Dienst Bouwen en Wonen Ingenieursbureau

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dienst Bouwen en Wonen Ingenieursbureau"

Transcriptie

1 Dienst Bouwen en Wonen Ingenieursbureau Door: J.H. Glasbergen Begeleider: ir. R. Boeklagen

2 Voorwoord Voorwoord Momenteel ben ik werkzaam als civieltechnisch medewerker op de afdeling Ingenieursbureau van de gemeente Leiden. Naast het voorbereiden van civieltechnische werken heb ik ook als taak het ontwikkelen en beheersen van automatiseringsprocessen met betrekking tot het AutoCAD- tekensysteem, constructie-, plannings- en begrotingsprogramma's. In een enquête onder de tekenaars van het Ingenieursbureau, over verbeteringen in AutoCAD, is onder meer naar voren gekomen dat een standaard lagenstructuur wordt gemist. Met deze afstudeeropdracht wil ik een lagenstructuur binnen AutoCAD ontwikkelen. De uitgangspunten hiervoor zijn dat er makkelijk een keuze de uit gewenste laag kan worden gemaakt en dat de lagen eenvoudig kunnen worden beheerd. 3

3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inhoudsopgave... 4 Inleiding Introductie De organisatie Het Ingenieursbureau Totstandkoming van een project De RAW-systematiek Probleemstelling Huidige situatie Knelpunten De GBKL Lagen werkbeschrijving Conclusie Afwegingen Laagnamen Beheren van de lagen Koppeling met de database Samenvatting Het programma De database Keuze RAW-laag RAW manager Exporteren lagen Nawoord BIJLAGE I

4 Inleiding Inleiding De tekeningen die op het Ingenieursbureau worden gemaakt, zijn vaak een samenwerking tussen vijf tekenkamers van verschillende afdelingen. Zo worden er op het Ingenieursbureau alleen civieltechnische tekeningen gemaakt. De overige tekenkamers zijn gespecialiseerd in landmeten, stedenbouw, verkeer en groen. Om tot een goede overeenstemming voor de tekenmethoden tussen de verschillende tekenkamers te komen, is er de AutoCAD gebruikersgroep opgericht. Iedere afdeling waar AutoCAD wordt gebruikt is in dit overleg door één persoon vertegenwoordigd. In dit overleg worden de problemen en wensen van de afdelingen besproken. Hierdoor hoeft niet iedere afdeling het eigen wiel uit te vinden en processen tussen de afdelingen kunnen onderling verbeterd worden. Het Ingenieursbureau heeft in het overleg met de AutoCAD-gebruikersgroep het probleem ingebracht dat de tekeningen geen herkenbare lagenstructuur hebben. Het is vaak niet duidelijk welke laag van welke afdeling afkomstig is. Na onderling overleg is afgesproken dat iedere afdeling een apart kenmerk aan de laag meegeeft. Tevens zijn er ook afspraken gemaakt voor lagen die door iedere afdeling worden gebruikt. Nadat de problemen met de laagnamen tussen de afdelingen onderling zijn opgelost, is het nu de beurt om de lagenstructuur van de afdeling aan te pakken. Bijna iedere tekening die op het Ingenieursbureau wordt gemaakt, wordt voorzien van een werkomschrijving. De werkomschrijving en de tekening(en) vormen samen het bestek. De bedoeling is om een verband te leggen tussen de lagenstructuur en de posten in de werkomschrijving. Omdat de werkomschrijving aan de hand van de RAWsystematiek wordt samengesteld is het mijns inziens de meest logische oplossing dat de laagnamen dezelfde naam krijgen als de omschrijvingen in de RAW-systematiek. De werking van de RAW-systematiek zal in hoofdstuk 1.4 verduidelijkt worden. 5

5 Hoofdstuk 1 1 Introductie 1.1 De organisatie De gemeente Leiden is opgebouwd uit een vijftal diensten. De werkzaamheden die bijdragen aan de totstandkoming van hetzelfde product zijn zoveel mogelijk gebundeld in één dienst. De verschillende diensten zijn weer onderverdeeld in meerdere sectoren, waarna de sectoren weer zijn onderverdeeld in afdelingen. Hieronder treft u het organogram aan van de dienst Bouwen en Wonen waarvan het Ingenieursbureau onderdeel uitmaakt. Ruimtelijkordening B O U W E N E N Sector Stadsontwikkeling Sector Het Ontwikkelingsbedrijf Sector Wonen Ingenieursbureau Vastgoed Informatie Centrum Grondzaken Personeel en Organisatie Stedenbouw Verkeer en Vervoer Beleid en Projecten Vergunningen en Subsidies W O N E N Sector Economische Zaken Sector Bedrijfsvoering Administratie Planning en Control Informatie en Comunicatie technologie Handhaving Communicatie Organogram dienst Bouwen en Wonen 1.2 Het Ingenieursbureau Het Ingenieursbureau heeft als kerntaak het realiseren van infrastructurele werken en inrichten van de openbare ruimte zoals bruggen, walmuren, wegen, rioleringen en openbare verlichting binnen de gemeente Leiden. De werkzaamheden die hiervoor nodig zijn onderscheiden zich in: - voorbereiden; - coördineren; - toezicht houden. 6

6 Hoofdstuk 1 Onder voorbereiden wordt het volgende verstaan: - Het toetsen van stedenbouwkundige en verkeerstechnische ontwerpen op technische en financiële haalbaarheid en onderhoudsaspect, veelal uitmondend in een startnotitie; - Het verrichten van onderzoek, inwinnen van informatie en het geven van adviezen; - Het inwinnen van informatie bij burgers, omwonenden en bedrijven met betrekking tot hun eisen en wensen; - Het maken van alle mogelijke tekeningen, berekeningen, bestekken en kostenramingen; - Het houden van aanbestedingen; - Het verstrekken van opdrachten aan aannemers, advies- en ingenieursbureaus, kabel- en leidingbeheerders en leveranciers van bouwstoffen; - Het beheren en beheersen van verstrekte kredieten; - Het vertegenwoordigen van de gemeente Leiden in overlegsituaties. Bij de voorbereiding is AutoCAD één van de belangrijkste applicaties. Bij het coördineren en toezicht houden wordt AutoCAD miniem gebruikt. 1.3 Totstandkoming van een project Voor het tot stand komen van een werk zijn meerdere afdelingen nodig. Deze afdelingen maken allemaal hun eigen specifieke tekeningen. Al deze tekeningen worden door het Ingenieursbureau verzameld, waarna de tekeningen gereed worden gemaakt voor de uitvoering van het project. Hieronder is schematisch de route weergegeven die een AutoCAD tekening aflegt. Stedenbouw Vastgoed Informatie Centrum Verkeer en Vervoer Ingenieursbureau Groen Het Vastgoed Informatie Centrum levert de ondergrond van de gemeente Leiden. De afdelingen Stedenbouw, Verkeer en Vervoer en Groen tekenen op de ondergrond hun plannen in. De hierboven genoemde afdelingen en het Ingenieursbureau vormen per werk een projectgroep. Hierin wordt dan het plan besproken waarna het Ingenieursbureau het plan op technische en financiële haalbaarheid toets. Als het plan haalbaar is, wordt door het Ingenieursbureau de benodigde tekeningen en werkomschrijving gemaakt. Hierna wordt het project aanbesteed waarna een aannemer het werk buiten realiseert. 7

7 Hoofdstuk De RAW-systematiek Het bestek is één van de voornaamste contractdocumenten die opdrachtgevers en aannemers hanteren bij de voorbereiding en uitvoering van bouwwerken in de grond-, water- en wegenbouw, ook wel de GWW-sector genoemd. Onder het bestek wordt verstaan de beschrijving van het werk en de daarbij behorende tekeningen. Onder de vlag van de C.R.O.W. (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek) hebben opdrachtgevers en aannemers gezamenlijk een systematiek ontwikkeld voor de voorbereiding en uitvoering van werken in deze sector. Deze systematiek wordt ook wel de RAWsystematiek genoemd. De afkorting RAW staat voor Rationalisatie en Automatisering voor de Wegenbouw. Veel opdrachtgevers in de GWW-sector stellen hun bestekken samen met behulp van de RAW-systematiek. Deze systematiek biedt standaardbesteksteksten die op voet van gelijkheid tussen opdrachtgevers en aannemers, onder leiding van de stichting C.R.O.W., zijn overeengekomen. De standaardbesteksteksten zijn samengesteld door specialisten uit alle geledingen van de diverse vakgebieden en voldoen aan strenge technische en juridische eisen. Met behulp van deze standaardteksten kunnen uniforme bestekken met een eenduidige en begrijpelijke inhoud worden samengesteld. Deze standaardteksten zijn opgenomen in één omvangrijke catalogus, de RAW-catalogus met resultaatsbeschrijvingen. Hieronder treft u een voorbeeld aan van een standaardbestekstekst voor het aanbrengen van trottoirtegels. 8

8 Hoofdstuk 2 2 Probleemstelling 2.1 Huidige situatie Op dit moment zijn er op het Ingenieursbureau alleen maar standaard verklaringen en symbolen ter beschikking. Nu moet iedere tekenaar aan de hand van de verklaringen zelf een laagnaam verzinnen. Met meerdere tekenaars geeft dit dus een diversiteit aan laagnamen. Tevens wordt hier ook veel tijd mee verloren doordat aan elke laag een lijnkleur en lijntype moet worden toegekend. 2.2 Knelpunten Een civieltechnische tekening bevat over het algemeen veel lagen. Dit komt doordat iedere bewerking in een aparte laag wordt getekend. De tekenaar moet bij het aanmaken van een nieuwe laag steeds een naam voor de laag invoeren. Ook moet aan de hand van de standaardverklaring een pendikte en lijntype worden toegekend. Hierdoor ontstaat er een diversiteit aan laagnamen en wordt er veel tijd verloren met het steeds instellen van de lagen. 2.3 De GBKL Een belangrijk onderdeel van een civieltechnische tekening is de landmeetkundige ondergrond, ook wel de GBKL genoemd. Op de GBKL, hetgeen Grootschalige Basis Kaart Leiden staat, is de infrastructuur en de bebouwing aangegeven met een nauwkeurigheid van 20 cm. Tevens worden onder andere ook de bomen, de trottoir- of straatkolken, de rioolputten en de soort verharding weergegeven. Om nu niet steeds heel de gemeente als ondergrond in te moeten laden, is de GBKL opgedeeld in kaartbladen van 500 x 250 meter. Een afdruk van een gedeelte van de GBKL treft u aan op bijlage I achter in dit verslag. Een kaartblad bestaat uit circa 45 verschillende lagen. Dit komt doordat een laag in het kaartblad een onderdeel van de infrastructuur weergeeft. Zo zijn de volgende hoofdgroepen van lagen te onderscheiden: - Bebouwing (o.a. hoofdgebouw, bijgebouw, woningscheiding, bruggen, tunnels); - Objecten (o.a. bomen, lichtmasten, trottoir- of straatkolken); - Terreinscheiding (o.a. muren, hagen, schuttingen); - Verhardingen (o.a. wegen, fietspaden, trottoirs, voetpaden); - Water (o.a. walmuren, beschoeiing); - Teksten (straatnamen, huisnummers); - Semantische informatie (tegelverharding, elementverharding, gesloten verharding). Een kaartblad wordt als een Xref in de tekening geladen. In de praktijk komt het vaak voor dat er meerdere kaartbladen nodig zijn om een tekening te kunnen maken. Wanneer blijkt in de voorbereiding dat de ondergrond niet klopt met de werkelijkheid, wordt er contact opgenomen met de afdeling Vastgoed Informatie Centrum. Zij zorgen ervoor dat het foutieve gedeelte alsnog wordt ingemeten. De verkregen meetgegevens worden dan vertaald naar een nieuwe ondergrond. De vernieuwde ondergrond kan hierna weer gemakkelijk als Xref in de tekening worden geladen. Het gebruik van Xref s in tekeningen is dus onontbeerlijk. 9

9 Hoofdstuk Lagen werkbeschrijving De civieltechnische tekening vormt samen met de werkomschrijving het bestek. In de werkomschrijving wordt een bewerking beschreven met de daarbij behorende hoeveelheden. De gewoonte is om iedere bewerking in een aparte laag te tekenen. Een voorbeeld van een bewerking is het aanbrengen van trottoirtegels 30 x 30 x 5 cm of het opbreken van een trottoirband 13/15 x 25 cm. De genoemde omschrijvingen geven een bewerking met één soort materiaal weer. Soms komen er in een tekening wel 3 verschillende soorten betontegels voor. Hiervoor moet dus steeds een aparte laag worden aangemaakt. Het tekenen in aparte lagen is dus heel belangrijk, omdat na het gereed komen van de tekening de hoeveelheden uit de lagen moeten worden gehaald. De hoeveelheden zijn in drie groepen te verdelen namelijk: - Aantallen; - Lengte; - Oppervlakten. 2.5 Conclusie Doordat een tekenaar in iedere tekening steeds zelf de laagnamen moet verzinnen, ontstaat er een bonte verzameling aan laagnamen. Met het toekennen van pendikte en lijntype wordt veel tijd verspeeld. De wens is om snel en gemakkelijk een gewenste laag voor een bewerking uit een lijst te kunnen selecteren. Ook moet aan de laag automatisch de juiste pendikte en lijntype worden toegekend. Door de lagen in een database in te voeren, kunnen ze ook makkelijk door één persoon voor de hele afdeling worden beheerd. Door de laagnamen te exporteren naar Excel, zijn ze een handig hulpmiddel geworden voor het schrijven van een bijbehorende werkomschrijving. 10

10 Hoofdstuk 3 3 Afwegingen 3.1 Laagnamen De afspraak die gemaakt is voor lagen van het Ingenieursbureau is dat de naam vooraf wordt gegaan door C_. De C staat hier voor civiel. Na de C_ wordt direct de bewerking voor de specifieke laag geschreven. Een laagnaam zou er bijvoorbeeld zo uit kunnen komen te zien: C_verwijderen-betontegels-5. Hierdoor kunnen soms ontzettend lange laagnamen ontstaan die niet makkelijk in de layermanager van AutoCAD zijn terug te vinden. De laagnaam kan natuurlijk ook worden afgekort, zoals bijvoorbeeld: C_v-bt-5. Daarnaast zijn er nog vele tussenvormen voor de laagnaam te verzinnen. Aangezien na de tekening een werkomschrijving moet worden gemaakt, is het misschien handig om de RAW-systematiek in de laag te verwerken. Een laagnaam komt er dan bijvoorbeeld zo uit te zien: C_ In dit geval is dit de laagnaam voor het aanbrengen van betontegels. Omdat er vaak meerdere soorten tegels binnen een project worden toegepast, is deze naam niet uniek voor een bewerking. Deze naam zou een toevoeging moeten krijgen om meerdere lagen binnen de tekening te kunnen krijgen. De laagnaam komt er dan bijvoorbeeld zo uit te zien: C_314113_01. In dit geval zou de toevoeging _01 een betontegel van 30 x 30 x 5 cm kunnen betekenen. Nu kunnen aan een laagnaam tot 99 verschillende lagen worden toegevoegd. Een nadeel van deze laagnamen is dat ze moeilijk door een tekenaar te interpreteren zijn. Zeer ervaren bestekschrijvers zullen de eerste zes getallen van de laagnaam wel herkennen als een werkbeschrijving. Het onderscheid in verschillende materialen is voor een ieder erg moeilijk. Een voordeel om de RAW-systematiek in de laagnaam terug te laten komen, is dat een laagnaam makkelijk is te vinden. In de zes cijfers is namelijk makkelijk een hoofdstuk, een paragraaf en een werkomschrijving terug te vinden. Hieronder treft u de opbouw van eeb RAW-code aan volgnummer nummer van de subwerkcategorie nummer van de werkcategorie De eerste twee cijfers is de werkcategorie. Dit wordt ook wel het Hoofdstuk genoemd. In dit voorbeeld is 22 het hoofdstuk voor grondwerken. Ander hoofdstuknummers zijn bijvoorbeeld: - 21 Bemalingen; - 26 Kabelwerk; - 38 Spoor en tramwerken; - 43 Staalconstructies. 11

11 Hoofdstuk 3 De volgende twee cijfers is de subwerkcategorie. Dit wordt ook wel de Paragraaf genoemd. Nog meer dan bij de indeling naar hoofdstuk is in de paragraaf de gerichtheid op de uitvoering te herkennen. In het voorbeeld is de paragraaf voor grond ontgraven. Andere paragraafnummers zijn bijvoorbeeld: Grond vervoeren; Grond verwerken; Cultuurtechnisch grondwerk; Lichte ophoogmaterialen. De laatste twee cijfers zijn het volgnummer. Dit geeft de precieze bewerking aan dat ook wel de resultaatsbeschrijving wordt genoemd. Het volgnummer geeft aan Grond ontgraven uit watergang/geul/cunet/put/haven. Andere volgnummers zijn bijvoorbeeld: Grond ontgraven uit ophoging; Grond ontgraven uit bekleding. De keuze voor het opnemen van het nummer van de resultaatsbeschrijving is volgens mij de beste oplossing. Met deze methode kan de tekenaar makkelijk via het hoofdstuk en paragraaf de juiste werkomschrijving selecteren. Bij het geven van eigen namen aan de laag moet er zelf nog een gemakkelijke selectiemethode worden bedacht. Een ander voordeel van de RAW-systematiek in de laagnamen is dat wanneer de tekenaar de lagenstructuur goed toepast hij gelijk al een deel van de voorbereiding van de werkomschrijving heeft gedaan. Wanneer er een afdruk gemaakt kan worden van de toegepaste lagen is dit een handig hulpmiddel. Een goede keuze is om de laagnamen naar MS-Excel te exporteren. Het nadeel van de weergave van de laagnamen in de layermanager kan worden opgelost door een aparte dialoogbox te ontwerpen die de laagnamen vertaalt naar de volledige naam van de werkomschrijving. Na de voordelen tegen de nadelen te hebben afgewogen heb ik besloten om de RAWsystematiek binnen de laagnaam terug te laten komen. 3.2 Beheren van de lagen De lagen moeten worden beheerd door één persoon. Het beheren houdt in dat aan iedere laagnaam een pendikte(lijnkleur) en een lijntype moeten worden toegekend. De meest voor de hand liggende oplossing is dat dit in een database gebeurt. Binnen de organisatie zijn de volgende databases beschikbaar: - Oracle; - SQL-server; - dbase; - PerfectView; - Foxpro; - MS-Access. De keuze voor Oracle valt gelijk af, omdat hiervan helemaal geen kennis is binnen de organisate. De keuze voor dbase, PerfectView en Foxpro is ook geen goede keuze omdat besloten is deze databases langzaam te laten uitsterven binnen de organisatie. Overblijven SQl-server en MS-Access. 12

12 Hoofdstuk 3 De RAW-systematiek heeft circa 1500 stuks werkbeschrijvingen opgenomen. Nu hoeven niet alle werkbeschrijvingen in AutoCAD als laag te kunnen worden geselecteerd. Er zijn namelijk ook lagen die niet te tekenen zijn zoals: - Ter beschikking stellen materieel; - Ter beschikking stellen personeel; - Leveren zand. Naar mijn mening is MS-Access uitermate geschikt om de lagen te beheren. Wanneer er in de toekomst er meer lagen bijkomen is de overstap naar SQL-server makkelijk te maken. 3.3 Koppeling met de database Om nu binnen AutoCAD de juiste laag uit de database te kunnen selecteren, is er een koppeling met deze database nodig. Gekozen kan worden voor de DAO of de ADO koppeling. De DAO koppeling wordt veel gebruikt voor kleine databases, 4000 records of minder. Een nadeel van deze koppeling is dat maar één gebruiker tegelijk de database kan raadplegen. Tevens is de DAO koppeling alleen geschikt voor een koppeling met MS- Access. Voor het koppelen van grotere databases wordt de ADO koppeling gebruikt. Tevens kunnen met deze koppelingen ook meerdere personen gebruik maken van één database. Met de ADO koppeling is het ook mogelijk om een koppeling met andere soorten databases te maken zoals SQL-server. De meest voor de hand liggende keuze is dus de ADO koppeling. Hiermee kunnen dus meerdere tekenaars van dezelfde database gebruik maken. Ook wanneer er in de toekomst van database moet worden veranderd, zoals bijvoorbeeld van Ms-Access naar SQL-server, is deze koppeling nog steeds te gebruiken. 3.4 Samenvatting Na verschillende overwegingen te hebben gemaakt, heb ik het volgende besloten: - De laagnamen zullen beginnen met C_, gevolgd door de RAW-code van de werkomschrijving; - De lagen zullen worden beheerd in een MS-Access database; - De koppeling tussen AutoCAD en de database zal bestaan uit de ADO koppeling; - De lagen moeten worden geëxporteerd naar MS-Excel. Om de lagen makkelijk te kunnen selecteren, zullen er twee formulieren moeten worden ontworpen. Eén formulier is bestemd voor het kiezen van de juiste laag uit de database, ook wel de Keuze RAW-laag genoemd. Het tweede formulier is bestemd voor het gemakkelijk kiezen van een al aanwezige laag, ook wel de RAW-lagen manager genoemd. 13

13 Hoofdstuk 4 4 Het programma 4.1 De database Alle laagnamen zijn allemaal gedefinieerd in de Access database IBLagen. Deze database bevat vier verschillende tabellen: - RAWLagen; - RAWMateriaal; - AcadIsoLin; - AcadKleur. De tabel RAWLagen bevat momenteel circa 1500 records. Deze records zijn alle mogelijke laagnamen volgens de RAW-systematiek. De tabel bestaat uit de volgende velden: - Hoofdstuk; - Omschrijvinghoofdstuk; - Paragraaf; - Omschrijvingparagraaf; - Artikel; - Omschrijvingartikel; - Laaglijn; - Laagkleur; - Materiaal; - Zichtbaar. De eerste zes velden (Hoofdstuk t/m Omschrijvingartikel) bestaan uit RAW-codes met de daarbij behorende omschrijving. Het veld Laaglijn is de naam van het lijntype van de laag. Deze waarde wordt gehaald uit de tabel AcadIsoLin. Het Veld Laagkleur is de pendikte van de laag (Color). Deze waarde wordt geselecteerd uit de tabel AcadKleur. De velden Materiaal en Zichtbaar zijn Ja/Nee velden. Om een laagnaam zichtbaar te maken moet het veld Zichtbaar de waarde Ja krijgen. Vervolgens moeten ook de velden Laaglijn en Laagkleur een waarde krijgen. De query LagenRAW laat nu alleen de records zien waar het veld Zichtbaar de waarde Ja hebben. Deze query is gekoppeld aan de dialoogbox Keuze RAW-laag in AutoCAD met behulp van de ADO-koppeling. De tabel RAWMateriaal bevat records met daarin de waardes voor de lagen die een materiaal bevatten. In deze tabel wordt de materiaalomschrijving met de daarbij behorende instellingen voor de laag bewaard. De tabel bevat de volgende velden: - Artikel; - Materiaal; - Code; - Laagcode; - Laaglijn; - Laagkleur. Het veld Artikel komt overeen met het veld met dezelfde naam in de tabel RAWLagen. Dit veld is de koppeling tussen de twee tabellen. In het veld Materiaal staat de materiaalomschrijving. Het veld Code is een unieke waarde voor ieder verschillend materiaal. Het veld Laagcode is een combinatie van de velden Artikel en Code. De velden Laaglijn en Laagkleur hebben hetzelfde doel als in de tabel RAWLagen is omschreven. 14

14 Hoofdstuk Keuze RAW-laag Bij de selectie van de omkaderde button van het lagenmenu verschijnt de onderstaande dialoogbox Keuze RAW-laag Bij het opstarten van het formulier wordt automatisch de listbox Hoofdstuk gevuld. Om de gewenste laag te maken, wordt eerst het hoofdstuk gekozen. Hierna wordt de paragraaf gekozen en vervolgens het artikel. Wanneer een laag één of meerdere materialen bevat, wordt de listbox Materiaal zichtbaar gemaakt. Hieronder treft u schematisch de werking van het programma aan. Inlezen hoofdstuk Inlezen paragraaf Inlezen artikel NEE Knop maak laag zichtbaar Bevat laag een materiaal JA Listbox materiaal zichtbaar Selecteer materiaal Knop maak laag zichtbaar 15

15 Hoofdstuk 4 In de listbox Artikel wordt de waarde Materiaal ingelezen. Als deze waarde Ja is dan wordt de listbox Materiaal zichtbaar gemaakt. Hierna wordt het materiaal voor de laagnaam gekozen. Klik vervolgens op de knop Maak laag. Is de waarde Materiaal Nee, dan wordt de knop Maak Laag zichtbaar. Klik vervolgens op de knop Maak laag waarna de laag wordt aangemaakt. De VBA-code onder de knop Maak laag kijkt in de listbox Artikel of een laag een materiaal bevat. Hierna wordt beslist uit welke listbox de gegevens voor de laag worden gehaald. Dit is dan de listbox Artikel of Materiaal. 4.3 RAW manager Bij de selectie van de omkaderde button van het lagenmenu verschijnt de onderstaande dialoogbox RAW-lagen manager Bij het opstarten van het formulier worden eerst alle in de tekening aanwezige lagen die beginnen met C_ ingelezen. De laagnamen worden weggeschreven in de listbox. De lagen staan in de listbox in volgorde van aanmaken. Hierdoor is het nodig om de laagnamen te sorteren. Na het sorteren worden achter de laagnamen de omschrijvingen met eventueel het materiaal toegevoegd. Met deze dialoogbox kunnen nu de gewenste lagen worden bewerkt. 4.4 Exporteren lagen Bij de selectie van de omkaderde button van het lagenmenu worden alle lagen die beginnen met C_ geëxporteerd naar Ms-Excel. Het maakt niet uit of een laag aan staat, uit staat of bevroreren is. In de spreadsheet wordt in aparte kolomen de de volgende gegevens weergegeven: Laagnaam; RAW-hoofdcode; Werkomschrijving. 16

16 Hoofdstuk 5 5 Nawoord Met deze applicatie hebben de tekenaars nu een hulpmiddel om allemaal dezelfde laagnamen in de tekening toe te passen. Er wordt nu veel tijd bespaard omdat het niet meer nodig is om aan de laag een lijntype en pendikte toe te wijzen. Ook is het beheren van de lagen nu op eenvoudige wijze te realiseren. Het toepassen van de RAW-systematiek in de laagnamen is gelijk een goede start voor het maken van de werkomschrijving. 17

17 Bijlage BIJLAGE I I

- 2 - Op pagina 5 ziet u een voorbeeld van een uitgewerkte gemeentelijke werkbalk, zoals we die hebben opgezet voor de gemeente Leiden.

- 2 - Op pagina 5 ziet u een voorbeeld van een uitgewerkte gemeentelijke werkbalk, zoals we die hebben opgezet voor de gemeente Leiden. 26 september 2005 Binnen gemeenten vinden allerlei tekenwerkzaamheden plaats. Afdelingen als Stedenbouw, Groen, Verkeer, Civiele Techniek, Bouw- en woningtoezicht, Vastgoedbeheer, maken allemaal gebruik

Nadere informatie

Handleiding TWYSK Risicotool. Online webapplicatie voor het vastleggen en beheren van risico-informatie

Handleiding TWYSK Risicotool. Online webapplicatie voor het vastleggen en beheren van risico-informatie Handleiding TWYSK Risicotool Online webapplicatie voor het vastleggen en beheren van risico-informatie Handleiding Twysk risicotool De Twysk risicotool is in opdracht van Twynstra Gudde ontwikkeld als

Nadere informatie

B&S Civiel. www.bakkerspees.nl

B&S Civiel. www.bakkerspees.nl B&S Civiel Voor het gehele proces - van het maken van het bestek tot aan de nacalculatie - biedt Bakker & Spees software die voortdurend aan de praktijk wordt getoetst. Met B&S Civiel kunt u calculeren,

Nadere informatie

1 Calculatie XE, 9.00 update 16 2

1 Calculatie XE, 9.00 update 16 2 1 Calculatie XE, 9.00 update 16 2 1.1 Nieuw: Uitbreidingen n.a.v de ARW 2012 2 1.1.1 Beschrijving / doel 2 1.1.2 Instelling(en) 4 1.1.3 RAW inschrijfstaat rapportage 6 1.1.4 RAW inschrijfstaat rapportage

Nadere informatie

B&S Civiel. www.bakkerspees.nl

B&S Civiel. www.bakkerspees.nl B&S Civiel www.bakkerspees.nl Geïntegreerd pakket Voor het gehele proces - van het maken van het bestek tot aan de nacalculatie - biedt Bakker & Spees software die voortdurend aan de praktijk wordt getoetst.

Nadere informatie

Hoeveelheden. Niet meer en niet minder! Precies wat we nodig hebben!

Hoeveelheden. Niet meer en niet minder! Precies wat we nodig hebben! Hoeveelheden 23 januari 2008 Voor het bepalen van de hoeveelheden in AutoCAD-tekeningen heeft IDEOMA een zeer eenvoudig hulpmiddel ontwikkeld. Het enige dat u hoeft te doen is de macro laden en starten.

Nadere informatie

Gebruikershandleiding personeelsdossier

Gebruikershandleiding personeelsdossier Gebruikershandleiding personeelsdossier Inhoud Handleiding personeelsdossier... 1 1. Inleiding personeelsdossier... 3 2. Inloggen Personeelsdossier... 3 3. Het digitale personeelsdossier... 4 4. De taakbalk

Nadere informatie

ADRES 2000 VOOR WINDOWS

ADRES 2000 VOOR WINDOWS Theun Bollema 2011 Met Adres 2000 voor Windows is het mogelijk om eenvoudige databases te maken of om adressenbestanden (met meer dan 50000 adressen is geen probleem) te beheren. Door zijn opzet kan het

Nadere informatie

10: Statistieken en rapportages met Excel

10: Statistieken en rapportages met Excel 10: Statistieken en rapportages met Excel 1. Omschrijving van deze functie Met PlanningPME heeft u de mogelijkheid om verschillende typen rapporten te maken: Statistieken die geproduceerd worden door de

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over AdminView

Veelgestelde vragen over AdminView Veelgestelde vragen over AdminView S for Software B.V. Gildeweg 6 3771 NB Barneveld tel 0342 820 996 fax 0342 820 997 e-mail info@sforsoftware.nl web www.sforsoftware.nl Inhoudsopgave 1. Algemeen... 2

Nadere informatie

Handleiding RoosterGenerator

Handleiding RoosterGenerator Inleiding Handleiding RoosterGenerator, deel II Handleiding RoosterGenerator Deel II: Aan de slag met RoosterGenerator De module RoosterGenerator is bedoeld als aanvulling op het maken van een competitie

Nadere informatie

Systeemontwikkeling, Hoofdstuk 6, Query s, macro s en rapporten in MS Access 2010

Systeemontwikkeling, Hoofdstuk 6, Query s, macro s en rapporten in MS Access 2010 6. Query s, macro s en rapporten In dit hoofdstuk zetten we de puntjes op de i. Alle processen zullen in de aangemaakte formulieren met de gebruikersmenu s van de secretaris, penningmeester en wedstrijdsecretaris,

Nadere informatie

WMO303 Excel formaat

WMO303 Excel formaat WMO303 Excel formaat Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Excel- formaat... 3 2/5 1 Inleiding In Wmo- Ned is een factuurcontrole opgenomen op basis van het landelijke WMO303- bericht. Hiermee is het mogelijk

Nadere informatie

Overzichten genereren in het FMIS

Overzichten genereren in het FMIS Overzichten genereren in het FMIS 1. Algemeen Het FMIS is een database-applicatie waarin een gigantische set aan gegevens zit. Deze gegevens worden beheerd door gebruik te maken van de verschillende modules:

Nadere informatie

Documentatie Handleiding Hunter-CRM Desktop v1.0

Documentatie Handleiding Hunter-CRM Desktop v1.0 Documentatie Handleiding v1.0 1 Voorwoord Hunter-Desktop is een product van Hunter-CRM. Onze CRM software is gemaakt met het oog op gemak. Deze documentatie bevat een overzicht van de meest gebruikte functionaliteiten

Nadere informatie

HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN

HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN Sportlink Services 28-3-2013 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 1.1 De handleiding... 2 1.2 Onvolkomenheden... 2 2. AAN DE SLAG MET DE FUNCTIONALITEIT DEELNEMERSLIJSTEN...

Nadere informatie

Handleiding GBO Helpdesk voor aanmelders

Handleiding GBO Helpdesk voor aanmelders Inhoud 1 Inleiding... 2 2 In- en uitloggen... 3 2.1 Webadres GBO Helpdesk... 3 2.2 Inloggen... 3 2.3 Wachtwoord wijzigen... 4 2.4 Uitloggen... 4 3 Incidenten... 5 3.1 Incident aanmelden... 5 3.2 Bijlage

Nadere informatie

TER VISIE. Wijziging Standaard RAW Bepalingen. Kabels en leidingen

TER VISIE. Wijziging Standaard RAW Bepalingen. Kabels en leidingen TER VISIE Wijziging Standaard RAW Bepalingen Kabels en leidingen Standaard RAW Bepalingen: Hoofdstuk 01 - Algemene en administratieve bepalingen o Paragraaf 01.09 - Kabels en leidingen RAW Catalogus met

Nadere informatie

Handleiding Wlijn Databeheer Internet

Handleiding Wlijn Databeheer Internet Handleiding Wlijn Databeheer Internet W9000 databeheer internet Leza Horeca & Winkel Management Van Dedemstraat 6 16274 NN Hoorn DATABEHEER INTERNET ( W9000) Voorraad Databeheer Internet Bestaat uit 3

Nadere informatie

INSTRUCT Samenvatting Praktijk Access 2010, H2 SAMENVATTING HOOFDSTUK 2

INSTRUCT Samenvatting Praktijk Access 2010, H2 SAMENVATTING HOOFDSTUK 2 SAMENVATTING HOOFDSTUK 2 Sorteren en filteren in een tabel Sorteren kun je met de knoppen (Oplopend) en (Aflopend). Hiermee zet je records in alfabetische of numerieke volgorde. Er wordt gesorteerd op

Nadere informatie

Deze handleiding is geschikt voor gebruikers van Rekeningbeheren.nl en S4Dunning. Rekeningbeheren.nl is de basis applicatie voor het uitvoeren van acties in batches en kan worden gezien als de lite versie

Nadere informatie

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC

Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Technische nota AbiFire5 Rapporten maken via ODBC Laatste revisie: 29 juli 2009 Inhoudsopgave Inleiding... 2 1 Installatie ODBC driver... 2 2 Systeeminstellingen in AbiFire5... 3 2.1 Aanmaken extern profiel...

Nadere informatie

Systeemontwikkeling, Hoofdstuk 4, Tabellen maken in MS Access 2010

Systeemontwikkeling, Hoofdstuk 4, Tabellen maken in MS Access 2010 4 Tabellen maken in MS Access In dit hoofdstuk starten we met de bouw van ons informatiesysteem met de belangrijkste bouwstenen: de tabellen. 4.1 Starten met MS Access Als je het programma Microsoft Access

Nadere informatie

Zeon PDF Driver Trial

Zeon PDF Driver Trial Zakelijke software voor verkoop, dienstverlening en administratie Handleiding module Document Uitgaande correspondentie genereren Uitgaande correspondentie terugvinden Persoonlijk geadresseerde mailings

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET QDAC VOLLEDIG

AAN DE SLAG MET QDAC VOLLEDIG AAN DE SLAG MET QDAC VOLLEDIG INHOUD Het uiterlijk van QDAC... 2 De rode draad... 4 Openen van een Excel bestand... 4 Totaliseren van velden... 6 Sorteren van velden... 7 Analyses: Gaps... 8 Openen van

Nadere informatie

RAW-bestekken en bijdrage RAW-systematiek Versie april 2012

RAW-bestekken en bijdrage RAW-systematiek Versie april 2012 RAW-bestekken en bijdrage RAW-systematiek Versie april 2012 1. Inleiding Een onderdeel van de gebruikersovereenkomst RAW (Overeenkomst voor het toepassen van de RAW-systematiek) is het afdragen van de

Nadere informatie

Nieuw in KUBUS Spexx 5

Nieuw in KUBUS Spexx 5 Nieuw in KUBUS Spexx 5 KUBUS Spexx5 is een grote update ten opzichte van haar voorganger in diverse opzichten. De belangrijkste vernieuwing is de flexibiliteit bij het kiezen van de gewenste data-bronnen

Nadere informatie

Gebruikershandleiding CEN Editor

Gebruikershandleiding CEN Editor Gebruikershandleiding CEN Editor Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ S O F T W A R E S O L U T I O N S Versies: Versie Datum Toelichting

Nadere informatie

Bijlage Inlezen nieuwe tarieven per verzekeraar

Bijlage Inlezen nieuwe tarieven per verzekeraar ! Bijlage inlezen nieuwe tarieven (vanaf 3.2) Bijlage Inlezen nieuwe tarieven per verzekeraar Scipio 3.303 biedt ondersteuning om gebruikers alle tarieven van de verschillende verzekeraars in één keer

Nadere informatie

Debiteuren Handleiding

Debiteuren Handleiding Debiteuren Handleiding Pagina 1 Voorwoord. In deze debiteuren handleiding leest u hoe u gebruik kunt maken van de debiteurenmodule. Omdat de mogelijkheden en werkwijze vrijwel eindeloos zijn zullen wij

Nadere informatie

ABN-Amro Shuttle Service export database. 1. Inleiding. 2. De Wizard. Functionele documentatie

ABN-Amro Shuttle Service export database. 1. Inleiding. 2. De Wizard. Functionele documentatie ABN-Amro Shuttle Service export database Functionele documentatie rudy@negenborn.net 04/2001 1. Inleiding Connexxion levert een taxidienst aan ABN-Amro. Werknemers van de ABN-Amro kunnen van deze taxidienst

Nadere informatie

Handleiding. CROW Kennisbank. Contentmanagement

Handleiding. CROW Kennisbank. Contentmanagement Handleiding CROW Kennisbank Contentmanagement Inhoudsopgave Inleiding... 2 Hoofdstuk 1 - Navigeren door de inhoudsopgaven... 3 1.1 Indeling inhoudsopgave wijzigen... 3 1.2 Selecteren van titels in de navigatie...

Nadere informatie

Ook op internet wordt gebruik gemaakt van databases, zoals bij Marktplaats en Hyves.

Ook op internet wordt gebruik gemaakt van databases, zoals bij Marktplaats en Hyves. SAMENVATTING HOOFDSTUK 1 Databases Databases worden veel gebruikt. Er worden miljoenen gegevens in opgeslagen, bijvoorbeeld door de overheid, banken, verzekeringsmaatschappijen, boekingssystemen van vliegtuigmaatschappijen,

Nadere informatie

Offective > Producten & Voorraad

Offective > Producten & Voorraad Offective > Producten & Voorraad Producten kunnen ongelimiteerd worden toegevoegd of na selectie worden bewerkt, producten kunt u zelf aanmaken door te klikken op Producten > Producten & Voorraad > Nieuw

Nadere informatie

Stap 5: Groepen en Indelingen

Stap 5: Groepen en Indelingen Stap 5: Groepen en Indelingen Voor de export van de lesgroepen en lesgroepindelingen kunt u gebruik maken van de Douane. Hiervoor is een speciale SOM douaneinrichting beschikbaar. Dit scherm is te benaderen

Nadere informatie

Uw eigen vragen maakt u eenmaal aan en kunt u gebruiken bij elke inspectie.

Uw eigen vragen maakt u eenmaal aan en kunt u gebruiken bij elke inspectie. Vanaf deze versie is het mogelijk uw inspectie uit te breiden met eigen vragen, uw eigen vragen kunt u koppelen aan bijvoorbeeld de vloeren, daken, gevels of installaties. Uw eigen vragen maakt u eenmaal

Nadere informatie

Koppeling met een database

Koppeling met een database PHP en MySQL Koppeling met een database 11.1 Inleiding In PHP is het eenvoudig om een koppeling te maken met een database. Een database kan diverse gegevens bewaren die met PHP aangeroepen en/of bewerkt

Nadere informatie

Handleiding. Act! SnelStart Connect Pro. handleiding. Act! SnelStartConnect Pro. Versie 1.0 3-4-2014

Handleiding. Act! SnelStart Connect Pro. handleiding. Act! SnelStartConnect Pro. Versie 1.0 3-4-2014 Act! SnelStartConnect Pro Handleiding Versie 1.0 3-4-2014 Inleiding Met SnelStart Connect Pro kunt uw Act!-database koppelen met uw SnelStart boekhouding. SnelStart Connect Pro biedt u de mogelijkheid

Nadere informatie

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave

PlanCare Dossier V11.4 Carrouselkaarten. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding... 2 maken... 2 Matrixkaart... 3 Open vragen kaart... 5 wijzigen... 6 verwijderen... 7 gebruiken... 7 Handelingen met huidige selectie... 8 PlanCare Dossier V11.4 - Pagina 1 van

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van XML-bestanden ten behoeve van DiginBFT (Excel 2007)

Handleiding voor het maken van XML-bestanden ten behoeve van DiginBFT (Excel 2007) Handleiding voor het maken van XML-bestanden ten behoeve van DiginBFT (Excel 2007) 1. Inleiding DiginBFT, de digitale indiening van financiële verantwoordingsdocumenten van notarissen en gerechtsdeurwaarders

Nadere informatie

W2105 Import Externe Bestanden

W2105 Import Externe Bestanden W2105 Import Externe Bestanden www.mpluskassa.nl Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 Toevoegen artikel import...4 3 Wijzigen artikel import...9 W2105 Import Externe Bestanden 2 1 Inleiding In deze handleiding

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE BEHEERDERS HANDLEIDING

INHOUDSOPGAVE BEHEERDERS HANDLEIDING INHOUDSOPGAVE BEHEERDERS HANDLEIDING Login...2 Gebruikte symbolen...3 Bewerken diensten...5 Bewerken evenementen...6 Bewerken ledensoort...7 Bewerken tijden...8 Schema soort...9 Schema schema tijden...10

Nadere informatie

Deze zelfstudie maakt gebruik van de module Profielen en Ontwerpen. Opmerking: Deze zelfstudie kan niet worden uitgevoerd met LISCAD Lite.

Deze zelfstudie maakt gebruik van de module Profielen en Ontwerpen. Opmerking: Deze zelfstudie kan niet worden uitgevoerd met LISCAD Lite. # $ + K Een Lengteprofiel CAD bestand Aanmaken Deze zelfstudie maakt gebruik van de module Profielen en Ontwerpen. Opmerking: Deze zelfstudie kan niet worden uitgevoerd met LISCAD Lite. Doelstelling Het

Nadere informatie

KlinAdministratie 2.0 Handleiding

KlinAdministratie 2.0 Handleiding KlinAdministratie 2.0 Handleiding Voorjaar 2006 Klinkijk Handleiding 1 Hoofdmenu Het hoofdmenu van Klinkijk heeft drie onderdelen. Van rechts naar links. Help Geeft informatie over de versie. Service Bewerken

Nadere informatie

Nederlandse Culturele Sportbond Afdeling Wedstrijdzwemmen

Nederlandse Culturele Sportbond Afdeling Wedstrijdzwemmen Nederlandse Culturele Sportbond Afdeling Wedstrijdzwemmen Nederlandse Culturele Sportbond Afdeling Wedstrijdzwemmen 2005 NCS Commissie Wedstrijdzwemmen Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie gebruikers handleiding

15 July 2014. Betaalopdrachten web applicatie gebruikers handleiding Betaalopdrachten web applicatie gebruikers handleiding 1 Overzicht Steeds vaker komen we de term web applicatie tegen bij software ontwikkeling. Een web applicatie is een programma dat online op een webserver

Nadere informatie

Landelijk Indicatie Protocol (LIP)

Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Handleiding Landelijk Indicatie Protocol programma pagina 1 of 18 Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Welkom bij LIP Lip is ontstaan uit een toegevoegde module aan het kraamzorg administratie pakket van

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

B3Partners. Beheerhandleiding Datastorelinker 4.2. Gewijzigd: 28 maart 2014. B3Partners BV Bedrijvenpark Lage Weide Zonnebaan 12c 3542 EC Utrecht

B3Partners. Beheerhandleiding Datastorelinker 4.2. Gewijzigd: 28 maart 2014. B3Partners BV Bedrijvenpark Lage Weide Zonnebaan 12c 3542 EC Utrecht Beheerhandleiding Datastorelinker 4.2 Gewijzigd: 28 maart 2014 B3Partners B3Partners BV Bedrijvenpark Lage Weide Zonnebaan 12c 3542 EC Utrecht T 030 214 2081 F 030 2411297 E info@b3partners.nl I www.b3partners.nl

Nadere informatie

De teamleider is een coördinator van de lotenverkoop binnen uw vereniging, hij of zij heeft een aantal lotenverkopers onder zich.

De teamleider is een coördinator van de lotenverkoop binnen uw vereniging, hij of zij heeft een aantal lotenverkopers onder zich. 1. Inleiding Hieronder vindt u uitgebreide informatie over het invoeren van lotenkopers. U vindt hier alles over het gebruik van de knoppen en achterliggende invoer- en beheerschermen. 2. Het gemak van

Nadere informatie

Handleiding 103: Collecte Database (CDB) voor Wijkhoofden

Handleiding 103: Collecte Database (CDB) voor Wijkhoofden Handleiding 103: Collecte Database (CDB) voor Wijkhoofden Gebruik handleiding 103: Deze handleiding is bestemd voor wijkhoofden en Vrienden die gegevens gaan verwerken en bewerken in een wijk binnen een

Nadere informatie

Gebruikers Toevoegen. EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl Support.EasySecure.nl. v2.0.11 22-09-2014

Gebruikers Toevoegen. EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl Support.EasySecure.nl. v2.0.11 22-09-2014 Gebruikers Toevoegen EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl Support.EasySecure.nl v2.0.11 22-09-2014 In deze handleidingen worden de volgende functies binnen de IdentySoft software

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010

www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 www.dubbelklik.nu Handleiding Access 2010 Deze handleiding is onderdeel van Dubbelklik, een lesmethode Technologie, ICT/ Loopbaanoriëntatie en Intersectoraal Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 9 Nieuwsbrief 9 Introductie Visual Steps 10 Wat heeft u nodig? 11 Hoe werkt u met dit boek?

Inhoudsopgave Voorwoord 9 Nieuwsbrief 9 Introductie Visual Steps 10 Wat heeft u nodig? 11 Hoe werkt u met dit boek? Inhoudsopgave Voorwoord... 9 Nieuwsbrief... 9 Introductie Visual Steps... 10 Wat heeft u nodig?... 11 Hoe werkt u met dit boek?... 12 Uw voorkennis... 13 De volgorde van lezen... 14 De schermafbeeldingen...

Nadere informatie

Login. Login pagina Bardiensten On-Line. Alvorens men met het bardiensten on-line programma kan werken dient men eerst in te loggen.

Login. Login pagina Bardiensten On-Line. Alvorens men met het bardiensten on-line programma kan werken dient men eerst in te loggen. INHOUDSOPGAVE Login... 2 Gebruikte symbolen... 3 Bewerken diensten... 5 Bewerken evenementen... 6 Bewerken ledensoort... 7 Bewerken tijden... 8 Schema soort... 9 Schema schema tijden... 10 Bewerken Verenigings

Nadere informatie

Handleiding Merge items

Handleiding Merge items Handleiding Merge items Copyright, Connexys Versie 3.2.0.1-30 september 2013 Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of

Nadere informatie

COMMUNICATIE. 2005 WisseQ/WoWie

COMMUNICATIE. 2005 WisseQ/WoWie COMMUNICATIE I Communicatie Inhoudsopgave Voorwoord 0 1 Part I Introductie 1 Inleiding... 2 5 Part II Uitwisseling en samenvoegen 1 Hoofdkantoor... 6 2 Bijkantoor... 7 8 Part III Bijkantoor naar hoofdkantoor

Nadere informatie

Startgids 061 Nieuw product aanmaken en wijzigen

Startgids 061 Nieuw product aanmaken en wijzigen Startgids 061 Nieuw product aanmaken en wijzigen In deze startgids wordt uitleg gegeven hoe u nieuwe producten kunt aanmaken en wijzigen in de Safe Concept webapplicatie. Inhoud Een nieuw product aanmaken

Nadere informatie

Soweco uren registratie. Titel. Document : Handleiding Weburen Release : 27-3-2013. : Soweco uren registratie

Soweco uren registratie. Titel. Document : Handleiding Weburen Release : 27-3-2013. : Soweco uren registratie Soweco uren registratie 1 Wijzigingsblad Wijzigingsblad handleiding Datum Gewijzigd onderdeel Omschrijving 27-3-13 Aanmaken en goedkeuren, pag 6 Met een druk op de knop kunt u nu alle sheets voor een bepaalde

Nadere informatie

Export/Import van Straten

Export/Import van Straten Technische nota AbiFire v5.4/v6.1 Export/Import van Straten Laatste revisie: 4 juli 2012 Inhoudopgave 1 Inleiding... 1 2 Overzicht van de gegevens in de import/export... 2 3 Export gegevens van de straten...

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET DE QDAC AUDITFILE VIEWER

AAN DE SLAG MET DE QDAC AUDITFILE VIEWER AAN DE SLAG MET DE QDAC AUDITFILE VIEWER INHOUD Inleiding... 2 Het uiterlijk van QDAC light... 2 Bestandsformaten... 2 Standaardanalyses... 3 Filters en knoppen... 3 De rode draad... 4 Openen van een Auditfile...

Nadere informatie

HANDLEIDING FRIREC. Versie 1.2.2

HANDLEIDING FRIREC. Versie 1.2.2 HANDLEIDING FRIREC Versie 1.2.2 Handleiding Frirec voor Windows receptuurprogramma Gefeliciteerd met de aanschaf van FRIREC. Het Programma FRIREC FRIREC is een programma dat speciaal is ontwikkeld voor

Nadere informatie

Urenverantwoording - instellingen

Urenverantwoording - instellingen Inleiding Dit document geeft een kort overzicht van de te nemen stappen om de Urenverantwoording module in gebruik te kunnen nemen. Let op: Als de Urenverantwoording module geactiveerd is dan worden de

Nadere informatie

Tips en Tricks basis. Microsoft CRM Revisie: versie 1.0

Tips en Tricks basis. Microsoft CRM Revisie: versie 1.0 Tips en Tricks basis Microsoft CRM 2016 Revisie: versie 1.0 Datum: 23/03/2016 Inhoud 1. Basisinstellingen... 3 1.1 INSTELLEN STARTPAGINA... 3 1.2 INSTELLEN AANTAL REGELS PER PAGINA... 3 2. Algemene bediening...

Nadere informatie

Offective > CRM > Vragenlijst

Offective > CRM > Vragenlijst Offective > CRM > Vragenlijst Onder het menu item CRM is een generieke vragenlijst module beschikbaar, hier kunt u zeer uitgebreide vragenlijst(en) maken, indien gewenst met afhankelijkheden. Om te beginnen

Nadere informatie

ADAPTABLE. Microsoft Dynamics TM NAV. Manufacturing Foundation 5.0 Snelzoekgidsen

ADAPTABLE. Microsoft Dynamics TM NAV. Manufacturing Foundation 5.0 Snelzoekgidsen ADAPTABLE Microsoft Dynamics TM NAV Manufacturing Foundation 5.0 Snelzoekgidsen Inhoudsopgave Productie instellen Setup Guide 1... Een artikelkaart maken Setup Guide 2... Een productiestuklijst maken Setup

Nadere informatie

Offective > Verkoop > Offertes

Offective > Verkoop > Offertes Offective > Verkoop > Offertes Met Offective kunt u ongelimiteerd offertes maken, na het klikken op het menu item Verkoop > Offertes komt onderstaand scherm, hier heeft u direct overzicht van de verschillende

Nadere informatie

Om een leveranciersbestand in te lezen kunnen de volgende stappen aangehouden worden:

Om een leveranciersbestand in te lezen kunnen de volgende stappen aangehouden worden: MATRIXKOZIJN VERSIE 3.17.0 IMPORTMODULE Om een leveranciersbestand in te lezen kunnen de volgende stappen aangehouden worden: Selecteer de Leverancier 1) Selecteer de gewenste leverancier en kies voor

Nadere informatie

Migreren naar Access 2010

Migreren naar Access 2010 In deze handleiding Het uiterlijk van Microsoft Access 2010 verschilt aanzienlijk van Access 2003. Daarom hebben we deze handleiding gemaakt, zodat u niet te veel tijd hoeft te besteden aan het leren werken

Nadere informatie

9. MEMO'S. Handleiding Unit4 Auditor 8.1 Pagina 100 van 260

9. MEMO'S. Handleiding Unit4 Auditor 8.1 Pagina 100 van 260 9. MEMO'S In Unit4 Auditor kunt u in een uit te voeren taak een aantekening toevoegen. In de aantekening beschrijft u de bevindingen met betrekking tot de uitvoering van de betreffende taak. Daarnaast

Nadere informatie

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN CORFLAT II. Handleiding

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN CORFLAT II. Handleiding FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN CORFLAT II Handleiding Inhoud 1 INLEIDING 2 2 TOEGANG TOT DE TOEPASSING 2 3 MENU 3 4 LIJST VAN UITGAANDE STROMEN 4 4.1 BETEKENIS VAN DE KOLOMMEN 4 4.2 MOGELIJKE ACTIES OP DE

Nadere informatie

Offective > Verkoop > Offertes

Offective > Verkoop > Offertes Offective > Verkoop > Offertes Met Offective kunt u ongelimiteerd offertes maken, na het klikken op het menu item Verkoop > Offertes komt onderstaand scherm, hier heeft u direct overzicht van de verschillende

Nadere informatie

Offective > Projecten > Mijn projecten of Projecten

Offective > Projecten > Mijn projecten of Projecten Offective > Projecten > Mijn projecten of Projecten In het menu item mijn projecten ziet u alle projecten welke gekoppeld zijn aan de groep waarvoor u bent geautoriseerd en waarbij u opgevoerd bent als

Nadere informatie

PM Toolbox. Software handleiding. Software bij het boek Projectmanagement door Roel Grit Website: www.grit-projectmanagement.wolters.

PM Toolbox. Software handleiding. Software bij het boek Projectmanagement door Roel Grit Website: www.grit-projectmanagement.wolters. PM Toolbox Software handleiding Software bij het boek Projectmanagement door Roel Grit Website: www.grit-projectmanagement.wolters.nl Ontwikkeld door Info/Q automatisering Website: www.infoq.nl Roel Grit,

Nadere informatie

1 Calculatie XE, 9.00 update 21 2

1 Calculatie XE, 9.00 update 21 2 1 Calculatie XE, 9.00 update 21 2 1.1 Nieuw: Uitbreidingen n.a.v de ARW 2012 2 1.1.1 Beschrijving / doel 2 1.1.2 Instelling(en) 3 1.1.3 RAW inschrijfstaat rapportage 4 1.2 Nieuw: Optimalisatie variabelen

Nadere informatie

Update documentatie. KraamZorgCompleet versie 4.0. KraamzorgCompleet versie 4.0

Update documentatie. KraamZorgCompleet versie 4.0. KraamzorgCompleet versie 4.0 Update documentatie KraamZorgCompleet versie 4.0 KraamzorgCompleet versie 4.0 Inhoudsopgave Update documentatie versie 4.0 Hoofdstuk 1 Declareren partusassistentie...1 1.1 Declareren partusassistentie

Nadere informatie

Tips & Trucs Gebruikerssessies 22 en 23 november 2012 Roy Bazen

Tips & Trucs Gebruikerssessies 22 en 23 november 2012 Roy Bazen Tips & Trucs Gebruikerssessies 22 en 23 november 2012 Roy Bazen Inhoudsopgave 1. Afdrukinstellingen per klant 2. Reisroute 3. Hernoemen van velden 4. Zoeken middels geavanceerde selectie 5. Sales Forecast

Nadere informatie

Access. Module 0. Access, versie 97 (UK) Nummer: 012 (11062002) The Courseware Company

Access. Module 0. Access, versie 97 (UK) Nummer: 012 (11062002) The Courseware Company Access Module 0 Access, versie 97 (UK) Nummer: 012 (11062002) Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

WMO303 Excel formaat

WMO303 Excel formaat versie datum Opmerking Auteur 1.0 29 8 2014 Initieel Berend Kruit 1.1 28 11 2014 Diverse kleine aanpassingen Berend Kruit 1.2 19 12 2014 Kolom beschikkingnummer toegevoegd Berend Kruit WMO303 Excel formaat

Nadere informatie

Handleiding Factureren 7x24

Handleiding Factureren 7x24 Handleiding Factureren 7x24 HOME Met Factureren 7x24 kunt u online u facturen samenstellen en inboeken. U kunt de facturen printen en per post versturen, maar u kunt ze ook automatisch e-mailen, of elektronisch

Nadere informatie

4orange Connect. 4orange, 2015. Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl

4orange Connect. 4orange, 2015. Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 4orange Connect 4orange, 2015 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 Inhoud Inhoud... 2 1. Achtergrond... 3 2) Browsen... 4 3) Scheduler... 4 4) Frequenties en kruistabellen... 4 5)

Nadere informatie

Handleiding wijzigingen in Kindkans

Handleiding wijzigingen in Kindkans Handleiding wijzigingen in Kindkans 14 november 2014 Inhoudsopgave 1. Toelaatbaarheidsverklaringen... 3 Nieuw tabblad bij Hulpvraag... 3 Evaluatie toevoegen... 5 Standaardbrief genereren... 7 Status TLV

Nadere informatie

Central Station Versie 2.2, 05-05-2011

Central Station Versie 2.2, 05-05-2011 Central Station Versie 2.2, 05-05-2011 2 / 13 Inhoud 1 Inleiding... 5 1.1 Schrijfwijze... 5 1.2 Veel gebruikte termen... 5 1.3 Afkortingen... 5 1.4 Meer informatie... 5 1.5 Doel van de handleiding... 6

Nadere informatie

Handleiding werkwijze e-bestel site Smulders

Handleiding werkwijze e-bestel site Smulders Handleiding werkwijze e-bestel site Smulders - Aanmelden: Het aanmelden gebeurt door als eerste het adres in te vullen op uw microsoft internet explorer pagina. De naam van het adres is: http://www.smulders-bv.nl/

Nadere informatie

Ridder R8 Financieel: openen nieuw boekjaar

Ridder R8 Financieel: openen nieuw boekjaar Ridder R8 Financieel: openen nieuw boekjaar Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 1. Nieuw boekjaar - Ridder R8 v8... 2 2. Journaalposten verplaatsen naar historie... 6 3. Koppeling met AccountView... 8 4.

Nadere informatie

Handleiding Versie 3.0

Handleiding Versie 3.0 Handleiding Versie 3.0 Handleiding In deze handleiding wordt de functionaliteit van het NIB programma per scherm beschreven. Eerste toegang tot het programma Als het programma wordt opgestart moet u eerst

Nadere informatie

Count-e Statistieken. Statistieken

Count-e Statistieken. Statistieken Count-e Statistieken 1. Voorbereiding... 2 1.1. Statistiek definities... 3 2. Afdrukken Statistieken... 5 3. Functies gebruiken... 6 3.1. Veldinhoud selecteren... 6 3.2. Celinhoud tonen... 6 3.3. Velden

Nadere informatie

MatrixKozijn OrderRegistratie 3.2 SP2 Build 509

MatrixKozijn OrderRegistratie 3.2 SP2 Build 509 MatrixKozijn OrderRegistratie 3.2 SP2 Build 509 Nieuw Bestelorder De inkomststatus in het zoekscherm voor bestelorders bevat betere omschrijvingen en wordt gekleurd weergegeven. Indien er geen leverdata

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding Training MANUAL DE USUARIO NAC SPORT ELITE Version 1.3.400 Nacsport Training wwww.nacsport.com 1 Index 1- AFBEELDINGEN 2- OEFENINGEN 3- TRAINING 4- KALENDER Nacsport Training wwww.nacsport.com

Nadere informatie

Inhoudsopgave Wat zijn Leads in Plan-IT?... 3 Hoe zet ik de Leads functionaliteit aan in Plan-IT?... 4 Wat zijn de statussen en hoe werken ze?...

Inhoudsopgave Wat zijn Leads in Plan-IT?... 3 Hoe zet ik de Leads functionaliteit aan in Plan-IT?... 4 Wat zijn de statussen en hoe werken ze?... Leads Versie 1.0 Inhoudsopgave Wat zijn Leads in Plan-IT?... 3 Hoe zet ik de Leads functionaliteit aan in Plan-IT?... 4 Wat zijn de statussen en hoe werken ze?... 5 Wat zijn categorieën en hoe werken ze?...

Nadere informatie

WERKOMGEVING... 3 INSTELLINGEN... 3 BASISVAARDIGHEDEN... 3 INVOEREN GEGEVENS... 3 OPMAAK... 3

WERKOMGEVING... 3 INSTELLINGEN... 3 BASISVAARDIGHEDEN... 3 INVOEREN GEGEVENS... 3 OPMAAK... 3 Competentieprofiel Excel Basis De gebruiker van dit document mag: het werk kopiëren, verspreiden en doorgeven, evenals afgeleide werken maken, onder de volgende voorwaarden: Naamsvermelding. De gebruiker

Nadere informatie

HANDLEIDING RAPPORTEN

HANDLEIDING RAPPORTEN HANDLEIDING RAPPORTEN Versie 2.0 dd 13/10/2014 Versie 2.1 dd 03/04/2015 Inhoudstabel VAN START MET DE RAPPORTEN... 2 1 EEN TOETS TOEVOEGEN... 3 MOGELIJKHEID 1: PROEVEN PER KLAS... 3 MOGELIJKHEID 2: INVOEREN

Nadere informatie

Nieuw in versie Autoflex 9.1

Nieuw in versie Autoflex 9.1 Nieuw in versie Autoflex 9.1 Onderstaande items zijn veranderd dan wel toegevoegd in versie 9.1. De geel gearceerde items worden erna wat verder uitgediept met schermvoorbeelden. Verkoop Mogelijkheid voor

Nadere informatie

Aan de slag met AdminView

Aan de slag met AdminView Aan de slag met AdminView uitgebreide handleiding S for Software B.V. Gildeweg 6 3771 NB Barneveld tel 0342 820 996 fax 0342 820 997 e-mail info@sforsoftware.nl web www.sforsoftware.nl Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

HANDLEIDING OPNAME INVENTARIS

HANDLEIDING OPNAME INVENTARIS HANDLEIDING OPNAME INVENTARIS 1 Algemene werking Vanaf de uitgave Professional voorziet Wings Logistiek de mogelijkheid om stockgegevens in te lezen via één of meerdere ASCII-bestanden (Verrichting Inventaris

Nadere informatie