Verslag module 1 leergang Taaie Thema s en Duivelse Dilemma s

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag module 1 leergang Taaie Thema s en Duivelse Dilemma s"

Transcriptie

1 Verslag module 1 leergang Taaie Thema s en Duivelse Dilemma s Sprekers Prof. dr. Theo Camps (Tias Nimbas, Berenschot) Prof. dr. Jouke de Vries (Universiteit Leiden) Dhr. Wim Groeneweg (gemeente Vianen) De module bestond uit twee blokken. Het eerste blok ging over strategievorming, het tweede blok ging over leiderschap. We behandelen beide blokken hieronder. 1.1 Strategievorming Inleiding Theo Camps Theo Camps ging in zijn inleiding in op hoe organisaties tegenwoordig tot strategie komen. Hij stelde vraagtekens bij wat leidend zou moeten zijn in strategie (termen als Public Value, Concept Value kwamen voorbij) en hij plaatste vraagtekens bij überhaupt het strategisch vermogen van organisaties in een maatschappij met de snelheid van vandaag de dag (reversed framing: implementatie gaat vooraf aan strategie, tijdsverdichting). Hieronder schetsen we aantal van zijn inzichten: Belangrijke vragen Wat hebben we vandaag de dag aan inzichten over strategievorming van gister? Kun je vandaag de dag nog strategie formuleren zoals we dat vroeger deden? Hoe kom je in een fundamenteel veranderende omgeving collectief tot nieuwe routes en richtingen? o Boektip: Help, our iceberg is melting van Kotter over leiderschap en strategie in organisaties De theorie van disruptive change de status quo wordt doorbroken door fundamenteel andere richtingen en keuzes. Voor organisaties die functioneerden binnen de status quo onstaat verwarring: hou je je vast aan oude strategie en keuzes of gooi je het roer om naar nieuwe richtingen? Zie bijvoorbeeld de theorieën van Joseph Schumpeter over Creative Destruction 1

2 Zie de theorie van Clayton Christensen over Osmotic Implications Over keuzes maken gaf Theo de hiernaast afgebeelde illustratie mee. De prikkelende vraag is of jouw eigen organisatie op dit moment net zo scherp is in de waardepropositie die ze biedt. Dit bracht hij in relatie tot het Public Value model van Mark Moore. Het model biedt handvatten bij het maken van keuzes. Hij laat zien dat keuzes gedreven worden door drie concepten Public Value (wat wil je realiseren) Legitimacy en support (erkenning en ondersteuning) Operational capabilities (wat kun je) Het model van Mark Moore vormde op haar beurt weer een aanknopingspunt voor het begrip concept value. Theo schetste hoe één object, product of resultaat van diverse kanten bekeken kan worden. Perspectieven zijn de public value, de social value, de executive value en de business value. Alle perspectieven samen vormen de concept value die je creeërt. Het begrip concept value werd geïllustreerd aan de hand van de casus over een researchlaboratorium van Phillips in Nijmegen. Boektip: Grond voor samenwerking, Theo Camps e.a. Grote uitdaging voor gemeenten en provincies is volgens Theo om alle perspectieven op waardecreatie in de eigen organisatie te borgen. Hoe verhoudt je je als overheid tot de social, executive en business values? Een andere grote uitdaging is om tijdens langlopende trajecten van waardecreatie (grote ruimtelijke projecten bijvoorbeeld) de gerichtheid van alle betrokkenen tezamen te houden. 2

3 Theo sloot zijn inleiding af met een reflectie op strategisch vermogen. Hij liet zien dat implementatie (nieuwe richtingen effectueren) steeds vaker vooraf gaat aan strategieformulering. Strategieformulering wordt dan het bekrachtigen van ingeslagen wegen. Ook illustreert dit het ontdekken van nieuwe strategieën door pilots, proeftuinen of andere testtrajecten. Hier gaat implementatie vooraf aan de daadwerkelijke keuze. Grote uitdaging hier is voor organisaties om ook weer te stoppen met pilots of proeftuinen die niet blijken te werken. Koersbepaling voor een organisatie wordt een zich herhalend patroon van implementatie en strategieformulering waarbij telkens pilots (de gele bollen) worden opgezet, gekozen en gestopt Inleiding Jouke de Vries Is strategie tegenwoordig nog wel zo nuttig, was één van de centrale vragen van Jouke de Vries. Hij stond uitgebreid stil bij de complexiteit van vandaag de dag en ging op zoek naar de oorzaken voor de strategische onzekerheid die veel organisaties ervaren. Vandaar daalde hij af naar de strategische omgeving van de ambtenaar. Jouke schetste dat onzekerheid over richting eigenlijk van alle tijden is. In die zin is de huidige tijd niet bijzonder. Wat wel bijzonder is, is de toegenomen snelheid. De extra onzekerheid van organisaties (en de samenleving) komt voort uit het feit dat de toegenomen snelheid maakt dat minder planmatig kan worden gereageerd. Oude projectmatige aanpakken als Prince 2 worden vervangen door de AGILE benadering. In de bestuurskunde resulteert dit in een overgang van denken van government (hiërarchisch, verticaal) naar governance (horizontaal, netwerksamenleving). Drie belangrijke trends die bijdragen aan het ontstaan van strategische vraagstukken: 1. Globalisering 2. Decentralisatie van de welvaartsstaat 3. Glocalisering (uit angst) De vraag in die trends is telkens: op welk niveau organiseren we zaken en hoe ordenen we die? 3

4 Welke logica is dominant? Voor die vraag geldt dat er een grote toename is geweest in het aantal relevante lagen waarop ordenende principes gevonden worden. Dit vergroot de strategische verwarring. Vraagstuk van governance: op welk niveau pak je je vraagstuk aan en met welk mechanisme / welke logica? Wereld (IMF, VN) EU Nationale Staat Landsdelen/regio s Provincies Gemeenten Wijken Teams Overheid Civil Society Markt Burgers Keukentafel? Jouke illustreerde zijn verhaal met de bovenstaande tabel. We hebben lang de nationale staat als het ordeningsniveau gezien. Van daaruit schuiven we echter al geruime tijd taken naar boven (supranationaal) en naar beneden (subnationaal). Tegelijkertijd is er sprake geweest van een verschuiving in dominante logica. De logica van overheid als ordenend principe voor publieke vraagstukken was lang dominant. In de jaren 80 en 90 schoof deze naar het ordenend principe van de markt. In de laatste jaren zien we een verschuiving naar de burger als ordenend principe. Ook zakt het niveau of de schaal van organisatie tot ver onder die van de nationale staat. Bijvoorbeeld het terrein van safety en security centraliseert snel. De Welzijnsstaat decentraliseert beleidsmatig zelfs tot niveau keukentafel, maar in de praktijk leidt dit weer tot opschaling voor organisatie (paradox van decentralisaties). T.a.v. schaalvergroting bestaan drie perspectieven die nuttig zijn uit elkaar te trekken: Functionele schaalvergroting (bijv. samen inkopen) is relatief eenvoudig Bestuurlijke schaalvergroting (bijv. gezamenlijk optrekken wethouders) is ingewikkelder maar lukt Democratische schaalvergroting (herindeling) is het meest ingewikkeld 4

5 In het licht van bovenstaande ontwikkeling is governance het vraagstuk naar op welk niveau, met welk mechanisme de samenleving publieke waarde realiseert. De vraag is in welke mate strategie overheden oplossingen biedt in de zoektocht naar passende governance, of dat improviseren beter werkt. Strategische omgeving van de ambtenaar Bovenstaande ontwikkelingen vertalen zich volgens Jouke ook naar de strategische omgeving van de ambtenaar. Het krachtenveld is hieronder afgebeeld. Belangrijke vraag voor het personeelslid van de organisatie (ambtenaar): hoe krijg je politiek, rest van organisatie en omgeving mee in jouw beeld of wens t.a.v. publieke waarde (Public Value). Jouke schetste daarbij beleidsontwikkeling als een non-lineair proces. De drie stromen van problematiek, oplossingen en politiek lopen vaak parallel maar raken elkaar soms. Daar waar ze elkaar raken ontstaan policywindows. Daar kun je als ambtenaar gebruik van maken om momentum te genereren voor ideeën of oplossingen. De ambtenaar wordt dan een klein beetje politicus. Er ontstond in de zaal korte discussie over hoe men in de publieke sector in het licht van bovenstaande ontwikkelingen komt tot vruchtbare samenwerking. Jouke en Theo gaven aan dat dit een bijzonder ingewikkeld vraagstuk is, zeker in een netwerk van gelijken waarin geen hiërarchische verhoudingen zijn en geen dwangmiddelen bestaan. Belangrijke criteria zijn: Stip op de horizon De factor mens Gedeelde urgentie Timing (policy window, verehlendung) Onafhankelijke partij (een neutrale derde ) Een tweede onderwerp van discussie was het stoppen met beleid of pilots. Daarvoor kwamen de volgende tips langs Kill your darlings Geforceerde prioritering (wellicht periodiek) Externen betrekken (factor relatie neemt af) Boektip: de kunst van het stoppen 5

6 Leiderschap Theo Camps introduceerde het denken van Donald Heifetz die een kwadrant schetst waarmee gekeken kan worden naar leiderschap. Centraal staan actiegerichtheid en reflectiegerichtheid. Volgens Heifetz gaat leiding geven om afstand kunnen nemen, boven de materie hangen en vanuit overzicht het aan elkaar koppelen van actie en reflectie. Heifetz onderscheid technical (oplossingsgericht) en adaptive (normatief) leadership. Het denken over leiderschap is in beweging. Relevante nieuwe begrippen voor leiderschap zijn Swarm, Crowd en Cloud. De vraag is wat deze begrippen betekenen voor de vragen en eisen aan goed leiderschap, zowel technisch als adaptief. 6

Innoveren in een tijdperk van transities!

Innoveren in een tijdperk van transities! Innoveren in een tijdperk van transities! Executive program voor bestuurders en directies van GGZ instellingen TIAS school for business & society Inleiding De uitdaging voor de GGZ & uw vraag De transities

Nadere informatie

Netwerkdemocratie Drechtsteden

Netwerkdemocratie Drechtsteden Netwerkdemocratie Drechtsteden Drechtstedendinsdag 7 december 2010 Opdracht Drechtraad 16 juni jl. Op basis van de rapporten commissies Scholten II en Meijdam 1. Instellen en organiseren van de Drechtstedendinsdag

Nadere informatie

Postgraduate opleiding Publiek Leiderschap

Postgraduate opleiding Publiek Leiderschap het Zijlstra Center for Public Control, Governance and Leadership www.hetzijlstracenter.nl Vrije Universiteit Amsterdam het Zijlstra Center, FEWEB Postgraduate opleiding Public Auditing De Boelelaan 1105

Nadere informatie

De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie

De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie Inleiding Rutger Hageraats Symposium De Bascule 26-06-2015 De uitdagingen van de transformatie zijn de kansen voor de JGGZ en zijn academische functie De aanleiding Wat was er ook alweer aan de hand? Niet

Nadere informatie

Provinciale bijeenkomsten gemeentelijke financiën en de 3 decentralisaties in het sociaal domein

Provinciale bijeenkomsten gemeentelijke financiën en de 3 decentralisaties in het sociaal domein Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Provinciale bijeenkomsten gemeentelijke financiën en de 3 decentralisaties in het sociaal domein Zijn we allemaal aangesloten? Zijn alle gemeenten

Nadere informatie

Programma uur Welkom en kennismaking uur KERN 1: ontwikkelingsfasen van samenwerking uur Lunch

Programma uur Welkom en kennismaking uur KERN 1: ontwikkelingsfasen van samenwerking uur Lunch Welkom Programma 10.00 uur Welkom en kennismaking 11.00 uur KERN 1: ontwikkelingsfasen van samenwerking 12.30 uur Lunch 13.00 uur KERN 2: leidende principes van ontwerpen en begeleiden van samenwerking

Nadere informatie

Leveranciersbijdrage voor realisatie zorgdoelstellingen Ondernemende inkooprol broodnodig!

Leveranciersbijdrage voor realisatie zorgdoelstellingen Ondernemende inkooprol broodnodig! Leveranciersbijdrage voor realisatie zorgdoelstellingen Ondernemende inkooprol broodnodig! Zorgcongres 2013 Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Hengelo, 7 februari 2013 Leadership Entrepreneurship

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

De driehoek voorbij... WissemaGroup. medezeggenschap is van ons allemaal!

De driehoek voorbij... WissemaGroup. medezeggenschap is van ons allemaal! De driehoek voorbij... medezeggenschap is van ons allemaal! Doelstellingen Inzicht geven in het krachtenveld in een complexer wordende wereld Handvatten bieden voor invloed Dialoog over de rol van medezeggenschap

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Ambitie brengt je naar een hoger niveau

Ambitie brengt je naar een hoger niveau Ambitie: Excellent Lokaal Overheidsmanagement Ambitie brengt je naar een hoger niveau Door: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Duizenden aanbieders van opleidingen zijn er in overheidsland. En

Nadere informatie

SAMENVATTING. Succes verzekerd!?

SAMENVATTING. Succes verzekerd!? SAMENVATTING Succes verzekerd!? Onderzoek naar de succes- en faalfactoren bij gemeentelijke samenwerking op gebied van lokale sociale zekerheid en de rol van de gekozen samenwerkingvorm daarin Universiteit

Nadere informatie

De veranderende rol van de projectleider in een Agile-wereld: Het belang van Agile Leadership

De veranderende rol van de projectleider in een Agile-wereld: Het belang van Agile Leadership De veranderende rol van de projectleider in een Agile-wereld: Het belang van Agile Leadership 11.45: Ontwikkeling Agile bij ING en de veranderende rol van de projectleider bij ING Jan Gastkemper 12:15:

Nadere informatie

Wij, de overheid - samenvatting

Wij, de overheid - samenvatting Wij, de overheid - samenvatting Inleiding: de complexe overheid Overal waar een grens wordt gelegd, ontstaat behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling over die grens heen, binnen organisaties, tussen

Nadere informatie

Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo Oh. Second opinion ziekenhuisstrategieën tegen het licht

Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo Oh. Second opinion ziekenhuisstrategieën tegen het licht Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo Oh Second opinion ziekenhuisstrategieën tegen het licht Second opinion Ziekenhuisstrategieën tegen het licht Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo

Nadere informatie

Beuningen maken we samen. Een reis naar de toekomst

Beuningen maken we samen. Een reis naar de toekomst Beuningen maken we samen Een reis naar de toekomst Oktober 2013 1 Waarom nu een visie? Een visie maak je niet zomaar. Een visie maak je ook niet vaak. Maar op dit moment zijn wij toe aan nieuwe inspiratie,

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Even voorstellen. Vandaag. Nieuwe ICT. maar hoe krijg je de organisatie mee? Marijke van Doorn & Ard van der Heijden. Implementatie van ICT

Even voorstellen. Vandaag. Nieuwe ICT. maar hoe krijg je de organisatie mee? Marijke van Doorn & Ard van der Heijden. Implementatie van ICT Nieuwe ICT maar hoe krijg je de organisatie mee? 1 Even voorstellen Marijke van Doorn & Ard van der Heijden Implementatie van ICT Operationele verandertrajecten Achtergrond: bedrijfskunde, informatiekunde,

Nadere informatie

De POSITIEVE organisatie

De POSITIEVE organisatie De POSITIEVE organisatie Uitwerking van de workshops: Hoe krijg je meer energie in je team? Onze omgeving verandert steeds sneller en ingrijpender. Positieve organisaties spelen hier beter op in en creëren

Nadere informatie

Grond moet leren stromen

Grond moet leren stromen Grond moet leren stromen Dynamische vraag vereist fluïditeit in inzet Geert Teisman Hoogleraar Bestuurskunde Complex System Thinking Trainer en adviseur in samengesteld denken en doen De opdracht We hebben

Nadere informatie

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen Vrouwen verschil is een leergang voor vrouwen die zich herkennen in de begrippen maatschappelijke betrokkenheid,

Nadere informatie

Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid

Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid Ruimteconferentie Workshop 11 21-05-2013 Jeannette Beck, Lia van den Broek, Olav-Jan van 1 Inhoud presentatie Context Kennis en decentralisatie

Nadere informatie

E-book. 5 werkvormen voor een krachtig actieplan. Mastering Change

E-book. 5 werkvormen voor een krachtig actieplan. Mastering Change E-book 5 werkvormen voor een krachtig actieplan Mastering Change 5 werkvormen voor een krachtig actieplan Door Stefan op de Woerd en Jochem Aubel Het is een grote uitdaging voor veel trainers is om ervoor

Nadere informatie

DUURZAAMHEID IN FINANCIERING VAN DE BIBLIOTHEEK VAN DE TOEKOMST. 12 november 2015

DUURZAAMHEID IN FINANCIERING VAN DE BIBLIOTHEEK VAN DE TOEKOMST. 12 november 2015 DUURZAAMHEID IN FINANCIERING VAN DE BIBLIOTHEEK VAN DE TOEKOMST 12 november 2015 PERSOONLIJK REISVERHAAL Prof. Mr. Dr. Giep Hagoort, dean van de Amsterdam School of Management Drs. Astrid Vrolijk-de Mooij

Nadere informatie

Effectief omgaan met je tijd

Effectief omgaan met je tijd niet belangrijk belangrijk Effectief omgaan met je tijd Stephen Covey heeft in zijn boek De zeven eigenschappen van effectief leiderschap een eenvoudige en doeltreffende manier aangereikt om bewust met

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

Sociaal ondernemerschap & de overheid. Prof. Dr. Mark van Twist

Sociaal ondernemerschap & de overheid. Prof. Dr. Mark van Twist Sociaal & de overheid Ondernemers zijn steeds vaker te vinden op de vervagende grenzen tussen markt, overheid en samenleving. Een ICT bedrijf met autistische werknemers met een Wajong-uitkering of een

Nadere informatie

Vandaag. Marktverkennen in het Deltaprogramma. Opzet: Marktverkenner bij DPIJ. Achtergrond. November & december. September & oktober

Vandaag. Marktverkennen in het Deltaprogramma. Opzet: Marktverkenner bij DPIJ. Achtergrond. November & december. September & oktober Vandaag Deltaprogramma IJsselmeergebied Marktverkennen in het Deltaprogramma 1. De detachering bedrijfsleven Opzet Vogelvlucht activiteiten 2. Stellingen en reflectie 3. Conclusies en aanbevelingen 24

Nadere informatie

Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo. Zelfdiagnose, kwaliteitszorg, analyse en implementatie

Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo. Zelfdiagnose, kwaliteitszorg, analyse en implementatie Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo Zelfdiagnose, kwaliteitszorg, analyse en implementatie 2 Naar (h)erkende kwaliteit in het mbo Over de kwaliteit van het onderwijs bestaan maar weinig misverstanden.

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

De zwaartekracht van de korte termijn We bevinden ons in een economische recessie; de angst voor gevolgen van de crisis overheerst:

De zwaartekracht van de korte termijn We bevinden ons in een economische recessie; de angst voor gevolgen van de crisis overheerst: 1 De zwaartekracht van de korte termijn We bevinden ons in een economische recessie; de angst voor gevolgen van de crisis overheerst: Ondernemingen nemen maatregelen zoals reorganisaties, kostenreducties,

Nadere informatie

Klimaat voor een nieuwe M.E.R.

Klimaat voor een nieuwe M.E.R. Klimaat voor een nieuwe M.E.R. Praktische Workshop Klimaatadaptatie in de praktijk van planvorming en milieu effectrapportage. Gerald Jan Ellen, Deltares, Bestuurskundig onderzoeker/adviseur Inhoud Adaptatie?

Nadere informatie

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Tanja Goense 16 September 2010 Programma Even voorstellen Opzet onderzoek Bevindingen Samengevat Foodforthought

Nadere informatie

Compact. Masterclass: Authentiek Leiderschap: modeterm of terecht cliché? Authentiek Leiderschap?

Compact. Masterclass: Authentiek Leiderschap: modeterm of terecht cliché? Authentiek Leiderschap? Compact Masterclass: Authentiek Leiderschap: modeterm of terecht cliché? Authentiek Leiderschap? 11 maart 2014 Authentiek Leiderschap? Nive Leergang Personal Development Het gezin In deze masterclass neemt

Nadere informatie

Value Case. factsheet

Value Case. factsheet Value Case factsheet Waar een business case zich focust op harde financiële opbrengsten op de korte termijn, kijkt de Value Case naar duurzame waardevolle opbrengsten. Gezamenlijke waardecreatie met alle

Nadere informatie

CQ-Compleet: de cq-index als middel voor verbetering van kwaliteit

CQ-Compleet: de cq-index als middel voor verbetering van kwaliteit CQ-Compleet: de cq-index als middel voor verbetering van kwaliteit Meten alleen is niet voldoende. Het ontbreekt vaak aan inzicht in wat de cijfers nu feitelijk zeggen en welk verhaal er achter zit. COMPLEET

Nadere informatie

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling Universiteit Gent www.steunpunttrado.be Omschrijving van het onderzoek Bijdrage

Nadere informatie

Visie Iedereen inspireren om hun ultieme geluk te bereiken.

Visie Iedereen inspireren om hun ultieme geluk te bereiken. BUSINESSPLAN IDENTITEIT Om Matthijs Rolleman Producties meer richting te geven, is er een duidelijke identiteit ontwikkeld vanuit de theorie van Kay Morel s Identiteitsmarketing. Deze identiteit geeft

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie en in elk netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Werken aan veerkracht: een 8 daags HRO trainingsprogramma

Werken aan veerkracht: een 8 daags HRO trainingsprogramma If you do not change direction, you may end up where you are heading. Lao Tzu Werken aan veerkracht: een 8 daags HRO trainingsprogramma Leren en Actie in één programma Het grote verschil tussen de driedaagse

Nadere informatie

POWERED BY BEPURE. Elke dag beter

POWERED BY BEPURE. Elke dag beter POWERED BY BEPURE Elke dag beter Hallo zelfvertrouwen! Hallo inzicht! Hallo POWERED BY BEPURE Elke dag beter Innoveren is kansen zien en deze omzetten in producten of diensten die uw klanten echt willen.

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO ONTWIKKELPLANNEN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Koers zoeken in onzekere (crisis)tijd. Sterk worden in strategie

Koers zoeken in onzekere (crisis)tijd. Sterk worden in strategie Koers zoeken in onzekere (crisis)tijd Sterk worden in strategie Het rommelt op de woningmarkt Effect kredietcrisis dalende prijzen, afname doorstroming, dalende productie Historische verwachting bouw-crises

Nadere informatie

Open leertafel Macht en communicatie voor informatieprofessionals. Hoe krijg ik het voor elkaar?

Open leertafel Macht en communicatie voor informatieprofessionals. Hoe krijg ik het voor elkaar? In een wereld waarin adequate informatie de kracht van een organisatie uitmaakt maar informatiemanagement vaak niet echt doordringt tot het machtscentrum, heeft de informatieprofessional een moeilijke

Nadere informatie

Drs. Martin Jonker MBA Concerncontroller gemeente Haarlem

Drs. Martin Jonker MBA Concerncontroller gemeente Haarlem Drs. Martin Jonker MBA Concerncontroller gemeente Haarlem Concerncontrol binnen de gemeente Balans tussen beheerscontrol en bestuurscontrol Amersfoort, 26 maart 2013 Amersfoort, 26 maart 2013 Inhoud Public

Nadere informatie

Netwerk- en studiedag De blik van buiten. Workshop Leiderschap in Veranderen

Netwerk- en studiedag De blik van buiten. Workshop Leiderschap in Veranderen Netwerk- en studiedag De blik van buiten Workshop Leiderschap in Veranderen Er zit meer wijsheid in Verwondering dan in Verbijstering drs. Maaike Arends Leiderschap in Veranderen Het vermogen om bij mensen

Nadere informatie

Slide 1 WAAROM? WAT? Nyenrode Health Team September 2014

Slide 1 WAAROM? WAT? Nyenrode Health Team September 2014 Slide 1 WAAROM? WAT? HOE? Nyenrode Health Team September 2014 Slide 2 Ontwikkelingen in het Zorgsysteem 3 Ruimte voor ondernemerschap in de Zorg 4 Wicked problems in de Zorg 5 Conclusie en positionering

Nadere informatie

Heb je het veel te druk? Vind je het moeilijk om te kiezen? Vind je het lastig om anderen te overtuigen van jouw meerwaarde?

Heb je het veel te druk? Vind je het moeilijk om te kiezen? Vind je het lastig om anderen te overtuigen van jouw meerwaarde? Heb je het veel te druk? Vind je het moeilijk om te kiezen? Vind je het lastig om anderen te overtuigen van jouw meerwaarde? Volg dan deze 2-daagse Masterclass. Hierin leer je werken met het Strategisch

Nadere informatie

Bijeenkomst opschaling. Divosa 1 februari 2013

Bijeenkomst opschaling. Divosa 1 februari 2013 Bijeenkomst opschaling Divosa 1 februari 2013 Opschaling Vooral veel uitdagingen kansen, bedreigingen In de sheets een impressie van wat de deelnemers aan de masterclass bedachten. Antwoord op de vraagstukken

Nadere informatie

Adviesbureau nieuwe stijl Strategie leiderschap - coaching

Adviesbureau nieuwe stijl Strategie leiderschap - coaching Adviesbureau nieuwe stijl Strategie leiderschap - coaching Samenvatting InmensGroeien is opgericht door Joop Egmond en Maarten Smits. Het bedrijf is ontstaan uit de wens om voor mensen binnen organisaties

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE DYNAMIEK VAN BESTUREN

BESTUURSKUNDE DYNAMIEK VAN BESTUREN BESTUURSKUNDE DYNAMIEK VAN BESTUREN WAT IS BESTUURSKUNDE? Centraal object van studie: de werking en inrichting van het openbaar bestuur in relatie tot zijn omgeving 2 MASTERDAG 2014 DRIE VARIANTEN > Dynamiek

Nadere informatie

Sessie 1 Workshop Bestuurlijke aspecten Workshopleidster: Mariska Vink-van Oostveen van de gemeente Amersfoort

Sessie 1 Workshop Bestuurlijke aspecten Workshopleidster: Mariska Vink-van Oostveen van de gemeente Amersfoort Bijeenkomst nieuwe Wet ruimtelijke ordening VNG afdeling Utrecht 12 december 2007 Sessie 1 Workshop Bestuurlijke aspecten Workshopleidster: Mariska Vink-van Oostveen van de gemeente Amersfoort - Voorstelronde

Nadere informatie

Persoonlijk Leiderschap in veranderen Sturen op Boven en Onderstroom! Drs. Maaike Arends

Persoonlijk Leiderschap in veranderen Sturen op Boven en Onderstroom! Drs. Maaike Arends Persoonlijk Leiderschap in veranderen Sturen op Boven en Onderstroom! Drs. Maaike Arends (uit: De kunst van Veranderen, De Witte / Jonker) Waarom organisatieveranderingen mislukken? Ze struikelen precies

Nadere informatie

Nieuw Leiderschap. Astrid Kraal, Cubiss Mirjam Wijers, Rijnbrinkgroep

Nieuw Leiderschap. Astrid Kraal, Cubiss Mirjam Wijers, Rijnbrinkgroep Nieuw Leiderschap Astrid Kraal, Cubiss Mirjam Wijers, Rijnbrinkgroep Lessen Durf los te laten Verander van onderaf Geloof in je mensen Kies een nieuwe vorm Bewaar je oude waarden Verandering Verandermanagement

Nadere informatie

Dienst Stadsontwikkeling In DT Nee. Ambtenaar Bas Kranenborg In college

Dienst Stadsontwikkeling In DT Nee. Ambtenaar Bas Kranenborg In college Collegenota Aan burgemeester en wethouders Documentnummer Datum Zaaknummer Datum 04-04-2012 Portefeuillehouder Leisink Vertrouwelijk nee Dienst Stadsontwikkeling In DT Ambtenaar Bas Kranenborg In college

Nadere informatie

Het Grote Veranderverhalen Boek

Het Grote Veranderverhalen Boek Het Grote Veranderverhalen Boek Met verhalen van organisaties in verandering Geïnspireerd door: Change Day van HRcommunity Change insite Samenstelling en eindredactie: Mariëlle Brink Grafisch ontwerp:

Nadere informatie

VISIE OP DAGBESTEDING EN WERK DICHTERBIJ

VISIE OP DAGBESTEDING EN WERK DICHTERBIJ VISIE OP DAGBESTEDING EN WERK DICHTERBIJ Visie Dichterbij: Dichterbij schept voorwaarden waardoor mensen met een verstandelijke beperking: - leven in een eigen netwerk temidden van anderen - een eigen

Nadere informatie

Leidinggeven aan co-creërend veranderen

Leidinggeven aan co-creërend veranderen Leidinggeven aan co-creërend veranderen Jaarcongres Verandermanagement 2015 Prof. dr. André Wierdsma Focus: Leadership Entrepreneurship S t e w a r d s h i p Opbouw bijdrage 1. Uitdaging organisaties 2.

Nadere informatie

Sociale netwerken in F-ACT. Wat werkt? Raymond Brandt, Pro Persona Ilse Menheere, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Sociale netwerken in F-ACT. Wat werkt? Raymond Brandt, Pro Persona Ilse Menheere, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Sociale netwerken in F-ACT. Wat werkt? Raymond Brandt, Pro Persona Ilse Menheere, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Inhoud workshop Waarom samenwerken aan sociaal netwerk Social Network Map Een app om

Nadere informatie

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband?

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband? Participatief leiderschap Hoe leid je een samenwerkingsverband? Mr. Drs. Lucien Stöpler Justice in Practice December 2014 Participatief leiderschap: Hoe leid je een samenwerkingsverband? 2014 Justice in

Nadere informatie

Strange Strategy and Change

Strange Strategy and Change Doorbreken van patronen Kennisplatform P&O Futura Programma 1. Opwarmen 2. Ervaren hoe functionele en disfunctionele patronen ontstaan 3. Reflectie op de ervaring: theorie 4. De taal binnen woningcorporaties

Nadere informatie

Overview Verander-concepten en het nieuwe MSP

Overview Verander-concepten en het nieuwe MSP Overview Verander-concepten en het nieuwe MSP Drs. Rix M. Hof MBA Management consultant Thesis 2003 over MSP Auteur De kleine MSP MSP, verandermanagement en veranderkunde Stelling: MSP als programma management

Nadere informatie

MEMO. Een effectieve en aantrekkelijke manier om dat te doen is door middel van een simulatie.

MEMO. Een effectieve en aantrekkelijke manier om dat te doen is door middel van een simulatie. MEMO AAN: Griffie gemeente Roosendaal T.A.V. Elsbeth van Straaten DATUM: 17 juli 2014 VAN: Alinda van Bruggen BETREFT: Simulaties sociaal domein voor raadsleden PAGINA S: 3 AANLEIDING Vanaf 1 januari 2015

Nadere informatie

Opdrachtgeverschap en transformatie in het sociaal domein

Opdrachtgeverschap en transformatie in het sociaal domein Aanbestedingsrecht Cursussen & Opleidingen UU Opdrachtgeverschap en transformatie in het sociaal domein Hoe contracteren gemeenten succesvol zorgverleners in het sociaal domein? Welke mogelijkheden hebben

Nadere informatie

1.1 Kern van dit hoofdstuk 1.2 Noodzaak van nieuw leiderschap 1.3 Behoefte aan nieuw leiderschap 1.4 De zoektocht 1.5 Dit boek

1.1 Kern van dit hoofdstuk 1.2 Noodzaak van nieuw leiderschap 1.3 Behoefte aan nieuw leiderschap 1.4 De zoektocht 1.5 Dit boek 1.1 Kern van dit hoofdstuk 1.2 Noodzaak van nieuw leiderschap 1.3 Behoefte aan nieuw leiderschap 1.4 De zoektocht 1.5 Dit boek 1.1 Kern van dit hoofdstuk We bevinden ons in de langste recessie ooit in

Nadere informatie

Power e-book - Ontdek de 3 strategieën voor meer innerlijke rust en kracht! POWER e-book. Ontdek de 3 strategieën voor meer innerlijke rust en kracht!

Power e-book - Ontdek de 3 strategieën voor meer innerlijke rust en kracht! POWER e-book. Ontdek de 3 strategieën voor meer innerlijke rust en kracht! POWER e-book Ontdek de 3 strategieën voor meer innerlijke rust en kracht! - DOOR MARCO HONKOOP - Marco Honkoop http://ontspanningsoefeningenbijstress.nl 1 Inhoudsopgave 1. Strategie 1: Voel je weer super

Nadere informatie

Bestuurssecretaris en...

Bestuurssecretaris en... het Zijlstra Center for Public Control and Governance www.hetzijlstracenter.nl Bestuurssecretaris en... Oriëntatie op de functie bestuurssecretaris het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Nadere informatie

De Omgevingswet en nu..? Schakeldag2016, ir S. Ros (Sarah)

De Omgevingswet en nu..? Schakeldag2016, ir S. Ros (Sarah) De Omgevingswet en nu..? Schakeldag2016, ir S. Ros (Sarah) DOEL Duurzame ontwikkeling en onderlinge samenhang. Doelmatig beheren, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. DE (BESTUURLIJKE)

Nadere informatie

De veranderende positie van de nationale ruimtelijke ordening in Nederland

De veranderende positie van de nationale ruimtelijke ordening in Nederland De veranderende positie van de nationale ruimtelijke ordening in Nederland Ruimteconferentie 2011 1 Inhoud 1. Nationale RO in Nederland: ontwikkeling en kenmerken 2. Ontwikkelingen laatste decennia 3.

Nadere informatie

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen!

De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM-management alleen! De nieuwe ISO-normen: meer dan KAM- alleen! Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Wat kunt u verwachten? Ontwikkelingen systeemnormen Plug-in

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

EFFECTIEF LEIDERSCHAP IN DE NIEUWE ECONOMIE

EFFECTIEF LEIDERSCHAP IN DE NIEUWE ECONOMIE EFFECTIEF LEIDERSCHAP IN DE NIEUWE ECONOMIE De markt van morgen In de markt van morgen hebben we te maken met bewuste consumenten. Verzet tegen de oude economie groeit en bereikt een momentum waarbij je

Nadere informatie

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman Integratie 60 procent managers onderschat IT-integratie Giezeman Eerste 100 dagen cruciaal 60 procent managers onderschat it-integratie Vijftig tot tachtig procent van de fusies en overnames creëert geen

Nadere informatie

samenwerking in het sociale domein

samenwerking in het sociale domein kennismiddag werk & inkomen, inspectie SZW 25 mei 2016 dr. Duco Bannink en mr. dr. Hans Bosselaar Vrije Universiteit Amsterdam Faculteit Sociale Wetenschappen Bestuurswetenschap & Politicologie taakomgeving

Nadere informatie

Snelle vergrijzing in Japan vraagt om actie

Snelle vergrijzing in Japan vraagt om actie Snelle vergrijzing in Japan vraagt om actie Inleiding Vrijwel elk ontwikkeld land wordt geconfronteerd met een vertraging van de groei of teruggang in zijn bevolking. De Japanse bevolking vergrijst zo

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Module Strategie & Beleid 9.

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Verandermanagement 6. Module Leadership 7. Module Ethiek 8. Module Strategie & Beleid 9. 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module Ethiek 8 Module Strategie & Beleid 9 Rooster 10 Opleidingskosten 10 Netherlands Business Academy Postbus 6546

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HANDBOEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Missionstatement en core values

Missionstatement en core values Missionstatement en core values Inhoud 1 Het formuleren van missionstatement en core values... 1 2 Het maken en uitdragen van missie en kernwaarden... 5 1 Het formuleren van missionstatement en core values

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Marketing & Communicatie 6. Rooster 7. Opleidingskosten 7. Netherlands Business Academy

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Marketing & Communicatie 6. Rooster 7. Opleidingskosten 7. Netherlands Business Academy 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Marketing & Communicatie 6 Rooster 7 Opleidingskosten 7 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05 info@nlba.nl www.nlba.nl

Nadere informatie

Organisatie Ontwikkelaars

Organisatie Ontwikkelaars De verschuiving binnen HRD van de aandacht voor opleiden en leren naar een focus op de bijdrage ervan aan de performanceverbetering van de onderneming, is natuurlijk dé strategische trend bij uitstek.

Nadere informatie

PMW - Projectmatig Werken

PMW - Projectmatig Werken S5 PMW - Projectmatig Werken Presentatie voor PMI-workshop projectmanagementvisies Amersfoort 6 juni 2006 Rudy Kor Dia 1 S5 Rudy, De titel op de pagina die nu luidt: '' PMW - projectmatig werken", veranderen...

Nadere informatie

EFFECTIEVE ARCHITECTUUR IN EEN ZIEKENHUIS

EFFECTIEVE ARCHITECTUUR IN EEN ZIEKENHUIS Een pragmatische aanpak EFFECTIEVE ARCHITECTUUR IN EEN ZIEKENHUIS 26 juni 2014 Gert Florijn, Henk ten Dolle EVEN VOORSTELLEN Gert Florijn HIO Enschede HIO Enschede SERC Universiteit Utrecht CIBIT, DNV-CIBIT

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECTSTART-UPS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

IN 5 STAPPEN KLAAR VOOR DE CLOUD

IN 5 STAPPEN KLAAR VOOR DE CLOUD IN 5 STAPPEN KLAAR VOOR DE CLOUD IT is peoples business Inhoudsopgave 1 INTRODUCTIE 2 VAN UITDAGING TOT OPLOSSING 3 CONCREET STAPPENPLAN Stap 1 - Introduction & Inspiration Stap 2 - Business Value Stap

Nadere informatie

Integraal samenwerken in de wijk: wat betekent dit voor toezicht?

Integraal samenwerken in de wijk: wat betekent dit voor toezicht? NVTZ Lokaliteit en toezicht houden Integraal samenwerken in de wijk: wat betekent dit voor toezicht? Rian van de Schoot -Vilans Programma Hervorming Langdurende Zorg en de opkomst van wijkteams Wat weten

Nadere informatie

Schakelring. Zorgorganisatie in Midden Brabant. In mei 2015 uitgevoerd CliëntTevredenheid Onderzoek (CTO) gaf de volgende score

Schakelring. Zorgorganisatie in Midden Brabant. In mei 2015 uitgevoerd CliëntTevredenheid Onderzoek (CTO) gaf de volgende score Schakelring Zorgorganisatie in Midden Brabant In mei 2015 uitgevoerd CliëntTevredenheid Onderzoek (CTO) gaf de volgende score NPS 56% Rapportcijfers 8,7 Trots en toch. Reacties bij CTO Sinds januari moeten

Nadere informatie

Netherlands Business Academy. Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05. info@nlba.nl www.nlba.nl

Netherlands Business Academy. Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05. info@nlba.nl www.nlba.nl 1 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05 info@nlba.nl www.nlba.nl 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Verandermanagement 6 Module Leadership 7 Module

Nadere informatie

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Onderwijsgroep Tilburg De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Even voorstellen Jan Schrevel jan@jsad.nl +31625181818 Projectleider Blauwdruk Joël de Bruijn jdebruijn@onderwijsgroeptilburg.nl +31614241587

Nadere informatie

Beter werken door arbeidsvreugde

Beter werken door arbeidsvreugde Beter werken door arbeidsvreugde De zeven bronnen van arbeidsvreugde Landelijk Arbo Congres 24 oktober 2011 Programma Beter werken door arbeidsvreugde Ontdekken van De zeven bronnen van arbeidsvreugde

Nadere informatie

achtergrond hoofdstuk 1 Structuurvisie 2020 keuzes van visie naar uitvoering inbreng samenleving achtergrond ruimtelijk en sociaal kader bijlagen

achtergrond hoofdstuk 1 Structuurvisie 2020 keuzes van visie naar uitvoering inbreng samenleving achtergrond ruimtelijk en sociaal kader bijlagen 28 hoofdstuk 1 achtergrond Structuurvisie 2020 keuzes samenvatting achtergrond ruimtelijk en sociaal kader inbreng samenleving thematisch van visie naar uitvoering bijlagen zones 1 2 3 4 5 6 7 29 1.1 Inleiding

Nadere informatie

Hoorcollege s. Soraya Cosaert

Hoorcollege s. Soraya Cosaert Hoorcollege s Soraya Cosaert 0781578 Hoorcollege 1 Mijn eerste hoorcollege ging over de effectieve voort innovatie methode. Onze spreker is afgestudeerd aan de Universiteit van Rotterdam. En begon daarna

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HEALTH CHECKS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office

Nadere informatie

podium 3 podium 5 podium 9 podium 10 podium voor kunst

podium 3 podium 5 podium 9 podium 10 podium voor kunst 09:00 09:15 09:30 09:45 10:00 10:15 10:30 10:45 11:00 11:15 11:30 11:45 12:00 12:15 12:30 12:45 13:00 13:15 13:30 13:45 14:00 14:15 14:30 14:45 15:00 15:15 15:30 15:45 16:00 16:15 16:30 16:45 17:00 podium

Nadere informatie

Verbeteren van de samenwerking met de ander, maar begin bij uzelf!

Verbeteren van de samenwerking met de ander, maar begin bij uzelf! Herkennen en Erkennen van drijfveren Verbeteren van de samenwerking met de ander, maar begin bij uzelf! Drs. J. Roddeman, NEVI Drs. W.R.C. Berenschot, Management Drives 22 juni 21 Stroom A Verbeter uw

Nadere informatie

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leidinggevende*: er zijn 6 hoofdrollen geïdentificeerd voor de leidinggevende en 3 niveaus van leiderschap, te weten strategisch, tactisch en operationeel.

Nadere informatie

Een Europese democratie: utopie of noodzaak?

Een Europese democratie: utopie of noodzaak? Een Europese democratie: utopie of noodzaak? Prof. Stefan Rummens Hoger Instituut voor Wijsbegeerte 14 november 2016 Europa in crisis? Europa in crisis de EU verliest slagkracht de EU verliest legitimiteit

Nadere informatie

Drie decentralisaties voor gemeenten

Drie decentralisaties voor gemeenten Drie decentralisaties voor gemeenten Onze visie en aanpak Pim Masselink Joost van der Kolk Amersfoort 24 april 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Veranderende rol van de gemeente 3. Veranderopgave: richten, inrichten

Nadere informatie

SBOV B-project september SBOV II Instituut voor de Overheid KUL B-project «Slagkrachtige Overheid» 1

SBOV B-project september SBOV II Instituut voor de Overheid KUL B-project «Slagkrachtige Overheid» 1 SBOV B-project 2010 Slagkrachtige Overheid 21 september 2010 Projectcoördinator: Projectuitvoering: Prof. Dr. Geert Bouckaert Jesse Stroobants SBOV II Instituut voor de Overheid KUL B-project «Slagkrachtige

Nadere informatie