Positie peuterspeelzaalwerk nu en in de toekomst. Handreiking voor peuterspeelzalen bij het bepalen van een nieuwe toekomst

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Positie peuterspeelzaalwerk nu en in de toekomst. Handreiking voor peuterspeelzalen bij het bepalen van een nieuwe toekomst"

Transcriptie

1 Positie peuterspeelzaalwerk nu en in de toekomst Handreiking voor peuterspeelzalen bij het bepalen van een nieuwe toekomst 1

2 2

3 Inhoudsopgave VOORWOORD 5 1. INLEIDING 7 2. ONTWIKKELINGEN Wensen en behoeften ouders De rol van de gemeente en de wmo Peuterspeelzalen Kinderopvang Harmonisatie Stimuleringsmaatregel Vorming Centra Jeugd en Gezin UITGANGSPOSITIE Peuterspeelzalen Klanten Overheid Ketenpartners Financiers (gemeenten) Concurrentie Conclusies en kansen voor peuterspeelzaalwerk VISIE Visie op ontwikkelingen en uitgangspositie Voorwaarden voor verandering en innovatie ONTWIKKELINGSSTRATEGIEËN Ontwikkelingsrichtingen Uitwerking ontwikkelingsstrategieën peuterspeelzaalwerk Regulier peuterspeelzaalwerk met VVE Samenwerking met kinderopvang 27 I. Gecombineerde peutergroepen 27 II. Buitenschoolse opvang (bso) 29 III. Gastouderopvang Fuseren met kinderopvang Productontwikkeling 31 I. Verlengd dagdeel peuterspeelzaalwerk 32 II. Uitbreiding dagdelen 33 III. Peutercentra opgenomen in gemeentelijke register kinderopvang 33 IV. Halve dag peuteropvang 37 V. Buitenschoolse opvang 37 VI. Gecombineerd aanbod 38 3

4 4

5 Voorwoord Als onderdeel van de kabinetsplannen verscheen op 13 juli 2007 de beleidsbrief Samen spelen, samen leren. In haar beleidsbrief gaf staatssecretaris Sharon Dijksma aan dat het kabinet de ontwikkeling van kinderen van nul tot vier jaar centraal wil stellen, waarbij de taalontwikkeling van essentieel belang wordt gevonden. Het kabinet onderschrijft het belang van educatieve programma s die kinderen in hun taalontwikkeling stimuleren. Alle kinderen, die dat nodig hebben, moeten aan deze vorm van educatie kunnen deelnemen. Om dit alles te bewerkstelligen wil het kabinet een overzichtelijk systeem van financiële tegemoetkoming aan ouders realiseren, los van welke voorziening wordt gekozen. Hiervoor is volgens het kabinet een sluitend systeem van voorzieningen voor kinderen van nul tot vier jaar nodig. Men wil een dergelijk sluitend systeem bewerkstelligen door het nemen van maatregelen die resulteren in harmonisering van de regelgeving van voorzieningen voor kinderen van nul tot vier jaar (peuterspeelzalen, kinderdagverblijven en voorscholen). Het kabinet vindt het daarbij belangrijk dat er ruimte blijft voor diversiteit in de uitvoering. Sindsdien kom je de term Harmonisatie overal tegen. Op het moment van het verschijnen van deze handreiking is er nog weinig te zeggen over het tijdstip van een invoering van het gewenste overzichtelijke systeem van financiële tegemoetkoming aan ouders. De eerste aandacht ligt nu bij de uitbreiding van de VVE en bij het kwaliteits aspect. Wel wordt er binnen de sector peuterspeelzaalwerk meer dan ooit de noodzaak gevoeld zich te bezinnen op de toekomst. Er zijn kansen, maar ook bedreigingen. Los van de harmonisatie ervaart de sector ook steeds vaker, als gevolg van beklemmende lokale subsidievoorwaarden, belemmeringen om een meer vraaggericht aanbod te realiseren. Dit terwijl de vraag van ouders in toenemende mate verder gaat dan het standaard aanbod van bijvoorbeeld twee dagdelen per week en een beperkte openstelling. Wij hopen dat deze handreiking organisaties die peuterspeelzaalwerk aanbieden helpt bij het bepalen van de toekomstige positie van het peuterspeelzaalwerk in de lokale samenleving. Ton Biesta Lid vanuit peuterspeelzaalwerk van het branchebestuur MOgroep Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening. 5

6 6

7 1. Inleiding Het peuterspeelzaalwerk is volop in beweging. Nieuwe ontwikkelingen zorgen ervoor dat peuterspeelzaalondernemers zich opnieuw moeten beraden welke positie zij willen innemen, voor nu en in de toekomst. Mede door de groei van en de dalende kosten van de kinderopvang en het gebruik van VVE door de kinderopvang staat de positie van peuterspeelzalen onder druk. Tegelijkertijd zijn de peuterspeelzalen nooit eerder zo n sterke partner geweest in het lokale jeugdbeleid, brede school en VVE. Maar ook het beleidsvoornemen van het kabinet om peuterspeelzalen en kinderdagverblijven te harmoniseren dwingt peuterspeelzaalondernemers in beweging te komen en positie te kiezen. Vragen als, samenwerken of fuseren met kinderopvang of op eigen kracht werken aan productontwikkeling en een nieuwe toekomst, zijn hierbij relevant. Dit document dient als handreiking voor peuterspeelzalen bij het bepalen hoe die toekomst tegemoet te treden. Het beschrijft een aantal belangrijke ontwikkelingen, de uitgangspositie voor peuterspeelzalen en een visie hierop. Daarnaast wordt er een aantal mogelijke ontwikkelingsrichtingen voor peuterspeelzalen behandeld. Die ontwikke lingsrichtingen zijn gebaseerd op praktijkvoorbeelden of voornemens van verschillende organisaties. Deze organisaties staan achterin de handreiking vermeld. 7

8 8

9 2. Ontwikkelingen 2.1 Wensen en behoeften ouders Peuterspeelzalen worden steeds vaker geconfronteerd met de wens van ouders om hun kinderen langer en vaker de peuterspeelzaal te laten bezoeken. Uit onderzoek in Arnhem en Overbetuwe blijkt dat 40% van de klanten hun kind meer dan twee dagdelen naar de peuterspeelzaal wil brengen en dat 50% hun kind graag langer wil brengen 1. Hiermee geven ouders aan de peuterspeelzalen te willen gebruiken voor zowel peuterspeelzaalwerk als kinderopvang. Peuterspeelzalen constateren ook een trek van kinderen van de peuterspeelzaal naar de kinder opvang. Deze trend wordt mede veroorzaakt door de economische ontwikkelingen in Nederland. Steeds meer ouders, voornamelijk vrouwen, gaan participeren in het arbeidsproces. Dit wordt ook gestimuleerd door de overheid. De arbeidsparticipatie van vrouwen is in de periode toegenomen met ruim 2,5 procentpunt tot 55,8%. Gemiddeld werkt de vrouw 24 uur per week 2. Uit onderzoek in Zeeland door Scoop blijkt dat van de jonge moeders zelfs 70% meer dan twaalf uur per week werkt. De verwachting is dat de stijging van de arbeidspartici patie van vrouwen de komende jaren doorzet. Indien de arbeidsparticipatie van niet-westerse allochtonen ook toeneemt, zal de vraag naar kinderopvang vanuit deze groep sterk toenemen. Te meer daar het gemiddelde aantal kinderen per gezin voor deze groep grofweg het dubbele is van het aantal kinderen in autochtone gezinnen. Aangezien allochtone kinderen relatief vaak een peuterspeelzaal bezoeken, kan de behoefte om de peuterspeelzaal ook te gebruiken als opvangvoorziening vanuit deze groep sterk stijgen. Tevens blijkt het gebruik van de informele kinderopvang voor nul tot vier- jarige sterk af te nemen. Dit wordt gedeeltelijk gecompenseerd door een toename van het gebruik van de formele kinderopvang waaronder opvang door een gastouder. Het gebruik van formele gastouders heeft de laatste jaren een vlucht genomen doordat kinderoppas door familie ook onder de Wet kinderopvang kan plaatsvinden. Het minder gebruik kunnen maken van informele kinderopvang kan ook leiden tot een grotere behoefte van ouders om de peuterspeelzaal als opvangvoorziening te gebruiken. Ouders hebben in toenemende mate de behoefte om zelf een zogenaamd dagarrangement voor hun kind(-eren) samen te stellen. Hiervoor doen ze een beroep op verschillende voorzieningen. Om te kunnen werken zoeken ze een opvangvoorziening in de vorm van bijvoorbeeld een oppas, gastouder of kinderdagverblijf. Maar ze vinden het ook belangrijk dat hun kind kan spelen met buurtgenootjes en goed voorbereid naar school gaat. Hiervoor maken ze dan graag gebruik van de peuterspeelzaal. Een flexibel en op elkaar afgestemd aanbod van de verschillende voorzieningen maakt dat ouders daadwerkelijk keuze vrijheid hebben en hun eigen arrangement kunnen samenstellen. Verder blijkt dat ouders, vooral moeders, tijdens de eerste levensjaren van hun kind hier graag zelf voor willen zorgen. Het liefst gaan ze weer aan het werk na het verstrijken van de babyfase. Opmerkelijk is dat zij hier (nog) niet naar handelen. De vraag naar dagopvang is de afgelopen jaren namelijk sterk gestegen en blijft de komende jaren ook toenemen. Indien gehoor wordt gegeven aan de vraag uit de samenleving om net als in het 1 Bron: Nieuwsbrief LPP 2 Bron: Sectorvisie kinderopvang ING Economisch Bureau 9

10 buitenland het ouderschapverlof te verruimen zullen aanzienlijk meer kinderen op oudere (peuter)leeftijd de dagopvang instromen. 2.2 De rol van de gemeente en de Wmo Met de invoering van de Wmo hebben gemeenten de verantwoordelijkheid gekregen om op negen prestatievelden een samenhangend beleid te ontwikkelen en uit te voeren en hierop resultaten neer te zetten. Peuterspeelzalen kunnen hierbij op de volgende twee prestatievelden een belangrijke rol spelen voor gemeenten. 1. bevordering van sociale samenhang en leefbaarheid in dorpen, wijken en buurten. 2. op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen met problemen met het opgroeien en ondersteuning van ouders met problemen met opvoeden. Peuterspeelzalen zullen hun aanbod c.q. dienstverlening dusdanig moeten samenstellen dat deze in de behoeften van gemeenten voorziet en past in het jeugdbeleid. Alleen dan zullen gemeenten bereid zijn te investeren in peuterspeelzaalwerk. In 2006 is de uitgave peuterspeelzalen: midden in het maatschappelijke veld verschenen, waarin nader wordt ingegaan op de rol van het peuterspeelzaalwerk binnen onder andere de Wmo (MOgroep, 2006). 2.3 Peuterspeelzalen Peuterspeelzalen kunnen trots zijn op de sterke professionaliseringsslag die de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden. Mede gestimuleerd door het project Sterk Peuterspeelzaalwerk van de MOgroep. De bedrijfsvoering is versterkt en de kwaliteit van de dienstverlening verbeterd. Er is en wordt steeds meer geïnvesteerd in VVEprogramma s en een inhoudelijke aansluiting bij het basisonderwijs. Veel peuterspeelzalen zijn betrokken bij de brede schoolontwikkeling en vinden hierin een plek. Naast de samenwerking met scholen vindt er ook een intensivering plaats van de samenwerking met andere partijen die actief zijn rond het jonge kind. Peuterspeelzalen zijn zich steeds meer bewust van hun functie en rol in het maatschappelijke veld en handelen hiernaar. Hoewel het belang van peuterspeelzaalwerk door zowel ouders als landelijke en lokale overheid wordt onderkend en ervaren neemt het aantal kinderen dat gebruik maakt van deze voorziening af. Dit wordt mede veroorzaakt door het ontbreken van een structurele financiering waarmee peuterspeelzaalwerk kan worden neergezet als basisvoorziening voor alle kinderen. Peuterspeelzalen zijn en blijven voorlopig sterk afhankelijk van de gemeente lijke prioriteiten. Met een meer markt- en vraaggeoriënteerde benadering proberen peuterspeelzalen hiervoor een oplossing te vinden. Veel peuterspeelzalen weten hun positie te versterken door te fuseren met andere organisaties. Fusies vinden zowel plaats met organisaties binnen de branche als met organisaties buiten de branche. In dit laatste geval zijn het met name de kinderopvang- en welzijnsorganisaties waarmee gefuseerd wordt. In mindere mate geldt dit voor het onderwijs. Fusies vinden vooral plaats ter versterking van de bedrijfsvoering. Bij fusies met organisaties buiten de branche speelt het kunnen voorzien in een geïntegreerd aanbod zoals dagarrangementen ook een belangrijke rol. 10

11 2.4 Kinderopvang De kinderopvang is lange tijd door de overheid gezien als arbeidsmarktinstrument. Het stelt ouders in staat werk en zorg voor hun kind(eren) te combineren, wat een voorwaarde is voor economische ontwikkeling. Steeds meer onderzoeken wijzen uit dat kinderopvang ook goed is voor de ontwikkeling van kinderen. Het leidt tot minder onaangepast gedrag op latere leeftijd en betere studieresultaten. De kinderopvang profileert zich dan ook steeds sterker op dit punt. Hiermee geeft zij aan eenzelfde functie te vervullen als de peuterspeelzalen waar de ontwikkeling van het kind centraal staat. De overheid onderkent de toegevoegde waarde van kinderopvang en investeert hier sterk in. De kosten van de kinderopvang zijn de laatste jaren voor ouders aanzienlijk afgenomen. Zeker voor ouders met een relatief laag inkomen is de kinderopvang steeds toegankelijker geworden. Waar voorheen ouders met een laag inkomen voornamelijk gebruik maakten van peuterspeelzalen en informele kinderopvang ontstaat er nu een beweging van deze groep richting de kinderopvang. In het verleden bood de kinderopvang mondjesmaat vroeg- en voorschoolse educatie (VVE) programma s aan. Zij financierden dit (grotendeels) uit eigen middelen. VVE was altijd min of meer een exclusief domein van de peuterspeelzalen. De laatste twee jaar is er echter een sterke groei geweest van door de gemeente gesubsidieerde VVE binnen de kinderopvang. Hiermee begeven zij zich steeds nadrukkelijker op terrein van de peuterspeelzalen. De kinderopvang wordt geconfronteerd met sterke stijging van de vraag naar kindplaatsen. Volgens een gematigd scenario neemt de vraag naar dagopvang de komende vier jaar toe met 7% en de vraag naar bso met 12% 3. Een dreigend tekort aan geschikte vestigingslocaties en personeel staat een groei in de weg. Door middel van onder andere samenwerking met peuterspeelzalen wordt door een aantal kinderopvangorganisaties getracht hier oplossingen voor te vinden. Daarnaast starten kinderopvangorganisaties ook zelf peuterspeelzalen. Van alle kinderopvangorganisaties beschikt 11% over peuterspeelzalen. 2.5 Harmonisatie Het kabinet heeft onder het motto Samen leven, samen spelen het beleidsvoornemen om peuterspeelzalen en kinderdagverblijven te harmoniseren. Hiermee wil zij segregatie in de kinderopvang/peuterspeelzalen tegengaan, de kwaliteit verhogen en de aansluiting op het eerste jaar van de basisschool verbeteren. Het draagt bij aan de ambitie een sluitend systeem van voorzieningen te realiseren voor nul tot vier-jarigen. Hierbinnen kunnen (taal)achterstanden bij kinderen vroegtijdig worden onderkend en aangepakt. Harmonisatie heeft betrekking op regelgeving en financiering van kinderopvang, peuterspeelzalen en VVE. Ten aanzien van regelgeving betreft het voornamelijk kwaliteitsregelgeving, toezicht en handhaving, en versterken regierol van gemeenten voor de voorschoolse educatie. Belangrijke uitgangspunten bij de harmonisatie zijn: keuzevrijheid voor ouders, diversiteit in de uitvoering, één kader van kwaliteitseisen met ruimte voor maatwerk per voorziening, behoud van huidig recht ouders op kinderopvangtoeslag en behoud laagdrempelige karakter peuterspeelzaalwerk. Het kabinet brengt in het voorjaar van 2008 een hoofdlijnennotitie uit en komt met wetsvoorstellen in het najaar 3 Bron: Sectorvisie kinderopvang ING Economisch Bureau

12 2008. Realisatie van benodigde wetswijzigingen worden voorzien per 1 januari 2010 met uitzondering van de financiële onderdelen. Deze zullen naar verwachting later volgen. 2.6 Stimuleringsmaatregel Het kabinet heeft voor 2008 een subsidieregeling getroffen die de samenwerking tussen peuterspeelzalen en kinderopvangorganisaties moet stimuleren. Hiermee hoopt zij een impuls te geven aan haar streven om te komen tot één voorziening voor nul tot vier-jarigen. De regeling is ondergebracht bij de bestaande stimuleringsregeling kinderopvang. Het agentschap van SZW voert de subsidieregeling uit. De aanvraagtermijn voor de subsidie ter stimulering van de samenwerking tussen peuterspeelzalen en kinderopvang loopt van 1 september tot 1 oktober Het maximale subsidiebedrag bedraagt per project. De subsidieaanvrager mag maximaal twee aanvragen doen. De subsidie geldt ook voor peuterspeelzalen en kindercentra die tot dezelfde organisatie behoren maar op verschillende locaties gevestigd zijn. De subsidieregeling kinderopvang 2008 geeft peuterspeelzalen tevens de mogelijkheid om subsidie aan te vragen voor projecten gericht op verbetering van de kwaliteit van het peuterspeelzaalwerk. De aanvraagtermijn hiervoor loopt van 16 juni tot 16 juli Het maximale subsidiebedrag hiervoor bedraagt De volledige subsidieregeling kinderopvang is te vinden op de ledensite van MOgroep W&MD (www.mogroep.nl) in het dossier peuterspeelzaalwerk / ontwikkelingen. 2.7 Vorming Centra Jeugd en Gezin Het huidige kabinet zet fors in op de realisering van de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG). In 2011 moet in elke gemeente een laagdrempelig CJG zijn. Het CJG is bedoeld voor alle kinderen en hun ouders van nul tot achttien jaar en moet informatie, advies en ondersteuning bieden voor lichte en zwaardere opvoedingsvraagstukken. De MOgroep heeft samen met andere landelijke partners een factsheet ontwikkeld. Deze is te vinden op de ledensite van de MOgroep W&MD (www.mogroep.nl) in het dossier jeugd. De factsheet wordt door veel gemeenten gehan teerd bij de invulling van het CJG. Uit een quickscan van de MOgroep (quickscan ketensamenwerking peuterspeelzalen 2006) is duidelijk geworden dat de peuterspeelzaal een directe partner zal zijn van het CJG als het gaat om doorverwijzing van ouders en kinderen naar het CJG. Ook kan de peuterspeelzaal een belangrijke signaleringsplaats zijn en kunnen medewerkers van de peuterspeelzalen direct betrokken zijn bij de vorming van de zogenaamde zorgadviesteams (ZAT) rondom het CJG. 12

13 3. Uitgangspositie 3.1 Peuterspeelzalen In Nederland zijn op dit moment naar schatting zo n instellingen die peuterspeelzaalwerk aanbieden. Onder regulier peuterspeelzaalwerk wordt verstaan het bieden van speelgelegenheid aan kinderen van twee (of twee en een half) tot vier jaar gedurende een dagdeel van maximaal drie en een half uur, tijdens (meestal) twee dagdelen per week gedurende ongeveer veertig weken per jaar met als doel om hun ontwikkeling te bevorderen en samen te spelen 4. In totaal exploiteert het peuterspeelzaalwerk naar schatting peuterspeelzalen met een totale capaciteit van kindplaatsen 5. Eén kindplaats bestaat hierbij uit twee dagdelen. Het overgrote deel van de instellingen is zelfstandig. Verder maken instellingen onderdeel uit van welzijns- en kinderopvangorganisaties en onderwijsinstellingen. Schatting aantal en percentage instellingen peuterspeelzaalwerk Zelfstandige organisaties Welzijnsorganisaties Kinderopvangorganisaties Onderwijsinstellingen Totaal # % # % # % # % # % Het aandeel zelfstandige organisaties laat de afgelopen jaren een duidelijke daling zien ten gunste van de andere drie categorieën. De functies die peuterspeelzalen vervullen en het aanbod dat zij hierop ontwikkelen kan grofweg worden opgedeeld in drie groepen, ook wel ambitieniveaus genoemd 6 : Ambitieniveau 0. functies: spelen en ontmoeten. Ambitieniveau 1. functies: spelen, ontmoeten, ontwikkelen en signaleren. Ambitieniveau 2. functies: spelen, ontmoeten, ontwikkelen, signaleren en ondersteunen (VVE). 4 Handreiking peuterspeelzaalbeleid, SGBO Bron: Regioplan oktober MOgroep expertmodellen

14 Uit een onderzoek van de MOgroep komt grofweg de volgende verdeling naar voren ten aanzien van de functies die peuterspeelzalen in 2005 vervulden. Ambitieniveaus Organisatietype 0 1 Combi 1/2 2 Zelfstandige organisatie 6% 32% 3% 59% Welzijnsorganisatie 33% 29% 38% Kinderopvangorganisatie 52% 5% 43% Totaal 3% 38% 11% 48% Peuterspeelzalen brengen een vaste- of inkomensafhankelijke bijdrage in rekening bij ouders. De gemiddelde vaste ouderbijdrage bedraagt in 2006 zo n 36 euro per maand. Dit komt overeen met een uurprijs van ongeveer 1,70 euro. De gemiddelde inkomensafhankelijke ouderbijdrage bij een modaal inkomen is 48 euro per maand wat overeenkomt met een uurprijs van 2,25 euro. De gemiddelde minimum inkomensafhankelijke ouderbijdrage is 19 euro per maand oftewel zo n 0,90 euro per uur 7. De bekendheid van peuterspeelzalen bij ouders met kinderen in de leeftijd van twee tot vier jaar is zeer hoog en bedraagt maar liefst 95%. Bij allochtonen dit ligt percentage iets lager. Het feit dat peuterspeelzalen ook VVE kunnen aanbieden is minder bekend. Zo n 80% van de laagopgeleiden is hiervan op de hoogte. Bij de hoog opgeleiden is dit slechts 64% 8. De sterke punten van het peuterspeelzaalwerk zijn: laagdrempeligheid; toegankelijkheid voor alle kinderen; grote bekendheid; hoge mate van klanttevredenheid; sterke betrokkenheid van ouders; professionaliteit leidsters, met name op het gebied van ontwikkelingsstimulering; imago dat de peuterspeelzaal er is voor het kind; groepen kinderen met min of meer dezelfde leeftijd; verankering in het (buurt)netwerk (o.a. onderwijs en gemeente); convenanten en samenwerking met jeugdgezondheidszorg. Als minder sterke punten van het peuterspeelzaalwerk kunnen genoemd worden: relatief hoge ouderbijdrage voor lage inkomens in relatie tot de kinderopvang; professionaliteit van de bedrijfsvoering; weinig investeringsmogelijkheden door geen of beperkt eigen vermogen; de afbakening van de doelgroep tot kinderen van twee tot vier jaar; door gemeentelijk beleid is peuterspeelzaal aanbodgericht en heeft weinig mogelijkheden tot meer vraaggericht werken. 7 Bron: Regioplan oktober Bron: Sardes, Voorschoolse educatie: waarom wel, waarom niet

15 3.2 Klanten In Nederland zijn ongeveer kinderen in de voorschoolse leeftijd van twee en drie jaar. De trend laat zien dat dit aantal de komende jaren iets afneemt 9. Leeftijd jaar jaar jarigen jarigen Van de twee en drie jarigen gaat ongeveer de helft naar een peuterspeelzaal. Zo n driekwart van hen bezoekt de peuterspeelzaal twee dagdelen. Een kwart van de twee en drie jarigen ( ) behoort momenteel tot de zogeheten doelgroepkinderen die aanmerking komen voor VVE programma s. Uit de landelijke VVE-monitor blijkt dat de helft van deze kinderen via peuterspeelzalen en de kinderopvang wordt bereikt met taalstimuleringsprogramma s. Uit het trendonderzoek kinderopvang van 2006 komt naar voren dat de werksituatie van ouders nauwelijks van invloed is op de keuze om kinderen naar een peuterspeelzaal te laten gaan. Dit wordt bevestigd door een onderzoek van de MOgroep onder leden die peuterspeelzalen exploiteren. Ook het opleidingsniveau en het inkomen van ouders heeft nauwelijks invloed op de keuze voor peuterspeelzalen. Enkel ouders die alleen basisonderwijs hebben gevolgd maken relatief meer gebruik van de peuterspeelzaal. Huishoudens met een maandinkomen van meer dan euro blijken het minst gebruik te maken van de peuterspeelzaal (25%) 10. Dit alles bevestigt de bevindingen van peuterspeelzalen dat een grote groep ouders (zo n 60%) met kinderen op de peuterspeelzaal in aanmerking komt voor de kinderopvangtoeslag. De belangrijkste redenen voor ouders om hun kinderen een peuterspeelzaal te laten bezoeken zijn: Het geeft de kinderen een voorbereiding voor de basisschool. Kinderen spelen met leeftijdgenootjes en oefenen sociale vaardigheden. Kinderen leren andere kinderen uit de buurt kennen waar ze later mee naar school gaan. Het gaat immers vaak om een wijkgerichte voorziening. Daarnaast is er een redelijk grote groep ouders waarvoor aandacht voor- en hulp bij (taal)ontwikkeling een belang rijke reden is (48% laag opgeleid, 32% hoog opgeleid) 11. Tijd voor andere activiteiten zoals werk, ontspanning en aandacht voor andere kinderen is voor ouders ook een reden om hun kind(-eren) naar de peuterspeelzaal te brengen. Relatief weinig ouders (12%) geven aan de peuterspeelzaal te gebruiken als opvangvoorziening. Dit is opvallend weinig omdat veel ouders die gebruik maken van de peuterspeelzaal werken. Peuterspeelzalen constateren dat steeds vaker opa s en oma s en gastouders de kinderen brengen en halen. Hieruit kan de conclusie worden 9 Bron: CBS 10 Bron: Regioplan oktober Bron: Sardes, Voorschoolse educatie: waarom wel, waarom niet

16 getrokken dat peuterspeelzalen weldegelijk door veel ouders als onderdeel van hun opvangarrangement wordt gebruikt. 3.3 Overheid Het kabinet stelt tot doel dat in % van alle doelgroepkinderen worden bereikt met VVE programma s. Zij stelt hiervoor extra middelen ter beschikking, zowel voor peuterspeelzalen als de kinderopvang. Deze middelen worden via gemeenten uitgezet. Daarbij wil het kabinet de regierol van gemeenten op het vlak van de VVE versterken. 3.4 Ketenpartners Peuterspeelzalen zijn actief in de keten van samenwerking rond het jonge kind. Hierin vervullen zij een preventieve, signalerende en doorverwijzende rol. Dit gebeurt door leidsters die zonodig zelf de kinderen bijsturen en contacten onderhouden met de ketenpartners. Actieve interventies in de zin van hulpverlening laten zij uitvoeren door de ketenpartners. De belangrijkste zijn maatschappelijk werk, consultatiebureaus, integrale zorgteams, MEE-teams, huisartsen en Bureau Jeugdzorg 12. Scholen zijn een belangrijke partner als het gaat om de doorgaande leerlijn. Samenwerking vindt plaats op casusniveau via kinderbesprekingen en op organisatieniveau waarbij bijvoorbeeld de doorgaande leerlijn wordt besproken en de uitvoering van programma s zoals VVE. Leidsters van peuterspeelzalen nemen soms deel aan casusoverleggen als buurtnetwerken en zorgadviesteams. 3.5 Financiers (gemeenten) Sinds 1 januari 2007 valt peuterspeelzaalwerk onder de Wmo. Hierdoor blijven peuterspeelzalen vallen onder de verantwoordelijkheid van gemeenten en maken zij onderdeel uit van het jeugdbeleid van de gemeenten. Gemeenten financieren, stellen kwaliteitseisen op en houden toezicht. Niet alleen voor ouders en kinderen vervullen de peuterspeelzalen dus een functie, maar ook voor gemeenten. Dit komt mede tot uiting in de subsidieverlening van gemeenten aan peuterspeelzalen. Peuterspeelzalen vervullen de volgende functies voor gemeenten: bijdragen aan sociale cohesie; vindplaats en doorwijzen van zorgkinderen en ouders; opvoedingsondersteuning in de preventieve sfeer; zorgdragen voor een doorgaande leerlijn; partner in Centrum voor Jeugd en Gezin(CJG) en zorgadviesteams (ZAT). 12 Bron: Resultaten ketenonderzoek peuterspeelzaalwerk, MOgroep

17 3.6 Concurrentie De formele kinderopvang wordt in toenemende mate een concurrent van de peuterspeelzalen. Belangrijkste oorzaken hiervan zijn het groeiend aantal ouders dat onder de Wet kinderopvang valt, de afnemende kosten van de kinderopvang, toename beschikbaarheid door uitbreiding van het aantal locaties, de uitbreiding van het VVE aanbod en de profilering van de branche dat kinderopvang goed is voor de ontwikkeling van het kind. Met dit laatste punt verbreedt de sector kinderopvang haar oorspronkelijke doelstelling opvang verlenen aan kinderen waardoor de combinatie arbeid en zorg mogelijk wordt gemaakt die wezenlijk afwijkt van die van de peuterspeelzalen. Kinderopvangorganisaties streven nu ook pedagogische doelen na en geven hier vorm en inhoud aan via een uitgebreid pedagogisch beleidsplan. Verschillen in de oorspronkelijke doelstelling leiden tot de volgende kenmerkende verschillen tussen beide sectoren: openingstijden en omvang van een dagdeel; al of niet open zijn tijdens schoolvakanties; regels ten aanzien van leeftijd van kinderen; aanwezigheid van slaap- en eetvoorzieningen; kosten. In Nederland zijn ruim kinderopvangorganisaties actief, waarvan zo n voornamelijk dagopvang (nul tot vier jarigen) en bso (vier tot twaalf jarigen) aanbieden. In totaal exploiteren zij naar schatting centra waar dagopvang wordt aangeboden met een totale capaciteit van ruim kindplaatsen 13. Eén kindplaats bestaat hierbij uit tien dagdelen. Na een gestage stijging van het aantal kindplaatsen ( in 2001) is het capaciteit in 2006 iets afgenomen ten opzichte van Van alle huishoudens (ouders) met kinderen in de leeftijd van nul tot twaalf jaar maakt 43% gebruik van formele en/of informele kinderopvang. Van huishoudens met enkel nul tot vier jarigen is dit 61%. Een kwart van de nul tot vier jarigen bezoekt een kinderdagverblijf en zo n 4% gaat naar een gastouder. Verder blijkt dat 25% van de nul tot vier jarigen een onbetaalde oppas heeft en 9% een betaalde oppas 14. Gemiddeld bezoekt een kind een kinderdagverblijf zo n achttien uur per week. Een nul tot vier jarige die gebruik maakt van een oppas doet dit gemiddeld zo n acht tot negen uur per week. Het gebruik van de oppas (informele kinderopvang) neemt de laatste jaren sterk af. Een klein aantal van de nul tot vier jarigen dat gebruik maakt van kinderopvang doet dit in een combinatie van formele en informele kinderopvang (16%). Verder is het zo dat hoe hoger ouders zijn opgeleid, hoe vaker zij kiezen voor formele opvang. Als ouders kiezen om gebruik te maken van kinderopvang dat zijn de belangrijkste redenen om te kiezen voor een kinderdagverblijf het stimuleren van de sociale vaardigheden van het kind (68%) en de kwaliteit van de kinderopvang (55%). Ouders die kiezen voor een oppas doen dit vanwege de huiselijke omgeving (57%), de flexibiliteit (41%) en de prijs (40%) Bron: Buitenhek Management & Consult 14 Bron: Tweedemeting trendonderzoek kinderopvang Bron: Regioplan oktober

18 Indien niet-gebruikers van kinderopvang toch gebruik moeten gaan maken van kinderopvang voor hun nul tot vier jarige kind, dan blijkt maarliefst 69% te kiezen voor een onbetaalde oppas, 40% een betaalde oppas en 29% kiest voor het kinderdagverblijf 16. Toch is de verwachting dat de vraag naar formele kinderopvang de komende jaren sterk stijgt vanwege de volgende ontwikkelingen: de gunstige conjuncturele ontwikkelingen; stijging in het arbeidsaanbod van vrouwen; inhaalslag bij de BSO (motie Aartsen / Bos); gedaalde prijzen voor ouders; stijging van kwaliteit met name door gebruik van educatieve programma s (VVE); vervanging van informele opvang door formele opvang. Door met name een gebrek aan geschikte locaties en personeel zal de sector moeite hebben om aan de toenemende vraag te kunnen voldoen. De kosten van de kinderopvang voor ouders zijn inkomensafhankelijk. Daarnaast nemen de kosten voor ouders af bij een tweede en volgend kind. Ouders ontvangen via de belastingdienst een kinderopvangtoeslag (tegemoetkoming in de kosten). Hiervoor moeten zij wel onder de Wet Kinderopvang vallen. De gemiddelde uurprijs voor dagopvang bedraagt volgens OC&W in ,45. Voor ouders met een modaal gezinsinkomen bedragen de kosten (eigen bijdrage) zo n 0,70 euro per uur voor het eerste kind en 0,25 euro voor een tweede en volgend kind. Kinderopvangorganisaties brengen zo n tien tot elf uur per dag in rekening en hanteren veelal de eis dat kinderen minimaal twee dagen het kinderdagverblijf bezoeken. Hiermee nemen de netto kosten op jaarbasis aanzienlijk toe. Netto kosten per jaar peuterspeelzaal en dagopvang bij modaal gezinsinkomen* Peuterspeelzaal ink.afh. ouderbijdrage Peuterspeelzaal vaste ouderbijdrage Kinderdagopvang 1ste kind 528,- (2,25 per uur) 396,- (1,70 per uur) 764,- (0,70 per uur) 2de kind 528,- (2,25 per uur) 396,- (1,70 per uur) 273,- (0,25 per uur) * Peuterspeelzaal 240 uur per jaar (2 dagen per week, 3 uur per dag, 40 weken per jaar) * Dagopvang 1092 uur per jaar (2 dagen per week, 10,5 uur per dag, 52 weken per jaar) 3.7 Conclusies en kansen voor peuterspeelzaalwerk Uit de afname van het aantal zelfstandige peuterspeelzaal organisaties lijkt geconcludeerd te kunnen worden dat peuterspeelzalen meerwaarde zien in schaalvergroting en/of het opgaan in een andere organisatie zoals welzijn, kinderopvang of school. Het kabinet streeft naar 100% bereik van doelgroepkinderen met VVE programma s. Een groot aantal peuterspeelzalen biedt deze programma s nog niet aan (werken vooral op ambitieniveau 1). Hier liggen dus nog uitbreidingsmogelijkheden. 16 Bron: Regioplan oktober 2007, meerdere antwoorden mogelijk 18

19 De vraag naar dagopvang voor nul tot vier jarigen neemt de komende jaren sterk toe. Door gebrek aan locaties en personeel kunnen kinderopvangorganisaties moeilijk aan deze vraag voldoen. Peuterspeelzalen beschikken over locaties en personeel en kunnen zodoende in dit gat springen door ook opvang aan te gaan bieden. Hiermee spelen zij tevens in op de harmonisatie wens van het kabinet. De peuterspeelzaal kan hierbij haar functie en expertise ten aanzien van de ontwikkeling van kinderen centraal blijven stellen en zich hierop profileren. De mogelijkheid tot kinderopvang kan hierbij als extra voordeel worden meegenomen. Kinderopvangorganisaties doen ook aan ontwikkelingstimulering maar worden nu nog voornamelijk beschouwd organisaties die de opvang centraal stellen. Tevens kunnen peuterspeelzalen zich profileren als voorziening waar alleen peuters worden opgevangen. Veel kinderopvangorganisaties kennen alleen verticale opvanggroepen met nul tot vier jarigen. Ouders vinden het aanbod voor hun peuters hier vaak onttoereikend. Daarnaast is er een groep (traditionele) ouders waarvoor de opvang van hun baby een brug te ver is. Maar opvang op peuterleeftijd gekoppeld aan de positieve aspecten van het peuterspeelzaalwerk is wel haalbaar voor hen. Zeker daar waar ouders hun opvangbehoefte graag willen invullen via informele opvang (oppas) maar moeite hebben hierin volledig te voorzien liggen interessante mogelijkheden voor combinaties met peuterspeelzalen. Maar ook de combinatie met gastouderopvang biedt mogelijkheden. Door de grote vraag naar dagopvang en vanuit commerciële doelstellingen verkopen veel kinderopvangorganisa ties bij voorkeur hele dagopvangplaatsen en plaatsen voor meerdere dagen per week aan ouders van wie de kinderen langere tijd het kinderdagverblijf zullen bezoeken. Ze bieden beperkt halve dagopvang en flexibele plaatsen aan. Voor bepaalde doelgroepen zoals inburgeraars die behoefte hebben aan kortdurende opvang gedurende korte tijd is het hierdoor vaak moeilijk een plaats te krijgen op een kinderdagverblijf. Peuterspeelzalen zouden voor dit soort doelgroepen een flexibel aanbod kunnen ontwikkelen. Hiermee spelen zij in op een grote vraag waar relatief weinig aanbod tegenover staat. Peuterspeelzalen kunnen financieel aantrekkelijker gemaakt worden voor een grote groep ouders. Hiervoor moe ten peuterspeelzaalinstellingen hun peuterspeelzalen omvormen tot zogenaamde peutercentra die voldoen aan de eisen die gesteld worden voor opname in het gemeentelijke register kinderopvang. Ouders die in aanmerking komen voor een kinderopvangtoeslag conform de Wet kinderopvang kunnen dan via de belasting een deel van de kosten terug ontvangen. In paragraaf punt III wordt deze constructie verder toegelicht. De vraag naar BSO neemt een sterke vlucht. Scholen en kinderopvangorganisaties kunnen moeilijk aan de vraag voldoen. Peuterspeelzalen kunnen zich op dit terrein gaan begeven, zeker gezien het feit dat hun locaties veelal niet voor peuterspeelzaalwerk in gebruik zijn op het moment dat er behoefte is aan voor- en naschoolse opvang en opvang in de vakantieweken van de school. Peuterspeelzalen maken onderdeel uit van het jeugdbeleid van gemeenten. Belangrijk is dat gemeenten dit ook daadwerkelijk zien en ervaren. Uitdragen van (mogelijke) rol en toegevoegde waarde van peuterspeelzalen binnen dit beleid en oog voor behoeften van gemeenten zijn hiervoor noodzakelijk. 19

20 20

Samen staan we sterker

Samen staan we sterker Samen staan we sterker Notitie voor Gemeente Berkelland over de harmonisatie en integratie van peuterspeelzaalwerk en kinderopvang in Eibergen-Rekken-Beltrum 4 september 2008 SKER-DHG 1 Inleiding Medio

Nadere informatie

GEMEENTERAAD MENAMERADIEL

GEMEENTERAAD MENAMERADIEL GEMEENTERAAD MENAMERADIEL Menaam : 27 januari 2011 Portefeuillehouder : A. Dijkstra Punt : [08] Behandelend ambtenaar : A. Buma Doorkiesnummer : (0518) 452918 Onderwerp : Wet OKE / VVE 2011-2014 Inleiding

Nadere informatie

Memo Aan: College Cc: Van: Wethouder Van de Wardt Datum: 10 maart 2015 Kenmerk: 15ini00570 Onderwerp: Harmonisatie Peuterspeelzalen

Memo Aan: College Cc: Van: Wethouder Van de Wardt Datum: 10 maart 2015 Kenmerk: 15ini00570 Onderwerp: Harmonisatie Peuterspeelzalen Memo Aan: College Cc: Van: Wethouder Van de Wardt Datum: 10 maart 2015 Kenmerk: 15ini00570 Onderwerp: Harmonisatie Peuterspeelzalen Harmonisatie peuterspeelzaalwerk naar peuteropvang Vooraf De gemeente

Nadere informatie

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd

Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Conceptvisie Brede Scholen in Sliedrecht Samenwerken & verbinden voor de jeugd Opdrachtgever: Hans Tanis, Wethouder Onderwijs Auteurs: Hans Erkens en Diana Vonk Datum: 9 oktober 2013 Inleiding 1.1. Aanleiding

Nadere informatie

Uitvoeringsnotitie VVE gemeente Dalfsen Uitwerking VVE-beleid en toelichting op de beleidsregels VVE

Uitvoeringsnotitie VVE gemeente Dalfsen Uitwerking VVE-beleid en toelichting op de beleidsregels VVE Uitvoeringsnotitie VVE gemeente Dalfsen Uitwerking VVE-beleid en toelichting op de beleidsregels VVE Dalfsen, augustus 2012 1 Inleiding Dit document is een uitwerking van de Notitie Beleid en uitvoering

Nadere informatie

Voorschoolse voorzieningen in Purmerend 2011

Voorschoolse voorzieningen in Purmerend 2011 Voorschoolse voorzieningen in Purmerend 2011 Gemeente Purmerend Afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling Juli 2011 INHOUDSOPGAVE Samenvatting.....2 1 Inleiding. 2 2. Begrippenkader...2 3. Aanleiding........3

Nadere informatie

Feitenkaart VVE-monitor Rotterdam 2012 Onderzoek peuterspeelzalen en kinderdagverblijven

Feitenkaart VVE-monitor Rotterdam 2012 Onderzoek peuterspeelzalen en kinderdagverblijven Feitenkaart VVE-monitor Rotterdam 2012 Onderzoek peuterspeelzalen en kinderdagverblijven 1 Onderzoek en Business Intelligence Deze feitenkaart bevat de resultaten van de jaarlijkse Oktobertelling onder

Nadere informatie

Visie Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) gemeente Goirle 2011-2014

Visie Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) gemeente Goirle 2011-2014 Visie Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) gemeente Goirle 2011-2014 1. Inleiding Kinderen ontplooien zich later beter in onderwijs en maatschappij als hun start goed is. Als een kind in de voor- of vroegschoolse

Nadere informatie

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door

Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Kinderopvang tot 2015: krimp en yuppificatie zet door Utrecht, 20 april 2012 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

Kinderopvang in Helmond

Kinderopvang in Helmond Kinderopvang in Helmond colofon Titel: Kinderopvang in Helmond Opdrachtgever: Gemeente Helmond Opdrachtnemer: Afdeling Onderzoek en Statistiek Gemeente Helmond Marian Foolen-Huys Datum: Januari 211 Gemeente

Nadere informatie

Welke opvangmogelijkheden zijn er in principe voor kinderen van inburgeraars?

Welke opvangmogelijkheden zijn er in principe voor kinderen van inburgeraars? INBURGERING EN KINDEROPVANG/VVE Welke opvangmogelijkheden zijn er in principe voor kinderen van inburgeraars? (1)Formele opvang onder de Wet kinderopvang (kinderen van 0-4 jaar) Onderscheid wordt gemaakt

Nadere informatie

IKC: slim omgaan met financiën en huisvesting actuele dilemma s en oplossingen

IKC: slim omgaan met financiën en huisvesting actuele dilemma s en oplossingen Introductie IKC: slim omgaan met financiën en huisvesting actuele dilemma s en oplossingen actuele marktontwikkelingen die het IKC raken afwegingen en dilemma s voor gemeenten slim omgaan met financiën

Nadere informatie

Toekomstvisie Peuterspeelzaal Houten

Toekomstvisie Peuterspeelzaal Houten Toekomstvisie Peuterspeelzaal Houten Naar een integraal onderdeel van een samenhangend aanbod voor opvang & ontwikkeling van het Houtense jonge kind. Het bestuur en directie van de Peuterspeelzaal Houten

Nadere informatie

Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK)

Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) Beantwoording van de 7 vragen uit het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK) Het Integraal afwegingskader voor beleid en regelgeving bevat normen waaraan goed beleid of goede regelgeving

Nadere informatie

Voorschoolse voorzieningen in Gouda. visie, doelstellingen & plan van aanpak 2012-2015

Voorschoolse voorzieningen in Gouda. visie, doelstellingen & plan van aanpak 2012-2015 Voorschoolse voorzieningen in Gouda visie, doelstellingen & plan van aanpak 2012-2015 afdeling Maatschappelijk beleid Gouda, februari 2012 Inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Inleiding 4 2. Terugblik Nota

Nadere informatie

Gemeenten gaan de afgelopen jaren steeds vaker over tot omvorming van hun peuterspeelzalen naar kinderopvang. In die gemeenten worden

Gemeenten gaan de afgelopen jaren steeds vaker over tot omvorming van hun peuterspeelzalen naar kinderopvang. In die gemeenten worden > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Naar integraal peuterspeelzaalwerk

Naar integraal peuterspeelzaalwerk Naar integraal peuterspeelzaalwerk Een nieuwe koers voor het peuterspeelzaalwerk in Schiedam Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond......gebruik vervolgens onderstaande

Nadere informatie

1. Kinderopvang: opvang vanuit een landelijk geregistreerd Kinderdagverblijf in de zin van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen.

1. Kinderopvang: opvang vanuit een landelijk geregistreerd Kinderdagverblijf in de zin van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen. Deelverordening Peuteropvang en voorschoolse educatie, gemeente Achtkarspelen 2014. Hoofdstuk 1 Inleidende bepalingen Artikel 1. Begripsbepalingen In deze verordening wordt verstaan onder: 1. Kinderopvang:

Nadere informatie

Toekomstscenario s peuterspeelzaalwerk

Toekomstscenario s peuterspeelzaalwerk Toekomstscenario s peuterspeelzaalwerk Colofon Uitgever: JSO expertisecentrum voor jeugd, samenleving en opvoeding Tekst: Theo Blom, JSO en Chris Posma, Syneff Consult Datum uitgave: oktober 2008, aangepaste

Nadere informatie

Minister Asscher: peuterspeelzaal onder de kinderopvang

Minister Asscher: peuterspeelzaal onder de kinderopvang http://www.kinderopvangtotaal.nl/kinderdagverblijven/actueel/2013/12/kinderopvang-zet-eerstestap-naar-een-nieuw-stelsel-1417753w/ Onderaan de pagina vind je de link naar de brief van Asscher. Minister

Nadere informatie

Visie voorschoolse opvang gemeente Oldebroek

Visie voorschoolse opvang gemeente Oldebroek Visie voorschoolse opvang gemeente Oldebroek (geamendeerde versie: betreft punt 8 van paragraaf 8, Beleidskader) Afdeling Samenleving januari 2011 (definitieve versie) Gemeentelijke visie op voorschoolse

Nadere informatie

Subsidieregeling geharmoniseerde voorschoolse voorzieningen Zaanstad 2015-2018

Subsidieregeling geharmoniseerde voorschoolse voorzieningen Zaanstad 2015-2018 Subsidieregeling geharmoniseerde voorschoolse voorzieningen Zaanstad 2015-2018 Vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Zaanstad. Datum: 2 juli 2015 Ingangsdatum: 1 augustus 2015 Wettelijke grondslagen

Nadere informatie

Prestatie-overeenkomst subsidie peuterspeelzaal Lennisheuvel en WE- doelgroepkinderen in 2016: H. SchujjŗmşíP-^''^

Prestatie-overeenkomst subsidie peuterspeelzaal Lennisheuvel en WE- doelgroepkinderen in 2016: H. SchujjŗmşíP-^''^ Prestatie-overeenkomst subsidie peuterspeelzaal Lennisheuvel en WE- doelgroepkinderen in 2016: Activiteit; Stellers: Conny van Aarle Akkoord: Gemeente Boxtel, afd. Maatschappelijke Ontwikkeling H. Schuurman;

Nadere informatie

Trends in en rondom het peuterspeelzaalwerk. Eindrapportage

Trends in en rondom het peuterspeelzaalwerk. Eindrapportage Trends in en rondom het peuterspeelzaalwerk Eindrapportage Trends in en rondom het peuterspeelzaalwerk Eindrapportage IJsbrand Jepma en Anne Luc van der Vegt Sardes Boukje Cuelenaere, Johan Siegert en

Nadere informatie

HET GEBRUIK VAN EN DE BEHOEFTE AAN KINDEROPVANG IN DE GEMEENTE NIJMEGEN

HET GEBRUIK VAN EN DE BEHOEFTE AAN KINDEROPVANG IN DE GEMEENTE NIJMEGEN HET GEBRUIK VAN EN DE BEHOEFTE AAN KINDEROPVANG IN DE GEMEENTE NIJMEGEN HET GEBRUIK VAN EN DE BEHOEFTE AAN KINDEROPVANG IN DE GEMEENTE NIJMEGEN - eindrapport - Drs. Janneke Stouten Dr. Marga de Weerd

Nadere informatie

Bruto tarieven per uur. 07.30 18.00 uur 6,98 per uur. 07.00 18.00 uur 07.00 18.30 uur 07.30 18.30 uur. Flexibele tijden; minimaal 4 uur per dag

Bruto tarieven per uur. 07.30 18.00 uur 6,98 per uur. 07.00 18.00 uur 07.00 18.30 uur 07.30 18.30 uur. Flexibele tijden; minimaal 4 uur per dag KLANTWIJZER 2016 De kosten voor kinderopvang worden berekend in bruto tarieven. Wat je netto betaalt is afhankelijk van je belastbaar (gezins)inkomen. Wanneer je werkt of een studie volgt kan je bij de

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Gebruik van kinderopvang

Gebruik van kinderopvang Gebruik van kinderopvang Saskia te Riele In zes van de tien gezinnen met kinderen onder de twaalf jaar hebben de ouders hun werk en de zorg voor hun kinderen zodanig georganiseerd dat er geen gebruik hoeft

Nadere informatie

Preview. Kwaliteit van VVE in de Kinderopvang. Pedagogische doelen. Wat is kwaliteit?

Preview. Kwaliteit van VVE in de Kinderopvang. Pedagogische doelen. Wat is kwaliteit? Kwaliteit van VVE in de Kinderopvang Preview Wat is kwaliteit? Stand van zaken anno 2009 Waarom VVE in de kinderopvang? Doelgroepen Professionalisering Kwaliteit van VVE: wat werkt? Wat voegt VVE toe?

Nadere informatie

Verordening tegemoetkoming kosten peuteropvang in Midden-Delfland

Verordening tegemoetkoming kosten peuteropvang in Midden-Delfland Verordening tegemoetkoming kosten peuteropvang in Midden-Delfland De raad van de gemeente Midden-Delfland: gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 29 januari 2015; gelet op artikel 147,

Nadere informatie

Gelet op de artikelen 165 en 168 van de Wet op het primair onderwijs;

Gelet op de artikelen 165 en 168 van de Wet op het primair onderwijs; Besluit van houdende wijziging van het Besluit vaststelling doelstelling en bekostiging onderwijsachterstandenbeleid 2006-2010 in verband met het verhogen van een specifieke uitkering aan gemeenten teneinde

Nadere informatie

Evaluatie pilot VVE Nieuwleusen

Evaluatie pilot VVE Nieuwleusen Evaluatie VVE Pilot Nieuwleusen Een samenwerking tussen: Doomijn peuterspeelzaal Kon. Julianalaan Landstede Kinderdagverblijf t Hummelhof Carinova consultatiebureau Nieuwleusen Gemeente Dalfsen Maart,

Nadere informatie

In tabel is een berekening gemaakt van de ouderbijdrage van de peuterspeelzaal in de huidige situatie en in de nieuwe situatie bij de kinderopvang.

In tabel is een berekening gemaakt van de ouderbijdrage van de peuterspeelzaal in de huidige situatie en in de nieuwe situatie bij de kinderopvang. Berekening ouderbijdrage peuterspeelzalen in de huidige situatie en de nieuwe situatie. In tabel is een berekening gemaakt van de ouderbijdrage van de peuterspeelzaal in de huidige situatie en in de nieuwe

Nadere informatie

Voorschoolse voorzieningen 2011-2013

Voorschoolse voorzieningen 2011-2013 Voorschoolse voorzieningen 2011-2013 Reusel-De Mierden Presentatie aan ouders en belangstellenden Datum, titel presentatie, auteur 13 januari 2011 Programma 1. Welkomstwoord door wethouder Wouters 2. Presentatie

Nadere informatie

Advies: In te stemmen met bijgaande raadsinformatiebrief en deze door te sturen naar de raad.

Advies: In te stemmen met bijgaande raadsinformatiebrief en deze door te sturen naar de raad. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & RAADSINFORMATIEBRIEF Van: H. Steijn Tel,nr,: 06-35113525 Geraadpleegd consulent Datum: 13-01-2014 Team: JLV Financieel: Tekenstukken: Ja Persbericht: Bijlagen:

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

De thuissituatie. Het centrum voor jeugd en gezin

De thuissituatie. Het centrum voor jeugd en gezin De thuissituatie De meeste kinderen groeien op in een regulier gezin met een vader en een moeder. Maar door een toename van echtscheidingen en nieuwe relaties groeit ook een aantal kinderen op een- ouder-

Nadere informatie

Subsidieregeling individuele voorschoolplaatsen kindercentra 2014-2015 Vastgesteld op 6 mei 2014

Subsidieregeling individuele voorschoolplaatsen kindercentra 2014-2015 Vastgesteld op 6 mei 2014 Subsidieregeling individuele voorschoolplaatsen kindercentra 2014-2015 Vastgesteld op 6 mei 2014 Burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam; gelet op de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen

Nadere informatie

1. Kinderopvang: opvang vanuit een landelijk geregistreerd Kinderdagverblijf in de zin van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen.

1. Kinderopvang: opvang vanuit een landelijk geregistreerd Kinderdagverblijf in de zin van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen. Deelverordening Peuteropvang en voorschoolse educatie, gemeente Achtkarspelen 2014. Hoofdstuk 1 Inleidende bepalingen Artikel 1. Begripsbepalingen In deze verordening wordt verstaan onder: 1. Kinderopvang:

Nadere informatie

SUBSIDIEOVEREENKOMST 2013 PEUTERSPEELZAALWERK, inclusief voor- en vroegschoolse educatie

SUBSIDIEOVEREENKOMST 2013 PEUTERSPEELZAALWERK, inclusief voor- en vroegschoolse educatie SUBSIDIEOVEREENKOMST 2013 PEUTERSPEELZAALWERK, inclusief voor- en vroegschoolse educatie Gemeente Krimpen aan den IJssel & Stichting Christelijke Peuterspeelzaal De Madelief In deze overeenkomst worden

Nadere informatie

Agendanummer: Begrotingswijz.:

Agendanummer: Begrotingswijz.: Agendanummer: Begrotingswijz.: CS1 Notitie samenwerking en spreiding kinderopvang, peuterspeelzaalwerk en primair Onderwerp : onderwijs 'Een stap in het bundelen van krachten' Kenmerk: 10/0025968 Aan de

Nadere informatie

VVE wijkanalyses. Evaluatieverslag VVE wijkanalyses

VVE wijkanalyses. Evaluatieverslag VVE wijkanalyses VVE wijkanalyses Evaluatieverslag VVE wijkanalyses VVE wijkanalyses Evaluatieverslag VVE wijkanalyses Annelies Kassenberg, Senior onderzoeker Matti Blok, Onderzoeker Dorien Petri, projectondersteuner

Nadere informatie

Feiten en cijfers over Kinderopvang

Feiten en cijfers over Kinderopvang over Kinderopvang 1. De kosten van kinderopvang De Kinderopvangtoeslag is er voor alle werkende ouders De Wet kinderopvang geeft vanaf 1 januari 2005 alle werkende/studerende ouders die van kinderopvang

Nadere informatie

Vraag en Antwoord Harmonisatie peuterspeelzaalwerk gemeente Maastricht

Vraag en Antwoord Harmonisatie peuterspeelzaalwerk gemeente Maastricht Vraag en Antwoord Harmonisatie peuterspeelzaalwerk gemeente Maastricht Aanleiding van de verandering Waarom gaan de peuterspeelzalen naar de kinderopvang? Kan STEPS geen kinderopvangorganisatie worden?

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEIT VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE IN 2014 IN DE GEMEENTE. Nieuwkoop

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEIT VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE IN 2014 IN DE GEMEENTE. Nieuwkoop RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEIT VAN VOOR- EN VROEGSCHOOLSE EDUCATIE IN 2014 IN DE GEMEENTE Nieuwkoop Plaats : Ter Aar Gemeentenummer : 0569 Onderzoeksnummer : 277962 Datum onderzoek : 4 november 2014

Nadere informatie

Kinderopvang in eigen beheer. Resultaten marktonderzoek

Kinderopvang in eigen beheer. Resultaten marktonderzoek Kinderopvang in eigen beheer Resultaten marktonderzoek Opgesteld door K. Soldaat Kenmerk Resultaten marktonderzoek Datum 26 juli 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Resultaten algemeen 4 3 Het makelaarsmodel

Nadere informatie

Beleidsplan Voor- en vroegschoolse Educatie 2011-2014. en nu is het OKE

Beleidsplan Voor- en vroegschoolse Educatie 2011-2014. en nu is het OKE Beleidsplan Voor- en vroegschoolse Educatie 2011-2014 en nu is het OKE Inhoudsopgave: I Inleiding 2 Ontwikkelingen VVE-beleid 2.1 Landelijk beleid 4 2.2 Wat betekent dit voor gemeenten 4 3 Lokaal VVE-beleid

Nadere informatie

Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op grond van sociaal medische indicatie

Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op grond van sociaal medische indicatie Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang op grond van sociaal medische indicatie Het college van burgemeester en wethouders van Schiedam, gelet op artikel 4.81 van de Algemene wet bestuursrecht,

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 21 mei 2013 (nummer BV13000339);

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 21 mei 2013 (nummer BV13000339); De raad van de gemeente Enschede; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 21 mei 2013 (nummer BV13000339); gelet op artikel 149 van de Gemeentewet, titel 4.2 van de Algemene

Nadere informatie

Beleidskader Peuteropvang Ede 2016

Beleidskader Peuteropvang Ede 2016 Beleidskader Peuteropvang Ede 2016 Inleiding Vanaf 2018 gelden landelijk voor peuterspeelzalen, voorscholen en kinderopvang dezelfde kwaliteitseisen en worden ze op dezelfde wijze gefinancierd. De regels

Nadere informatie

Ruimte voor groei in de kinderopvang. Sociaal en Cultureel Planbureau in opdracht van het

Ruimte voor groei in de kinderopvang. Sociaal en Cultureel Planbureau in opdracht van het Ruimte voor groei in de kinderopvang Sociaal en Cultureel Planbureau in opdracht van het Ruimte voor groei in de kinderopvang De vraag naar kinderopvang per gemeente Om een goed beeld te krijgen van de

Nadere informatie

voor- en vroegschoolse educatie Convenant uitvoering Boxtels model

voor- en vroegschoolse educatie Convenant uitvoering Boxtels model Convenant uitvoering Boxtels model Impuls kwaliteit VVE beleid Boxtel 6 juli 2011 Aanleiding en doelstelling bestuurlijk convenant Met ingang van de Wet Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie krijgt

Nadere informatie

Culemborgs VVE beleid 2011-2014

Culemborgs VVE beleid 2011-2014 Culemborgs VVE beleid 2011-2014 Wat is VVE? VVE staat voor voor- en vroegschoolse educatie. VVE is een programmatisch aanbod dat er op gericht is om taal- en ontwikkelingsachterstanden bij kinderen te

Nadere informatie

Doel van het onderzoek Inzicht bieden in de gevolgen van de Wet kinderopvang voor de verschillende gebruikersgroepen.

Doel van het onderzoek Inzicht bieden in de gevolgen van de Wet kinderopvang voor de verschillende gebruikersgroepen. SAMENVATTING 1. Doel en onderzoeksopzet De invoering van de Wet kinderopvang per 1 januari 2005 heeft veel veranderingen gebracht voor de gebruikers van formele kinderopvang in kinderdagverblijven (KDV),

Nadere informatie

Kinderopvang in de Drechtsteden

Kinderopvang in de Drechtsteden Kinderopvang in de Drechtsteden Ouders over kinderopvang en hun betrokkenheid daarbij Inhoud: 1. Samenvatting en conclusies 2. Gebruik van kinderopvang 3. Tevredenheid over kinderopvang 4. Ouderbetrokkenheid

Nadere informatie

Regeling subsidie onderwijsstimulering gemeente Oisterwijk 2015

Regeling subsidie onderwijsstimulering gemeente Oisterwijk 2015 GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Oisterwijk. Nr. 86 0 oktober 0 Regeling subsidie onderwijsstimulering gemeente Oisterwijk 0 WAT WILLEN WE BEREIKEN? Wij willen dat kinderen hun talenten optimaal

Nadere informatie

Beginpagina INSTRUCTIES VOOR HET INVULLEN

Beginpagina INSTRUCTIES VOOR HET INVULLEN Beginpagina INSTRUCTIES VOOR HET INVULLEN De vragen in deze Landelijke VVE monitor hebben betrekking op de situatie in het schooljaar 2009 2010. Ideaal gesproken gaat u uit van één teldatum, het liefst

Nadere informatie

Loont VVE? Paul Leseman

Loont VVE? Paul Leseman Loont VVE? Paul Leseman Waar gaat VVE over? Extra kindplaatsen in peuterspeelzalen en kinderdagverblijven voor kinderen die anders niet aan zo n voorziening zouden deelnemen. Verbetering van de structurele

Nadere informatie

Subsidieverordening peuterprogramma gemeente Stein

Subsidieverordening peuterprogramma gemeente Stein Betreft Vergaderdatum Subsidieverordening peuterprogramma gemeente Stein 26-maart-2015 Gemeenteblad 2015 / 101 Agendapunt 6 Aan de Raad Voorstel De gemeenteraad wordt voorgesteld: - De 'subsidieverordening

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

Kadernotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie, Een stap vooruit, 2014-2017

Kadernotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie, Een stap vooruit, 2014-2017 Kadernotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie, Een stap vooruit, 2014-2017 1. Inleiding Op 15 december 2011 heeft de gemeenteraad besloten om de Beleidsnotitie Voorschoolse educatie, Bundelen van Krachten

Nadere informatie

Uw kind in vertrouwde handen. Kinderopvang van 0 t/m 12 jaar

Uw kind in vertrouwde handen. Kinderopvang van 0 t/m 12 jaar Uw kind in vertrouwde handen Kinderopvang van 0 t/m 12 jaar SKSG verzorgt alle vormen van professionele kinderopvang op kindercentra en bij gastouders. Voor kinderen van nul tot en met twaalf jaar. Onze

Nadere informatie

Beleidsnota Implementatie Wet OKE 2010-2012. mei 2010

Beleidsnota Implementatie Wet OKE 2010-2012. mei 2010 Beleidsnota Implementatie Wet OKE 2010-2012 mei 2010 In werking getreden op 01-08-2010 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE 2 INLEIDING 4 1. WET OKE 5 2. DEKKEND AANBOD VVE 5 2.1. Landelijk beleid 5 2.2 Lokale

Nadere informatie

PRAAT MET DE RAAD kort verslag

PRAAT MET DE RAAD kort verslag PRAAT MET DE RAAD kort verslag Datum: 19 mei 2015 Spreker: Corine Laurant, namens Stichting Kinderen en Ouders Onderwerp: Stichting Kinderen en Ouders als gesubsidieerde instelling voor peuterspeelzalen

Nadere informatie

Nadere regels voorschoolse educatie 2016

Nadere regels voorschoolse educatie 2016 Nadere regels voorschoolse educatie 2016 Vastgesteld door college van B&W 7 juni 2016 1 1. Nadere regels subsidie voorschoolse voorziening met vve, 2016 Het college van burgemeester en wethouders van de

Nadere informatie

Beleidskader Harmonisatie peuterspeelzalen en kinderopvang in de gemeente Tynaarlo

Beleidskader Harmonisatie peuterspeelzalen en kinderopvang in de gemeente Tynaarlo Beleidskader Harmonisatie peuterspeelzalen en kinderopvang in de gemeente Tynaarlo Integrale samenwerking voor de 0-4 jarigen in de Gemeente Tynaarlo! Richtinggevend beleidskader Harmonisatie 0-4 jarigen

Nadere informatie

Harmonisatiestrategie voorschoolse voorzieningen in de gemeente Elburg

Harmonisatiestrategie voorschoolse voorzieningen in de gemeente Elburg Harmonisatiestrategie voorschoolse voorzieningen in de gemeente Elburg Notitie voor de gemeente Elburg over harmonisatieplannen van SPE en SKE St. Peuterspeelzalen gemeente Elburg St. Kinderopvang Elburg

Nadere informatie

Vraag en Antwoord Harmonisatie peuterspeelzaalwerk gemeente Maastricht

Vraag en Antwoord Harmonisatie peuterspeelzaalwerk gemeente Maastricht Vraag en Antwoord Harmonisatie peuterspeelzaalwerk gemeente Maastricht Aanleiding van de verandering Waarom gaan de peuterspeelzalen naar de kinderopvang? Kan STEPS geen kinderopvangorganisatie worden?

Nadere informatie

1 Waarom deze notitie?

1 Waarom deze notitie? Notitie Harmonisatie Peuterspeelzaalwerk en Kinderopvang Almere Februari 2013 1 Waarom deze notitie? Op 20 december 2012 heeft de gemeenteraad van Almere besloten tot harmonisatie van de voorschoolse voorzieningen

Nadere informatie

Winterswijk, 1 januari 2015. Beste ouders en verzorgers,

Winterswijk, 1 januari 2015. Beste ouders en verzorgers, Winterswijk, 1 januari 2015 Beste ouders en verzorgers, Met ingang van 1 januari 2015 hebben wij nieuwe tarieven doorgevoerd. Hierbij krijgt u als ouder of verzorger meer keuzemogelijkheden. Met de bijgevoegde

Nadere informatie

Kadernotitie harmonisatie kinderopvang, peuterspeelzalen en VVE in Leeuwarden

Kadernotitie harmonisatie kinderopvang, peuterspeelzalen en VVE in Leeuwarden Kadernotitie harmonisatie kinderopvang, peuterspeelzalen en VVE in Leeuwarden Sector Jeugd en Onderwijs mei 2011 1 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Stand van zaken opvang 0-4 jarigen in Leeuwarden 4 3.

Nadere informatie

WouÓENbERq. RAPPORTFORMULIER eigen initiatief. 05- Ol Datum inboeken. onderwerp Toekomst regulier peuterspeelzaalwerk Woudenberg

WouÓENbERq. RAPPORTFORMULIER eigen initiatief. 05- Ol Datum inboeken. onderwerp Toekomst regulier peuterspeelzaalwerk Woudenberg WouÓENbERq RAPPORTFORMULIER eigen initiatief Besluitenregistratie: Postregistratienummer : 13. 05- Ol Datum inboeken Openbaar nee Internet naar RAAD nee OR nee Communicatie ja Europese regelgeving nee

Nadere informatie

Toekomst van de kinderopvang en gastouderopvang in het bijzonder Een bijdrage van de VGOB, mei 2013

Toekomst van de kinderopvang en gastouderopvang in het bijzonder Een bijdrage van de VGOB, mei 2013 Toekomst van de kinderopvang en gastouderopvang in het bijzonder Een bijdrage van de VGOB, mei 2013 36 jaar gastouderopvang in Nederland In 1977 werd in Leiden het eerste gastouderbureau van Nederland

Nadere informatie

Van peuterspeelzaalwerk naar peuteropvang in Achtkarspelen Rapport Gemeente Achtkarspelen

Van peuterspeelzaalwerk naar peuteropvang in Achtkarspelen Rapport Gemeente Achtkarspelen Van peuterspeelzaalwerk naar peuteropvang in Achtkarspelen Rapport Gemeente Achtkarspelen BMC mei 2013 drs. J.A.M. Zondag drs. I.F.M. Osinga-Paijens Projectnummer: 006038 Correspondentienummer: OBD-1605-63428

Nadere informatie

Peuteropvang. voor de ontwikkeling van uw kind

Peuteropvang. voor de ontwikkeling van uw kind Peuteropvang voor de ontwikkeling van uw kind 1 Trouwgids 2010 Per 1 augustus 2015 kunnen de jongste inwoners van de gemeente Oude IJsselstreek gebruikmaken van peuteropvang. Peuteropvang komt in plaats

Nadere informatie

Kinderopvang in Nederland 2011: vraag en aanbod in evenwicht

Kinderopvang in Nederland 2011: vraag en aanbod in evenwicht Kinderopvang in Nederland 2011: vraag en aanbod in evenwicht Utrecht, juli 2011 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2013

UITVOERINGSPROGRAMMA 2013 UITVOERINGSPROGRAMMA 2013 VVE IN HAARLEMEMRLIEDE CA. Y.Mahrach dec 2013 Inleiding Per 1 augustus 2010 is de wetgeving voor onderwijsachterstanden en voor- en vroegschoolse educatie gewijzigd. De gemeente

Nadere informatie

Routíngformulier informatienota raad

Routíngformulier informatienota raad GEMEENTE LEUNINGEN Routíngformulier informatienota raad Onderwerp Auteur B&W-vergadering Portefeuillehouder Ontwikkelingen peuterspeelzaalwerk en Wet OKE Sonja van Kampen ļ Į 25 september 2012 ^ G.J.M.

Nadere informatie

Notitie toekomstig beleid peuteropvang. in Midden-Delfland

Notitie toekomstig beleid peuteropvang. in Midden-Delfland Notitie toekomstig beleid peuteropvang in Midden-Delfland September 2014 1 I Inleiding De manier waarop ouders van jonge kinderen gebruik kunnen maken van een peuterspeelzaal in onze gemeente is enige

Nadere informatie

Voorbeeldconvenant Vooren Vroegschoolse Educatie

Voorbeeldconvenant Vooren Vroegschoolse Educatie Voorbeeldconvenant Vooren Vroegschoolse Educatie Partijen: Schoolbestu(u)r(en) basisonderwijs :... Bestu(u)r(en) kinderopvang :... Bestu(u)r(en) peuterspeelzaalwerk :... Gemeente :... < Overige partijen

Nadere informatie

Kwaliteitsvisie kinderopvang voor pedagogisch medewerkers en gastouders

Kwaliteitsvisie kinderopvang voor pedagogisch medewerkers en gastouders Kwaliteitsvisie kinderopvang voor pedagogisch medewerkers en gastouders Visie De pedagogische kwaliteiten van medewerkers bepalen voor een zeer groot deel de kwaliteit van de kinderopvang, passend bij

Nadere informatie

Overzicht (concept-) verkiezingsprogramma s juni 2012

Overzicht (concept-) verkiezingsprogramma s juni 2012 Overzicht (concept-) verkiezingsprogramma s juni 2012 In dit overzicht is opgenomen wat de verschillende politieke partijen in hun (concept-)verkiezingsprogramma s zeggen over kinderopvang en daaraan gerelateerde

Nadere informatie

Neem voor persoonlijk advies contact op met onze afdeling Klantcontact: 072-571 20 45 MA - VR 09.00-17.00. klantcontact@skhhw.nl

Neem voor persoonlijk advies contact op met onze afdeling Klantcontact: 072-571 20 45 MA - VR 09.00-17.00. klantcontact@skhhw.nl SPELEN, ONTDEKKEN & G Kinderdagopvang Peuterspeelzaal Buitenschoolse Opvang R O E I VOOR JOUW KIND! Stichting Kinderopvang De Egmonden Stichting Kinderopvang De Egmonden biedt professionele kinderopvang

Nadere informatie

Visie. Integrale Kindcentra 0-12 jaar. gemeente Almelo

Visie. Integrale Kindcentra 0-12 jaar. gemeente Almelo Visie Integrale Kindcentra 0-12 jaar gemeente Almelo Aanleiding De afgelopen jaren zijn er veel onderzoeken gedaan naar het voorzieningenniveau in de voorschoolse fase, de aansluiting van deze voorzieningen

Nadere informatie

Handhavingsprogramma Inspectie Kinderopvang 2015. Volksgezondheid

Handhavingsprogramma Inspectie Kinderopvang 2015. Volksgezondheid Volksgezondheid November 2014 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Omgevingsanalyse 4 3. Toezicht en handhaving 2015: prioriteiten 6-2 - 1. Inleiding In 2009 is het programmatisch handhaven ingevoerd in Utrecht. Dit

Nadere informatie

De betekenis van informele opvang voor de arbeidsparticipatie

De betekenis van informele opvang voor de arbeidsparticipatie De betekenis van informele opvang voor de arbeidsparticipatie Raadpleging van het Panel RADAR-Klanttevredenheidsonderzoek n.a.v. kabinetsvoornemens Kinderopvang 20 juni 2008 Maria Jongsma Arie Luiten Theo

Nadere informatie

Kinderopvang als banenmotor binnen de belastingherziening

Kinderopvang als banenmotor binnen de belastingherziening Kinderopvang als banenmotor binnen de belastingherziening 1-7-2015 Inhoudsopgave 0. INLEIDING... 2 1. SAMENVATTING... 2 2. IMPACT BEZUINIGINGEN AANMERKELIJK GROTER DAN GEPLAND... 3 2.1 Nieuwe inzichten

Nadere informatie

De tijden van het kind Congres De basisschool van half acht tot zeven. A.M.L. van Wieringen Voorzitter Onderwijsraad. Amersfoort, 2 november 2006

De tijden van het kind Congres De basisschool van half acht tot zeven. A.M.L. van Wieringen Voorzitter Onderwijsraad. Amersfoort, 2 november 2006 De tijden van het kind Congres De basisschool van half acht tot zeven A.M.L. van Wieringen Voorzitter Onderwijsraad Amersfoort, 2 november 2006 DE TIJDEN VAN HET KIND Inhoudsopgave Vanuit kinderen denken,

Nadere informatie

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting

Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting Lokaal Educatieve Agenda Breda samenvatting LEA en partners LEA staat symbool voor de Bredase jeugd van 0 tot 23 jaar die alle kansen krijgt om een goede schoolloopbaan te doorlopen: een kind van 0 tot

Nadere informatie

Voorschoolse voorzieningen Ommen

Voorschoolse voorzieningen Ommen Voorschoolse voorzieningen Ommen Ommen, juni 2012 Wat is Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Voor- en Vroegschoolse Educatie is bedoeld voor kinderen vanaf ongeveer 2½ jaar. Sommige kinderen in die leeftijd

Nadere informatie

Kinderopvang Rivierenland Informatie Magazine

Kinderopvang Rivierenland Informatie Magazine Kinderopvang Rivierenland Informatie Magazine Nieuw in 2014: 48 weken contract BSO KDV opvang van 08:00-16:00 uur Strippenkaart BSO Vakantie ruilen: Wegens succes voortgezet Overheid draagt extra bij!

Nadere informatie

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN KLEINE MENSEN GROTE WENSEN Voor de betere kinderopvang DOOR DE OGEN VAN KINDEREN Dit boekje laat je kinderopvang zien door de ogen van kinderen. Een praktische gids voor iedereen die nadenkt over de opvang

Nadere informatie

Voorschoolse voorzieningen Ommen

Voorschoolse voorzieningen Ommen Voorschoolse voorzieningen Ommen Ommen, november 2012 Voorschoolse voorzieningen Ommen Peuterontwikkeling in Ommen; in het belang van peuters Uw kind gaat naar een peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

Lorem Ipsum. NIEUWSBRIEF oktober 2015. Wist-u-dat. Beste ouders, en andere betrokkenen en geïnteresseerde lezers,

Lorem Ipsum. NIEUWSBRIEF oktober 2015. Wist-u-dat. Beste ouders, en andere betrokkenen en geïnteresseerde lezers, Lorem Ipsum Beste ouders, en andere betrokkenen en geïnteresseerde lezers, In onze nieuwsbrief kunt u lezen over allerlei wetenswaardigheden en leuke gebeurtenissen, vanuit onze vestigingen. Zo proberen

Nadere informatie

Beleidsregels peuteropvang en voorschoolse educatie, gemeente Tytsjerksteradiel

Beleidsregels peuteropvang en voorschoolse educatie, gemeente Tytsjerksteradiel Beleidsregels peuteropvang en voorschoolse educatie, gemeente Tytsjerksteradiel Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Tytsjerksteradiel overwegende, dat de raad op 25 juni 2015 heeft

Nadere informatie

Activiteitenplan Stichting Peuterspeelzalen Oisterwijk 2014

Activiteitenplan Stichting Peuterspeelzalen Oisterwijk 2014 Activiteitenplan Stichting Peuterspeelzalen Oisterwijk 2014 Activiteiten, doelstelling en doelgroep Hoofdactiviteit van de Stichting Peuterspeelzalen Oisterwijk (hierna: SPO) bestaat uit het exploiteren

Nadere informatie

Verslag Expertmeeting Harmonisatie

Verslag Expertmeeting Harmonisatie Verslag Expertmeeting Harmonisatie 5 juli 2007 Nederlands Jeugdinstituut / NJi Utrecht, september 2007 Auteurs Carolien Gelauff-Hanzon e-mail: c.gelauff-hanzon@nji.nl Liesbeth Schreuder e-mail : l.schreuder@nji.nl

Nadere informatie

Informatiebrochure Hoera Maasbree. Locatie de Violier, peuters

Informatiebrochure Hoera Maasbree. Locatie de Violier, peuters Informatiebrochure Hoera Maasbree Locatie de Violier, peuters Inhoudsopgave 1. Hoera Maasbree... 3 2. Mogelijkheden bij Hoera Maasbree, locatie Violier... 3 2.1. Dagopvang... 3 2.1.a Reguliere dagopvang...

Nadere informatie

logoocw logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 13 juli 2007 PO/KOV/2007/24201

logoocw logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 13 juli 2007 PO/KOV/2007/24201 logoocw logoocw De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 13 juli 2007 PO/KOV/2007/24201 Onderwerp Samen spelen, samen leren 1. Inleiding

Nadere informatie