdje hebt gesproken, gedag te zeggen. Op die manier blijven ze je ook langer herinneren.

LESBRIEF 6. Leerlingen

LESBRIEF 6. Leerlingen LESBRIEF 6 Leerlingen LES 6 - NIEUWE MENSEN LEREN KENNEN De kunst van het handen schudden en andere praktische vaardigheden Netwerken kun je leren Vanaf je geboorte hoor je bij anderen, jouw sociaal netwerk.

Nadere informatie

LESBRIEF 2. Leerlingen

LESBRIEF 2. Leerlingen LESBRIEF 2 Leerlingen LES 2 - WE ARE OPEN! De structuur van je netwerk bepaalt de toegang tot jouw wereld Netwerken kun je leren Vanaf je geboorte hoor je bij anderen, jouw sociaal netwerk. Dat netwerk

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt

Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt Inleiding Ondanks het feit dat iedereen weet dat netwerken van belang is - we zullen dan ook niet meer ingaan op het waarom - blijkt dat veel mensen

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

LESBRIEF 7. Leerlingen

LESBRIEF 7. Leerlingen LESBRIEF 7 Leerlingen LES 7 - NETWERKHOTSPOTS? Netwerken kan altijd en overal dus waar ga je heen? Netweken kun je leren Vanaf je geboorte hoor je bij anderen, jouw sociaal netwerk. Dat netwerk groeit

Nadere informatie

Vrienden kun je leren

Vrienden kun je leren Vrienden kun je leren Hallo! Wij zijn Reinder en Berber, en wij hebben de afgelopen maanden hard gewerkt om dit boekje te maken, speciaal voor jongeren met het syndroom van Asperger. Hieronder vind je

Nadere informatie

LESBRIEF 4. Leerlingen

LESBRIEF 4. Leerlingen LESBRIEF 4 Leerlingen LES 4 - WITH A LITTLE HELP FROM MY FRIENDS Durf te vragen Netwerken kun je leren Vanaf je geboorte hoor je bij anderen, jouw sociaal netwerk. Dat netwerk groeit vanzelf omdat je steeds

Nadere informatie

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo WERKVORMEN MAGAZIJN Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Voorwoord Voor u heeft u Thema boekje 1 Wat is netwerken? Dit themaboekje is een onderdeel van de lessenserie Netwerken.

Nadere informatie

LESBRIEF 3. Leerlingen

LESBRIEF 3. Leerlingen LESBRIEF Leerlingen LES - JOUW DOCENT IS EEN GOUDMIJN De beste hulp krijg je van kennissen Netwerken kun je leren Vanaf je geboorte hoor je bij anderen, jouw sociaal netwerk. Dat netwerk groeit vanzelf

Nadere informatie

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips Het Netwerk Boek Netwerk Boek Rob B. Tol Wie Wat Waar Waarom Hoe Zakelijk Netwerken Social Media Personal Branding Tips Success Stories Interviews Do s & Don ts Cases Voorbeelden Oefeningen Tests 3 Inhoud

Nadere informatie

Netwerken. Stefan Alink

Netwerken. Stefan Alink Netwerken Stefan Alink Stefan Alink Marktmanager bij Rabobank Amersfoort Eemland Namens de bank het gezicht in de markt met als taak mensen samen te brengen. Een verbindende factor zijn. Netwerkfuncties

Nadere informatie

pest eruit? De baas spelen

pest eruit? De baas spelen Hoe ziet iemand die een ander pest eruit? Waarschijnlijk heb je wel gemerkt dat het ontzettend moeilijk is om zo n beschrijving te geven. Dat is logisch want er bestaat niet iemand die eruit ziet als een

Nadere informatie

Reader Gespreksvoering

Reader Gespreksvoering Reader Gespreksvoering Achtergrondinformatie Soorten vragen Actief Luisteren Slecht nieuws Gesprek Fasen in het gesprek Soorten Vragen In een gesprek kun je verschillende soorten vragen stellen. Al je

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Succesvol Netwerken BCLR

Succesvol Netwerken BCLR Welkom bij Succesvol Netwerken voor de BCLR Double Winner! Waar kan je Netwerken? Formele netwerk bijeenkomsten Algemene zakelijke evenementen Sociale, familie, vrije tijd evenementen Ad hoc bijeenkomsten

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Sommige meisjes zijn heel snel verliefd, andere meisjes zullen niet snel of misschien zelfs helemaal niet verliefd worden. Dit is bij ieder meisje anders. Wat gebeurt

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK!

LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! LAAT JE BEDRIJF GROEIEN DOOR HET INZETTEN VAN JE NETWERK! In dit E-book leer je hoe je door het inzetten van je eigen netwerk je bedrijf kan laten groeien. WAAROM DIT E-BOOK? Veel ondernemers beginnen

Nadere informatie

Introductie 1. Waarvoor hebben de studenten een mentor nodig? 2. Wie kan mentor worden? Iemand die:

Introductie 1. Waarvoor hebben de studenten een mentor nodig? 2. Wie kan mentor worden? Iemand die: Mentor informatie Introductie Het Mentoringprogramma is voor studenten die een begeleidingsvraag hebben. Deze begeleidingsvraag kan zeer divers van aard zijn en heeft te maken met schoolse-, persoonlijke

Nadere informatie

Strategisch netwerken. 02 september 2015

Strategisch netwerken. 02 september 2015 Strategisch netwerken 02 september 2015 Strategisch netwerken ## augustus 2015 Onderwerpen Diverse strategieën. Opdrachten. Zet aan tot actie om een keuze te maken. Focus. Doe het constant. 3 Inleiding

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Competent talent in de praktijk

Competent talent in de praktijk Competent talent in de praktijk Competent talent in DE PRAKTIJK CURSISTENBOEK Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten Competent talent in de praktijk Cursistenboek Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN WAAROM DIT BOEKJE? 1. Denk jij, na het lezen van deze bladzijde dat dit boekje nuttig voor jou kan zijn? a. Ja,.. b. Nee, want c. Dat weet ik nog niet, omdat 2. Wat hoop jij na

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

DE KERSTNIEUWSBRIEF 2008 JOKE BORST INBALANCE

DE KERSTNIEUWSBRIEF 2008 JOKE BORST INBALANCE DE KERSTNIEUWSBRIEF 2008 JOKE BORST INBALANCE D E C E M B E R O N T M O E TI N G S M A A N D De maand december is voor mij een maand van ontmoeten: het vieren van het Sinterklaas- en Kerstfeest en natuurlijk

Nadere informatie

De cliëntenvertrouwenspersoon is er voor alle cliënten van Dichterbij, hun ouders en verwanten.

De cliëntenvertrouwenspersoon is er voor alle cliënten van Dichterbij, hun ouders en verwanten. De is er voor alle cliënten van Dichterbij, hun ouders en verwanten. Wat is er aan de hand? Je hebt een vraag, een probleem of een klacht. Het kan gaan over lastige situaties met je medebewoners of met

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Op het Nova College leer je een vak. Bijvoorbeeld verpleegkundige, monteur of kok. Dat kies je zelf, waarschijnlijk samen met je

Op het Nova College leer je een vak. Bijvoorbeeld verpleegkundige, monteur of kok. Dat kies je zelf, waarschijnlijk samen met je GELOOF IN JEZELF Jij verwacht dat je bij ons een vak kunt leren. Dat je goed onderwijs krijgt, zodat je kennis opbouwt die je nodig hebt voor later. Dat je tijdens je stage werkervaring kunt opdoen die

Nadere informatie

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule

1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule Werkboek Inhoudsopgave: 1.Inleiding: De Plug & Play Business Formule 2. Het H.A.R.T. model 2.1. H.A.R.T. staat voor: 2.1.1. Mijn verhaal over oprechte communicatie 2.1.1: Hoofd Gebruik de rest van deze

Nadere informatie

Jouw digitale wereld safe & social

Jouw digitale wereld safe & social HANDLEIDING BIJ DE DIGITALE LES Jouw digitale wereld safe & social Wat is slim en wat kun je beter niet doen online? In de digitale les Jouw digitale wereld safe & social maken leerlingen kennis met de

Nadere informatie

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Door Robbert Raas www.stop-jaloezie.com Voorwoord Dit compacte e-book is geschreven als hulp bij de eerste stap naar een leven zonder vervelende jaloezie. Op stop-jaloezie.com

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1

Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Achtergrondinformatie opdracht 1, module 1, les 1 Er zijn leuke en fijne momenten in de opvoeding, maar ook moeilijke en zware momenten. Deze moeilijke momenten hebben soms te maken met een bepaalde fase

Nadere informatie

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren?

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Leven in een groep bij DHG Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Jij bent belangrijk! Als je thuis woont, is je opvoeding een taak van je ouders. Woon je bij De Hoenderloo Groep, dan zorgen de groepsleiders

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Dank je wel voor het aanvragen en downloaden van dit e-book over Antwoorden op moeilijke sollicitatievragen.

Dank je wel voor het aanvragen en downloaden van dit e-book over Antwoorden op moeilijke sollicitatievragen. Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Solliciteren is te leren... 4 Algemene tips voor het sollicitatiegesprek... 4 Goede voorbereiding is het halve werk!... 5 7 (moeilijke) vragen bij solliciteren en (positieve)

Nadere informatie

VRIENDSCHAP EN RELATIES

VRIENDSCHAP EN RELATIES VRIENDSCHAP EN VRIENDSCHAP Als je in de puberteit komt, wordt vriendschap belangrijk. Je vrienden kies je zelf uit. Er zijn mensen die één boezemvriend of één hartsvriendin hebben. Andere mensen hebben

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden.

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden. VOORBEELD DE KLAS ALS TEAM (LEERLINGENBOEK) INHOUDSOPGAVE Instructie voor leerlingen.. 5 Gebruik van de lesbrieven. 6 Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7 Wat wil je zijn en worden. 11 Wat wil je zijn

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels versie 2016 Inhoudsopgave Introductie 4 Verantwoording Methodiek 5 Doorgaande lijn Po en Vo 6 Preventief en curatief 7 Organiseer je les 8 Praktische tips

Nadere informatie

Gemotiveerd Leren. Drie plezierige leerervaringen

Gemotiveerd Leren. Drie plezierige leerervaringen Gemotiveerd Leren Drie plezierige leerervaringen In deze stap krijg je inzicht in hoe jij gemotiveerd leert. Dit is belangrijk om te weten, want dan kan je dat gebruiken om zo gemotiveerd mogelijk je vakken

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1. Wat kijk je graag op tv? 2. Wat is je lievelingsfilm? 3. Wat doe je op internet? 4. Welke games speel je? 5. Waar praat je over op facebook, twitter, enzo? 6. Wat doe

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Meningsvorming: jij en vluchtelingen

Meningsvorming: jij en vluchtelingen Meningsvorming: jij en vluchtelingen Korte omschrijving Het kan uw leerlingen bijna niet ontgaan zijn dat de Europese Unie te maken heeft met een grote stroom vluchtelingen. Sinds een paar maanden is dit

Nadere informatie

SOLLICITATIEGESPREK? GEBRUIK DEZE 30 HANDIGE ZINNETJES

SOLLICITATIEGESPREK? GEBRUIK DEZE 30 HANDIGE ZINNETJES E-blog SOLLICITATIEGESPREK? GEBRUIK DEZE 30 HANDIGE ZINNETJES In loopbaan De voorbereiding op het sollicitatiegesprek is het halve werk. Helemaal als je weet welke vragen er op je afgevuurd worden tijdens

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

Inleiding. 1.1 Wat is leren en coachen?

Inleiding. 1.1 Wat is leren en coachen? Inleiding 1 1.1 Wat is leren en coachen? Jij gaat leren, jouw coach gaat je coachen. Je gebruikt hiervoor dit boek met cd-rom. Jouw coach gaat je helpen om te leren. Net zoals de coach (zie figuur 1.1)

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Informatie boekje. MSN & Hyves. voor jongeren van behandelgroepen

Informatie boekje. MSN & Hyves. voor jongeren van behandelgroepen Informatie boekje MSN & Hyves voor jongeren van behandelgroepen 24 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Hoofdstuk 1 MSN 4 1.1. Wat is MSN? 4 Dit informatieboekje is ontwikkeld door: Manon van de Linde & Chrissy Pijnenburg

Nadere informatie

Netwerktips lid bereid te geven een tip Bereid je voor Onderhoud je contacten Schrijf Mis geen kansen positief niet al te moeilijk

Netwerktips lid bereid te geven een tip Bereid je voor Onderhoud je contacten Schrijf Mis geen kansen positief niet al te moeilijk Netwerktips Hieronder een aantal tips op een rijtje: niet uitputtend, maar gewoon een selectie van mogelijkheden om in contact te komen met potentiele nieuwe klanten. 1. Word lid van een club, een mailinglist,

Nadere informatie

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009

UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 UITKOMSTEN EVALUATIE TESTREIS LEEUWARDEN 10 OKTOBER 2009 ingevuld door 18 van de 26 deelnemers deelnemers waren heel divers eb varieerden in leeftijd van 13 t/m 23 jaar oud Welk cijfer geef je de training?

Nadere informatie

Beurstraining Starting Smart Together

Beurstraining Starting Smart Together Beurstraining Starting Smart Together Essent ia l Toget her Ivar van Asten Ondernemerscoach Organisator en inspirator Spreker en dagvoorzitter Teamontwikkelaar Ervaringsgerichte trainer Legger van verbindingen

Nadere informatie

Het functioneringsgesprek

Het functioneringsgesprek Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Werkgever Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Inhoudsopgave Inleiding... 5 Waarom een functioneringsgesprek?... 7 Wat is een functioneringsgesprek?...

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

Deelnemers welkom heten Stel medewerkers op hun gemak, maak contact.

Deelnemers welkom heten Stel medewerkers op hun gemak, maak contact. Deelnemers welkom heten Dag 1: Deelnemers welkom heten Introductie trainers Energizer: De deelnemers lopen kriskras door de ruimte. Zij geven elkaar een krachtige hand en zeggen hoe zij heten in verstaanbaar

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Pijnrevalidatie voor kinderen en jongeren Informatie voor kinderen, jongeren en ouders Wat staat er in deze folder? Inleiding voor ouders 1 Informatie

Nadere informatie

De LOB-scan voor mbo

De LOB-scan voor mbo 35 BIJLAGE 3 De LOB-scan voor mbo De LOB-scan Doel van de LOB-scan is om zicht te krijgen op hoe Loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB) in jullie onderwijsinstelling er op dit moment voor staat. De

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Persoonlijk opleidingsplan. Hulpmiddelen voor de werknemer

Persoonlijk opleidingsplan. Hulpmiddelen voor de werknemer Persoonlijk opleidingsplan Hulpmiddelen voor de werknemer Elk bedrijf heeft bepaalde doelstellingen. Maar ook de werknemers van een bedrijf, jij en je collega s, hebben eigen doelen. Zoals: beter worden

Nadere informatie

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Jongens. Als jij uitgaat en een leuk meisje ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt?

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Jongens. Als jij uitgaat en een leuk meisje ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad Wensenkaart Als jij uitgaat en een leuk meisje ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? onderbouw Dat we oogcontact hebben Echt niet! L Misschien wel Natuurlijk!

Nadere informatie

Young People Coaching Experience

Young People Coaching Experience Hét loopbaanprogramma voor Young Professionals Young People Coaching Experience In 5 stappen naar je ideale baan! Ga jij met tegenzin naar je werk? Heb je er genoeg van om werk te doen dat niet bij je

Nadere informatie

GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN

GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN GRONDHOUDINGEN IN HET OMGAAN MET (KANSARME) MENSEN We vragen ons vaak af hoe we op een goede manier kunnen omgaan met gekwetste mensen. Dit is een vraag waarop we geen pasklaar antwoord kunnen geven. We

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Lees blz. 5 tot en met 8. Jim vindt Rudsel een rare naam. Jim zegt dit ook tegen Rudsel. Vind jij het ook een rare naam? Is

Nadere informatie

Persoonlijke competenties Sociale competenties Leer (school) competenties

Persoonlijke competenties Sociale competenties Leer (school) competenties Reader TOP-dagen 2014-2015 In het onderwijs is het steeds vanzelfsprekender dat je ieder jaar meer kunt en weet. Je bent druk bezig met het leren van de vakken. Maar je ontwikkelt ook competenties. In

Nadere informatie

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Inleiding De checklist Gesprek voeren 2F is ontwikkeld voor leerlingen die een gesprek moeten kunnen voeren op 2F. In deze handleiding wordt toegelicht hoe de

Nadere informatie

MONTAGETOOL MONTAGETOOL. voor docenten. voor studenten. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in het mbo. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in het mbo

MONTAGETOOL MONTAGETOOL. voor docenten. voor studenten. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in het mbo. Loopbaanoriëntatie en begeleiding in het mbo MONTAGETOOL voor docenten voor studenten Loopbaanoriëntatie en begeleiding in het mbo MONTAGETOOL Loopbaanoriëntatie en begeleiding in het mbo Fig. 08 Docenten Montagetool Bouw ook samen met je medestudenten

Nadere informatie

STELLING HET SOCIALE LEVEN VAN JONGEREN ER IS NIKS MIS MEE OM VEEL OVER HET IS NIET GEVAARLIJK OM JE JEZELF OP MSN TE ZETTEN.

STELLING HET SOCIALE LEVEN VAN JONGEREN ER IS NIKS MIS MEE OM VEEL OVER HET IS NIET GEVAARLIJK OM JE JEZELF OP MSN TE ZETTEN. HET IS NIET GEVAARLIJK OM JE EMAILADRES DOOR TE GEVEN. ER IS NIKS MIS MEE OM VEEL OVER JEZELF OP MSN TE ZETTEN. IK ZOU, NAAST MIJN NAAM OOK DE STRAAT WAAR IK WOON DOORGEVEN. DAT IS GEEN GEHEIM! IK VIND

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

Begeleiding bij de koffieautomaat

Begeleiding bij de koffieautomaat Begeleiding bij de koffieautomaat Kleine gesprekken binnen (studie-)loopbaanbegeleiding Peter Loonen - p.loonen@oabdekkers.nl (Studie-)loopbaanbegeleiding (SLB/LOB) is een intensieve onderwijsvorm. Een

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

Anita Willemsen & Leander Westerbeek van Eerten

Anita Willemsen & Leander Westerbeek van Eerten Anita Willemsen & Leander Westerbeek van Eerten Programma Solliciteren Zoeken en benaderen Het gesprek Wat als het niet lukt? Hoe zorg je ervoor dat wat er in de motor zit ook uit de wielen komt? Alles

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

Van Afvinken naar Aanvonken

Van Afvinken naar Aanvonken Van Afvinken naar Aanvonken A. Ideevorming minor Overtref jezelf (tot excellente professional) 1. Idee Idee is als volgt: voor de minor Overtref jezelf schrijven zich 1 e jaars studenten in die vinden

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL De huidige arbeidsmarkt ziet er heel anders uit dan die van vroeger: we veranderen vaker van baan of de inhoud ervan verandert, banen zijn minder zeker en de groei

Nadere informatie

Autisme in je vrije tijd

Autisme in je vrije tijd Autisme in je vrije tijd KINDEREN MET AUTISME IN EEN GEWONE JEUGDVERENIGING? HET KAN! Een informatieve brochure door Elise Burny - orthopedagoog Jannicke Hurtekant - orthopedagoog Petra Warreyn - klinisch

Nadere informatie

Samenvatting Mensen ABC

Samenvatting Mensen ABC Samenvatting Mensen ABC Week 1ABC: Wie zijn wij? Info: Wie zijn wij mensen Mensen zijn verschillend. Iedereen is anders, niemand is hetzelfde. Dat noem je uniek. Een mens heeft een skelet van botten. Daarom

Nadere informatie

Acquisitie & Zakelijk netwerken

Acquisitie & Zakelijk netwerken E-boek 3 bedrijfsblogs Acquisitie & Zakelijk netwerken Nu lezen. Praktische adviezen. Morgen toepassen. Nog succesvoller ondernemen! 1. Acquisitie is veel meer dan alleen gunnen 2. Alleen met glimlach

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

Wat doe jij op de eerste schooldag in 2015???

Wat doe jij op de eerste schooldag in 2015??? Wat doe jij op de eerste schooldag in 2015??? ROC in verandering Doel van de structuurverandering: goed, kleinschalig en betrokken onderwijs organiseren/faciliteren Nu overgangsfase van een oude, naar

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland)

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) lesbrief Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl F facebook.com/ stiltefestival afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811

Nadere informatie

Index. 1. Voorwoord 2 2. Algemene Tips... 3 3. Gesprek 1.. 6 4. Gesprek 2.. 8

Index. 1. Voorwoord 2 2. Algemene Tips... 3 3. Gesprek 1.. 6 4. Gesprek 2.. 8 Index 1. Voorwoord 2 2. Algemene Tips... 3 3. Gesprek 1.. 6 4. Gesprek 2.. 8 1 1. Voorwoord Welkom bij deze handleiding. Deze handleiding is bedoeld als gids bij het identificeren van de kwaliteiten van

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

Het functioneringsgesprek

Het functioneringsgesprek Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Werknemer Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Inhoudsopgave Inleiding... 5 Wat is een functioneringsgesprek?... 7 Waarom is een functioneringsgesprek

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 9

Inhoud. Inleiding... 9 Inhoud Inleiding.............................................................. 9 Hoofdstuk 1: Een definitie van netwerken............................... 15 Wat netwerken inhoudt.......................................16

Nadere informatie