Marktwerking: de regels van het spel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Marktwerking: de regels van het spel"

Transcriptie

1 SPEECH/09/525 Mevr. Neelie Kroes Lid van de Europese Commissie verantwoordelijk voor Mededinging Marktwerking: de regels van het spel Toespraak voor de Algemene Pensioen Groep Amsterdam, 12 november 2009

2 Dames en Heren, Het is mij een genoegen hier vandaag het woord te mogen nemen. Ik krijg niet zo vaak de gelegenheid te spreken voor een groep mensen die meer verantwoording wil nemen voor onze banken en andere belangrijke beleggingen! Al moet ik zeggen dat er in de houding van veel bedrijfsmanagers een omslag heeft plaatsgevonden. Misschien niet in de bankensector, maar in het algemeen stel ik vast dat er meer aandacht is voor de regels van de markt dan toen ik begon als Europees Commissaris voor Mededinging. Als u als beleggers ook druk kunt uitoefenen in die richting, is dat een heel belangrijk signaal. Mede door die druk zult u een duurzamer rendement kunnen behalen en zal onze economie gezonder worden. Ik wil het graag met u hebben over enkele sleutelbegrippen in dit verband. Waarom hebben we regels nodig? Allereerst moeten alle marktdeelnemers beseffen waarom we duidelijke regels voor de marktwerking nodig hebben. Denk aan een voetbalwedstrijd of aan een hardloopwedstrijd op de Olympische Spelen. Die wedstrijden kunnen slechts functioneren als ze eerlijk verlopen en als alle deelnemers op gelijke voet vertrekken. Zonder die elementen is een wedstrijd niet boeiend meer en zakt het hele idee als een kaartenhuis in elkaar. Een scheidsrechter die een beslissende stem heeft, is in wezen een goede zaak voor beleggers, bonafide ondernemingen en het grote publiek. Het gaat hier niet om bureaucratische bemoeizucht of de overheid die de ondernemer geen eerlijke winst gunt waar het op aankomt is te zorgen dat er op lange termijn nog een markt bestáát. De Commissaris voor mededinging is die scheidsrechter op het speelveld van de Europese interne markt. Als je als onderneming, bank of pensioenfonds correct handelt, heb je van ons niets te vrezen. Wij helpen liever een onderneming om haar gedrag te verbeteren dan dat wij een slopende procedure moeten uitvechten. Maar natuurlijk, soms krijgen wij te maken met moeilijke klanten en moeten wij moeilijke beslissingen nemen. Zoals u zult hebben opgemerkt in de technologiesector, in de bankensector en wellicht in andere dossiers, schrikken wij er niet voor terug op te komen voor de ruimere belangen van consumenten en belastingbetalers. Hoe de crisis de context heeft veranderd Alleen al de bedragen aan staatssteun die de lidstaten tijdens de crisis uitkeren, maken dat er nieuwe ethische verantwoordelijkheden aan de orde komen. Beslissingen genomen in 2008, 2009 en zelfs volgend jaar hebben vaak ingrijpende gevolgen die verder gaan dan de impact van ons werk tijdens normale marktomstandigheden. Het gaat niet alleen om de mededinging in één markt in één land of zelfs in de EU. De gevolgen variëren van het verlies van duizenden banen tot een wereldwijde recessie en tot een financiële schuld die op de schouders van toekomstige generaties neerkomt, als er niet zorgvuldig wordt opgetreden. Eén aspect daarvan is uiteraard dat aandeelhouders onmogelijk volledig vergoed kunnen worden als het mis gaat met een onderneming. Wij hebben ingegrepen om het systeem te redden, niet de individuele aandeelhouders. 2

3 Meer in het algemeen, moet de crisis voor ons het signaal zijn om op een andere manier te gaan nadenken over de financiële sector en andere cruciale sectoren. Voor zowel beleggers als regulerende instanties is de boodschap dat we allemaal veel meer op lange termijn moeten leren denken. Wij moeten erop toezien dat grote banken over solide bedrijfsmodellen voor de lange termijn beschikken. En de beleggers moeten echt verder denken dan het dividend van volgend jaar. Veel praktijken in het bankwezen waren absurd. Het is verbluffend dat de banken zelf de risico s niet inzagen, maar het had ook voor ons als we beter hadden opgelet duidelijk moeten zijn dat er iets loos was. Je hoefde geen Einstein te zijn om te zien dat er problemen konden ontstaan bij banken met een kredieten/deposito s-ratio van 180% - zoals bij een onderdeel van de Lloyds Banking Group het geval was. De Royal Bank of Scotland verdrievoudigde haar balanstotaal in amper twee jaar tijd vanaf 2006, waardoor zij groter werd dan alle Europese economieën behalve de Duitse. Dat was gewoonweg te groot om te beheren en te controleren. En dit had bij de beleggers de alarmbel moeten doen luiden. Achteraf gezien hebben we natuurlijk makkelijk praten, maar mijn boodschap vandaag is: we mogen dit niet opnieuw laten gebeuren. De Commissie neemt haar verantwoordelijkheid in deze zeer serieus. Vandaar de beschikkingen om banken in Duitsland en het Verenigd Koninkrijk en hier in Nederland ING levensvatbaar zonder staatssteun te maken. Het is belangrijk dat overkomt dat we er niet zijn om banken te vernietigen of om onze wil op te leggen. We proberen solide banken te creëren door samen met hen de feiten onder ogen te zien. Banken op hun beurt moeten onder ogen zien dat we allen in dezelfde wereld leven en dat we allemaal onze verantwoordelijkheid hebben. Ik heb daarom veel respect voor bijvoorbeeld het werk van Jan Hommen om ING weer terug naar de basis te krijgen. Ook de beleggers moeten hun verantwoordelijkheid nemen. We waren allemaal te hebzuchtig en moeten op lange termijn leren denken De situatie van de bankensector kan niet één bepaalde groep, laat staan individuele personen worden verweten. Maar omdat wij met zijn allen zowel aan de keukentafels als aan de directietafels in deze ontwikkeling een rol hebben gespeeld, moeten wij ook allen ons gedrag ter discussie stellen. Beleggers verlangden te veel van het systeem. Niet dat het een excuus is voor directieleden die risico s namen die zij niet konden inschatten, maar zij werden ook opgejaagd door druk van de aandeelhouders. Die druk nam de vorm aan van de verkoop van aandelen en veel negatieve persaandacht wanneer een bank of andere onderneming niet de opbrengst in de dubbele cijfers presenteerde waaraan we met zijn allen gewend waren geraakt. Een dergelijke cultuur geeft geen prioriteit aan echte investeringen of het opbouwen van een sterkere onderneming, maar alleen aan winstbejag op korte termijn. Ik hoop dat beleggers, wanneer zij hun portefeuille herschikken, zullen uitkijken naar ondernemingen met een levensvatbare langetermijnplanning. Laat ik nader ingaan op de diverse verantwoordelijkheden die wij allen hebben: 3

4 Belangrijkste verantwoordelijkheden van ondernemingen De wet kennen en in acht nemen, en in het algemeen het spel eerlijk spelen. Dubieus gedrag doortastend aanpakken, ongeacht van welke aard: dergelijke gedrag verbergen of negeren is niet aanvaardbaar en zal aanleiding geven tot vervolging. Een ruimere verantwoordelijkheid nemen ten aanzien van de aandeelhouders en de samenleving. Het gaat hier niet om het opzetten van een liefdadigheidsprogramma of om het afstaan van winst voor het goede doel het gaat erom in te zien dat een doeltreffende managementcultuur rekening houdt met meer dan het eigen directe voordeel. Met de klimaatverandering draait het om hetzelfde principe. De meesten van ons zijn wellicht beter af als we niets doen maar dat beschadigt ons allen. Belangrijkste verantwoordelijkheden van beleggers Vragen stellen, zodat je er zicht op krijgt in hoeverre een onderneming werkt aan groei op lange termijn en hoe zij die groei bewaakt. Samenwerken met andere beleggers om hoge normen inzake governance te eisen. Het aan de kaak stellen wanneer u goede redenen hebt om aan te nemen dat met uw bezorgdheden geen rekening wordt gehouden. U hebt andere mogelijkheden dan de overheid. De Europese Commissie heeft duidelijk omschreven bevoegdheden en moet over sterk bewijsmateriaal beschikken voordat zij bepaalde stappen kan ondernemen. Dank zij uw eigen risicodragende inbreng en een persoonlijke relatie met de ondernemingen waarin u investeert, hebt u andere stimulansen en al in een vroeger stadium de gelegenheid om het gedrag van een onderneming te beïnvloeden. Ik dring erop aan dat u daarvan gebruik maakt. Belangrijkste verantwoordelijkheden van de Europese Commissie Wij hebben de plicht een oplettend oog te hebben voor problemen en die in voorkomend geval aan te pakken. Wij hebben de verantwoordelijkheid om onze regels op voorspelbare en transparante wijze toe te passen en ze niet zonder voorafgaand overleg te wijzigen. Wij moeten dit doen omdat het de beste manier is om de rechten van de consumenten te beschermen en aan te tonen dat de concurrentieregels er zijn in het belang van een ieder. Als onderdeel van deze verantwoordelijkheid verdedigen wij zowel in de praktijk als in principe de interne markt en wij houden niet van voorkeursbehandeling. Er zijn zeer weinig uitzonderingen op de regel dat ondernemingen zichzelf moeten bedruipen en onder strikt gelijke voorwaarden moeten werken. Bovendien moeten wij regelmatig en helder communiceren. Dit is precies wat we in 2009 hebben gedaan ten aanzien van de bankensector. Ik ben dan ook erg verbaasd dat sommige commentatoren, beleggers en de banken zelf verklaarden verrast te zijn over de veranderingen waar wij naar streven, toen vorige week nieuws hierover bekend raakte. 4

5 Ik wil duidelijk stellen dat ons doel niet is om banken op te breken. Wij hebben steeds gezegd dat veranderingen noodzakelijk waren, en wij hebben nooit enig misverstand laten bestaan over de uitgangspunten en de omvang daarvan. In plaats van banken te vernietigen, probeer ik banken te helpen om de juiste beslissingen te nemen. Ons uitgangspunt is altijd het business plan van de banken zelf. Onze voorstellen zijn goed voor de individuele banken, goed voor het systeem en de juiste keuze voor de belastingbetalers. Verandering van de bankencultuur Als u me toestaat, wil ik ook daarover graag een paar woorden zeggen. Ik denk dat alleen door een cultuur van arrogantie in de bankenwereld de illusie heeft kunnen voortbestaan dat wij bij de Commissie het niet meenden met die verandering. Wij menen het namelijk wel dat verandering nodig is en niet alleen via staatssteuncontrole. Wij ondersteunen 'keuze' in consumentenmarkten. Maar er mag geen keuze zijn in regelgeving zodat een bank de minst zware regelgeving kan kiezen, wetende dat hij hiermee de belastingbetaler schade toebrengt. De enige manier om dat te voorkomen, is een echt Europees systeem van regelgeving én internationale samenwerking. We moeten de rekeningen niet achterlaten voor andere landen en andere generaties, indien wij, door middel van samenwerking, het risico op herhaling van deze crisis drastisch kunnen verminderen. In dit kader zijn het niet alleen de nationale overheden die iets moeten doen. Het zijn de nationale regulerende instanties die in actie moeten komen. Er is hiervoor geen tweede kans. Nationale regulerende instanties moeten laten zien dat zij de capaciteit hebben om de banken in hun lidstaat te controleren en ervoor zorgen dat het financiële systeem veilig is. Een onderdeel hiervan is het aanmoedigen van een cultuurwijziging in banken. Want volgens mij kan de slimste regulering in de wereld nog niet op tegen het nemen van roekeloze beslissingen. Als een bankier niet in staat is goede afwegingen te maken volgens due diligence, dan maakt het verder niet uit hoe slim hij is of hoe hard hij werkt. De belastingplichtige betaalt nog steeds diezelfde rekening en dat is gewoonweg niet acceptabel. Hierbij komen ook andere actuele vraagstukken zoals de salarissen van bankiers aan de orde. Nu behoren salariskwesties niet tot mijn taakgebied, behalve de vraag of salarisregelingen al dan niet stroken met de houdbaarheid van het bedrijfsmodel van een bank. Maar salarissen zijn wel onderdeel van de bankencultuur, en als beleggers kunt u die cultuur veranderen net zo goed als regulerende instanties dat kunnen. Onderschat uw invloed in deze niet. De Commissie kan als pleitbezorger de toon van sommige debatten veranderen. Net zo kunnen de beleggers de toon van het bankendebat helpen veranderen. De Amerikanen zouden dit wellicht het debat tussen Wall Street en Main Street noemen. En wij zouden zeggen de Zuidas en de Kalverstraat. 5

6 Eenvoudig gezegd, spreken de banken en het publiek niet dezelfde taal. Al te vaak denken bankiers dat zij een betere en slimmere soort mensen zijn, voor wie andere regels gelden en die andere salarissen verdienen dan gewone mensen. Dat kunnen zij echter alleen maar denken als anderen hen dat toestaan. We moeten die cultuur dus veranderen regulerende instanties en beleggers samen. Dat betekent pertinente vragen stellen, antwoorden eisen en in het publiek over deze kwesties spreken. We mogen niet toestaan dat de banken terugkeren naar business-as-usual omdat zij de best betaalde lobbyisten hebben of omdat anderen bang zijn om vragen te stellen. Dit alles komt neer op het ontwikkelen van verantwoordelijkheidsgevoel, en vervolgens daarnaar handelen. Dit is niet het moment voor gezeur. Het is tijd dat de bankensector enig respect gaat tonen voor zijn klanten, beleggers en de mensen die vaak voor alles mogen opdraaien de belastingbetalers. Conclusies Naar mijn mening kunnen beleggers een cruciale rol spelen met het oog op een blijvende welvaart van de Europese economie. Er zijn grenzen aan wat u kunt doen daarom is het zo belangrijk dat de regeringen en de Commissie er zijn. Ik ben ervan overtuigd dat wetshandhaving in tijden van crisis zelfs nog belangrijker is dan anders, aangezien de mensen leiderschap zoeken om hen weer richting te geven. Mijn boodschap aan u is dat deze crisis onze economie achterlaat met een zware kater. We moeten deze pijn gebruiken om te leren dat we het de volgende keer veiliger moeten aanpakken. Er kan nog steeds goed geld verdiend worden door te investeren in bijvoorbeeld de financiële sector, maar het gaat nu om meer fundamentele kwesties. Wat we nodig hebben zijn bedrijven, en vooral banken, die erkennen dat we allen in dezelfde wereld leven en allen verantwoordelijkheden hebben. Uiteindelijk gaat het er om in welke staat we de wereld willen achterlaten voor onze kinderen en kleinkinderen. 6

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie

Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie Steven Smit Voor de mens in organisaties Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie Door Steven Smit 2008 Steven Smit BV voor de mens in organisaties Chopinstraat 148 1817 GD

Nadere informatie

Opinieonderzoek toekomst financiële sector

Opinieonderzoek toekomst financiële sector Opinieonderzoek toekomst financiële sector Presentatie afsluitende bijeenkomst 24 november Lessen en vragen voor de toekomst Martijn Lampert 1 Vertrouwen Betekenis (Van Dale): 1. Met zekerheid hopen 2.

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Gedragscode. SCA Gedragscode

Gedragscode. SCA Gedragscode SCA Gedragscode 1 Gedragscode SCA Gedragscode SCA wil op sociaal- en milieutechnisch verantwoorde wijze omgaan met haar belanghebbenden en op basis van respect, verantwoordelijkheid en uitmuntendheid een

Nadere informatie

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB.

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Speech Joanne Kellermann Pensioenseminar 2014 Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Voor mij is dit een bijzonder moment:

Nadere informatie

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen

Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Samen uw risicoprofiel bepalen - Natuurlijke personen Elke belegger staat voor de moeilijke keuze om zijn portefeuille samen te stellen uit de diverse mogelijke beleggingsvormen (beleggingsfondsen, aandelen,

Nadere informatie

Uw mening over pensioen

Uw mening over pensioen Uw mening over pensioen Onderzoek naar de risicohouding van pensioenopbouwers en pensioenontvangers van Philips Pensioenfonds mei / juni 2013 Philips Pensioenfonds Inhoud Aanleiding onderzoek Opzet onderzoek

Nadere informatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie

De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie De Drievoudige Bottom Line, een noodzakelijke economische innovatie Feike Sijbesma, CEO Royal DSM In de loop der tijd is het effect van bedrijven op de maatschappij enorm veranderd. Vijftig tot honderd

Nadere informatie

Speech Bert Boertje,

Speech Bert Boertje, Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij De Nederlandsche Bank tijdens het congres van het Instituut voor Pensioeneducatie. De Doelen, Rotterdam, 10 december 2015 Dames en Heren,

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Bankieren kan echt anders en vooral normaler Beste lezer, Het vertrouwen in banken is historisch laag. En dat is niet verwonderlijk.

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 7. Epiloog: Makkelijker dan je dacht 91

Inhoud. Voorwoord 7. Epiloog: Makkelijker dan je dacht 91 Inhoud Voorwoord 7 1. Waarom ga je niet beleggen? 11 2. Rare jongens, die beursgoeroes 19 3. Sparen kost rendement 27 4. Zoek niet naar die ene speld 37 5. De lange termijn 45 6. Lage kosten 51 7. Welk

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli De weg naar het nieuwe pensioencontract Stichting Pensioenfonds OWASE 18 juli 2013 1/10/2014 Inhoud Samenvatting Conclusies Aanbevelingen Resultaten - per vraag

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Dames en heren, [Inleiding] In de zomer van 1946 voer een schip van Thailand naar Nederland. Een kleine Nederlandse

Nadere informatie

Wall Street of niet, dat is de vraag

Wall Street of niet, dat is de vraag Wall Street of niet, dat is de vraag 1. Beleggers hebben geen leuke tijd achter de rug. 2011 was een moeilijk beleggingsjaar. Het begon goed, alsof het ingezet herstel na het bloedbad van 2008/2009 zich

Nadere informatie

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Juni 2014 1. Inleiding Dit Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen dient als leidraad en toetssteen

Nadere informatie

Doel is om voor deelnemers een beeld te schetsen van hoe het pensioen in elkaar steekt en hoe hun eigen pensioen er voorstaat.

Doel is om voor deelnemers een beeld te schetsen van hoe het pensioen in elkaar steekt en hoe hun eigen pensioen er voorstaat. Majesteit, dames en heren. Hartelijk welkom! En, Majesteit, ik weet zeker dat ik hier namens alle aanwezigen spreek als ik zeg dat wij buitengewoon vereerd zijn dat U bij een deel van dit programma aanwezig

Nadere informatie

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Toespraak Voorzitter bij het in ontvangst nemen van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012 op 20 november 2012 in de Oude Zaal

Toespraak Voorzitter bij het in ontvangst nemen van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012 op 20 november 2012 in de Oude Zaal Toespraak Voorzitter bij het in ontvangst nemen van het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2012 op 20 november 2012 in de Oude Zaal Dames en heren, Allereerst dank ik het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis

Nadere informatie

Wij zijn ING. En wij hebben samen een doel: mensen in staat stellen een stap voor te blijven, in het leven en in zaken.

Wij zijn ING. En wij hebben samen een doel: mensen in staat stellen een stap voor te blijven, in het leven en in zaken. The Orange Code Wij zijn ING. En wij hebben samen een doel: mensen in staat stellen een stap voor te blijven, in het leven en in zaken. De Orange Code is ons manifest waarin we hebben vastgelegd hoe we

Nadere informatie

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli De weg naar het nieuwe pensioencontract Stichting Pensioenfonds OWASE Martijn Leppink Versie 2. 10 september 2013 Inhoud Samenvatting Conclusies Aanbevelingen

Nadere informatie

Heel veel dank voor de uitnodiging om hier vandaag te mogen spreken.

Heel veel dank voor de uitnodiging om hier vandaag te mogen spreken. Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij De Nederlandsche Bank, bij het congres Pensioen Update van Euroforum op 8 december 2016 Dames en heren, Heel veel dank voor de uitnodiging

Nadere informatie

Wees duidelijk tegen je klanten

Wees duidelijk tegen je klanten Ronald Dingerdis Wees duidelijk tegen je klanten 3 In onze training Klantgerichtheid en communicatie vroeg een cursist me onlangs of je tegen je klant kan zeggen dat hij extreem vervelend is. Dat hij onredelijk

Nadere informatie

Waarom Europa de brexitdreiging niet mag negeren

Waarom Europa de brexitdreiging niet mag negeren Waarom Europa de brexitdreiging niet mag negeren Date : maart 8, 2016 Terwijl de kranten in het Verenigd Koninkrijk momenteel druk speculeren over het referendum over het Britse lidmaatschap van de Europese

Nadere informatie

Aan het college van burgemeester en schepenen,

Aan het college van burgemeester en schepenen, Ham, 19 september 2011 Aan het college van burgemeester en schepenen, Betreft: Schriftelijke vraag met schriftelijk antwoord over de Gemeentelijk Holding Geacht college, De Gemeentelijk Holding (verder:

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Fluor Nederland. Functieprofiel voor leden van het Verantwoordingsorgaan

Stichting Pensioenfonds Fluor Nederland. Functieprofiel voor leden van het Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Fluor Nederland Functieprofiel voor leden van het Verantwoordingsorgaan Auteur Gecontroleerd Goedgekeurd KPMG KPMG Werkgroep WVBP 27/2 Werkgroep WVBP 13/3 Datum in werking treding

Nadere informatie

Consumentenbond Onderzoek Financiële Toezichthouders

Consumentenbond Onderzoek Financiële Toezichthouders Consumentenbond Onderzoek Financiële Toezichthouders Inleiding De Consumentenbond heeft onderzoek uitgevoerd naar de bekendheid en beoordeling van twee financieel toezichthouders in Nederland: De Autoriteit

Nadere informatie

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel

Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel z Bouw je eigen pensioen Ontdek het licht aan het eind van de duistere tunnel Stephan Toom Inleiding Om maar gelijk met de deur in huis te vallen: dit is geen eeboek om je te verleiden je aan te sluiten

Nadere informatie

Beleid ethisch beleggen

Beleid ethisch beleggen Beleid ethisch beleggen 1. Inleiding Ethisch of verantwoord beleggen houdt verband met maatschappelijk verantwoord ondernemen 1. Dit laatste komt erop neer dat ondernemers rekening houden met de omgeving

Nadere informatie

POENS.NL. Onomatopeespel. Spelvarianten deel 1. Onomatopeespel - spelvarianten deel 1 - www.poens.nl - Jeroen Knevel

POENS.NL. Onomatopeespel. Spelvarianten deel 1. Onomatopeespel - spelvarianten deel 1 - www.poens.nl - Jeroen Knevel POENS.NL Onomatopeespel Spelvarianten deel 1 1 Onomatopee Het auditief beeld als expressief coaching instrument Jezelf beter leren kennen, de ander beter leren kennen, beter zicht krijgen op het samenwerken,

Nadere informatie

Vragenlijst persoonlijke onderhandelingsstijlen: de samenwerker, de vechter en de analyticus

Vragenlijst persoonlijke onderhandelingsstijlen: de samenwerker, de vechter en de analyticus pag.: 1 van 5 Vragenlijst persoonlijke onderhandelingsstijlen: de samenwerker, de vechter en de analyticus Ieder mens heeft een persoonlijke stijl van beïnvloeden. De een is meer gericht op het opbouwen

Nadere informatie

Business Principles, Kernwaarden, Strategie; hoe zit dat?

Business Principles, Kernwaarden, Strategie; hoe zit dat? Business Principles Business Principles, Kernwaarden, Strategie; hoe zit dat? De Business Principles zijn een nadere uitwerking van de kernwaarden en de strategische thema s. Samen met onze purpose, missie,

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Hoe ver gaat de Euro nog zakken?

INVINCO BENELUX. Hoe ver gaat de Euro nog zakken? Hoe ver gaat de Euro nog zakken? 2 Soms zijn signalen zo duidelijk dat de uitkomst haast voorspelbaar is. Dat is wat de beleggers willen zien: goed tips! Wij hebben een zeer interessante optiestrategie

Nadere informatie

CONTACT. Fundamentele vragen. Geld en het goede leven. 20-06- 2013. Hoe kunnen we geld daarvoor gebruiken? Wat willen we met ons leven?

CONTACT. Fundamentele vragen. Geld en het goede leven. 20-06- 2013. Hoe kunnen we geld daarvoor gebruiken? Wat willen we met ons leven? CONTACT Helen Toxopeus New Economics (www.neweconomics.nl) helen@neweconomics.nl/ 0652007994 @HelenTox Fundamentele vragen Geld en het goede leven. Wat willen we met ons leven? Wat zijn onze behoeres?

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland?

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? 1. In het politieke debat in Nederland (en overigens ook in andere Europese landen) is beleggen in eigen land een hot topic. Dat is ongetwijfeld

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Naar gezonde financiële verhoudingen en vertrouwen

Naar gezonde financiële verhoudingen en vertrouwen Naar gezonde financiële verhoudingen en vertrouwen Geen renteniersland maar een vermogende toekomst Arnoud W. A. Boot Universiteit van Amsterdam Utrecht, Grip op je vermogen, 24 april 2015 Zijn economen

Nadere informatie

GEDRAGSCODE ( Code of conduct )

GEDRAGSCODE ( Code of conduct ) GEDRAGSCODE ( Code of conduct ) KALB Accountants & Adviseurs Wie zijn wij en waar staan wij voor? Mensen die integriteit, respect en teamwerk laten zien Energieke en enthousiaste mensen die plezier in

Nadere informatie

Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie

Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie GESPROKEN WOORD GELDT Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie Die rol van banken in onze economie is, zoals het verhaal van deze ondernemer Rinke van

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Duurzaamheid wordt de norm voor consumenten. Duurzaamheidkompas meting #15 oktober 2015

Duurzaamheidk. Duurzaamheid wordt de norm voor consumenten. Duurzaamheidkompas meting #15 oktober 2015 Duurzaamheidk mpas Duurzaamheid wordt de norm voor consumenten Duurzaamheidkompas meting #15 oktober 2015 Inleiding Duurzaamheidkompas #15 Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van een milieu-, klimaat-,

Nadere informatie

Trade van de Week. ETF s. als alternatief. voor aandelen

Trade van de Week. ETF s. als alternatief. voor aandelen Trade van de Week ETF s als alternatief voor aandelen In mijn zoektocht naar de Trade van de Week stuitte ik vandaag niet zozeer op een trade, maar eerder op een trader van de week. Deze klant trok mijn

Nadere informatie

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij Welkom OWASE Pensioenforum 26 juni 2013 OWASE 3 juli 2013 bij Pensioenfonds en solidariteit: één voor allen, allen voor één! www.owase.nl PFO20130626/20130703 2 Programma Pensioenforum De bedoeling van

Nadere informatie

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties

Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000. Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties Normalisatie: de wereld op één lijn. ISO 26000 Maatschappelijke Verantwoordelijkheid van Organisaties (MVO) Zet goede bedoelingen om in goede acties 2 Inhoudsopgave ISO 26000: een richtlijn voor iedereen

Nadere informatie

Enquête Vertrouwen in financiële wereld Door NCRV Rondom 10-27 mei 2011

Enquête Vertrouwen in financiële wereld Door NCRV Rondom 10-27 mei 2011 Enquête Vertrouwen in financiële wereld Door NCRV Rondom 10-27 mei 2011 Voor dit onderzoek werden 358 bankmedewerkers ondervraagd, aangesloten bij FNV en CNV. Nu volgt een aantal stellingen over het consumentenvertrouwen

Nadere informatie

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie.

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie. In deze folder leest u wie we zijn, wat we doen en op welke manieren u ons kunt bereiken. U ervaart onze maatschappelijke betrokkenheid in Enschede en Haaksbergen. En u leest waarom lid worden van Rabobank

Nadere informatie

Informatie over EthicsPoint

Informatie over EthicsPoint Informatie over EthicsPoint Melden algemeen Beveiliging en vertrouwelijkheid van meldingen Tips en beste praktijken Informatie over EthicsPoint Wat is EthicsPoint? EthicsPoint is een uitgebreid en vertrouwelijk

Nadere informatie

Allereerst wil ik u een gezegend, gezond en gelukkig Nieuwjaar toewensen! En uiteraard hoop en wens ik dat het uw ondernemingen goed gaat.

Allereerst wil ik u een gezegend, gezond en gelukkig Nieuwjaar toewensen! En uiteraard hoop en wens ik dat het uw ondernemingen goed gaat. Toespraak bij het Nieuwjaarsontbijt van de Building Society, door Commissaris van de Koningin, drs. Ank Bijleveld-Schouten, op 10 januari 2012 te Delden. Dames en heren, Allereerst wil ik u een gezegend,

Nadere informatie

Alleen de uitgesproken tekst geldt. Dames en heren,

Alleen de uitgesproken tekst geldt. Dames en heren, Toespraak van Siebe Riedstra, secretaris-generaal Ministerie van Infrastructuur en Milieu over de Rijksvisie op handhaving, Handhavingsdag VPN, 7 oktober [Utrecht] Alleen de uitgesproken tekst geldt Dames

Nadere informatie

Ministerie van Financiële Alternatieven plechtig geopend in...

Ministerie van Financiële Alternatieven plechtig geopend in... 1 sur 6 20/12/12 14:40 Gepubliceerd op DeWereldMorgen.be (http://www.dewereldmorgen.be) Ministerie van Financiële Alternatieven plechtig geopend in Brussel door Daphne van den Blink wo, 2012-12-19 17:46

Nadere informatie

De tien gouden regels voor het beleggen in aandelen door Aberdeen Asset Management

De tien gouden regels voor het beleggen in aandelen door Aberdeen Asset Management De tien gouden regels voor het beleggen in aandelen door Aberdeen Asset Management Finance Avenue, 14 november 2015 Christophe Palumbo, Senior Business Development Manager Benelux Aberdeen Asset Management

Nadere informatie

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Vrienden, Kameraden, Socialisten, Laat mij beginnen met jullie allemaal een gelukkig en gezond 2017 te wensen. Vandaag zijn we hier niet toevallig in

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

INTERNATIONAAL MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN: ONDERZOEK

INTERNATIONAAL MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN: ONDERZOEK INTERNATIONAAL MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN: ONDERZOEK INHOUD 1. Uitgangspunten 2. Doelgroep - achtergrondkenmerken 3. IMVO - algemeen 4. IMVO voor het eigen bedrijf/ bedrijf waar het voor werkt

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

Aandeelhouder doorstaat toets Tabaksblat nog niet

Aandeelhouder doorstaat toets Tabaksblat nog niet Aandeelhouder doorstaat toets Tabaksblat nog niet 7 oktober 2005 - Goed bestuur zoals dat wordt beschreven in de code- Tabaksblat moet van twee kanten komen. De bedrijfsbestuurders moeten hun organisatie

Nadere informatie

Toelichting op minderheidsbelangen. Toezicht Financiële Verslaggeving

Toelichting op minderheidsbelangen. Toezicht Financiële Verslaggeving Toelichting op minderheidsbelangen Toezicht Financiële Verslaggeving Oktober 2012 Inhoudsopgave 1 Executive Summary 4 2 Belangrijkste onderzoeksresultaten 7 3 Aanleiding, doelstellingen en populatie 10

Nadere informatie

Kennis rond dementie, familierelaties en verlieservaringen is onontbeerlijk.

Kennis rond dementie, familierelaties en verlieservaringen is onontbeerlijk. COMPETENTIEPROFIEL COACH BEGELEIDING MODULES PSYCHO-EDUCATIEPAKKET DEMENTIE EN NU De coach van Dementie en nu is hij/zij die de vormingssessies begeleidt voor een groep mantelzorgers van personen met dementie.

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP De Dynamische Strategie Portefeuille DSP Onderdeel van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds UWV 1 Inhoudsopgave Waarom beleggen? 4 Beleggen is niet zonder risico s 4 Strategische beleggingsportefeuille

Nadere informatie

Duurzame Dialogen. over people, planet, profit

Duurzame Dialogen. over people, planet, profit Duurzame Dialogen over people, planet, profit Sinds 2013 organiseert Delta Lloyd een serie dialogen over duurzaamheid. We willen daarmee inzicht krijgen in actuele ontwikkelingen en trends en tegelijkertijd

Nadere informatie

Ezcorp Inc. TIP 2: Verenigde Staten. Ticker Symbol. Credit Services

Ezcorp Inc. TIP 2: Verenigde Staten. Ticker Symbol. Credit Services TIP 2: Ezcorp Inc. Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten EZPW US3023011063 Credit Services Ezcorp (EZPW) is een bedrijf dat leningen verstrekt en daarnaast tweedehands spullen

Nadere informatie

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten 1. Met andere ogen Wetenschap en levensbeschouwing De wereld achter de feiten Dit boek gaat over economie. Dat is de wetenschap die mensen bestudeert in hun streven naar welvaart. Het lijkt wel of economie

Nadere informatie

OORDEEL. Het klachtenformulier is gedateerd 13 november 2008 en bij het secretariaat ingeboekt op 17 november 2008 onder nummer 80-2008.

OORDEEL. Het klachtenformulier is gedateerd 13 november 2008 en bij het secretariaat ingeboekt op 17 november 2008 onder nummer 80-2008. Dossiernummer 80-2008 OORDEEL Verzoeker De heer en mevrouw B. te Almelo Datum verzoek Het klachtenformulier is gedateerd 13 november 2008 en bij het secretariaat ingeboekt op 17 november 2008 onder nummer

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

De economische wereldcrisis

De economische wereldcrisis De economische wereldcrisis (9.2) Onderzoeksvraag: Wat waren de oorzaken van de economische wereldcrisis van 1929 en waarom duurde die crisis zo lang? Kenmerkend aspect: De crisis van het wereldkapitalisme.

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Case study. Verhoog je werkkapitaal: tips voor goed debiteurenbeheer

Case study. Verhoog je werkkapitaal: tips voor goed debiteurenbeheer Case study Verhoog je werkkapitaal: tips voor goed debiteurenbeheer Debiteurenbeheer is één van de grootste zorgen van managers in het bedrijfsleven. De moeilijke economische tijden van nu zien we terug

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

MEDIACONTACT SITUATIE

MEDIACONTACT SITUATIE MEDIACONTACT Wilco Bontenbal SITUATIE U, als manager, krijgt ongetwijfeld wel eens te maken met de. Daarom is het belangrijk om inzicht te krijgen in uw natuurlijke stijl van optreden in de en uw voorkeur

Nadere informatie

Eerlijker over pensioen

Eerlijker over pensioen Eerlijker over pensioen Speech Harman Korte tijdens Eye on Pensions Wassenaar, 14 januari 2013 Dames en heren, Mijn hartelijke dank aan onze gastheer voor de gelegenheid om een inhoudelijke bijdrage aan

Nadere informatie

Toespraak Frank Elderson over prioriteiten pensioentoezicht in 2015

Toespraak Frank Elderson over prioriteiten pensioentoezicht in 2015 Toespraak Frank Elderson over prioriteiten pensioentoezicht in 2015 Rotterdam, De Doelen, 11 december 2014 - Frank Elderson, lid van de directie van De Nederlandsche Bank (DNB), heeft een toespraak gehouden

Nadere informatie

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence Gedragscode Twence Twence in Hengelo is een (inter)nationale speler op de markt van grondstoffen en duurzame energie met hoogwaardige verwerking van afvalstromen en biomassa. Met innovatieve technieken

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis

' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis IDENTITEITS- BEWIJS ' Dit is de tijd die niet verloren gaat: iedre minuut zet zich in toekomst om.' M. Vasalis 2 Onderwijs draait om mensen Als wij in onze onderwijsinstelling iets willen bereiken, dan

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies Beste lezer, Voordat ik aan het onderwerp van deze nieuwsbrief begin wens ik alle lezers een gelukkig en gezond 2006. Ook wens ik een ieder een goed financieel 2006. Geregeld worden vragen door lezers

Nadere informatie

Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer de Gedelegeerd bestuurder, Dames en heren,

Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer de Gedelegeerd bestuurder, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID UNIZO startreceptie 17 september 2013 Mijnheer de Voorzitter, Mijnheer

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan Collectief

Persoonlijk Pensioen Plan Collectief Pag. 1/5 P 01.7.54-1112 Brochure voor u als werkgever U wilt het pensioen voor uw werknemers graag goed regelen. Pensioen is voor hen een belangrijke arbeidsvoorwaarde. Maar u wilt er zo min mogelijk omkijken

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) 1. Wat is FATCA?

Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) 1. Wat is FATCA? Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) 1. Wat is FATCA? FATCA, de Amerikaanse Foreign Account Tax Compliance Act is een belangrijke ontwikkeling in de strijd tegen belastingontduiking door Amerikanen

Nadere informatie

Algemene Beleidsuitgangspunten

Algemene Beleidsuitgangspunten Shell International B.V. 2010 Deze publicatie, of onderdelen daarvan, mogen niet worden vermenigvuldigd of openbaar gemaakt zonder toestemming van Shell International B.V. Deze toestemming zal onder normale

Nadere informatie

Visie 2020 Onze belofte aan de deelnemers. Samen bouwen aan goed pensioen

Visie 2020 Onze belofte aan de deelnemers. Samen bouwen aan goed pensioen Visie 2020 Onze belofte aan de deelnemers Samen bouwen aan goed pensioen Inleiding ABP heeft een visie ontwikkeld voor de middellange termijn, de ABP-visie op 2020. Met deze visie willen wij richting geven

Nadere informatie

Medewerkerbetrokkenheid. 1. Werk aan medewerkertevredenheid. Betrokkenheid uit jezelf. Waarom zou iemand het maximale inzetten voor een werkgever?

Medewerkerbetrokkenheid. 1. Werk aan medewerkertevredenheid. Betrokkenheid uit jezelf. Waarom zou iemand het maximale inzetten voor een werkgever? Dat is de vraag! Natuurlijk is werk nog steeds vanzelfsprekend voor mensen maar het is niet meer zo vanzelfsprekend om voor de duur van het leven die ene baas te kiezen. Mensen maken enorm veel keuzes.

Nadere informatie

De Budget Ster: omgaan met je schulden

De Budget Ster: omgaan met je schulden De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

Zaken die niet meer zo zeker zijn

Zaken die niet meer zo zeker zijn Een goed gesprek over Zaken die niet meer zo zeker zijn Met u praten wij vaak over zekerheid. Dat is namelijk ons vak: het organiseren van uw zekerheid. Dat kan op vele manieren. Bijvoorbeeld door verstandig

Nadere informatie

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig De tijd vliegt voorbij en voor je weet zijn we al weer een jaar verder. Ik zeg wel eens: mensen overschatten wat je in een jaar kunt doen, maar onderschatten wat je in 3 jaar kan realiseren. Laten we naar

Nadere informatie

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig De tijd vliegt voorbij en voor je weet zijn we al weer een jaar verder. Ik zeg wel eens: mensen overschatten wat je in een jaar kunt doen, maar onderschatten wat je in 3 jaar kan realiseren. Laten we naar

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Affirmaties, welke passen bij mij?

Affirmaties, welke passen bij mij? Affirmaties, welke passen bij mij? Veel mensen maken gebruik van affirmaties, om hun gevoel, zelfbeeld en gedachten positief te beïnvloeden. Regelmatig hoor ik van cliënten, dat hoe vaak ze ook affirmeren,

Nadere informatie

Advanced Battery Tech Inc.

Advanced Battery Tech Inc. TIP 1: Advanced Battery Tech Inc. Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten ABAT US00752H1023 Industrial Electrical Equipment Advanced Batteries (ABAT) ontwikkelt, fabriceert en

Nadere informatie