Erasmus Universiteit Rotterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Erasmus Universiteit Rotterdam"

Transcriptie

1 Examennummer: Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit Bedrijfskunde Vakgroep Financieel Management Naam: Handtekening: Management Accounting - basisdoctoraal Maandag 6 augustus :30 uur - 16:30 uur Dit is een gesloten boek tentamen. Het gebruik van een rekenmachine zonder datamogelijkheden is toegestaan. Dit tentamen bestaat uit 10 bladzijden. U dient de antwoorden met pen in te vullen in de daartoe bestemde vakken. Indien u onvoldoende ruimte heeft, schrijf dan het antwoord op de tegenoverliggende lege page en geef duidelijk aan om welke opgave het gaat. Schrijf duidelijk leesbaar. Veel succes! Correctie 1 Correctie 2 Opgave 1 Opgave 2 Opgave 3 Opgave 4

2 Opgave 1 (40 punten) Loek is controller bij Fruit4all, een fruit overslag bedrijf. In de pruimentijd hangt Loek eindelijk weer eens rustig achterover in zijn stoel en krijgt een idee: Hee...nu de markt voor groene energie is vrijgegeven kunnen we wel een paar windmolens bij ons op het terrein naast de Maas plaatsen. Loek loopt enthousiast de kamer uit, botst in de gang tegen de algemeen directeur en de milieu manager op en vertelt hen zijn idee: We kunnen onze energierekening drastisch verlagen, met het vrijkomende geld (de cash flows) die ene investering toch door laten gaan en bovendien het milieu een handje helpen! Zijn collega s zien wel wat in het idee en vragen Loek om voor de volgende dag een financiële analyse uit te werken om een beeld te krijgen van de mogelijke opbrengst van de investering. Loek gaat uit van een investering in twee windmolens met ieder een maximale capaciteit van 750 kilowatt per uur (750 Kwh). Met behulp van een windkaart met betrekking tot de windkracht in het gebied aan de Maas bepaalt Loek dat de gemiddelde capaciteit per windmolen 75% van de maximale capaciteit bedraagt. Fruit4all s gemiddelde elektriciteitsverbruik bedraagt kilowatt per uur. Fruit4all koopt op dit moment haar elektriciteit in tegen een prijs van 0,07 per Kwh. De aanschafprijs van één windmolen bedraagt Daar bovenop stelt Loek de bijkomende investeringskosten, voor o.a. het haalbaarheidsonderzoek en de installatie, op Loek komt er achter dat Fruit4all aanspraak maakt op een overheidssubsidie in het kader van het Besluit Subsidies Energieprogramma s - Duurzame Energie. 1 De subsidie bedraagt 5% van het totale investeringsbedrag. De windmolens worden geactiveerd tegen het totale netto investeringsbedrag, hebben een economische levensduur van 20 jaar en worden lineair afgeschreven met een restwaarde van 0. De jaarlijkse onderhoudskosten bedragen 1% van de aanschafprijs per windmolen. Fruit4all draait 24 uur per dag. Vraag 1 Bepaal het (netto) investeringsbedrag en de jaarlijkse cash flows van de investering in de windmolens. Antwoord: Investeringsbedrag = Jaarlijkse cash flows = Investeringsbedrag: Aanschaf: Overige projectkosten: Subsidie: /- Netto investering: Jaarlijkse cash flows: Verbruik elektriciteit: Kwh Prijs per Kwh = 0.07 per Kwh Capaciteit windmolens: 2 x 75% x 750 Kwh = Kwh Cash inflows per jaar: besparing inkoopkosten = 365 dagen x 24 uur x 0.07 x Kwh = Cash outflows per jaar: onderhoud = 1% van aanschafwaarde = Netto cashflows per jaar: Investeringsbedrag ok: Indien voor bijkomende investeringskosten genomen: -2 punten Cash flows ok: (indien rekenfoutje gemaakt: - 2 punten; bij denkfout: 0 punten) 1 Subsidie ter ondersteuning van het bereiken van de overheidsdoelstelling om in 2020 met behulp van duurzame energiebronnen in 10% van de Nederlandse energiebehoefte te voorzien. Management Accounting 6 augustus

3 Vraag 2 Wat is de terugverdientijd (payback time) van de investering? Antwoord: 4.25 jaar Payback = netto investering / jaarlijkse cash flows Payback = / = 4.25 jaar Antwoord moet geheel juist zijn Let op doorwerkfout via vraag 1 Vraag 3 Wat is de netto contante waarde (NPV) bij een disconteringsvoet (Required Rate of Return) van 16%? Contante waarde van een annuïteit: Pn = 1/r [1 (1 / (1+r) n )] Antwoord: Netto contante waarde = Factor contante waarde van een annuiteit = 20 perioden tegen 16% = 5,929 NPV = contante waarde van de toekomstige cashflows netto investering NPV = 5,929 ( ) - 2, = Investeringsbedrag niet afgetrokken: - Indien de factor voor de contante waarde van een annuïteit juist is berekend, maar de rest is fout (formule niet goed toegepast): 2 punten Indien de factor voor de contante waarde van een annuïteit niet is gebruikt, maar in plaats daarvan de formule om de NPV te berekenen goed is uitgeschreven (met juiste getallen erin, niet alleen de formule) en de eindwaarde is toch fout: Let op doorwerkfout via vraag 1 Sommige studenten berekenen de factor voor de contante waarde van een annuïteit op (wordt verkregen door 1 / 1.16 x 20 i.p.v. 1 / ). In dat geval wordt de NPV: 1,156,105. Goed rekenen. Vraag 4 Wat is de gemiddelde boekhoudkundige rentabiliteit (accounting rate of return) van deze investering? Antwoord: Boekhoudkundige rentabiliteit = 18.5% Netto investering = Levensduur = 20 jaar Afschrijving per jaar = Winst per jaar = Jaarlijkse cashflows afschrijving = = ARR (ROI) = Toename in jaarlijkse winst / netto investering = ARR (ROI) = / 2, = 18.5% Afschrijving niet meegenomen: - Afschrijving verkeerd berekend: - 3 punten ARR kan ook berekend worden door de gem. Investering te nemen ( 2, / 2). ARR is dan 37%. Indien de formule goed is uitgeschreven, maar de rest is fout: 2 punten Let op doorwerkfout via vraag 1 Management Accounting 6 augustus

4 Opgave 2 (30 punten) NaturalMix BV is een Rotterdamse groothandel in biologisch-dynamische muesli-produkten. Uit drie natuurlijke grondstoffen (haver, boekweit en rozijnen) worden twee producten voortgebracht: Natural Mix en Natural Mix de Luxe. NaturalMix BV kent vier afdelingen: Quality Control (QC), Inkoop (I), Verkoop (V) en Productie (P), waarvan de kosten en de maximale bezetting in uren voor een representatieve week zijn afgebeeld in tabel 1. Uren Totale kosten QC Inkoop Verkoop Produktie Tabel 1 Maximale bezetting en totale kosten per week Na onderzoek zijn per afdeling de volgende cost drivers vastgesteld: Serie Bestelling Order Leverancier Volume QC Inkoop Verkoop 0.8 Produktie Tabel 2 Cost drivers per afdeling en tijdsbesteding Tabel 2 laat zich als volgt interpreteren. Per serie wordt in de afdeling QC 1/3 uur besteed aan de kwaliteitscontrole en in de produktieafdeling 1 uur voor het opstarten van een serie. Binnen de afdeling Inkoop wordt een half uur besteed per bestelling (van grondstoffen of verpakkingsmateriaal) en één uur per week per leverancier. Een verkooporder leidt in de afdeling Verkoop tot de besteding van 0,8 uur aan verwerking en binnen de Produktie afdeling tot een half uur werk. Tenslotte vergt elke eenheid Natural Mix of Natural Mix de Luxe 3 minuten werk in de Produktie afdeling. De overige gegevens zijn samengebracht in tabel 3. Natural Mix Natural Mix de Luxe Bestelomvang Haver per stuk 600 gram 400 gram 20 Boekweit per stuk 300 gram 300 gram 40 Rozijnen per stuk 100 gram 300 gram 40 Verpakkingseenheden per stuk Serieomvang 50 1 Aantal stuks per order 40 4 Verkoop- & produktievolume Tabel 3 Overige gegevens De afdeling Inkoop bestelt grondstoffen en verpakkingsmateriaal in een vaste bestelomvang (zie 4e kolom tabel 3). De bestellingen worden onmiddellijk geleverd, er zijn geen voorraden aan het begin van de week. Per grondstof (3) worden de gegevens van 4 leveranciers bijgehouden. De kosten worden gelijkmatig verdeeld over Natural Mix en Natural Mix de Luxe. Vraag 1 Bepaal het totaal aantal bestellingen, orders en series per week. 9 punten Antwoord: Bestellingen: 56 Orders: 50 Series: 120 Management Accounting 6 augustus

5 Bestellingen: Natural Mix Natural Mix de Luxe Totaal Bestelomvang Bestellingen Haver 1000 * 0,6 = * 0,4 = Boekweit 1000 * 0,3 = * 0,3 = Rozijnen 1000 * 0,1 = * 0,3 = Verpakking 1000 * 1 = * 1 = Totaal: 56 Orders: Natural Mix: / 40 = 25 Natural Mix de Luxe: 100 / 4 = 25 Totaal: 50 Series: Natural Mix: / 50 = 20 Natural Mix de Luxe: 100 / 1 = 100 Totaal: 120 Bestellingen: 3 punten als het totale aantal bestellingen juist is 1 punt aftrek als niet naar boven is afgerond, dus als het antwoord 55 is 1 punt aftrek per gemaakt fout per onderdeel (aantal bestellingen per grondstof en aantal bestellingen van het verpakkingsmateriaal). De student heeft dan de goede aanpak gebruikt en het antwoord is dan altijd in de buurt van de punten als het aantal orders juist is 3 punten als het aantal series juist is Vraag 2 Bepaal het uurtarief per afdeling op basis van de werkelijke bezetting. Antwoord: 8 punten QC: 30 Inkoop: 20 Verkoop: 31,25 Productie: 30 QC: 0,3333 uur x 120 = 40 uur => / 40 = 30 Inkoop: 0,5 uur x uur x 12 = 40 uur => 800 / 40 = 20 Verkoop: 0,8 uur x 50 = 40 uur => / 40 = 31,25 Produktie: 1 uur x ,5 uur x ,05 uur x = 200 uur => / 200 = 30 Het tarief per afdeling kan op 2 manieren bepaald worden: o.b.v. de werkelijke bezetting en o.b.v. de maximale bezetting. De aantallen uren en dus de antwoorden zijn echter onder beide bezettingen gelijk. 2 punten per juist antwoord (kosten per afdeling) Let op doorwerkfouten via vraag 1 als de student inderdaad (zoals de vraag aangeeft) is uitgegaan van de werkelijke bezetting o.b.v. onjuist berekende aantallen series, bestellingen en orders Management Accounting 6 augustus

6 Vraag 3 8 punten Bepaal de kostprijs per eenheid produkt (exclusief de kosten van grondstoffen en verpakkingsmateriaal) volgens de Activity Based Costing methode. Antwoord: Kostprijs Natural Mix: 3,93 Kostprijs Natural Mix de Luxe: 53,20 Natural Mix: Natural Mix de Luxe: Volume: 0,05 uur x 30 1,50 1,50 Serie: 0,333 uur x uur x 30 = / 50 = 0,80 40 / 1 = 40,00 Order: 0,8 uur x 31,25 + 0,5 uur x 30 = / 40 = 1,00 40 / 4 = 10,00 Leverancier: 12 x 1 uur x 20 = / = 0, / 100 = 1,20 Bestellingen: 51 x 0,5 uur x 20 / = 0,51 5 x 0,5 uur x 20 / 100 = 0,50 Totaal: 3,93 53,20 2 punten als de kostprijzen o.b.v. het volume juist zijn bepaald 2 punten als de kostprijs per serie en order, en de daarvan afhankelijke kostprijzen per product, juist zijn bepaald 2 punten als de kostprijs per leverancier, en de daarvan afhankelijke kostprijzen per product, juist zijn bepaald 2 punten als de kostprijzen per product afhankelijk van het aantal bestellingen juist zijn bepaald (aantal bestellingen per product worden o.b.v. vraag 1 berekend en wederom naar boven afgerond) Let op: sommigen berekenen eerst de kosten per product over het totale volume en delen dan deze totale kosten door het volume per product om de kostprijs per eenheid te krijgen. Vaak wordt er voor Natural Mix de Luxe dan door het verkeerde volume gedeeld (ook i.p.v. 100): in dat geval 2 punten aftrek Vraag 4 Toon door middel van een berekening aan dat de kostprijzen van vraag 3 correct zijn. Aanpak van deze vraag: Totale kosten afdelingen = Kostprijzen * volume => 3,93 * ,20 * 100 = = of Als de student laat zien dat hij van de goede aanpak gebruik maakt (dus als de kosten per afdeling zijn opgeteld tot 9.250, maar vraag 3 is fout), dan goed rekenen. Management Accounting 6 augustus

7 Opgave 3 (30 punten) Het farmaceutisch bedrijf De Vries & Van den Berg produceert en verkoopt een geneesmiddel tegen tentamenangst: Placé Beau. Met betrekking tot de eerste 5 maanden van 2001 zijn de volgende productie- en verkoopgegevens verzameld: Maand: Januari Februari Maart April Mei - Vraag Afzet Productie Voorraad Back orders Alle gegevens betreffen dozen per maand Placé Beau wordt verkocht in dozen van 100 stuks tegen een verkoopprijs van 12,50 per doos. De variabele productiekosten bedragen 0,05 per stuk. De vaste productiekosten bedragen 600,- per maand. De Vries & Van den Berg rekenen met een normale productie en verkoop van 120 dozen per maand. De marketing kosten zijn geheel variabel en bedragen 1,- per doos. Meneer de Vries, die bedrijfskunde heeft gestudeerd, wil over de eerste 5 maanden van 2001 de winst per maand bepalen op basis van variable (of: direct) costing. Vraag 1 Vul de onderstaande tabel verder in op basis van variable costing. Variable costing Januari Februari Maart April Mei Revenues 1,250 1,250 1,250 1,375 1,750 Opening stock VC of goods manufactured Cost of goods available for sale Closing stock Variable manufact. cost of goods sold Variable marketing costs Total variable costs Adjustment for variances Contribution margin Fixed costs Operating profit Indien een waarde ingevuld bij de adjustment for variances: - Verder voor iedere denkfout ook aftrek (bijvoorbeeld als een fout gemaakt is bij opening en closing stock door verkeerde interpretatie van back orders) Rekenfout: - 2 punten Mevrouw van den Berg, die bedrijfseconomie en accountancy heeft gestudeerd, meent echter dat het beter is om over de eerste 5 maanden van 2001 de winst per maand te bepalen op basis van absorption costing. Management Accounting 6 augustus

8 Vraag 2 Vul de onderstaande tabel verder in op basis van absorption costing Absorption costing Januari Februari Maart April Mei Revenues 1,250 1,250 1,250 1,375 1,750 Opening stock Variable manufacturing costs Fixed manufacturing costs Cost of goods available for sale Closing stock Cost of goods sold Adjustment for variances Gross margin Marketing costs Operating profit Denkfout: - (let op doorwerkfouten via vraag 1; als in vraag 1 de backorders verkeerd zijn begrepen, hier niet opnieuw afstraffen) Rekenfout: - 2 punten Vraag 3 Verklaar door middel van een berekening het winstverschil over de maand april Winstverschil tussen AC & DC = AC-winst -/- VC-winst = (closing stock opening stock) x budget fixed manufacturing cost rate April: = (30 20) x 600/ AC-winst -/- VC-winst = (fixed manuf. cost in closing stock - fixed manuf. cost in opening stock) April: = ( ) 3. AC-winst -/- VC-winst = (units produced units sold) x budget fixed manufacturing cost rate April: = ( ) x 5 h Deze vraag moet volledig goed worden beantwoord, dus 0 of Vraag 4 Noem een argument vóór het standpunt van meneer de Vries en een argument vóór het standpunt van mevrouw van den Berg. Antwoord: Standpunt van meneer de Vries (variable costing): geen kans op winstmanipulatie door het opbouwen van voorraden Standpunt van mevrouw van den Berg (absorption costing): volledige toerekening van kosten (capaciteitskosten / vaste kosten worden ook meegenomen) aansluiting bij algemeen aanvaarde richtlijnen voor externe verslaggeving, zoals IASC & US GAAP (True & Fair Value i.p.v. voorzichtige voorraadwaardering) Indien één argument goed: 2, Een antwoord als dat de ene methode makkelijker (te berekenen) is of een beter inzicht geeft in kosten dan de andere methode is niet goed Uitleg hoe VC en AC werkt i.p.v. een argument is niet goed (bijv. AC neemt de vaste kosten mee ) Management Accounting 6 augustus

9 Opgave 4 (30 punten) Swami Incense is een onderneming die drie soorten wierook maakt. De wierook wordt gemaakt door dunne gespleten bamboekstokjes te rollen door een mengsel van houtskool of houtpoeders, de gemalen bast van een exotische boom (Jigat), die als kleefstof dienst doet, en etherische oliën. De onderstaande recepturen tonen per doosje wierook de standaard hoeveelheid benodigde grondstof en de standaard prijs per grondstof. Mirre Amber Sandelhout Material Qty in grams Price per gram Material Qty in grams Price per gram Material Qty in grams Price per gram Bamboe 5 0,02 Bamboe 5 0,02 Bamboe 5 0,02 Ceder- en mirrehout 4 0,05 Houtskool 4 0,0125 Sandelhout 4 0,15 Jigat 3 0,10 Jigat 3 0,10 Jigat 3 0,10 Oliën 3 0,20 Oliën 3 0,20 Oliën 3 0,20 De doosjes, waarin de wierook wordt verpakt, worden ingekocht tegen een standaard inkoopprijs van 0,05 per doosje. Alle medewerkers zijn in vaste dienst. Derhalve worden alle arbeidskosten tot de vaste kosten gerekend. De vaste kosten bedragen in totaal per jaar. De standaard verkoopprijzen per doosje wierook zijn als volgt: Mirre 2,50 Amber 2,25 Sandelhout 2,75 Vraag 1 Als er in een jaar alleen Mirre zou worden gemaakt en verkocht, hoeveel doosjes Mirre zou Swami Incense dan moeten produceren en verkopen om precies quite (break-even) te spelen? Antwoord: doosjes Mirre Variabele kosten Mirre = grondstoffen + verpakkingsmateriaal = = 1.25 Contributiemarge = verkoopprijs - variabele kosten = 2, = 1.25 BEP = vaste kosten / Contributiemarge = / 1.25 = doosjes Mirre Deze vraag moet geheel goed worden beantwoord, dus 0 of In haar budget voor 2001 gaat Swami Incense uit van de volgende geplande productie- en verkoopvolumes: Mirre Amber Sandelhout en gaat daarbij uit van de volgende voorraadgegevens: Voorraad: per per Bamboe 100 kg 50 kg Jigat 80 kg 50 kg Oliën 80 kg 50 kg Ceder- en mirrehout 60 kg 20 kg Houtskool 40 kg 20 kg Sandelhout 50 kg 20 kg Verpakkingsmateriaal 40,000 doosjes 100,000 doosjes Management Accounting 6 augustus

10 Vraag 2 Bepaal het totale gebudgetteerde verbruik aan grondstoffen en verpakkingsmateriaal in hoeveelheden en bepaal de totale kosten van dit gebudgetteerde verbruik voor deze onderneming over Antwoord: Totale verbruikskosten = Bamboe: x 5 gram = gram ( kg) x 0.02 = Jigat: x 3 gram = gram (1.620 kg) x 0.10 = Oliën x 3 gram = gram (1.620 kg) x 0.20 = Ceder- en mirrehout x 4 gram = gram (960 kg) x 0.05 = Houtskool x 4 gram = gram (480 kg) x = Sandelhout x 4 gram = gram (720 kg) x 0.15 = Verpakkingsmateriaal doosjes x 0.05 = Totale kosten = Deze vraag moet geheel goed worden beantwoord, dus 0 of Vraag 3 Bepaal het inkoopbudget in hoeveelheden en kosten voor Swami Incense over Antwoord: Inkoopbudget = Bamboe: gram gram gram = x 0.02 = Jigat: gram gram gram = x 0.10 = Oliën gram gram gram = x 0.20 = Ceder- en mirrehout gram gram gram = x 0.05 = Houtskool gram gram gram = x = Sandelhout gram gram gram = x 0.15 = Verpakkingsmateriaal doosjes doosjes doosjes = x 0.05 = Totale kosten = Deze vraag moet geheel goed worden beantwoord, dus 0 of Let op doorwerkfouten via vraag 2 als er in deze vraag verder wordt gerekend met een foutief gebudgetteerd verbruik. Niet opnieuw fout rekenen, mits de vraag verder goed is beantwoord. Over augustus 2001 zijn de volgende werkelijke gegevens bekend: Verkoopvolume Verkoopprijs Mirre ,60 Amber ,20 Sandelhout ,75 Vraag 4 Bepaal het verkoopprijsverschil per wierooksoort en in totaal over augustus 2001 en geef bij ieder verschil aan of het een positief of negatief resultaat betreft. Antwoord: Totaal verkoopprijsverschil = (V) Management Accounting 6 augustus

11 Verkoopprijsverschil: (Pw - Pb) x Qw Mirre ( 2,60-2,50) x = (V) Amber ( 2,20-2,25) x = 600 (N) Sandelhout ( 2,75-2,75 x = 0 Totaal (V) - 2, als aangegeven wordt dat het een negatief resultaat is, mits de rest goed is Alle andere fouten: - Vraag 5 Bepaal het verkoophoeveelheidsverschil per wierooksoort en in totaal over augustus 2001 en geef bij ieder verschil aan of het een positief of negatief resultaat betreft. Antwoord: Totaal verkoophoeveelheidsverschil = 500 (N) Verkoophoeveelheidsverschil: (Qw - Qb) x Pb Mirre Amber ( /12) x 2,50 = (N) ( /12) x 2,25 = (V) Sandelhout ( /12) x 2,75 = 0 Totaal 500 (N) - 2, als aangegeven wordt dat het een positief resultaat is, mits de rest goed is Alle andere fouten: - Vraag 6 Bepaal het verkoopmixverschil per wierooksoort en in totaal over augustus 2001 en geef bij ieder verschil aan of het een positief of negatief resultaat betreft. Antwoord: Totaal verkoopmixverschil = 500 (N) Gebudgetteerde Hoeveelheid Gebudgetteerde Mix Werkelijke hoeveelheid Werkelijke mix Mirre % % Amber % % Sandelhout % % Totaal % % Verkoopmixverschil: (M%w - M%b) x Qtotal x Pb Mirre (40% - 44%) x x 2,50 = (N) Amber (27% - 22%) x x 2,25 = (V) Sandelhout (33% - 33%) x x 2,75 = 0 Totaal 500 (N) - 2, als aangegeven wordt dat het een positief resultaat is, mits de rest goed is Alle andere fouten: - Management Accounting 6 augustus

Erasmus Universiteit Rotterdam

Erasmus Universiteit Rotterdam Examennummer: Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit Bedrijfskunde Vakgroep Financieel Management Naam: Handtekening: Management Accounting - basisdoctoraal Vrijdag 22 maart 2002 13:30 uur - 16:30 uur

Nadere informatie

Erasmus Universiteit Rotterdam

Erasmus Universiteit Rotterdam Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit Bedrijfskunde Vakgroep Financieel Management Examennummer: Naam: Handtekening: Management Accounting basisdoctoraal Maandag 16 augustus 2004 9:30 uur - 12:30 uur

Nadere informatie

Erasmus Universiteit Rotterdam

Erasmus Universiteit Rotterdam Examennummer: Erasmus Universiteit Rotterdam Faculteit Bedrijfskunde Vakgroep Financieel Management Naam: Handtekening: Vak: Management Accounting basisdoctoraal Datum: vrijdag 23 maart 2001 Tijd: 13:30

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Management accounting: plaatsbepaling en ontwikkeling

Hoofdstuk 1 Management accounting: plaatsbepaling en ontwikkeling Hoofdstuk 1 Management accounting: plaatsbepaling en ontwikkeling Meerkeuzevraag 1.8 Eigen vermogen 31 december 220.000 Eigen vermogen 1 januari 250.000 -- Vermogenstoename 30.000 Onttrekkingen 70.000

Nadere informatie

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63 Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo Hoofdstuk 17 tot en met 28 Normering Opgave 1 Opgave 1 Opgave 2 Opgave 4 Opgave 5 Opgave 6 Opgave 7 1: 2 punten 1: 2 punten a: 2 punten 1: 3 punten 1: 2

Nadere informatie

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. PDB kostencalculatie 4 Oefenexamen 2 Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Het aantal te behalen punten is 38. Bij elke vraag staat aangegeven

Nadere informatie

1.9.2 Verschil tussen direct costing en integrale kostencalculatie

1.9.2 Verschil tussen direct costing en integrale kostencalculatie 1.9 Direct costing 1.9.1 Direct costing en variabele-kostencalaculatie Direct costing (D.C.) of wel variabele kostencalculatie is de methode van kostencalculatie waarbij alleen de variabele kosten als

Nadere informatie

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. PDB KOSTENCALCULATIE 4 OEFENEXAMEN 3 Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Het aantal te behalen punten is 38. Bij elke vraag staat aangegeven

Nadere informatie

Financieel economisch management Examennummer: 11344 Datum: 21 november 2009 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Financieel economisch management Examennummer: 11344 Datum: 21 november 2009 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Financieel economisch management Examennummer: 11344 Datum: 21 november 2009 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - een case met 12 open

Nadere informatie

Examen PC 2 Accounting 1

Examen PC 2 Accounting 1 Examen PC 2 Accounting 1 Instructieblad Examen : Professional Controller 2 leergang 11 Vak : Accounting 1 Datum : 18 december 2014 Tijd : 12.00 13.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Kostencalculatie niveau 4 Examenopgaven Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen bestaat

Nadere informatie

Financiën en risicomanagement

Financiën en risicomanagement Financiën en risicomanagement Leergang Bedrijfskunde voor de Agribusiness Miranda Meuwissen, Alfons Oude Lansink Bedrijfseconomie, Wageningen Universiteit Inhoud Risico-identificatie & stress test (Miranda)

Nadere informatie

De normale afzet van Verhoeven, uitgedrukt in ton/km per jaar, is als volgt verdeeld:

De normale afzet van Verhoeven, uitgedrukt in ton/km per jaar, is als volgt verdeeld: MA1 Oefententamen 3 Opgave 1 Verhoeven bv is een middelgrote transportonderneming die vrachten vervoert binnen Nederland voor diverse klanten. De onderneming heeft plannen om haar vrachtwagens te vervangen

Nadere informatie

Opgave 2 a. Met welke formule berekenen we de integrale kostprijs? b. Hoe noemen we integrale kostprijsberekening ook wel?

Opgave 2 a. Met welke formule berekenen we de integrale kostprijs? b. Hoe noemen we integrale kostprijsberekening ook wel? Opgaven paragraaf 1.9.1 en 1.9.2 a. Wat wordt verstaan onder direct costing? b. Hoe wordt direct costing ook wel genoemd? c. Wat is de essentie waarom een onderneming kiest voor direct costing? a. Met

Nadere informatie

De kostprijs en capaciteiten. De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten

De kostprijs en capaciteiten. De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten De kostprijs en capaciteiten De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten 1 De kostprijs Kostprijs Constante of vaste kosten: Kosten die in een bepaalde periode

Nadere informatie

Financieel Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Kostprijscalculatie (KP) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Financieel Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Kostprijscalculatie (KP) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Diploma Module Niveau MBO 4 Positionering Versie 1.2 Financieel Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Kostprijscalculatie (KP) Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011 Vastgesteld

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE 6 VWO Opgave 1. De onderneming Haakma BV heeft voor 2005 de volgende voorcalculatie met betrekking tot de toegestane kosten opgesteld. De constante fabricagekosten bestaan

Nadere informatie

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Hoofdstuk 2: INVESTERINGSANALYSE 1. Toepasbare beoordelingsmethodes 1.1. Pay-back 1.2. Return on investment 1.3. Internal rate of return 1.4. Net present value 2. De investeringsbeslissing

Nadere informatie

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 19639 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 12:30 uur - 14:00 uur

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 19639 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 12:30 uur - 14:00 uur Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 19639 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 12:30 uur - 14:00 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50

Nadere informatie

Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Examen : Professional Controller 2 Vak : Accounting 2 Datum : 22 juni 2015 Examen PC 2 Accounting 2 Instructieblad Tijd : 13.30-15.00 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

Bedrijfseconomie samenvatting H1 Les 1

Bedrijfseconomie samenvatting H1 Les 1 Bedrijfseconomie samenvatting H1 Les 1 Onderwerp Integrale kostprijsmethode variabele kostencalculatie BEP Literatuur Bestuderen 6.1 t/m 6.5 BEP bij 1 product Maken opg. 6.8 en 6.11 theorie verkooplenanalyse

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2010 - I

Eindexamen m&o vwo 2010 - I Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9. Peter Steenbergen en Erik Koolwijk zijn de twee directeur-grootaandeelhouders van glastuinbouwbedrijf Rijkgroen bv. Het bedrijf heeft

Nadere informatie

Contributiemarge = dekkingsbijdrage voor de vaste kosten = omzet variabele kosten

Contributiemarge = dekkingsbijdrage voor de vaste kosten = omzet variabele kosten Hoofdstuk 1 Accounting verstrekt informatie voor 3 hoofddoelen: 1. Routinematige interne verslaggeving voor beslissingen van managers (die regelmatig voorkomen). 2. Niet routinematige interne verslaggeving

Nadere informatie

In te vullen door de docent: Cijfer: = Slechts hele punten toekennen! 5,4. In te vullen door de student: Naam: Groep: Collegiale toetsing

In te vullen door de docent: Cijfer: = Slechts hele punten toekennen! 5,4. In te vullen door de student: Naam: Groep: Collegiale toetsing In te vullen door de docent: Cijfer: = Slechts hele punten toekennen! 5,4 In te vullen door de student: Naam: Studentnummer: Docent: Groep: Collegiale toetsing FN2VS2FE01-1 HEEJM Aanwijzingen: N.B. Lees

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Kostencalculatie niveau 4 1 / 9

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Kostencalculatie niveau 4 1 / 9 Kostencalculatie niveau 4 Correctiemodel 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Kostencalculatie niveau 4 1 / 9 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat zijn de functies

Nadere informatie

Case study 1: Contributiemarge

Case study 1: Contributiemarge Case study 1: Contributiemarge 1) Wat vind je van de manier van berekenen van de kostprijs per eenheid door de financiële directeur. Wat vind je goed, wat mindergoed? Hoe zou je het eventueel anders doen

Nadere informatie

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,-

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,- Meerkeuzevragen: 1. John maakt voetballen in Afrika. Hij verdient netto 45,- per week. Hij krijgt een loonsverhoging tijdens het WK voetbal van 1,5 %. Hoeveel verdient deze jongen dan netto per kwartaal?

Nadere informatie

v6mo2p oefentoets vwo M&O 2e periode blad 1 van 5

v6mo2p oefentoets vwo M&O 2e periode blad 1 van 5 v6mo2p oefentoets vwo M&O 2e periode blad 1 van 5 Berekeningen altijd toevoegen als voor een antwoord een berekening nodig is. Verklaren, uitleggen, motiveren. als daar om wordt gevraagd. Opgave 1 nettowinstopslagmethode

Nadere informatie

ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT

ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT ZEEËN VAN KANSEN FINANCIEEL MANAGEMENT (Innovatieve) projecten Financiële haalbaarheid Welke kennis is essentieel Bedrijfsplan Investeringsselectie Inkoopmarkt Bedrijf Verkoopmarkt Productiemiddelen Gelduitgaven

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 6 onderdeel: CAS datum: 19 december 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

2 Kostprijsberekening en opslagmethode

2 Kostprijsberekening en opslagmethode 2 Kostprijsberekening en opslagmethode 2.1 Inleiding In het Basisboek Bedrijfseconomie hebben we al uitgebreid stilgestaan bij het bepalen van de kostprijs. We hebben kennisgemaakt met directe en indirecte

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie II Examennummer: 24872 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie II Examennummer: 24872 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie II Examennummer: 24872 Datum: 26 maart 2011 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50 punten)

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 23 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 23 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Kostencalculatie niveau 5 Examenopgaven Dit voorbeeldexamen bestaat uit 23 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen bestaat uit de volgende documenten:

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 16 EN 17 JUNI 2009 FINANCIËLE ADMINISTRATIE COPERNICUS BV 1. 710 Inkopen 73.650,- 160 Te verrekenen omzetbelasting 13.993,50 Aan 130

Nadere informatie

22-1-2014. Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20. Tentamentraining

22-1-2014. Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20. Tentamentraining Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20 1 Tentamentraining 2 1 Kostprijs Normale productie : 40.000 stuks Verwachte werkelijke productie : 44.000 stuks Variabele kosten : 176.000 Constante kosten : 360.000

Nadere informatie

5 Opstellen businesscase

5 Opstellen businesscase 5 Opstellen In de voorgaande stappen is een duidelijk beeld verkregen van het beoogde project en de te realiseren baten. De batenboom geeft de beoogde baten in samenhang weer en laat in één oogopslag zien

Nadere informatie

Ontwerpmethodologie LES 2

Ontwerpmethodologie LES 2 Ontwerpmethodologie LES 2 Steve Vanlanduit 20-2-2006 Herhaling titel van presentatie 1 Inhoud les 2 Inleiding projectmanagement Economische aspecten in het ontwerpproces: Kapitaalsinvestering beslissingen

Nadere informatie

2 Constante en variabele kosten

2 Constante en variabele kosten 2 Constante en variabele kosten 2.1 Inleiding Bij het starten van een nieuw bedrijf zal de ondernemer zich onder andere de vraag stellen welke capaciteit zijn bedrijf moet hebben. Zal hij een productie/omzet

Nadere informatie

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn.

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. DOSSIER Kleine windmolens Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. Er zijn veel typen windmolens op de markt, met mast, zonder mast, horizontaal of verticaal.

Nadere informatie

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 73079 Datum: 29 maart 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 73079 Datum: 29 maart 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 73079 Datum: 29 maart 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70

Nadere informatie

Bij het na-calculatorische budget bepalen we achteraf wat de kosten hadden mogen zijn op basis van de werkelijke productie/afzet.

Bij het na-calculatorische budget bepalen we achteraf wat de kosten hadden mogen zijn op basis van de werkelijke productie/afzet. www.jooplengkeek.nl Nacalculatie bij homogene productie Berekening van het bedrijfsresultaat Bij het na-calculatorische budget bepalen we achteraf wat de kosten hadden mogen zijn op basis van de werkelijke

Nadere informatie

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Regeling In tien provincies is vanaf 1 juli 2013 de stimuleringsregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop opengesteld en kunnen agrarische ondernemers een

Nadere informatie

Uitwerkingen hoofdstuk 4 Kostenindelingen en kostprijs

Uitwerkingen hoofdstuk 4 Kostenindelingen en kostprijs Uitwerkingen hoofdstuk 4 Kostenindelingen en kostprijs Opgave 4-2 Er is hier sprake van een onderneming die een bepaald type koffieautomaat produceert. Op grond van dit gegeven zal bepaald moeten worden

Nadere informatie

Examen PC 2 Financiële Rekenkunde

Examen PC 2 Financiële Rekenkunde Examen PC 2 Financiële Rekenkunde Instructieblad Examen : Professional Controller 2 leergang 8 Vak : Financiële Rekenkunde Datum : 18 december 2014 Tijd : 14.00 15.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor

Nadere informatie

Beginner. Beginner. Beginner

Beginner. Beginner. Beginner Beginner Nummer 1 Beginner Nummer 2 Beginner Antwoordmodel Antwoordmodel Antwoordmodel Nummer 3 2014: uitgave 0/kosten 30 Afschrijving De waardevermindering van de auto (een onderdeel van de vaste activa)

Nadere informatie

TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC)

TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC) TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC) Het maximaal aantal te behalen punten voor deze toets is 90. Bij elke vraag of opdracht staat aangegeven hoeveel punten u daarvoor kunt halen. De beschikbare examentijd

Nadere informatie

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 30 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

Managementcontrol Examennummer: 93329 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Managementcontrol Examennummer: 93329 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Managementcontrol Examennummer: 93329 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk 5 open vragen (maximaal

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Kostensoorten

www.jooplengkeek.nl Kostensoorten www.jooplengkeek.nl Kostensoorten Grondstoffen Arbeid Overige variabele kosten Duurzame productiemiddelen Grond Diensten van derden Belastingen Financiering 1 Kostensoorten Financiering Financieringskosten

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Firma Balans produceert uitsluitend twee typen weegschalen,

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

0A631: Leren Innoveren: Economische aspecten Door Tommy van der Vorst (t.v.d.vorst.1@student.tue.nl).

0A631: Leren Innoveren: Economische aspecten Door Tommy van der Vorst (t.v.d.vorst.1@student.tue.nl). 0A631: Leren Innoveren: Economische aspecten Door Tommy van der Vorst (t.v.d.vorst.1@student.tue.nl). Kosten- Batenanalyese Een kosten- batenanalyse (cost- benefit analysis, CBA) wordt uitgevoerd door

Nadere informatie

Vraag 1 Toetsterm 2.5 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de juiste omschrijving van het begrip technische voorraad?

Vraag 1 Toetsterm 2.5 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de juiste omschrijving van het begrip technische voorraad? Kostencalculatie Correctiemodel Vraag 1 Toetsterm 2.5 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de juiste omschrijving van het begrip technische voorraad? De technische voorraad a is de economische

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Accounting 2

Examen PC 2 vak Accounting 2 Examen PC 2 vak Accounting 2 Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 7A onderdeel: AC2 datum: 17 december 2013 tijd: 10.00 11.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

Proefexamen BOEKHOUDEN

Proefexamen BOEKHOUDEN Proefexamen BOEKHOUDEN Beschikbare tijd: 9 minuten 15623 1 Proefexamen HET EXAMEN BESTAAT UIT 12 GENUMMERDE PAGINA'S, waarin opgenomen: 2 OPDRACHTEN, gericht op toetsing van de vaardigheid om de basisregels

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 5 onderdeel: Cash Management datum: 28 juni 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Nadere informatie

Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016

Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Fiscale voordelen bij aanschaf van zonnepanelen in 2016 Investeren in zonne-energie is voor veel ondernemers een slimme keuze. U bespaart niet alleen jaarlijks op uw energiekosten, u profiteert als ondernemer

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

De investeringsanalyse

De investeringsanalyse Het programma van vandaag: het investeringsproject de cashflow het gemiddelde rendement de terugverdientijd de netto contante waarde Adele 1 Investeringsbeslissingen Waarom investeren? We verwachten winst

Nadere informatie

Hoofdstuk 22. De kosten van duurzame productiemiddelen. Wat zijn afschrijvingen? Waardevermindering van je bezit!

Hoofdstuk 22. De kosten van duurzame productiemiddelen. Wat zijn afschrijvingen? Waardevermindering van je bezit! www.jooplengkeek.nl De kosten van duurzame productiemiddelen Hoofdstuk 22 Wat zijn afschrijvingen? Waardevermindering van je bezit! Duurzame bezittingen gaan we afschrijven in meerdere jaren. (niet in

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA)

PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) PROEFEXAMEN Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) onderdeel Bedrijfseconomie Dit examen bestaat uit 4 opgaven. De beschikbare tijd is 3¾ uur. De antwoorden dienen uitsluitend op de uitwerkingenvellen te

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 1: Introduction to Accounting Hoofdstuk 2: Wealth and the Measurement of Profit Hoofdstuk 3: The Measurement of Wealth

Samenvatting Hoofdstuk 1: Introduction to Accounting Hoofdstuk 2: Wealth and the Measurement of Profit Hoofdstuk 3: The Measurement of Wealth Samenvatting A. Berry & R. Jarvis Accounting in a Business Context Hoofdstuk 1: Introduction to Accounting * Accounting is voor veel mensen en instanties nodig om de juiste beslissingen te kunnen maken.

Nadere informatie

Break-Even Analyse. Vaste Kosten Variabele Kosten DE EXTRACOMPTABELE KOSTENCALCULATIE

Break-Even Analyse. Vaste Kosten Variabele Kosten DE EXTRACOMPTABELE KOSTENCALCULATIE Vaste Kosten Variabele Kosten f() = f() Directe kosten Indirecte kosten rechtstreeks toewijsbaar niet-rechtstreeks toewijsbaar DE EXTRACOMPTABELE KOSTENCALCULATIE Gedurende de boekingsperiode worden alle

Nadere informatie

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 61562 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 61562 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 61562 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70

Nadere informatie

Hoofdstuk 21. De voorraad. Wat is de voorraad waard? Dat is afhankelijk van het product en het moment waarop het gekocht is! www.jooplengkeek.

Hoofdstuk 21. De voorraad. Wat is de voorraad waard? Dat is afhankelijk van het product en het moment waarop het gekocht is! www.jooplengkeek. www.jooplengkeek.nl De voorraad Hoofdstuk 21 Wat is de voorraad waard? Dat is afhankelijk van het product en het moment waarop het gekocht is! 1 De voorraad Hoofdstuk 21 Waarom is het belangrijk wat de

Nadere informatie

7 Kostenverbijzondering (I)

7 Kostenverbijzondering (I) 7 Kostenverbijzondering (I) V7.8 Speelgoedfabrikant Autoys BV heeft onlangs de Jolls Joyce ontwikkeld: een plastic speelgoedauto voor peuters in de leeftijdscategorie van twee tot vijf jaar. De productie

Nadere informatie

Het teken < betekent is kleiner dan. In plaats van 4 is kleiner dan 2 schrijf je dus 4 < 2. Elk negatief getal is kleiner dan 0.

Het teken < betekent is kleiner dan. In plaats van 4 is kleiner dan 2 schrijf je dus 4 < 2. Elk negatief getal is kleiner dan 0. 1 Rekenen 1.1 Getallen De getallenlijn De telgetallen of natuurlijke getallen zijn: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, Dit zijn allemaal gehele getallen. De getallen 1, 2, 3, zijn positief. Je kunt dat aangeven door

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO. Management & Organisatie (nieuwe stijl)

Correctievoorschrift VWO. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Management & Organisatie (nieuwe stijl) Correctievoorschrift VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs 20 03 Tijdvak 2 Inzenden scores Vul de scores van de alfabetisch eerste vijf kandidaten per school

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Calculatie (BKC ) Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. Dit voorbeeldexamen bestaat uit de volgende documenten: examenopgaven correctiemodel

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50 punten) - een

Nadere informatie

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven.

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. www.jooplengkeek.nl Investeringsselectie Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. belangrijk Calculaties voor beslissingen

Nadere informatie

Het aantal te behalen punten is 100. Bij elke vraag staat aangegeven hoeveel punten je daarvoor kunt behalen.

Het aantal te behalen punten is 100. Bij elke vraag staat aangegeven hoeveel punten je daarvoor kunt behalen. asiskennis alculatie (K ) Oefenexamen 1 SISKENNIS LULTIE (K ) elangrijke informatie Het aantal te behalen punten is 100. ij elke vraag staat aangegeven hoeveel punten je daarvoor kunt behalen. e beschikbare

Nadere informatie

Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming Diagn.Toets

Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming Diagn.Toets Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming Diagn.Toets Opgave 1 Aangezien de aanschaf van een bietenrooimachine voor een individuele landbouwer te kostbaar is, schakelen landbouwers

Nadere informatie

Calculaties in de praktijk 1

Calculaties in de praktijk 1 Calculaties in de praktijk 1 Sheet 1 - Afdeling 1 Basisrekenen Afdeling 1 behandelt het basisrekenen. Dit betreft eenvoudige onderwerpen als optellen en aftrekken, vermenigvuldigen en delen, afronden,

Nadere informatie

PDB. Antwoordenboek. berekeningen. Financiële administratie & Kostprijscalculatie

PDB. Antwoordenboek. berekeningen. Financiële administratie & Kostprijscalculatie PDB Financiële administratie & Kostprijscalculatie berekeningen PDB Financiële administratie & Kostprijscalculatie berekeningen drs. H.H. Hamers drs. W.J.M. de Reuver Dit antwoordenboek behoort bij het

Nadere informatie

Inkoopprijs 100% + marge 10% = verkoopprijs 110% Stel de inkoopprijs bedraagt 800 en de winstmarge 10% van de

Inkoopprijs 100% + marge 10% = verkoopprijs 110% Stel de inkoopprijs bedraagt 800 en de winstmarge 10% van de Marge berekeningen Inkoopprijs + marge = verkoopprijs Een voorbeeld marge van de inkoopprijs Inkoopprijs 100% + marge 10% = verkoopprijs 110% marge van de verkoopprijs Inkoopprijs 90% + marge 10% = verkoopprijs

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

Basiskennis Calculatie (BKC ) Correctiemodel

Basiskennis Calculatie (BKC ) Correctiemodel Basiskennis Calculatie (BKC ) Correctiemodel 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Calculatie (BKC ) 1 / 11 Vraag 1 Toetsterm 1.2 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 BV = beginvoorraad

Nadere informatie

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 11 EN 12 JANUARI 2011

PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 11 EN 12 JANUARI 2011 FINANCIËLE ADMINISTRATIE DERKSEN BV 1. De verkoopprijs van een kuubskist bedraagt: 154,- 100/70 1,19 = 261,80. PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN FINANCIAL & COST ACCOUNTING UITWERKINGEN 11 EN 12 JANUARI 2011

Nadere informatie

management & organisatie management & organisatie

management & organisatie management & organisatie Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.30 uur tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden (PDB)

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Kostprijscalculatie 18 januari 2014 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient,

Nadere informatie

Zonne-energie voor ondernemers

Zonne-energie voor ondernemers Zonne-energie voor ondernemers Een zonnige en zuinige toekomst? Johannes Zijlstra 20-03-2013 LTO Noord Advies Zonne energie; drijvende kracht!? 1 Zonuren Onderwerpen Energie en duurzaamheid Ontwikkeling

Nadere informatie

Eindexamen vwo m&o II

Eindexamen vwo m&o II Opgave 1 1 maximumscore 2 De zakelijke lasten zijn door de verkoper vooruitbetaald. Uitsluitend 0 of 2 scorepunten toekennen. 2 maximumscore 3 maand in 2011 schuldrest ( ) begin van de maand interestdeel

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie II Examennummer: 12243 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie II Examennummer: 12243 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie II Examennummer: 12243 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 7 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50 punten)

Nadere informatie

1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat

1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat 1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat 1.1 Inleiding In het Basisboek Bedrijfseconomie heb je al veel geleerd over hoe de prijs van een product tot stand komt. De eerste hoofdstukken in dat boek

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. 1 maximumscore 1 Indirecte kosten zijn niet direct/makkelijk toerekenbaar aan een product.

Vraag Antwoord Scores. 1 maximumscore 1 Indirecte kosten zijn niet direct/makkelijk toerekenbaar aan een product. Beoordelingsmodel Opgave maximumscore Indirecte kosten zijn niet direct/makkelijk toerekenbaar aan een product. 2 maximumscore 3 opslagen ter dekking indirecte kosten die samenhangen met 0,9 x 6.000.000

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Cursus Bedrijfseconomie 2

Cursus Bedrijfseconomie 2 Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20 1 Programma Kostenverbijzondering (Hfdst. 8) Verdeling indirecte kosten Vijf methoden (ABC volgende week) Opgaven deel 8.2 t/m 8.10 2 1 Kostenverbijzondering de primitieve

Nadere informatie

Zonne-energie financieel

Zonne-energie financieel Zijtak OZ 39 7833 AN Nieuw Amsterdam Tel: 0591 532347 E mail: info@zon-panelen.nl Zonne-energie financieel Deze handleiding geeft een overzicht van het financiële plaatje van zonnestroom voor particulieren,

Nadere informatie

De jaarrekening Examennummer: 72441 Datum: 21 september 2013 Tijd: 12:30 uur - 14:00 uur

De jaarrekening Examennummer: 72441 Datum: 21 september 2013 Tijd: 12:30 uur - 14:00 uur De jaarrekening Examennummer: 72441 Datum: 21 september 2013 Tijd: 12:30 uur - 14:00 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70 punten)

Nadere informatie

INHOUD. Ten geleide 13

INHOUD. Ten geleide 13 INHOUD Ten geleide 13 Hoofdstuk 1 Inleiding 15 1.1 Beleid en ondernemerschap 15 1.2 Duurzame ontwikkeling en duurzaam ondernemen 17 1.3 Maatschappelijke context en finaliteit van de onderneming 18 1.4

Nadere informatie

Correctievoorschrift HAVO

Correctievoorschrift HAVO Correctievoorschrift HAVO 2009 tijdvak 2 tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke

Nadere informatie

Bijlage VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. tevens oud programma.

Bijlage VWO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 1. Informatieboekje. tevens oud programma. Bijlage VWO 2010 tijdvak 1 tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Informatieboekje VW-0251-a-10-1-b Formuleblad Voor de beantwoording van vraag 11, 13, 29 en 31 zijn de

Nadere informatie

De jaarrekening Examennummer: 93296 Datum: 12 april 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

De jaarrekening Examennummer: 93296 Datum: 12 april 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur De jaarrekening Examennummer: 93296 Datum: 12 april 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 70 punten) - een

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Beoordeling van investeringsvoorstellen

Beoordeling van investeringsvoorstellen Beoordeling van investeringsvoorstellen C2010 1 Beoordeling van investeringsvoorstellen Ir. drs. M. M. J. Latten 1. Inleiding C2010 3 2. De onderneming C2010 3 3. Investeringen G2010 3 4. Selectiecriteria

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124.

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Opgave 1.4 1. 25,24. 2. 1.486,35. 3. 28.459.000,-. 4. 4.659,-.

Nadere informatie