Bijlagedocument. Marketingstrategie. Grebbelinie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijlagedocument. Marketingstrategie. Grebbelinie"

Transcriptie

1 Bijlagedocument Marketingstrategie Grebbelinie

2

3 Samenvattend verslag Kick-off meeting t.b.v. Marketingstrategie Grebbelinie gehouden op 31 januari 2008 te Woudenberg Inhoud Inleiding... 4 Samenvattende conclusies: De marketingstrategie verbeeld... 5 Thema s... 6 Doelstelling(en)... 7 Doelgroepen... 8 Concurrentie... 8 Producten... 8 Organisatie... 10

4 Inleiding In opdracht van het Programmateam Grebbelinie, gestationeerd bij de Provincie Utrecht, is op donderdag 31 januari 2008 een Kick-off meeting gehouden in Hotel Schimmel te Woudenberg. Dit in het kader van de opdracht aan adviesbureau Communicareful te Maarn om een marketingstrategie te ontwikkelen rond de Grebbelinie. Bij de realisatie van de opdracht wordt inhoudelijk nauw samengewerkt met bureau Cadre te Amsterdam. Doelstelling van de Kick-off (1 e fase) is om op basis van een analyse n.a.v. de Visie en TNS/NIPO onderzoeksresultaten, plus de inventarisatie van de reeds ontplooide initiatieven rond de Grebbelinie, een startdocument voor te bereiden voor de 2 e fase (betreffende de zogeheten Oplossingsrichtingen). Daartoe was een beperkt aantal deskundigen en keyplayers uitgenodigd die de eerste bouwstenen leverden voor een marketingstrategie: Marc Bosboom (VVV Regio Veluwe & Vallei) Hans Brons (Stichting De Greb) Vera Geelen (Staatsbosbeheer Regio West) Coby van Ginkel (recreatieboerderij De Kleine Weide ) Geert Koning (IVN-Consulentschap Utrecht) Johan Lagerweij (Stichting Grebbelinie in het Vizier ) Anton Logemann (Programmateam Grebbelinie, Provincie Utrecht) Gerard Nijenhuis (Programmateam Grebbelinie, Provincie Gelderland) Bram Snel (Staatsbosbeheer Regio West) Peter Strijland (Recreatie Midden Nederland) Paul Tigelaar (VVV Amersfoort) Martin Vastenhout (Stichting "Werk aan de linie") Jan de Vries (Stichting Grebbelinie) Hanneke van Wijk (Programmateam Grebbelinie, Provincie Utrecht) Aanwezig van organisatiezijde waren daarnaast: Erwin Bok (Programmateam Grebbelinie, Provincie Utrecht) Maryann Glorie (Programmateam Grebbelinie, Provincie Utrecht) Hans Mertens (Programmateam, Grebbelinie Provincie Utrecht) Fred Fiechter (Communicareful) Jon Blok (Communicareful) Pieter van Eeden (Cadre) Gwendolyn Huskens (Cadre) Karin Hesseling (Cadre) Ingrid van Helvert (stagiair marketingcommunicatie)

5 Samenvattende conclusies: De marketingstrategie verbeeld Aan het eind van de workshop is de deelnemers gevraagd om - in twee groepjes - een moodboard te maken dat hun visie op de kern van de marketingstrategie weergeeft. Beide borden drukken in feite hetzelfde uit. De Grebbelinie wordt afgebeeld als een mix van (niet één maar) twee ingrediënten: landschappelijkheid en militaire historie. Op beide borden is aan deze twee elementen ook ongeveer eenzelfde ruimte toegekend. Daaruit kan worden afgeleid dat ze even belangrijk worden gevonden. In de toelichtingen bij de borden wordt onderstreept dat landschap en historie, in het geval van de Grebbelinie, onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Een beeld dat met veel instemming door de groep ontvangen wordt, is dat van twee linten die met elkaar vervlochten zijn: één door het landschap en één door de tijd. Wat in het landschap (concreet, zichtbaar) aanwezig is, komt pas echt tot leven / wordt pas echt interessant als men de verhalen erbij kent. Daarbij denkt men zowel aan verhalen waarin het waarom van de landschappelijke inrichting uit de doeken wordt gedaan, als aan verhalen over de (dramatische) gebeurtenissen die zich hier hebben afgespeeld. Die verhalen zullen vaak over de Tweede Wereldoorlog gaan. Maar - zo vinden sommigen heel belangrijk om te benadrukken, omdat ze kennelijk bang zijn dat het niet vanzelf spreekt - niet uitsluitend en alleen. Ook de geschiedenis van voor die tijd biedt stof voor verhalen die de moeite van het vertellen waard zijn. Op de moodboards is dit terug te vinden; beide borden bevatten afbeeldingen die verwijzen naar de napoleontische tijd.

6 Bij een bezoek aan de Grebbelinie zullen recreatie en natuurbeleving vaak een belangrijke rol spelen. Toeristen zullen de Grebbelinie in de regel wandelend, fietsend en/of varend verkennen en onderweg genieten van alles wat groeit, bloeit en leeft, het buiten zijn, de rust. Op de moodboards zijn recreatie en natuur in deze zin heel duidelijk terug te vinden. Maar als zodanig zijn deze twee thema s minder geschikt als speerpunten voor de positionering van de Grebbelinie. Omdat de Grebbelinie in deze opzichten niet uniek is. En omdat daarmee geen recht zou worden gedaan aan wat de Grebbelinie wel als uniek kan claimen (i.c. het landschap met de verhalen). Een van de deelnemers drukt dit heel treffend uit: Je kunt hier prachtig kanovaren, daar gaat niets vanaf. Maar als iemand vraagt: Wat heb je dit weekend gedaan? moet het antwoord wel zijn: Ik ben op de Grebbelinie geweest en niet: Ik ben wezen kanovaren. Evenementen, kunst en cultuur en overige regionale activiteiten komen op de moodboards niet voor. Wat de deelnemers primair voor ogen staat, is de ontwikkeling van de Grebbelinie als een op zichzelf staand geheel (wel, heel nadrukkelijk, als een geheel) met een eigen overkoepelend thema (het landschap met de verhalen) dat is afgeleid uit wat er - de facto, van oudsher - al op en om de linie aanwezig is. Kunst, cultuur en evenementen die binnen dit thema passen, kunnen wel iets toevoegen. Maar blijven toch aantrekkelijke bijkomstigheden en niet datgene waar de aantrekkingskracht van de Grebbelinie primair vanaf hangt. Aansluiten bij wat de regio daarbuiten aan attracties voor toeristen te bieden heeft, is - in het licht van het overkoepelende thema - eveneens geen logische stap. Daarbij moet een uitzondering worden gemaakt voor het Militair Ereveld Grebbeberg (zie linker moodboard). Dit is zo nauw verbonden met de verhalen die bij de Grebbelinie horen, dat het kunstmatig zou zijn om dit buiten te sluiten, enkel en alleen omdat het niet op de feitelijke de Grebbelinie ligt. Op basis van voorgaande argumenten willen we de vervolgsessie (2 e fase: Oplossingsrichtingen) besteden aan het uitdiepen van de twee thema s: (militaire) Historie en (natuur) Cultuur en landschap. Die 2 e bijeenkomst vindt plaats op dinsdag 26 februari 2008, vanaf uur, opnieuw in Hotel/restaurant Schimmel te Woudenberg. Thema s Voor de Kick-off workshop was een zevental thema s geformuleerd waarop de marketingstrategie voor de Grebbelinie zich zou kunnen richten: 1. (Militaire) historie 2. Natuur 3. Cultuur en landschap 4. Kunst en cultuur 5. Evenementen 6. Recreatie 7. Overige regionale activiteiten. De deelnemers werd gevraagd om deze in volgorde van belangrijkheid te zetten; eerst voor de landelijke en daarna voor de regionale doelgroep. Dit leverde geen wezenlijke verschillen op. Wel liggen de accenten hier en daar net even anders.

7 De uitkomsten van deze oefening sluiten naadloos aan bij wat hiervoor - op basis van de moodboards - is geconcludeerd. Landelijk (gem.) Regionaal (gem.) (Militaire) historie Cultuur en landschap Natuur Recreatie Evenementen Kunst en cultuur (exposities, muziek) Overige regionale activiteiten Cultuur en landschap en militaire historie eindigen gezamenlijk bovenaan. Voor de regionale bevolking wordt Aandacht vestigen op de militaire historie iets belangrijker gevonden. Het idee daarachter zou kunnen zijn dat het landschap meer voor zichzelf spreekt voor de mensen die er wonen. De historische verhalen zijn regionaal - zelfs bij omwonenden - echter niet algemeen bekend. Natuur en recreatie eindigen in de middenmoot. Recreatie scoort iets hoger voor de regionale doelgroep. Dit hangt wellicht samen met het feit dat men in de regio daarvoor in hoge mate op de Grebbelinie is aangewezen (de agrarische gebieden zijn beperkt toegankelijk voor publiek), terwijl de landelijke groep voor recreatie vaak ook alternatieve mogelijkheden zal hebben dichter bij huis. Evenementen en kunst en cultuur worden niet gezien als belangrijke speerpunten waarop de marketingstrategie zich heel goed zou kunnen richten. Dat geldt voor aanknopen bij overige regionale activiteiten nog minder. Doelstelling(en) Dat het belangrijk is om de Grebbelinie als merk te ontwikkelen, staat voor de deelnemers buiten kijf. Duidelijk is echter ook dat er nog veel zal moeten gebeuren om er een aantrekkelijke bestemming voor bezoekers / toeristen van te maken. Over het (uiteindelijke) doel dat daarmee gediend wordt, zijn de meningen verdeeld. Sommigen denken primair in termen van extra inkomsten voor lokale ondernemers. Anderen denken eerder aan extra middelen voor onderhoud en herstel van de linie. Weer anderen gaat het vooral om het uitdragen van de verhalen die bij de Grebbelinie horen onder een breder publiek, het levend houden van de geschiedenis ( opdat wij niet vergeten ). Geen van deze doelen kan gerealiseerd worden zonder meer bezoekers aan te trekken. In die zin kunnen alle deelnemers zich vinden in dit gemeenschappelijke doel. Daarbij moet wel aangetekend worden dat het geenszins in de bedoeling ligt om rücksichtslos steeds grotere bezoekersaantallen na te streven. Bij de groei van het toerisme zal steeds rekening moeten worden gehouden met de grenzen aan de capaciteit van de Grebbelinie (knelpunten kunnen ontlast worden door bezoekersstromen slim te kanaliseren) en de

8 acceptatie onder omwonenden (onnodige weerstand kan voorkomen worden door goed te communiceren wat wel / niet de bedoeling is). Doelgroepen De deelnemers stemmen in met de door TNS NIPO geïdentificeerde consumentendoelgroepen. Uit dat onderzoek komt naar voren dat de Grebbelinie momenteel vooral bezocht wordt door zogenaamde Geëngageerden en Zorgzamen en in de toekomst met name meer Behoudenden en Ruimdenkers zou kunnen aantrekken. Uit de eigen doelgroeptyperingen (ingevoerd via de Versnellingskamer, als een onderdeel van de brandsynopsis) blijkt dat de deelnemers vooral bezoekers voor zich zien die: Uit Nederland afkomstig zijn (geen internationaal publiek). Vaker uit de regio komen dan van ver(der) weg. Eerder kort dan lang(er) blijven; dagjespubliek zal de hoofdmoot zijn. Een deel van de tijd actief willen doorbrengen (fietsen, wandelen, en soms kanovaren). Maar: toegankelijkheid / activiteiten voor minder validen moet zeker ook als een aandachtspunt worden beschouwd. Interesse hebben voor - militaire - historie (en dus vaak ouder en/of hoger opgeleid zullen zijn). Zich beschaafd gedragen (rustig en met respect voor de omgeving: geen herrie maken, aspect zondagsrust, geen rommel achterlaten, etc.). Beschikken over vrije tijd en enige bestedingsruimte. In toenemende mate gebruik maken van internet (ook de ouderen). Behalve consumenten moeten vooral schoolklassen als een belangrijke doelgroep worden beschouwd. De historische component - per definitie educatief - maakt de Grebbelinie bij uitstek geschikt voor schoolreisjes. Een enkeling oppert dat daarnaast ook (lokale) ondernemers gestimuleerd zouden kunnen worden om bijvoorbeeld bedrijfsuitjes op de Grebbelinie te organiseren. Maar omdat er dan geen duidelijke link ligt met wat de Grebbelinie als zodanig te bieden heeft, vindt men dit - als groep - toch minder voor de hand liggen. Concurrentie Volgens de deelnemers aan de Kick-off concurreert de Grebbelinie alleen met andere attracties voor toeristen in Nederland. De internationale scope blijft buiten het vizier. Concurrentie wordt met name verwacht van: Andere plekken met een militair-historisch verleden (andere linies, verdedigingswerken, stellingen, vestingsteden). Andere plekken met vergelijkbare natuur en/of recreatiemogelijkheden (fiets- en wandelroutes, natuurgebieden). Andere locaties die geschikt zijn voor dagtochtjes / korte vakanties (pretparken, strand, musea, steden waar gewinkeld en/of op terrassen gehangen kan worden, etc.) Producten

9 Ten behoeve van deze workshop was een lijst van producten (afzonderlijke attractieelementen) opgesteld, ingedeeld naar de zeven thema s waarop de marketingstrategie zich zou kunnen richten. De deelnemers konden deze lijst moeiteloos aanvullen. Vooral bij de thema s militaire historie, cultuur, landschap en natuur had men veel meer voorbeelden paraat. De indeling naar thema gaf soms problemen. In de context van de Grebbelinie blijken de thema s niet altijd goed van elkaar te scheiden: Cultuur en landschap ~ Natuur: Cultuurhistorische objecten staan middenin de natuur; natuur floreert in landschap dat - ooit - door mensenhanden is gevormd (kanalen, landgoederen, etc.). Cultuur en landschap ~ Militaire historie: Dijken, kazematten, littekens aan gebouwen, etc. zeggen niet echt iets zonder de verhalen die erbij horen. Recreatie ~ Natuur / Cultuur en landschap / Militaire historie: Wandel- en fietsroutes leiden langs plaatsen die vanuit natuur of cultuurhistorisch oogpunt interessant zijn; bij producten als militaire excursies of ontdekkingstochten gericht op flora en fauna ligt de focus duidelijk niet bij recreatie om de recreatie alleen. Evenementen ~ Militaire historie: Producten als Grebbeliniedag en Spelfestijnen zijn niet compleet zonder de historische verhalen die er inhoud aan geven. De vraag naar wat men persoonlijk als de vijf topproducten van de (aangevulde) lijst beschouwt, levert groepsgewijs ook een top 5 op: 1. Informatievoorziening rondom de militaire historie (inclusief bezoekerscentrum) [8x genoemd] 2. Grachten, dijken, (water)werken en sluisjes (als natuurlandschap en - in iets mindere mate - in de hoedanigheid van cultuurhistorisch element) [7x resp. 5x] 3. Wandel- en fietsroutes [6x] 4. Verhalen over de historie [5x] 5. Grebbeberg (als onderdeel van de cultuurhistorie) / Grebbeliniedag [4x] De volgende producten zijn door één of twee deelnemers aangemerkt als behorend tot het belangrijkste wat de Grebbelinie te bieden heeft: [Militaire historie] Educatieve producten Hoeve de Beek Asperges en loopgraven Kleine monumenten voor gevallenen Levende geschiedenis Zichtbaar maken van hoogte water [Recreatie] Belevingsverhalen Themagerichte logiesmogelijkheden (huisjes in of aan de linie) Thematische invulling vanuit en vertrekmogelijkheden van/naar accommodaties door ondernemers in horeca en logies (hotels, bed&breakfast, campings, restaurants) Excursies met de terreinbeheerder (boswachter, waterschapsmedewerker) Excursies militair Ontdekkingstochten gericht op flora en fauna

10 [Cultuur en landschap] Kazematten Landschapselementen & cultuurlandschappen Schansen en overige versterkingen Wederopbouwboerderij [Natuur] Bosgebied zoals de Grebbeberg De Grift Ecologische verbindingszones Het Valleikanaal [Overige regionale activiteiten] Het ereveld op de Grebbeberg Een aantal producten dat bij recreatie genoemd wordt, leunt zwaar op de verhalende (militair-historische) insteek. Dat het zwaartepunt van de Grebbelinie niet bij kunst, cultuur en evenementen gelegd wordt, komt ook hier weer heel duidelijk naar voren omdat in dat kader geen activiteiten zijn genoemd. Organisatie De intentie om de Grebbelinie als een samenhangend geheel te exploiteren, wordt door de meeste deelnemers van harte onderschreven. Niet enkel vanwege het kale feit dat er nu eenmaal samengewerkt zal moeten worden omdat er meerdere partijen (ondernemers, stichtingen, natuur- en milieuorganisaties, overheden) bij de marketingstrategie voor de Grebbelinie betrokken zijn. Maar ook omdat men daarvan echt meerwaarde verwacht. Gezamenlijke promotie zal effectiever zijn (als eenling kan men de Grebbelinie niet landelijk op de toeristische kaart krijgen). En kan daarnaast ook de nodige stimulans / hulp / inspiratie bieden bij het ontwikkelen van eigen initiatieven; men opereert niet in het luchtledige, maar binnen een kader. Dat er een organisatie moet zijn die als spil fungeert, wordt gezien als een logisch gevolg van het feit dat vele partijen (diverse stakeholders & verspreid over een uitgestrekt gebied) samen iets moeten neerzetten. Wel ziet men zowel de rol èn de invulling van die centrale organisatie in de loop van de tijd verschuiven. In eerste instantie is er een aanjager nodig: een partij die de basis legt voor het netwerk van uitvoerenden die het Grebbelinie project uiteindelijk zelfstandig moeten gaan dragen. Daarbij denkt men vaak aan de Provincie Utrecht, omdat dit een partij is die a) alle betrokkenen om tafel kan krijgen en b) over budget beschikt om - tegelijkertijd - de plaatselijke ondernemers te enthousiasmeren (middels subsidies) en de promotiemachine op gang te helpen 1. Na verloop van tijd kan deze rol worden overgenomen door een projectbureau of zelfstandige organisatie die zich steeds minder met de dagelijkse uitvoering (stimuleren van projecten en marketing) bemoeit. Voor onderhoud van het uitvoerende netwerk en de contacten met omwonenden blijft echter een centraal aanspreekpunt nodig. 1 (Het één kan niet zonder het ander: als de ondernemers niets aanbieden, komen er geen bezoekers en als er geen bezoekers komen, is het voor ondernemers niet interessant.)

11 Project (voorbereiding) marketingstrategie Grebbelinie Verslag bijeenkomst Werkateliers Oplossingsrichtingen Gehouden op 26 februari 2008 (Hotel Schimmel / Woudenberg)

12 Inhoud 1. Inleiding Samenvatting Projecten Marketingstrategie en communicatie Slogan Logo...11

13 1. Inleiding In opdracht van het Programmateam Grebbelinie (Provincie Utrecht), is op dinsdag 26 februari 2008 een Werkatelier Oplossingsrichtingen gehouden in Hotel Schimmel te Woudenberg. Dit in het kader van de opdracht aan adviesbureau Communicareful te Maarn om een marketingstrategie te ontwikkelen rond de Grebbelinie. Bij de realisatie van de opdracht wordt inhoudelijk nauw samengewerkt met bureau Cadre te Amsterdam. Het Werkatelier Oplossingsrichtingen (2e fase) was een vervolg op de Kick-off meeting (1e fase) die op 31 januari jl. plaatsvond (eveneens in Hotel Schimmel te Woudenberg). Uitgangspunt was het startdocument dat in de Kick-off was voorbereid. Doelstelling van het traject is een waaier van mogelijkheden (merk- en logoproposities, producten en activiteiten) en oplossingsrichtingen voor effectieve invoering en continuïteit die als input kan dienen voor het Symposium (3e fase) dat gepland staat voor dinsdag 8 april Voor het Werkatelier Oplossingsrichtingen was een beperkt aantal deskundigen en keyplayers uitgenodigd. Een deel van hen had ook al aan de Kick-off meegedaan: 1. Marc Bosboom (VVV Regio Veluwe & Vallei) 2. Paul David Tigelaar (VVV Amersfoort) 3. Saskia Lagro (Utrecht Toerisme en Recreatie) 4. Peter Strijland (Recreatie Midden Nederland) 5. Gerard Weck (Kamer van Koophandel) 6. Coby van Ginkel (Recreatieboerderij De Kleine Weide ) 7. Clara van Ravenhorst (De Boerenstee) 8. Hans Brons (Stichting De Greb) 9. Martin Vastenhout (Stichting Werk aan de linie ) 10. Jaap Floor (Stichting Vernieuwing Gelderse Vallei) 11. Bram Snel (Staatsbosbeheer Regio West) 12. Michiel van Willigen (Waterschap Valei en Eem) 13. Kees van Lambalgen (Gemeente Woudenberg) 14. Arjan Eilander (Gemeente Renswoude) 15. Geert Koning (IVN-Consulentschap Utrecht) 16. Hanneke van Wijk (Provincie Utrecht) 17. Arno Ruis en Andrea Lion (Provincie Utrecht) Verdere betrokkenen, als toehoorder: * Anton Logemann (Provincie Utrecht) * Erwin Bok (Provincie Utrecht) * Maryann Glorie (Provincie Utrecht) * Hans Mertens (Provincie Utrecht) Aanwezig van organisatiezijde waren daarnaast: * Fred Fiechter (Communicareful) * Jon Blok (Communicareful) * Pieter van Eeden (Cadre) * Karin Hesseling (Cadre) * Ingrid van Helvert (stagiair marketing-communicatie)

14 2. Samenvatting Projecten Ten aanzien van de projecten / objecten hebben de deelnemers/stakeholders aan de Werkateliers Oplossingsrichtingen een aantal duidelijke keuzes gemaakt: Ten gunste van dagtoerisme (maar dan wel liefst opgerekt tot een hele dag) in plaats van meerdaagse arrangementen; - in de vorm van tochten (waarbij eventueel verschillende vormen van vervoer kunnen worden ingezet; al is dit misschien - gezien de organisatie die dit vergt - niet direct realiseerbaar; - die aantrekkelijker zullen worden naarmate het landschap meer is aangekleed met belevingselementen (waardoor bezoekers zich een levendig beeld kunnen vormen van wat er op de Grebbelinie heeft plaatsgevonden / had kunnen plaatsvinden als de geschiedenis net even anders was verlopen); - oorlogsverhalen, oorlogsbeleving (echt in een bunker kunnen kruipen, etc.) en inundatie zijn de thema s die het meest tot de verbeelding spreken. Met evenementen als een aantrekkelijk tweede spoor, waarmee tegelijkertijd de bezoekersaantallen (eventjes) kunnen worden verhoogd èn reclame kan worden gemaakt voor wat de Grebbelinie op gewone dagen te bieden heeft. - De Grebbeliniedag is niet het meest spectaculair evenement dat de deelnemers zich voor de geest kunnen halen. Maar het is ten minste wel een initiatief dat binnen de mogelijkheden ligt. Bij ambitieuzere plannen is niet duidelijk of dit het geval is (een tweedaagse militaire wandeltocht) of zeker dat dit niet het geval is (een heuse inundatie). Langzaam uitbouwen is niet alleen voor evenementen het devies. Over de gehele linie moet ernaar gestreefd worden om teleurstellingen te voorkomen, geen beloftes te doen die (nog) niet kunnen worden waargemaakt, niet grootscheeps te adverteren met wat er (nog) niet is, steeds voor ogen te houden welke beperkingen (nu nog / onlosmakelijk) met de Grebbelinie verbonden zijn. - In dat licht bezien is het verstandig om in eerste instantie een beperkt aantal zwaartepunten te kiezen. Het is beter om een paar locaties goed te ontwikkelen dan overal een klein beetje te doen (en nergens echt iets tot stand te brengen). - Het ligt daarbij voor de hand om te kiezen voor locaties die relatief gemakkelijk uitgebouwd kunnen worden tot een volwaardige attractie (omdat er al het nodige te zien, doen of beleven is), zoals: Fort aan de Buursteeg, de Grebbeberg en Hoeve de Beek. Communicatie Uit de Werkateliers Oplossingsrichtingen komt duidelijk naar voren dat de deelnemers weinig voelen voor communicatie langs twee sporen (Landschap & Natuur als een aparte invalshoek naast Militaire Historie). Het landschap en de (militair historische) verhalen kunnen niet goed van elkaar gescheiden worden. Verhalen waarvan nog sporen in het landschap terug te vinden zijn, landschap dat verrijkt kan worden door de verhalen die erbij horen te vertellen: dàt is de essentie van de Grebbelinie. Ofte wel: hanteer één dubbelthema (landschap + verhalen) in plaats van twee afzonderlijke.

15 De natuur is een aantrekkelijk decor. En levert allicht ook een belangrijke bijdrage aan het genoegen dat men aan een bezoek van de Grebbelinie beleeft. Maar de Grebbelinie is in dat opzicht niet onderscheidend. In een folder over de Grebbelinie zal - uiteraard - de nodige aandacht worden besteed aan het natuurschoon dat bezoekers er kunnen aantreffen. Maar dit element is als zodanig niet bijzonder genoeg om er een aparte communicatielijn voor op te tuigen. Tenslotte een belangrijk les die tijdens deze Werkateliers naar voren kwamen. Het is heel belangrijk dat alle betrokkenen precies begrijpen hoe de marketingstrategie tot stand gekomen is. Want als men daarop geen goed zicht heeft, dan kan gemakkelijk de neiging ontstaan zich tegen de resultaten te verzetten. Ook als men het met die resultaten in feite niet oneens is. Om dit soort onrust te voorkomen (de discussie zuiver te houden) is het nodig om tijdens het Symposium tijd nemen om het hele proces met de bezoekers / deelnemers / belanghebbenden door te nemen: Welke stappen er zijn gevolgd. Welke beslissingen op welk punt genomen zijn. En op basis van welke afwegingen dat is gebeurd. 3. Projecten De brainstorm over wat er zou kunnen worden gedaan om de Grebbelinie voor bezoekers aantrekkelijker te maken, vond plaats in twee afgescheiden groepen. De ene groep had de opdracht zich vanuit het thema Landschap & Natuur te concentreren op dagtoeristische attracties, meerdaagse arrangementen en evenementen die interessant zijn. Bij de andere groep stond het thema Militaire Historie centraal. Beide groepen komen tot - opmerkelijk - gelijke resultaten. Net als tijdens de Kick-off, komt ook nu heel duidelijk naar voren dat de thema s natuur, (cultuur)landschap en (militaire) historie niet goed te scheiden zijn als het over de aantrekkelijkheid van de Grebbelinie gaat: De subgroep Landschap & Natuur gaat van start met de constatering dat de natuur op de Grebbelinie niet groener of meer bijzonder is dan elders in het land. De belangstelling van toeristen moet geprikkeld worden door te wijzen op de vele cultuurhistorische elementen die zijn ingebed in het groen. ( Natuur en historie zijn hier letterlijk niet te scheiden. De werken en dijken liggen temidden van / verscholen in het groen en zijn met gras en bomen gestoffeerd. ) En die vragen, op hun beurt, om (militair) historische verhalen waarin wordt uitgelegd wat hun functie was en waarom ze daar staan. In de subgroep Militaire Historie wordt opgemerkt dat de militair-historische objecten op zichzelf genomen geen van alle geschikt zijn om als trekpleister te kunnen fungeren. Zo spectaculair als de bekende grote forten en vestingen ziet het er niet uit. Alleen in serie - als onderdeel van een route - zijn ze echt de moeite waard. Het landschap waar die route doorheen voert, is dus een belangrijk onderdeel van het dagje uit. Wie zou er willen wandelen, fietsen en/of kanovaren door een gebied dat qua natuurschoon / landschapsbeleving weinig te bieden heeft? De resultaten van de beide brainstorms zijn dan ook niet altijd netjes op te delen langs de thematische scheidslijn. In de volgende beschrijvingen besteden we daar verder geen aandacht aan. Dagtoerisme

16 De Grebbelinie heeft in potentie genoeg te bieden om bezoekers een hele dag vast te houden. Dat potentieel wordt momenteel nog niet echt benut. Bezoekers blijven nu vaak niet langer dan enkele uren (hooguit een dagdeel). Oplossingen om de verblijfsduur te verlengen (c.q. het verblijf aantrekkelijker en/of gevarieerder te maken), worden door beide subgroepen in dezelfde richtingen gezocht. Daarbij blijkt het van belang om de op zichzelf staande onderdelen te koppelen, zodat een samenhangend product kan worden aangeboden. Twee ideeën staan daarbij centraal: 1. Het aanbieden van tochten die binnen een dag kunnen worden afgelegd. 2. Het toevoegen van belevingselementen aan het landschap. Toeristen die de Grebbelinie bezoeken, blijven - ook nu al - in principe niet op één plek. Men maakt vrijwel altijd een tocht(je) langs verschillende (pleister)plaatsen. Maar omdat ze niet beter weten en/of onvoldoende geprikkeld worden, komen ze nu bijvoorbeeld niet verder dan het stukje tussen Hoeve de Beek naar De Boerenstee. Wellicht zouden toeristen middels interessante en gevarieerde tochten verder het gebied ingetrokken kunnen worden (en dus ook langer blijven hangen). Waarbij interessant en gevarieerd staan voor: Een historisch thema De route voert langs objecten die bijvoorbeeld allemaal te maken hebben met de Franse tijd, of met de Tweede Wereldoorlog. (In beide groepen wordt nadrukkelijk gesteld dat het niet alleen / aldoor over WO II mag gaan.) Daarbij moet ervoor gezorgd worden dat de afstand / tijd tussen de objecten niet te groot is: Als er anderhalf uur fietsen zit tussen de ene bunker en de andere, krijg je niet echt het gevoel dat je een bunkertocht fietst. Door meerdere routes te ontwikkelen (op basis van verschillende thema s) kan tevens worden aangestuurd op herhalingsbezoeken. Beleving van de geschiedenis Het landschap moet op punten die zich daarvoor lenen zoveel mogelijk worden aangekleed met content, in de vorm van: informatie (maar informatieborden alleen zijn niet genoeg om geschiedenis tot leven te brengen) verhalen (gesproken verhalen onder een audioknop ) beeldmateriaal, zoals: - een periscoop die laat zien wat een soldaat in een bunker zag als er een tank op hem af kwam rijden - doorzichtige kokers in het landschap die de gewenste waterstand bij inundatie aangeven: Zodat een vader tegen zijn zoontje kan zeggen: Het water zou hier tot mijn borst hebben gestaan, en jij zou verdronken zijn. - glasplaten waarop vuurlijnen staan weergegeven. - het markeren van delen van wegen die onder water zouden komen te staan. echte objecten (onderkomens en loopgraven nabouwen, bunkers waar je in kan kruipen, etc.). Afwisseling van vervoersmiddelen

17 Wandelen, fietsen, kanovaren 2, busvervoer en/of fietsboot kunnen in één tocht gecombineerd worden. Op die manier kunnen toeristen in één dag een groot deel van de Grebbelinie (of misschien zelfs wel: de hele linie) bezoeken. Dit vraagt wel organisatie: (gehuurde) vervoersmiddelen moeten steeds daar achtergelaten kunnen worden waar men op een ander vervoersmiddel overstapt. En mogelijk is er (zelfs bij dagtochten) ook wel een bagageservice voor nodig. Bovendien zullen dagtoeristen in de regel terug moeten naar hun startpunt (waar ze de auto hebben geparkeerd). Dat kan eventueel met een busje. Pauzeplekken Een randvoorwaarde voor het aanbieden van (langere) tochten - die in beide subgroepen wordt genoemd - is dat bezoekers onderweg voldoende gelegenheden tegenkomen waar ze kunnen pauzeren voor een hapje, drankje en toiletbezoek. Ook op zondag! De deelnemers zijn er niet allemaal zeker van dat aan deze voorwaarde al wordt voldaan. Het centrale bezoekerscentrum zou daarin een rol kunnen spelen. Dit hoeft immers niet perse het startpunt te zijn van een tocht; het kan ook als een van de pleisterplaatsen onderweg gebruikt worden. Decentrale benadering Er is nog een argument om het bezoekerscentrum niet als startpunt voor alle routes aan te wijzen. Bezoekers zouden vanuit één centraal punt slecht te reguleren zijn. Een linie biedt nu eenmaal niet de mogelijkheid om bezoekers naar alle kanten te laten uitwaaieren. Op een lijn kan men slechts twee kanten op: naar links of naar rechts. Om die reden zou het verstandig kunnen zijn om routes vanuit verschillende boerderijen, restaurants en/of parkeerplaatsen te laten starten. Daar staat tegenover dat bezoekers dan (veel) minder (of zelfs: helemaal geen) informatie krijgen vóór de aanvang van de tocht. Geleide(lijke) ontwikkeling Voorlopig zijn dit soort afwegingen sowieso niet meer dan theoretische bespiegelingen. Het duurt immers nog wel een aantal jaren voordat het centrale bezoekerscentrum er is. In beide subgroepen wordt onderstreept dat er - ook buiten de voorzieningen op het gebied van informatie en horeca - nog een hele hoop moet gebeuren voordat de Grebbelinie toeristen echt een hele dag zal kunnen boeien: Feitelijk is er nu nog niet zo heel veel meer te zien dan hier en daar wat beton. Je moet al weten wat het is om er iets aan te vinden. Om die reden wordt in de subgroep Landschap & Natuur aanbevolen om niet te hard van stapel te lopen bij het in de markt zetten van de Grebbelinie. En wordt in de subgroep Militaire Historie gepleit voor het aanwijzen van een beperkt aantal zwaartepunten die als eerste ontwikkeld ( aangekleed ) en gepromoot zouden moeten worden. Specifieke locaties Vanuit Militaire Historie bezien, worden de volgende drie locaties het meest interessant geacht: - Fort aan de Buursteeg: als een natuurlijk aanknopingspunt voor oudere geschiedenis. Hier zou in de zomer echter een capaciteitsprobleem kunnen ontstaan; het is daar nu al vaak (te) druk. 2 De meningen zijn verdeeld. Sommige deelnemers vinden kanovaren een heel aantrekkelijke activiteit om naar voren te schuiven: jong, dynamisch, een heel andere manier om het landschap te ervaren. Anderen zien het als iets dat slechts een heel beperkte doelgroep aanspreekt, die bovendien niet samenvalt met de kerndoelgroepen die door TNS NIPO zijn aangewezen (55+). Maar anderzijds - zo redeneren zij - zijn de voorzieningen er al, en is de marketingstrategie niet bedoeld om initiatieven te ondermijnen. In die zin stemmen zij in met de oplossingrichtingen bij dit onderdeel.

18 - De Grebbeberg: als een natuurlijk aanknopingspunt voor verhalen over WO II. - Hoeve de Beek: mede omdat daar al allerlei dingen te zien en te doen zijn. In die hoedanigheid wordt Hoeve de Beek in de andere subgroep ook aangehaald. Aansluiten bij bestaande attracties wordt een logische zet gevonden, zeker ook in het licht van wat er allemaal nog gedaan moet worden. Vanuit Landschap & Natuur bezien, kunnen daaraan nog twee locaties worden toegevoegd: - Fort Daatselaar. - Het Valleikanaal. - (Fort aan de Buursteeg is ook vanuit Landschap & Natuur een aantrekkelijk gebied.) Het noordelijke deel van de Grebbelinie (het landelijk gebied) wordt door beide subgroepen als minder promotioneel gezien. Volgens Militaire Historie valt er op historisch gebied weinig te beleven. En volgens Landschap & Natuur is polderlandschap minder in trek dan andere landschapstypen. De Fietsboot (van Spakenburg naar Amersfoort) zou de beste manier zijn om dit stuk te overbruggen. Dat wil zeggen: voor diehards die perse de hele afstand van A tot Z willen afleggen. Anderen wordt aangeraden vanuit Amersfoort naar het zuiden af te zakken. Of zich te beperken tot een compacte tour rondom Fort aan de Buursteeg ( Daar is eigenlijk van alles wat de Grebbelinie aantrekkelijk maakt wel iets te vinden. Je zou daar heel goed een route kunnen maken die de Grebbelinie in a nutshell heet. ) Stedelijk gebied Het stedelijk gebied kan niet direct worden ingezet bij het aantrekken van mensen die zich aangesproken moeten voelen door het dubbele thema dat voor de Grebbelinie is geformuleerd: (cultuurhistorisch) landschap en (militaire) historie. Maar is in twee andere opzichten wel degelijk van belang: - Door de voorzieningen op het gebied van openbaar vervoer (waaronder: goede treinverbindingen met de rest van Nederland) en horeca is Amersfoort heel geschikt als startpunt voor een tocht over de Grebbelinie. - Het bestaan van de Grebbelinie kan - eenvoudig maar doeltreffend - onder de aandacht worden gebracht van de vele bezoekers die het stedelijk gebied trekt (o.a. door de twee dierentuinen) door hen erop te attenderen dat zij zich op de Linie bevinden - iets wat de meeste mensen zich niet realiseren. Met verhalen over wat zich in de Tweede Wereldoorlog in Ouwehands Dierenpark heeft afgespeeld, kunnen de bezoekers daar tevens worden opgewarmd voor het militair historische thema. Wellicht zijn er in het stedelijk gebied meer van dit soort plekken aan te wijzen die als aanknopingspunt voor militair historische verhalen gebruikt kunnen worden. Meerdaagse arrangementen Er is een zekere spanning tussen de focus op dagtoerisme en het verlangen om de Grebbelinie als één lint van meer dan zestig kilometer lang te presenteren. Om die reden wordt het aanbieden van een meerdaagse tocht, die de hele linie beslaat, toch wenselijk gevonden: Ook al verwachten de deelnemers er weinig animo voor: Alleen voor diehards, niet voor de gemiddelde toerist. Zullen er niettemin de nodige voorzieningen voor moeten worden ingericht: een bagageservice, depots waar huurfietsen achtergelaten kunnen worden, vervoer terug naar de startplaats (waar de auto geparkeerd staat), etc. En wordt er wel getwijfeld aan:

19 - de capaciteit van het gebied: Zijn er wel voldoende overnachtingsmogelijkheden? Op de juiste plekken? Ook op zondag? - de busverbindingen: Kunnen bezoekers die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer aan het eind van de tocht wel naar huis? Ook s avonds? Ook op zondag? - de toegankelijkheid: Is het mogelijk om de linie helemaal te volgen? Of zijn bepaalde stukken afgesloten? Of ontoegankelijk (voor voetgangers, voor fietsers)? - de aantrekkelijkheid (met name in het noordelijke gebied). Evenementen Evenementen worden door de deelnemers in twee opzichten belangrijk geacht. In de eerste plaats als een middel om direct veel extra bezoekers aan te trekken. En in de tweede plaats als een reclamemiddel: - Bezoekers zullen tijdens een evenement geen wandel- of fietstocht maken. Maar kunnen wel heel goed een indruk krijgen van de mogelijkheden op dat gebied. Passief (doordat ze live zien hoe aantrekkelijk de omgeving is) of actief (doordat er informatiemateriaal wordt uitgedeeld). - Met evenementen die spectaculair genoeg zijn om (landelijke) media-aandacht te genereren, kan een nog (veel) groter publiek worden bereikt. Praktische beleving In beide subgroepen wordt het onder water zetten van (een stukje) land naar voren geschoven als het ultieme voorbeeld van een spectaculair evenement waar de Grebbelinie echt heel goed mee zou kunnen scoren. Maar er is ook begrip voor het feit dat dit geen haalbare kaart zal zijn. In de ene groep wordt doorgefantaseerd over de mogelijkheden om daar een schaatsfestijn aan te koppelen. Dit levert wel een echt aandachtspunt op: Hoe kan de Grebbelinie in de wintermaanden aantrekkelijk gemaakt worden? De deelnemers van de andere groep zoeken naar praktischer manieren om het overweldigende effect van een inundatie toch (enigszins) inzichtelijk te maken. Dit leidt tot het idee om in het bezoekerscentrum een maquette te plaatsen waarin bezoekers zelf een inundatie kunnen veroorzaken (door de juiste handelingen te verrichten). 3 Wandeltocht Beide subgroepen komen daarnaast met de mogelijkheid om een militaire wandeltocht te organiseren, waarbij halverwege overnacht wordt in een kampement. Als militairen wordt gevraagd om deze tocht te lopen, dan levert het in ieder geval een kijkspel op. ( De mensen in deze regio zijn behoorlijk militair-minded. ) Maar burgers moeten zelf ook kunnen meelopen. De tocht zou heel goed bij het Militair Ereveld op de Grebbeberg kunnen eindigen op 4 mei. In tweede instantie roept dit idee ook wel wat bedenkingen op. Sommige deelnemers zijn bang dat dit evenement - waarvan een behoorlijke bezoekerstoestroom wordt verwacht - de capaciteit van de Grebbelinie zal overstijgen en/of veel overlast zal veroorzaken (voor omwonenden en andere bezoekers, die dan niet op de linie zullen kunnen fietsen). Open huis Bij het bespreken van evenementen komt de Grebbeliniedag uiteraard ook ter sprake. De uitstraling daarvan wordt eerder lokaal / regionaal dan landelijk ingeschat; dit is eigen aan 3 Hier hebben we (bij het bespreken van de belevingselementen die in het landschap zouden kunnen worden aangebracht) ook al een aantal ideeën genoemd die bij dit thema aanhaken: op wegen markeren welke delen bij een inundatie onder water zouden komen staan, doorzichtige palen die met water gevuld zijn tot aan de hoogte waarop het water daar zou komen te staan.

20 openhuis achtige activiteiten in het algemeen. Grebbeliniedag kan heel goed uitgroeien tot een (jaarlijks terugkerend) moment waarop de bewoners zich even heel dicht betrokken voelen bij wat er rond de Grebbelinie gebeurt. En dat kan (gedurende het hele jaar) een positief effect hebben op het draagvlak voor de activiteiten onder de bevolking. In beide subgroepen wordt het idee geopperd om ieder jaar een ander hoofdthema voor de Grebbeliniedag te kiezen. Alles tegelijk met evenveel verve onder de aandacht brengen, gaat gewoon niet lukken. En zeker niet vanaf de allereerste keer. Langzaam uitbouwen is het devies (dat ook voor het ontwikkelen van de Grebbelinie in haar totaliteit ter harte genomen moet worden). Overall hebben de deelnemers een positief gevoel over de Grebbeliniedag. Maar er worden ook wel enkele kanttekeningen bij geplaatst. Als formule begint de dag van... (de week van... / de maand van... / het jaar van...) een beetje sleets te raken. De Grebbeliniedag moet niet gaan concurreren met andere - soortgelijke - initiatieven, zoals de Nationale Fortenmaand. Het is beter om de krachten te bundelen dan om elkaar vliegen af proberen te vangen. Gun andere linies (en toeristische attracties die in dezelfde - beperkte - vijver vissen) hun specialiteiten. En probeer zelf nieuwe mogelijkheden aan te boren. De tendens is heel sterk op samenwerking - in plaats van concurrentie - gericht. 4. Marketingstrategie en communicatie Bij het bespreken van de stellingen over de marketingstrategie blijkt dat het idee van een uniforme strategie met strakke richtlijnen bij sommige deelnemers veel weerstand oproept. Zij associëren dit met dwang. Alsof het zou gaan om absolute verbodsbepalingen op bepaalde initiatieven, in plaats van voorwaarden waaronder initiatieven kunnen meeliften op de voordelen van een gezamenlijk promotiebeleid. Deze deelnemers hebben het gevoel dat daarachter een machtig orgaan schuilgaat, dat regels uitvaardigt waarvan niet duidelijk is in hoeverre deze rekening houden met de belangen van de diverse stakeholders. Alsof de marketingstrategie een dictaat is dat van bovenaf wordt opgelegd. In plaats van een verzameling richtlijnen die door de stakeholders gezamenlijk ontwikkeld zijn. Dit zijn punten die heel duidelijk gecommuniceerd moeten worden. Niet één keer, maar telkens opnieuw wanneer daarover toch nog twijfels blijken te bestaan. Het is belangrijk dat alle stakeholders zich steeds betrokken blijven voelen bij het proces. En ook het gevoel hebben dat ze alle stappen die genomen worden goed kunnen volgen. Een korte uitleg is voldoende om de weerstand weg te nemen. Want het verzet komt niet voort uit onvrede met de keuzes die tot nu toe gemaakt zijn. Maar uit een gebrek aan grip op wat er wanneer precies gebeurt (in combinatie met het feit dat men de uitvoerende partijen ook niet blind vertrouwt). Dit inzicht kan bij het symposium van 8 april a.s. benut worden: Leg alle gemaakte stappen goed uit. Geef aan welke beslissingen wanneer genomen zijn. En maak duidelijk op basis van welke afwegingen dit is gebeurd. Op de achtergrond speelt daarnaast ook mee dat sommige deelnemers door het begrip marketingstrategie op het verkeerde been worden gezet. Zij associëren dit alleen met zaken als één logo, één huisstijl, gezamenlijk promotiemateriaal en dergelijke. 4 En niet met het afbakenen van een bepaald type activiteiten, een duidelijke doelgroep en het doel dat voor de 4 Dit is iets waar alle deelnemers zich sowieso wel in kunnen vinden.

RAADSINFORMATIEBRIEF. TITEL Prestatieafspraken opbrengst toeristenbelasting 2014

RAADSINFORMATIEBRIEF. TITEL Prestatieafspraken opbrengst toeristenbelasting 2014 RAADSINFORMATIEBRIEF Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4541230 Aan : Gemeenteraad Datum : 15 november 2013 Portefeuillehouder : Wethouder G.J. van der Werff Programma : 10. Economie en wonen TITEL

Nadere informatie

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009 Agendapunt : Voorstelnummer : Raadsvergadering : 25 november 2008 Naam opsteller : Thea Olivier Informatie op te vragen bij : Thea Olivier Portefeuillehouders : Jan Mesu Onderwerp: evaluatie Stuurgroep

Nadere informatie

Toeristen in Nederland

Toeristen in Nederland Toeristen in Nederland Het is bijna zomer. Veel Nederlanders gaan lekker op vakantie naar het buitenland. Maar er komen ook heel veel buitenlandse toeristen naar Nederland. Hoeveel zijn dat er eigenlijk?

Nadere informatie

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad als beleving

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad als beleving Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad als beleving Erfgoed is in de nieuwe erfgoednota een breed begrip; de cultuurhistorie van Leiden uit zich op

Nadere informatie

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Datum bijeenkomst: 22 oktober 2012 Auteur: Els Holsappel Locatie: Landal GreenParks Coldenhove in Eerbeek (met dank aan gastheer Martin Bes) Aanwezig: 60

Nadere informatie

Toeristische visie Regio Alkmaar

Toeristische visie Regio Alkmaar Toeristische visie Regio Alkmaar Conceptvisie en uitvoeringsagenda Proces Toeristische visie Wat Wanneer 1. Start met de Regio Alkmaar Februari 2. Eerste Regioavond 5 maart 3. Stakeholderbijeenkomst 1

Nadere informatie

Natuur- en recreatieplan Westfriesland

Natuur- en recreatieplan Westfriesland Natuur- en recreatieplan Westfriesland Ondertitel Regionale Projectgroep 10 september 2015 Waar staan we in het proces? 2 Vijf werkblokken Blok 1: Het leggen van de basis Blok 2: Evaluatie Blok 3: Actualisatie

Nadere informatie

Wandelroutes, fietsroutes, themaroutes, educatieve routes en Outdoor games

Wandelroutes, fietsroutes, themaroutes, educatieve routes en Outdoor games Nieuw recreatief concept RouteApp. Meer zien, meer beleven Titel: RouteApps: de toekomst is begonnen Wandelroutes, fietsroutes, themaroutes, educatieve routes en Outdoor games Buro Kloeg RouteApp. Meer

Nadere informatie

Samen sterker voor Woudenberg!

Samen sterker voor Woudenberg! Kick-off bijeenkomst Samen sterker voor Woudenberg! WELKOM Brainstorm-avond Samen Sterker voor Woudenberg DES Woudenberg RBT Heuvelrug & Vallei woensdag 16 september 2015 Agenda 19.00 u Inloop & ontvangst

Nadere informatie

Lijnen & boeiend landschap

Lijnen & boeiend landschap Lijnen & boeiend landschap Hoe beleef je je wandeling? Sylvia Tuinder 20 juni 2013 Samenwerken aan het landschap. Doel wandelnetwerk is: breed netwerk van wandelpaden landschap toegankelijk en aantrekkelijk

Nadere informatie

Toeristische Visie 2015

Toeristische Visie 2015 Toeristische Visie 2015 Raadsinformatieavond 2 september 2015 www.regioalkmaar.nl Regio Alkmaar 7 gemeenten 288.000 inwoners Aanleiding Noodzaak en urgentie Merkkracht streken 2013 Bron: Hendrik Beerda.

Nadere informatie

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007 Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam Februari 2007 1. Inleiding Op 12 december 2006 is het onderzoek naar Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam aan

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015

Binnenstad Den Haag. Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 Binnenstad Den Haag Wonen boven winkels Nederland 26 maart 2015 Ad Dekkers directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 1 De sterke punten Visie Consequente uitvoering

Nadere informatie

Recreatieve routenetwerken. Recreatieve Routenetwerken

Recreatieve routenetwerken. Recreatieve Routenetwerken Recreatieve routenetwerken Frans Meijdam TeVoet Jeanette van t Zelfde ANWB Wie is de recreant? Wandelaar Fietser Watersporter Type recreant: Ommetjes Dagrondjes Kilometermaker Wat wil de recreant? Beleving

Nadere informatie

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN Onderzoek naar cultuurhistorische structuren, landschappen en panden Aansluitend op Belvedere- (Behoud door ontwikkeling) en het MoMo-beleid (Modernisering

Nadere informatie

TOERISTISCHE NAAMSBEKENDHEID GEMEENTE SOEST resultaten internetenquête 2013

TOERISTISCHE NAAMSBEKENDHEID GEMEENTE SOEST resultaten internetenquête 2013 TOERISTISCHE NAAMSBEKENDHEID resultaten internetenquête 2013 Opdrachtgever : Gemeente Soest, Nynke Minkema Auteur : VVV Soest, Carla van Asten Datum : 24 april 2013 Inhoud Doel onderzoek Conclusies en

Nadere informatie

Marktonderzoek Waterrijk

Marktonderzoek Waterrijk Marktonderzoek Waterrijk Almelo Amersfoort, 30 juli 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1.1 Aanleiding van het onderzoek 2 1.2 Onderzoeksvraag 2 1.3 Methode 2 2 Beoordeling plan Waterrijk 3 2.1 Waterrijk

Nadere informatie

Programmabureau werkorganisatie Stuurgroep verenigt mooi én vitaal Groene Hart ruimte voor ontwikkeling (geen museum!), Groene Hart kwaliteit

Programmabureau werkorganisatie Stuurgroep verenigt mooi én vitaal Groene Hart ruimte voor ontwikkeling (geen museum!), Groene Hart kwaliteit Mijn naam is Peter van Steensel Directeur van het Programmabureau Groene Hart Programmabureau Groene Hart is de werkorganisatie van De Stuurgroep Nationaal Landschap Groene Hart De Stuurgroep verenigt

Nadere informatie

Visie Landgoederen & Actieprogramma Gemeente Brummen

Visie Landgoederen & Actieprogramma Gemeente Brummen Visie Landgoederen & Actieprogramma Gemeente Brummen Verslag Informatieavond Datum: 7 mei 2013 Locatie: Gemeentehuis Brummen Kader In het kader van de Visie Landgoederen & Actieprogramma Gemeente Brummen

Nadere informatie

Toeristische visie Edam-Volendam

Toeristische visie Edam-Volendam Gemeente Edam-Volendam Toeristische visie Edam-Volendam Bijeenkomst bewoners lagroup 12 december 2012 - Stephen Hodes en Birte Querl 2011-137 pr 05 Inhoud Doel en kader van vanavond Sterktes + zwaktes,

Nadere informatie

Ambassadeurs van het landschap Leidsche Ommelanden

Ambassadeurs van het landschap Leidsche Ommelanden Ambassadeurs van het landschap Leidsche Ommelanden Cursus Ambassadeurs van het landschap Leidsche Ommelanden Begin 2013 heeft IVN, Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid, de cursus Ambassadeurs

Nadere informatie

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Augustus 2011 Waar werknemers onderdeel zijn van een organisatie, wordt beoordeeld.

Nadere informatie

Consumentenonderzoek Toerisme

Consumentenonderzoek Toerisme Consumentenonderzoek Toerisme 2009 Toerdata Noord is een samenwerkingsverband van de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De uitvoering is in handen van het Stenden Instituut Service Management onderdeel

Nadere informatie

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Erfgoed is in de nieuwe erfgoednota een breed begrip; de cultuurhistorie

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Concept gebiedsvisie Stadionpark. Resultaten participatie

Concept gebiedsvisie Stadionpark. Resultaten participatie Concept gebiedsvisie Stadionpark Resultaten participatie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Verloop participatie 4 Samenvatting algemene reacties 5 Samenvatting Waterfront 6 Samenvatting Stadionontwikkeling 8

Nadere informatie

De Peel-Raamstelling in stelling

De Peel-Raamstelling in stelling De Peel-Raamstelling in stelling In het oostelijk deel van Noord-Brabant en deels in Limburg ligt een 20ste eeuwse verdedigingslinie: de Peel-Raamstelling. Verdedigingslinies maken deel uit van ons cultuurlandschap

Nadere informatie

GEMEENTE SOEST. Welkom. Update: Gemeente Soest op de kaart! Nynke Minkema-Wedzinga Datum: 21-04-2015

GEMEENTE SOEST. Welkom. Update: Gemeente Soest op de kaart! Nynke Minkema-Wedzinga Datum: 21-04-2015 Welkom Update: Gemeente Soest op de kaart! Nynke Minkema-Wedzinga Datum: 21-04-2015 1 Inhoud Terugblik uitkomst naamsbekendheid onderzoek t.b.v. promotie campagne Ingezette promotie campagne Gemeente Soest

Nadere informatie

Jaarverslag BTLH 2011 \

Jaarverslag BTLH 2011 \ Jaarverslag BTLH 2011 \ BUREAU -TOERISME LAAGHOLLAND Jaar verslag Bureau Toerisme Laag Holland 2010-2011 2010: In Oktober 2010 is Mardiek Voorneveld begonnen als directeur van bureau toerisme Laag Holland,

Nadere informatie

Gelderland levert je mooie streken. Geldersestreken2016

Gelderland levert je mooie streken. Geldersestreken2016 Gelderland levert je mooie streken Geldersestreken2016 Wat doen we? Het bezoek aan de Gelderse streken (Veluwe, Achterhoek, regio Arnhem Nijmegen en Rivierenland) in zijn geheel bevorderen: meer toeristen

Nadere informatie

Lokaal economisch beleid

Lokaal economisch beleid Lokaal economisch beleid Op weg naar een dynamische agenda voor de toekomst Tweede ondernemersavond 13 oktober 2014 Programma Opening 19:30 Doel van de avond 19:35 Terugblik 1 e ondernemersavond 19:40

Nadere informatie

Bezoekersonderzoek Staatsbosbeheer. Amersfoort, 16 juni 2016

Bezoekersonderzoek Staatsbosbeheer. Amersfoort, 16 juni 2016 Bezoekersonderzoek Staatsbosbeheer Amersfoort, 16 juni 2016 Uitbreiden monitoringsscope van inzoomen per gebied naar combineren met uitzoomen naar streek bij vergelijkbare opzet en tijdstip Vraag naar

Nadere informatie

open mind sharp business

open mind sharp business open mind sharp business De kracht van Amsterdam als (inter)nationale congresstad foto Siebe Swart Investeren in congresmarketing is goed voor de economische en maatschappelijke waarde van de metropool

Nadere informatie

Kansen voor De Bleek

Kansen voor De Bleek Kansen voor De Bleek Wiep Keikes Rapportage n.a.v. bijeenkomsten 3 juli en 25 september 2015 JongAchterhoek Postadres Terborgseweg 20 7005 BC Doetinchem E-mail info@jongachterhoek.nl Website www.jongachterhoek.nl

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID

UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID UPDATE CITYMARKETING & EVENEMENTENBELEID Apeldoorn, 15 oktober 2015 Geachte heer, mevrouw, De gemeente werkt aan beleid voor citymarketing en evenementen. Wij hebben hierover met veel Apeldoornse partijen

Nadere informatie

Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025

Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025 Startnotitie Toeristische visie gemeente Bergen 2015-2025 1 1. Inleiding Gemeente Bergen beschikt niet over een toeristische visie. Voor een gemeente waarvan het toerisme een grote economische peiler vormt,

Nadere informatie

Staatsbosbeheer, gemeente Lingewaard, Beheerstichting en vrijwilligers, samen voor het fort

Staatsbosbeheer, gemeente Lingewaard, Beheerstichting en vrijwilligers, samen voor het fort Stand van zaken Fort Pannerden Oktober 2012 Inleiding Op 3 september 2011 is met een grootse happening in De Klompenwaard de restauratie van Fort Pannerden afgesloten. Deze afronding van de restauratie

Nadere informatie

MANUAL EEN HANDLEIDING IN HET GEBRUIK

MANUAL EEN HANDLEIDING IN HET GEBRUIK MANUAL EEN ANDLEIDING IN ET GEBRUIK VAN ET LOGO ER GAAT NIETS BOVEN GRONINGEN 2 INOUDSOPGAVE 1 Voorwoord 3 2 et logo 4 3 Toepassing 5 4 Gebruik van het logo door derden 7 5 Toestemming voor gebruik 9 3

Nadere informatie

Van Grensmaas naar Rivierpark Maasvallei 6 Gemeenten, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer

Van Grensmaas naar Rivierpark Maasvallei 6 Gemeenten, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer Van Grensmaas naar Rivierpark Maasvallei 6 Gemeenten, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer POL Grensmaas 2005 + uitvoering Grensmaasproject Van Beheerakkoord Grensmaas naar Samenwerkingsovereenkomst Grensmaas

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

Essay Dordtologie. Een sportevenement specifiek voor Dordrecht. Angela Verkerk Sportbedrijf Dordrecht 23 april 2012

Essay Dordtologie. Een sportevenement specifiek voor Dordrecht. Angela Verkerk Sportbedrijf Dordrecht 23 april 2012 Essay Dordtologie Een sportevenement specifiek voor Dordrecht Angela Verkerk Sportbedrijf Dordrecht 23 april 2012 Inleiding Ik heb met plezier de cursus Dordtologie gevolgd. Allerlei onderwerpen zijn tijdens

Nadere informatie

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020

Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Blik op Leidschendam-Voorburg 2020 Een toekomstvisie voor Leidschendam-Voorburg De voormalige gemeenten Leidschendam en Voorburg kennen elk een eeuwenlange historie. Als gefuseerde gemeente gaat Leidschendam-Voorburg

Nadere informatie

Uitslagen Groene Peiler Natuur in de buurt van de stad? Ingevuld door 206 respondenten

Uitslagen Groene Peiler Natuur in de buurt van de stad? Ingevuld door 206 respondenten Uitslagen Groene Peiler Natuur in de buurt van de stad? Ingevuld door 206 respondenten 1) Hieronder staan een viertal stellingen over het belang van natuur in gebieden rond de stad. Kunt u aangeven in

Nadere informatie

Nieuwe Hollandse Waterlinie. Streekcommissie Rivierengebied West. Bas Nijenhuis, 13 jan 2011, KvK, Tiel. Wat was de Nieuwe Hollandse Waterlinie?

Nieuwe Hollandse Waterlinie. Streekcommissie Rivierengebied West. Bas Nijenhuis, 13 jan 2011, KvK, Tiel. Wat was de Nieuwe Hollandse Waterlinie? Streekcommissie Rivierengebied West Bas Nijenhuis, 13 jan 2011, KvK, Tiel Nieuwe Hollandse Waterlinie Wat was de NHW en wat is het nu? Actualisering programma Project Diefdijkverbetering Vragen en opmerkingen

Nadere informatie

Waterloo Napoleon & Abba

Waterloo Napoleon & Abba Waterloo Napoleon & Abba Poolse Export Chopin & Mr. Polska Do Culture Your Way City- en regiomarketing anders if then is now is een online schatkist van geschiedenis en cultuur met toeristische diensten

Nadere informatie

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag

Binnenstad Den Haag. 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag. Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Binnenstad Den Haag 21 mei 2015 NRW projectbezoek Den Haag Ad Dekkers Directeur Bureau Binnenstad Den Haag Beste Binnenstad van Nederland 2013-2015 De sterke punten Visie Consequente uitvoering en doorzettingsvermogen

Nadere informatie

1. In te stemmen met de meerjarenovereenkomst 2013-2017. 2. Wethouder van de Wiel te mandateren voor ondertekening van de overeenkomst.

1. In te stemmen met de meerjarenovereenkomst 2013-2017. 2. Wethouder van de Wiel te mandateren voor ondertekening van de overeenkomst. Reg. nr.: 1310533 Afdeling: Ruimtelijke Ontwikkeling Onderwerp Meerjarenovereenkomst VVV Noordoost-Brabant 2013-2017 Samenvatting De huidige overeenkomst met de VVV (destijds de Regio-VVV genaamd) is verlopen.

Nadere informatie

D e n H a a g 10 maart 2015

D e n H a a g 10 maart 2015 Bezuidenhoutseweg 12, 2594 AV Den Haag Postbus 93002, 2509 AA Den Haag Aan de voorzitter en (plv.) leden van de Vaste Commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018

Nadere informatie

Resultaten workshop Gebiedsmarketing

Resultaten workshop Gebiedsmarketing Resultaten workshop Gebiedsmarketing De meeste bezoekers die het Hondsruggebied bezoeken behoren tot de leefstijl groepen groen en geel. De paarse groep zoekt meer kwaliteit en spannende activiteiten.

Nadere informatie

panel: : Stadsvisie 2030

panel: : Stadsvisie 2030 Uitkomsten 1 e peiling Enkhuizer stadspanel panel: : Stadsvisie 2030 Concept, 4 februari 2009 Samenvatting Inwoners van de gemeente Enkhuizen hebben in januari 2009 op verzoek van het gemeentebestuur hun

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Als je wel wat Marketing Hulp Kunt gebruiken...

Als je wel wat Marketing Hulp Kunt gebruiken... Als je wel wat Marketing Hulp Kunt gebruiken... Startbijeenkomst Kennisverbreding Toeristisch Westerveld 26 januari 2016 Voorstellen Paul Wijers Docent hbo-opleiding Toerisme en Hotel 11 jaar recreatiebedrijf

Nadere informatie

Toolkit Ons Brabant Fietst

Toolkit Ons Brabant Fietst Toolkit Ons Brabant Fietst De partners van Ons Brabant Fietst kunnen voor hun communicatie rondom hun fietsprojecten en activiteiten gebruik maken van de sjablonen uit de toolkit Ons Brabant Fietst. Hierdoor

Nadere informatie

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl Zeeland bouwt een www.industrieelmuseumzeeland.nl Wat is het Industrieel Museum Zeeland? locatie Dat het museum in de kanaalzone en meer specifiek in de historische suikerloodsen aan de Westkade 114 in

Nadere informatie

De winst van een sterk merk Case Oostvaardersplassengebied

De winst van een sterk merk Case Oostvaardersplassengebied De winst van een sterk merk Case Oostvaardersplassengebied www.businessopeners.nl Aanleiding Initiatiefvoorstel Provinciale Staten Flevoland Oostvaardersplassen status Nationaal Park Versterken Toeristisch

Nadere informatie

Land van Heusden en Altena Ongezien, Ongewoon, Ongekend!

Land van Heusden en Altena Ongezien, Ongewoon, Ongekend! Presentatie: Land van Heusden en Altena Ongezien, Ongewoon, Ongekend! Gezamenlijke raadsbijeenkomst LvHA 18 november 2010 Agenda Economische betekenis toerisme door Wim de Jong Visie en actieplan T&R door

Nadere informatie

Beleidskader VERKOOP, MARKETING- EN COMMUNICATIESTRATEGIE (VMC) 2011-2015

Beleidskader VERKOOP, MARKETING- EN COMMUNICATIESTRATEGIE (VMC) 2011-2015 UITGANGSPUNTEN VMC-STRATEGIE 2011 TOT EN MET 2015 0. INLEIDING In 2007 is de basis gelegd voor het missie- en visietraject van Triodus met de belangrijkste opdracht het leveren van een bijdrage aan de

Nadere informatie

Toelichting. Startnotitie Cultuurhistorie. Aanleiding Startnotities

Toelichting. Startnotitie Cultuurhistorie. Aanleiding Startnotities Toelichting Aanleiding Startnotities Naar aanleiding van de overleggen tussen de fractieleiders van de verschillende partijen van het Algemeen Bestuur van is het startdocument voor de vorming van het College

Nadere informatie

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP

NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP NOTITIE REGIONALE SPEERPUNTEN GROENE HART AGENDA NIEUWKOOP A. Inleiding en doelstelling In de regiocommissie van 24 oktober jl. is toegezegd dat het college de raad een voorstel doet ten aanzien van de

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich daar voor inzetten:

Nadere informatie

insbieratiebrochure inspiratiebrochure voor de toeristische valorisatie van de Belgische biercultuur Jelle Van Brussel

insbieratiebrochure inspiratiebrochure voor de toeristische valorisatie van de Belgische biercultuur Jelle Van Brussel insbieratiebrochure inspiratiebrochure voor de toeristische valorisatie van de Belgische biercultuur Jelle Van Brussel Beste bierliefhebbende Belg In deze kleine inspiratiebrochure staan enkele nuttige

Nadere informatie

Verslag extern netwerkoverleg

Verslag extern netwerkoverleg Verslag extern netwerkoverleg Eindhoven, 30 mei 2011 Van kennismaken naar samenwerken aan fietsstimulering? Dit verslag geeft een beeld van het eerste extern netwerkoverleg van het project CARMA. Bij deze

Nadere informatie

Bezoekersmanagementplan 2010-2015 investeren in beleving

Bezoekersmanagementplan 2010-2015 investeren in beleving Bezoekersmanagementplan 2010-2015 investeren in beleving Hoofdlijnen van beleid, doelstellingen en randvoorwaarden Vastgesteld 11 december 2009 1. Inleiding Het is voor het eerst dat de Stichting Het Nationale

Nadere informatie

Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Binnen het evenementenbeleid worden drie categorieën evenementen onderscheiden.

Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Binnen het evenementenbeleid worden drie categorieën evenementen onderscheiden. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 4 maart 2008 Nummer PS : PS2008MME10 Afdeling : Economie, Cultuur en Vrije Tijd Commissie : MME Registratienummer : 2008int218775 Portefeuillehouder : J.H. Ekkers Titel

Nadere informatie

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie?

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? In deze factsheet staat de beleving over het wonen en over het recreëren in Groningen centraal. Het gaat om hoe de inwoners

Nadere informatie

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners

Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Hof de Vriendschap Oordeel deelnemers en bewoners Inhoud:. Conclusies. Oordeel over communicatie 3. Hoe ging de samenwerking? 4. Oordeel over verloop en resultaat 5. Oordeel over nieuwe participatie werkwijze.

Nadere informatie

Voorzitter, een mooi politiek moment, de laatste algemene beschouwingen van dit College, de opmaat naar de begroting voor het verkiezingsjaar.

Voorzitter, een mooi politiek moment, de laatste algemene beschouwingen van dit College, de opmaat naar de begroting voor het verkiezingsjaar. Naar Groningen 2.0 Voorzitter, een mooi politiek moment, de laatste algemene beschouwingen van dit College, de opmaat naar de begroting voor het verkiezingsjaar. In het laatste jaar van deze statenperiode

Nadere informatie

Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap

Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap I. Inventaris, context en achtergrond Vrij op vakantie kunnen gaan en sport en recreatie bedrijven is een zeer belangrijke factor voor

Nadere informatie

Kracht van regiomerken onderzoek 2013 Provincie Flevoland. Den Haag, december 2013

Kracht van regiomerken onderzoek 2013 Provincie Flevoland. Den Haag, december 2013 Kracht van regiomerken onderzoek 2013 Provincie Flevoland Den Haag, december 2013 Aanleiding onderzoek regiobranding gaat tegenwoordig verder dan alleen promotie ontwikkeling van toeristisch merk inzicht

Nadere informatie

Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden

Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden Onderzoek weinig interesse in lijsten met standaarden 1 Inleiding Per maand wordt er minder dan één open standaard aangemeld bij het Forum Standaardisatie. Daarnaast hebben we veel moeite om mensen te

Nadere informatie

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010)

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Toerisme en recreatie in zicht Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Colofon Uitgever: Kronenburgsingel 525 Postbus 9292 6800 KZ Arnhem internet: www.arnhem.kvk.nl Auteurs: Drs.

Nadere informatie

Marketing Zaanstreek 2016. donderdag 16 juni

Marketing Zaanstreek 2016. donderdag 16 juni Marketing Zaanstreek 2016 donderdag 16 juni Marketing Zaanstreek Activiteitenprogramma 2016 Januari t/m maart: Marketingstrategie + Activiteitenprogramma April t/m december: Uitvoering activiteitenprogramma

Nadere informatie

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag?

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over vakantiegedrag van mensen. Het maakt je duidelijk waarom mensen met vakantie gaan en hoe de keuze voor een vakantie tot stand komt. Wat wordt er van jou

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Programma Stadspromotie Utrecht nationaal en internationaal profileren als een stad met een aantrekkelijk klimaat om te wonen, werken, studeren, leven, bezoeken en investeren. Wat

Nadere informatie

Toezeggingen. Leden van het college, DT, Van: Richtje de Vries Datum: 28 maart 2013 Betreft:

Toezeggingen. Leden van het college, DT, Van: Richtje de Vries Datum: 28 maart 2013 Betreft: Toezeggingen Aan: Raadsleden CC: Leden van het college, DT, Van: Richtje de Vries Datum: 28 maart 2013 Betreft: Motie CDA (pro)motie Portefeuillehouder: mevrouw L.A.M. Kompier Afstemming: ja Vraagsteller:

Nadere informatie

VOORSTEL Adviescommissie 6 oktober 2014 Agendapunt 11 Dagelijks bestuur 23 oktober 2014 Algemeen bestuur 20 november 2014

VOORSTEL Adviescommissie 6 oktober 2014 Agendapunt 11 Dagelijks bestuur 23 oktober 2014 Algemeen bestuur 20 november 2014 VOORSTEL Adviescommissie 6 oktober 2014 Agendapunt 11 Dagelijks bestuur 23 oktober 2014 Algemeen bestuur 20 november 2014 Voorbereid door Anja Brands, zzp communicatie Bijlagen 2014-2018 RAUM COMMUNICATIESTRATEGIE

Nadere informatie

Consumentenonderzoek Fiets en Wandelbeurs 2013

Consumentenonderzoek Fiets en Wandelbeurs 2013 Consumentenonderzoek Fiets en Wandelbeurs 2013 Uitgevoerd door: Ayla de Bone Marjoes van der Knokke Deltion WaterReijk Academie Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling... 3 1.2. Onderzoeksopzet...

Nadere informatie

1. P.R. en Promotie, Dirk ( nu vacant) 2. Fietsinfrastructuur Ingrid Schoneveld 3. Fietsroutes Teun Schutte 4. Fietsarrangementen Henk Braakman

1. P.R. en Promotie, Dirk ( nu vacant) 2. Fietsinfrastructuur Ingrid Schoneveld 3. Fietsroutes Teun Schutte 4. Fietsarrangementen Henk Braakman In 2012 is het idee ontstaan om Laren als fietsdorp op de kaart te zetten. In een vergadering van toeristenbelang kwam iemand met het idee om borden te plaatsen bij de komgrens van ons mooie dorp. In de

Nadere informatie

ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING

ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING ONDERZOEKSRAPPORT CONTENT MARKETING EEN ONDERZOEK NAAR DE BEHOEFTE VAN HET MKB IN REGIO TWENTE AAN HET TOEPASSEN VAN CONTENT MARKETING VOORWOORD Content marketing is uitgegroeid tot één van de meest populaire

Nadere informatie

Toeristisch Breda in 2030

Toeristisch Breda in 2030 Toeristisch Breda in 2030 NHTV internationaal hoger onderwijs Breda Albert van Schendel Hogeschooldocent Vrijetijdsmanagement Breda, maart 2013 Toeristisch Breda in 2030 Pagina 1 1. Inleiding In zijn hoedanigheid

Nadere informatie

Toerisme en Recreatie

Toerisme en Recreatie Toerisme en Recreatie Wat speelt er? De vraagstukken over toerisme en recreatie zijn divers. Er zijn vraagstukken met betrekking tot de routestructuur, de kwaliteiten in het gebied en nieuwe functies.

Nadere informatie

Prestatieindicatoren Twents Bureau voor Toerisme 2012-2015

Prestatieindicatoren Twents Bureau voor Toerisme 2012-2015 Prestatieindicatoren Twents Bureau voor Toerisme 2012-2015 Activiteit Doelstelling Samenwerking Prestatie-Indicatoren 2012-2015 1) Campagne Algemene imagocampagne waarbij het betere landleven, kwaliteit

Nadere informatie

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht

levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum Utrecht Voorbeeld Ondernemers van gezocht, een titel over die programma s twee regels en activiteiten Voorbeeld willen van leveren een subtitel voor een levendige voorziening in Naam Leidsche auteur Rijn Centrum

Nadere informatie

GEMEENTE OLDEBROEK. Samenvatting

GEMEENTE OLDEBROEK. Samenvatting GEMEENTE OLDEBROEK Voorstel van het college aan de raad Raadsvergadering d.d. 31 januari 2013 Agendapunt 06-03 Onderwerp: subsidie Veluws Bureau voor Toerisme, 2013 en 2014. Portefeuillehouder: C. van

Nadere informatie

Verslag. uitbreiding Heusden. Dialoogbijeenkomst. 29 maart 2011. Verzorgd door: Mevrouw S. Smeets (Architecten aan de Maas)

Verslag. uitbreiding Heusden. Dialoogbijeenkomst. 29 maart 2011. Verzorgd door: Mevrouw S. Smeets (Architecten aan de Maas) Verslag uitbreiding Heusden Dialoogbijeenkomst 29 maart 2011 Verzorgd door: Mevrouw S. Smeets (Architecten aan de Maas) I n h o u d Inhoud... 2 1. Inleiding... 3 2. Bijeenkomst... 4 3. Resultaten... 5

Nadere informatie

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen.

Aanleiding: Met deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie in de gemeente Drimmelen. Raadsbrief Made, 18 april 2011 Registratienr.: Onderwerp: Evaluatie Toerisme 2010 Portefeuillehouder: Ambtelijke coördinatie: Steller: M. Vos-Kroeze Grondgebied S. van Dijk Aanleiding: Met deze brief brengen

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Platform Zorg voor het leven, 23 januari 2015, Veenendaal

Verslag bijeenkomst Platform Zorg voor het leven, 23 januari 2015, Veenendaal Verslag bijeenkomst Platform Zorg voor het leven, 23 januari 2015, Veenendaal Inleiding Welke invloed kunnen leden van het Platform Zorg voor het leven hebben op het euthanasiedebat? Rondom die vraag kwamen

Nadere informatie

Artikel. Artikelen Schrijven voor Leadgeneratie Hoe u boodschappen afstemt op uw doelgroep Bob Oord

Artikel. Artikelen Schrijven voor Leadgeneratie Hoe u boodschappen afstemt op uw doelgroep Bob Oord Artikel Artikelen Schrijven voor Leadgeneratie Hoe u boodschappen afstemt op uw doelgroep Bob Oord 1 Introductie Bij het samenstellen van content voor een leadgeneratie campagne is de doelstelling altijd

Nadere informatie

Concept uitgeefgroep Bouwstenen van Management en Organisatie

Concept uitgeefgroep Bouwstenen van Management en Organisatie Case Entrance & Security Systems - case, analyse en conclusies (OLO) Hoofdstuk 7 Strategie: samenwerking In het vorige deel van de strategische verkenning hebt u de positioneringsmogelijkheden voor ESS

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Musea en VVV. Welkom Opening door Mart Wijnen (wethouder) natuur

Musea en VVV. Welkom Opening door Mart Wijnen (wethouder) natuur Welkom Opening door Mart Wijnen (wethouder) VVV, kansen voor Valkenswaard Door Peter Moezelaar (voorzitter VVV Valkenswaard) De LTA en haar doelstellingen door Henk Wessels (voorzitter LTA) Stijlgids Veelzijdig

Nadere informatie

Enquête mei 2014 - samenvatting van de uitslag

Enquête mei 2014 - samenvatting van de uitslag Enquête mei 2014 - samenvatting van de uitslag Meedoen aan de enquête herbestemming Wolvenburg, daar riepen we de 190 adressen in ons mailbestand toe op, en verspreiden we 400 flyers in de buurt (Plompetorengracht,

Nadere informatie

Visie Stichting RIONED. Waardevol stadswater slim realiseren

Visie Stichting RIONED. Waardevol stadswater slim realiseren Visie Stichting RIONED Waardevol stadswater slim realiseren Waardevol stadswater slim realiseren De aanpak van stadswater moet breder. Beschouw de omgeving, de functies, de vormgeving én de kwaliteit van

Nadere informatie

SAMENVATTING SAMENVATTING

SAMENVATTING SAMENVATTING SAMENVATTING Hoe waardeert en beleeft de Nederlandse bevolking de ruimtelijke kwaliteit van haar leefomgeving? Deze nulmeting van de Belevingswaardenmonitor Nota Ruimte beschrijft hoe aantrekkelijk Nederlanders

Nadere informatie

Kaders voor burgerparticipatie

Kaders voor burgerparticipatie voor burgerparticipatie 1 Inhoud Pagina Hoofdstuk 3 1. Inleiding 1.1 Doel van deze notitie 1.2 Opbouw van deze notitie 4 2. Algemeen 2.1 Twee niveaus: uitvoering en meedenken over beleid 2.2 Tweerichtingsverkeer

Nadere informatie

Wat Heerhugowaard uniek maakt, is buiten heerhugowaard te weinig bekend

Wat Heerhugowaard uniek maakt, is buiten heerhugowaard te weinig bekend Wat Heerhugowaard uniek maakt, is buiten heerhugowaard te weinig bekend Daarom wordt er gewerkt aan een sterke destinatiemarketingstrategie, die Noord Holland Noord bestrijkt VAN: De regio Noord Holland

Nadere informatie