retail en instrument brutorendementsgetal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "retail en instrument brutorendementsgetal"

Transcriptie

1 retail en instrument brutorendementsgetal dat komt mij bekend voor Het brutorendementsgetal (BRG)geeft inzicht in de winstgevendheid van de assortimentsonderdelen. Door het brutorendementsgetal te berekenen voor de diverse assortimentsonderdelen kun je de verschillende assortimentsonderdelen met elkaar vergelijken. Op basis van de uitkomsten van die vergelijking kun je assortimentsbeslissingen nemen. Het brutorendementsgetal (BRG) kun je berekenen met behulp van één van de volgende formules: BRG = omzetsnelheid x brutowinstpercentage van de inkoop of BRG = brutowinst in euro s gemiddelde voorraad x 100 voorbeeld Van de vrijetijdskledingzaak van Coen Franken zijn de volgende financiële exploitatiegegevens van het afgelopen jaar bekend: de omzet bedraagt ,-, het gemiddelde brutowinstpercentage is 36%, de waarde van de voorraad op 1 januari van het afgelopen jaar bedraagt ,-, de waarde van de voorraad op 1 januari van dit jaar bedraagt ,-. Het brutorendementsgetal van deze vrijetijdskledingzaak van het afgelopen jaar is: formule 1 stap 1 brutowinstpercentage in procenten van de inkoop berekenen: De brutowinst is: 0,36 x ,- = ,-. De inkoopwaarde is dan: , ,- = ,-. Het brutowinstpercentage in procenten van de inkoop is dan: ,- x 100% = 56,25%, ,- of op de snelle manier: 36 x 100% = 56,25%. 64 stap 2 o.s. berekenen: , o.s.= = 4,8. ( , ,-) 2 werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 150

2 stap 3 formule invullen BRG = o.s. x brutowinstpercentage ink 4,80 x 56,25 = 270,0. formule 2 BRG = ,- x 100 = 269,8 = 270, ,- Je ziet dat de formule 2 een stuk sneller gaat. Het brutorendementsgetal is in feite hetzelfde als het kengetal van de voorraadefficiency. Met dien verstande dat kengetal van de voorraadefficiency in euro s wordt uitgedrukt. De voorraadefficiency van het brutorendementsgetal van 270 is 2,70. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 151

3 opgaven 1. Doe-het-zelfzaak De Klusser heeft het afgelopen jaar een brutowinst behaald van ,-. Gemiddeld is in dat jaar ,- in de voorraad geïnvesteerd. Bereken het brutorendementsgetal van deze doe-het-zelfzaak (afronden op één decimaal nauwkeurig). BRG = brutowinst gem. voorraad x 100% = , ,- x 100 = 204,4 2. De omzetsnelheid in een parfumeriezaak is 3,1. De brutowinst is 38%. Bereken het brutorendementsgetal van deze parfumeriezaak (afronden op één decimaal nauwkeurig). De brutowinst bedraagt t.o.v. de inkoopprijs 38% 62% x 100% = 61,29% BRG = o.s x brutowinst(tov de inkoopw.) = 3,1 x 61,29 = 190,0 3. Gegeven de onderstaande tabel. beginvoorraad x 1,- eindvoorraad x 1,- omzet x 1,- brutowinst BRG a % 184,9 b % 612,6 c % 274,5 d % 393,8 e % 255,2 f % 224,2 g % 197,2 Vul de kolom BRG van de bovenstaande tabel in (afronden op één decimaal nauwkeurig). Bereken eerst de gemiddelde voorraad en de brutowinst in procenten van de inkoop. beginvoorraad eindvoorraad gemidd. voorraad omzet x 1,- brutowinst brutowinst BRG a % ,9 b % ,6 c % ,6 d % ,8 e % ,2 f % ,2 g % ,2 werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 152

4 4. Gegeven de onderstaande tabel. beginvoorraad x 1,- eindvoorraad x 1,- consumentenomzet x 1,- brutowinst BRG EIW BV a % 320,2 b % 180,6 c % 110,8 d % 128,7 e % 228,7 f % 179,8 g % 3.660,9 Vul de kolom BRG van de bovenstaande tabel in (afronden op één decimaal nauwkeurig). Bereken eerst de gemiddelde voorraad en de brutowinst in procenten van de inkoop. Voor de btw geldt het h-tarief. beginvoorraad eindvoorraad gem.voorraad consumentenomzet brutowinst brutowinst BRG a % ,61 320,2 b % ,94 180,6 c % ,8 d % ,01 128,7 e % ,32 228,7 f % ,77 179,8 g % , ,9 Of Met de formule ozs x brutowinst in procenten van de inkoop. Alle bedragen in euro s. beginvoorraad eindvoorraad gem.voorraad cons. omzet IWO ozs brutowinst in % vd inkoop a ,64 3, ,82 320,2 b ,89 3, ,85 180,6 c ,35 2, ,89 110,8 d ,02 3, ,33 128,7 e ,81 4, ,06 228,7 f ,71 4, ,93 179,8 g ,04 17, , ,9 BRG werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 153

5 5. Een detaillist heeft het afgelopen jaar een consumentenomzet gerealiseerd van ,-. In de voorraad is in dat jaar gemiddeld ,- geïnvesteerd. Het brutowinstpercentage is 38%. Voor de btw geldt het h-tarief. EIW BV Bereken het brutorendementsgetal van deze detaillist (afronden op één decimaal nauwkeurig). De brutowinst bedraagt ,21 x 0,38 = ,20 BRG = brutowinst gem. voorraad x 100 = , ,- x 100 = 189,2. 6. Van een speciaalzaak zijn de volgende gegevens van het afgelopen jaar bekend: voorraad per 1 januari ,- voorraad per 31 december ,- omzet ,- brutowinst in procenten 30% a. Bereken de gemiddelde voorraad van het afgelopen jaar van deze speciaalzaak. ( , ,-) 2 = ,- b. Bereken het brutorendementsgetal van het afgelopen jaar van deze speciaalzaak (afronden op één decimaal nauwkeurig). De brutowinst bedraagt ,- x 0,30 = ,- BRG = brutowinst gem. voorraad x 100 = , ,- x 100 = 180,0. 7. Van een sportzaak zijn de volgende gegevens van het afgelopen jaar bekend: voorraad per 1 januari ,- voorraad per 31 december ,- omzet ,- brutowinst in procenten 32,5% a. Bereken de gemiddelde voorraad van het afgelopen jaar van deze sportzaak. ( , ,-) 2 = ,- b. Bereken het brutorendementsgetal van het afgelopen jaar van deze sportzaak (afronden op één decimaal nauwkeurig). De brutowinst bedraagt ,- x 0,325 = ,- BRG = brutowinst gem. voorraad x 100 = , ,- x 100 = 127,5. 8. Van een speciaalzaak in hobby-artikelen zijn de volgende gegevens van het afgelopen jaar bekend: voorraad per 1 januari ,- voorraad per 31 december ,- consumentenomzet ,- brutowinst in procenten 37,5% voor de btw geldt het h-tarief a. Bereken de gemiddelde voorraad van het afgelopen jaar van deze speciaalzaak. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 154

6 ( , ,-) 2 = ,- b. Bereken het brutorendementsgetal van het afgelopen jaar van deze speciaalzaak (afronden op één decimaal nauwkeurig). De brutowinst bedraagt ,- 1,21 x 0,375 = ,66 BRG = brutowinst gem. voorraad x 100 = , ,- x 100 = 172,5. 9. Een detaillist beschikt van de merken A tot en met D over de volgende gegevens: merk omzetsnelheid brutowinst A B C D % 32% 23% 29% Laat met behulp van een berekening zien voor welk(e) merk(en) de detaillist kiest als het brutorendementsgetal het enige criterium is. merk o.s brutowinst brutowinst in inkoop BRG = o.s x brutow.ink A B C D % 32% 23% 29% x 100 = 36, x 100 = 47, x 100 = 29, x 100 = 40,85 36,99 x 5 = 184,95 47,06 x 3 = 141,18 29,87 x 6 = 179,22 40,85 x 4 = 163,40 Merk A heeft voorkeur. 10. Een detaillist beschikt van de merken E tot en met H over de volgende gegevens: merk omzetsnelheid brutowinst E F G H % 31% 33% 29% Laat met behulp van een berekening zien voor welk(e) merk(en) de detaillist kiest als het brutorendementsgetal het enige criterium is. merk o.s brutowinst brutowinst in inkoop BRG = o.s x brutow.ink E F G H % 31% 33% 29% x 100 = 56, x 100 = 44, x 100 = 49, x 100 = 40,85 56,25 x 3 = 168,75 44,93 x 5 = 224,65 49,25 x 4 = 197,00 40,85 x 6 = 245,10 Merk H heeft voorkeur. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 155

7 11. Mevrouw De Koning heeft in haar supermarkt een meter schapruimte vrijgemaakt voor de verkoop van wegwerpartikelen. Zij moet besluiten van welke leverancier ze de artikelen afneemt. Eén van de criteria waarop zij haar beslissing neemt is het brutorendementsgetal. Daartoe beschikt zij over de volgende prognoses: leverancier omzetsnelheid brutowinst A B C D % 24,5% 26% 24% Voor welke leverancier kiest mevrouw De Koning als het brutorendementsgetal het enige criterium is? LEV o.s brutowinst brutowinst in inkoop BRG = o.s x brutow.ink x 100 = 33,33 A 18 25% 33,33 x 18 = 599,94 24,5 75,5 x 100 = B 20 24,5% 32,45 x 20 = 649,00 32,45 C 19 26% 35,14 x 19 = 667, x 100 = 35,14 D 21 24% 31,58 x 21 = 663, x 100 = 31,58 Leverancier C heeft voorkeur. servicegraad ik verkoop geen nee De mate waarin je als winkelier in staat bent om op elk moment artikelen uit het gevoerde assortiment te verkopen, wordt de servicegraad genoemd. Als er in een winkel geen nee-verkoop is, dan heeft die winkel een servicegraad van 100%. De servicegraad in een assortimentsgroep kun je meten door vlak voor het moment van levering het aantal artikelen dat nog in voorraad is te tellen en vervolgens te delen door het aantal artikelen dat normaal in voorraad is. De servicegraad wordt gemeten met de volgende de formule: servicegraad = aantal aanwezige artikelen (per artikelgroep) normale voorraad artikelen (per artikelgroep) x 100% voorbeeld Bouwmarkt Claessens heeft in het kernassortiment de artikelgroep gereedschappen zitten. Deze artikelgroep omvat 125 verschillende artikelen. Op het moment van levering blijkt dat 15 artikelen niet meer in voorraad zijn. Uit de gegevens blijkt een kans op nee-verkoop van 15 artikelen. Er zijn dus nog = 110 verschillende artikelen te koop. De servicegraad is dan: 110 x 100% = 88%. 125 werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 156

8 opgaven 12. In een winkel worden 120 verschillende artikelen te koop aangeboden. Op een gegeven moment zijn 15 verschillende artikelen niet meer voorradig. Bereken de servicegraad van deze winkel (afronden op één decimaal nauwkeurig). (120-15) 120 x100% = 87,5%. 13. In een winkel worden 425 verschillende artikelen te koop aangeboden. Op een gegeven moment zijn 25 verschillende artikelen niet meer voorradig. Bereken de servicegraad van deze winkel (afronden op één decimaal nauwkeurig). (425-25) 425 x100% = 94,1%. 14. De artikelsoort diepvriesijs van supermarkt Dijkstra bestaat uit 120 verschillende artikelen. Op het moment van levering zijn 13 artikelen niet meer in voorraad. Bereken de servicegraad van deze artikelsoort (afronden op één decimaal nauwkeurig). (120-13) 120 x100% = 89,2%. 15. De collectie shorts van een modespeciaalzaak omvat 60 verschillende items. Op het moment van levering blijkt dat 8 items niet meer in voorraad zijn. Bereken de servicegraad van de collectie shorts (afronden op één decimaal nauwkeurig). (60-8) 60 x100% = 86,7%. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 157

9 bestelniveau opgaven wanneer moet ik bestellen Je moet artikelen (bij)bestellen als er nog maar een bepaalde minimumhoeveelheid artikelen in voorraad is. Dié omvang van de voorraad heet het bestelniveau of bestelpunt. Voor het berekenen van het bestelniveau heb je de volgende gegevens nodig: de afzet per periode, Hoeveel stuks verkoop je gemiddeld per periode, bijvoorbeeld per dag? de levertijd, Hoeveel tijd (dagen) heeft de leverancier nodig om te leveren? de veiligheidsvoorraad. Het bestelniveau wordt berekend met de volgende de formule: bestelniveau = levertijd x afzet + veiligheidsvoorraad In de formule moet voor de levertijd en de afzet dezelfde tijdseenheid gebruikt worden. Dus als de afzet per week is, dan is de levertijd ook in weken. voorbeeld Debbie Fokkema weet dat zij gemiddeld per dag 10 doosjes paracetamol verkoopt. Deze doosjes worden wekelijks door de leverancier geleverd. Debbie houdt als veiligheidsvoorraad 20 doosjes aan. De drogisterij is 6 dagen per week open. Het bestelpunt is dan: levertijd x afzet + veiligheidsvoorraad = bestelniveau 6 x = 80 doosjes Dit wil zeggen, dat Debbie gaat bestellen als zij ziet dat de voorraad paracetamol is gedaald tot 80 doosjes. Let op: de levertijd van één week is in de formule verwerkt als 6 dagen! 16. Amani Al Sharifi heeft een supermarkt in het centrum van Amstelveen. Amani weet dat in de supermarkt gemiddeld per week 75 flessen witte wijn van het huismerk worden verkocht. De voorraad van deze witte wijn kan drie keer per week aangevuld worden. De veiligheidsvoorraad bedraagt 24 flessen van deze wijn. Bereken het bestelniveau van deze wijn. De afzet per dag is 75 6 dagen = 12,5 flessen. De levertijd is 6 3 = 2 dagen. Bestelniveau is 12,5 x = 49 flessen. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 158

10 17. Isabella Ramirez exploiteert een herenmodewinkel in Dronten. Isabella verkoopt per dag van een bepaald merk gemiddeld 6 overhemden. Deze overhemden worden één keer per 4 weken geleverd. De herenmodewinkel is 6 dagen per week geopend. De veiligheidsvoorraad bedraagt 15 overhemden. Bereken het bestelniveau van deze overhemden. De afzet per dag is 6. De levertijd is 24 dagen. Bestelniveau is 24 x = 159 overhemden. 18. Karin Verhoef exploiteert een modezaak in het centrum van Zwolle. Het afrekensysteem geeft aan dat er per dag gemiddeld 30 jeans uit de vaste collectie verkocht worden. Er wordt elke veertien dagen geleverd. De modezaak is zes dagen per week open. De veiligheidsvoorraad is 35 jeans. Bereken het bestelniveau van deze jeans. De afzet per dag is 30. De levertijd is 24 dagen. Om de veertien dagen leveren = 12 dagen winkel geopend. Bestelniveau is 30 x = 395 jeans. 19. Francis Haren is de eigenaar van een fotospeciaalzaak in Harderwijk. Hij verkoopt per dag gemiddeld 10 pakjes Sony AA-batterijen. Deze batterijen hebben een levertijd van 3 weken. De fotospeciaalzaak is 6 dagen per week geopend. De veiligheidsvoorraad is 30 pakjes. Bereken het bestelniveau van deze batterijen. De afzet per dag is 10. De levertijd is 18 dagen. Bestelniveau is 10 x = 210 pakjes. 20. Bouwmarkt Hendricks te Pey-Echt verkoopt in de assortimentsgroep tuinartikelen zakken potgrond van 20 liter. Deze potgrond heeft een levertijd van 2 dagen. In het seizoen worden per week gemiddeld 500 zakken verkocht. De veiligheidsvoorraad is 100 zakken. Bereken het bestelniveau van deze potgrond.. De afzet per dag is = 83,33. De levertijd is 2 dagen. Bestelniveau is 83,33 x = 267 zakken. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 159

11 bestelfrequentie ik bestel frequent Als je gaat bestellen, dan moet je weten hoe vaak je dit in een periode gaat doen. Het aantal keren dat je in een bepaalde periode kunt/mag/wil bestellen, is de bestelfrequentie. Als je de afzet per periode en de omvang van de bestelling per keer weet, is de bestelfrequentie gemakkelijk uit te rekenen. De omvang/grootte van de bestelling per keer, wordt de bestelgrootte genoemd. bestelfrequentie = afzet bestelgrootte De bestelfrequentie wordt altijd afgerond in hele getallen naar boven. voorbeeld Sportshop Cesur in Herten verkoopt sportaccessoires onder eigen naam dozen golfballen. Per week verkoopt filiaalmanager Kadir 10 dozen van deze ballen. De bestelgrootte is normaal gesproken 24 dozen. De bestelfrequentie is dan 52 x = 21,7. Uiteraard kan Kadir geen 0,7 keer bestellen. Dus hij zal 22 keer bestellen. opgaven 21. Van een bepaald artikel is de jaarafzet 180 stuks. Per bestelling worden 20 stuks besteld. Bereken de bestelfrequentie van dit artikel = 9 keer 22. Van een bepaald artikel is de consumentenomzet per jaar 9.600,-. De gemiddelde consumentenprijs van dit artikel is 20,-. De minimale bestelling van dit artikel is 36 stuks. Bereken de bestelfrequentie van dit artikel. Afzet = 9.600,- 20,- = = 13,3 keer = 14 keer. 23. Gegevens van een artikel: de levertijd is één week, de gemiddelde afzet is 10 stuks per dag, de veiligheidsvoorraad is 20 stuks, de bestelgrootte is 12 stuks, een week heeft 6 verkoopdagen. a. Bereken het bestelpunt van dit artikel. 10 x = 80 stuks b. Bereken de gemiddelde jaarafzet van dit artikel. 52 x 6 x 10 = stuks c. Bereken de bestelfrequentie van dit artikel = 260 keer werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 160

12 24. Gegevens van een artikel: de levertijd is 12 weken, de gemiddelde afzet is 240 stuks per 3 weken, de veiligheidsvoorraad is 60 stuks, de bestelgrootte is 15 stuks, een week heeft 6 verkoopdagen. a. Bereken het bestelpunt van dit artikel. (240 3) x = b. Bereken de gemiddelde jaarafzet van dit artikel. 80 x 52 = c. Bereken de bestelfrequentie van dit artikel = 277,3 = 278 keer 25. Tot de artikelgroep zoet boterhambeleg uit het assortiment van een supermarkt behoren onder andere: pindakaas eigen merk, pindakaas caloriearm en Calvé pindakaas. De levertijd van deze artikelen is: pindakaas eigen merk: 2 dagen pindakaas caloriearm: 1 week Calvé pindakaas: 2 dagen De veiligheidsvoorraden van deze artikelen zijn: pindakaas eigen merk: 20 potten pindakaas caloriearm: 10 potten Calvé pindakaas: 30 potten De gemiddelde dagelijkse verkopen van deze artikelen zijn: 5 potten pindakaas eigen merk, 2 potten pindakaas caloriearm en 15 potten Calvé pindakaas. a. Bereken voor deze 3 soorten pindakaas het bestelniveau (een week heeft zes verkoopdagen). eigen merk 5 x = 30 stuks caloriearm 2 x = 22 stuks Calvé 15 x = 60 stuks Voor het bestellen van de 3 soorten pindakaas gelden de volgende bestelgroottes: pindakaas eigen merk: 12 potten pindakaas caloriearm: 6 potten Calvé pindakaas: 24 potten b. Bereken voor deze 3 soorten pindakaas de bestelfrequentie per jaar als de afzet een normaal verloop heeft (een jaar heeft 300 verkoopdagen). eigen merk 300 x 5 12 = 125 keer caloriearm 300 x 2 6 = 100 keer Calvé 300 x = 188 keer werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 161

13 26. Verfspecialist Pepels houdt van de vijf literblikken muurverf een veiligheidsvoorraad aan van 12 blikken. Het bestelniveau van dit artikel is 30. Per week worden gemiddeld 36 blikken verkocht. De blikken muurverf worden 30 keer per jaar besteld. Bij iedere bestelling worden 12 verpakkingen met blikken muurverf geleverd. Een week heeft 6 verkoopdagen. a. Bereken de levertijd van dit artikel in dagen. bestelpunt = afzet x levertijd + veiligheidsvoorraad. 30 = 6 per dag x. dagen = 6 per dag x. dagen De levertijd is 2 dagen. b. Bereken de besteleenheid van deze muurverf (een jaar telt 50 weken). Jaarafzet = 50 x 36 = blikken. Per bestelling = 60 blikken. Deze zitten in 12 verpakkingen. Elke verpakking bevat = 5 blikken. signaalvoorraad wie heeft dit gesignaleerd De hoogte van de signaalvoorraad (s) wordt bepaald door: de verwachte afname van de voorraad tussen twee bestelmomenten (de tijd tussen twee bestelmomenten noem je het bestelinterval), de verwachte afname van de voorraad tussen het bestelmoment en het levermoment, de gewenste veiligheidsvoorraad. Ofwel: s = (bestelinterval + levertijd) x afzet + veiligheidsvoorraad voorbeeld De levertijd van artikelen van een cosmeticahuis is twee weken. Deze artikelen kunnen één keer per vier weken via de vertegenwoordiger besteld worden. Van de topper van dit cosmeticahuis worden gemiddeld vijf flesjes per week verkocht. De veiligheidsvoorraad is twee flesjes. Voor het berekenen van de signaalvoorraad zijn de volgende gegevens nodig: het bestelinterval: 4 weken, de levertijd: 2 weken, de gemiddelde afzet: 5 flesjes, de veiligheidsvoorraad: 2 flesjes. De signaalvoorraad is dan: (4 + 2) x = 32 flesjes. (Ps. Het bestelniveau is 2 x = 12 flesjes.) werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 162

14 opgaven 27. Gegevens van een artikel: bestelinterval levertijd gemiddelde afzet veiligheidsvoorraad 4 weken 5 weken 55 stuks per week 15 stuks Bereken de signaalvoorraad van dit artikel. De signaalvoorraad is (4 + 5) x = 510 stuks 28. Gegevens van een artikel: bestelinterval levertijd gemiddelde afzet veiligheidsvoorraad 5 weken 1 week 250 stuks per week 150 stuks Bereken de signaalvoorraad van dit artikel. De signaalvoorraad is (5 + 1) x = stuks 29. Gegevens van een artikel: bestelinterval levertijd gemiddelde afzet veiligheidsvoorraad 2 weken 3 weken 10 stuks per week 4 stuks Bereken de signaalvoorraad van dit artikel. De signaalvoorraad is (2 + 3) x = 54 stuks 30. De levertijd van artikelen van een schoenenzaak is één week. Deze artikelen kunnen één keer per 2 weken via de vertegenwoordiger besteld worden. Van een fastmover worden 20 artikelen per week verkocht. De veiligheidsvoorraad is 10 artikelen. Bereken de signaalvoorraad van deze fastmover. De signaalvoorraad is (2 + 1) x = 70 stuks 31. De levertijd van elektrisch tuingereedschap van een ijzerwaren- en gereedschappenzaak is 9 dagen. Deze artikelen kunnen één keer per week via het elektronisch bestelsysteem besteld worden. Er worden gemiddeld 4 elektrische heggenscharen per week verkocht. De veiligheidsvoorraad is 3 heggenscharen. Bereken de signaalvoorraad van deze elektrische heggenschaar. De signaalvoorraad is (1 + 1,5) x = 13 stuks werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 163

15 32. Het bestelniveau van een artikel uit het assortiment van detaillist Versteegh is 30. De levertijd van het artikel is 2 weken. Per kalendermaand worden bij detaillist Versteegh 52 artikelen verkocht. De bestelfrequentie is 12. a. Bereken de veiligheidsvoorraad van dit artikel. Per week is de afzet 52 x = 12 stuks. Bestelpunt = afzet x levertijd + veiligheidsvoorraad. 30 = 12 per week x 2 weken + 30 = De veiligheidsvoorraad is 6 stuks. b. Bereken het aantal artikelen dat gemiddeld door detaillist Versteegh per keer besteld wordt. De jaarafzet is 12 x 52 = 624 stuks. De bestelgrootte is = 52 stuks. 33. Het bestelniveau van een artikel uit het assortiment van detaillist De Hoop is 18. De levertijd van het artikel is één week. Per kwartaal (=13 weken) worden bij detaillist De Hoop 52 stuks van het artikel verkocht. De bestelfrequentie is 8. a. Bereken de veiligheidsvoorraad van dit artikel. Per week is de afzet = 4 stuks. bestelpunt = afzet x levertijd + veiligheidsvoorraad. 18 = 4 per week x 1 week + 18 = De veiligheidsvoorraad is 14 stuks. b. Bereken het aantal artikelen dat gemiddeld door detaillist De Hoop per keer besteld wordt. De jaarafzet is 4 x 52 = 208 stuks. De bestelgrootte is = 26 stuks. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 164

16 stock-to-sales ratio ligt er genoeg in de winkel De Stock-to-Sales Ratio (voorraad-verkoop verhouding) is de hoeveelheid voorraad (tegen verkoopprijzen) van een winkel, afdeling en/of assortimentsgroep die in een bepaalde periode (meestal een maand) in de winkel en de opslagruimte ligt, in verhouding tot de (verwachte) omzet in deze winkel, afdeling en/of assortimentsgroep. De Stock-to-Sales Ratio stelt een ondernemer in staat om te bepalen of deze de juiste hoeveelheid artikelen voorraad heeft, uitgaande van de verwachte omzet. Een zinvolle periode om de Stock-to-Sales Ratio te berekenen is een maand of een kwartaal. De Stock-to-Sales Ratio wordt berekend met de volgende de formule: StS Ratio = beginvoorraad tegen verkoopprijzen (verwachte) omzet opgaven voorbeeld Een ondernemer van een herenmodezaak denkt de komende 3 maanden voor ,- (exclusief btw) aan overhemden te verkopen. De beginvoorraad overhemden heeft een verkoopwaarde van ,-. De StS Ratio van deze overhemden is dan , ,- = 2,8. Een Stock-to-Sales Ratio van 2,8 betekent dat deze ondernemer bijna drie keer de (verwachte) omzet op voorraad heeft. Deze ondernemer weet uit ervaring dat hij om 10 overhemden te verkopen het aanbod voor zijn klanten 30 overhemden moet zijn. De ideale Stock-to-Sales Ratio is 3 (3:1) of 4 (4:1). Deze ratio zorgt er voor dat de omzet in die periode kan groeien. Een ratio van 2 of van 1 kan leiden tot omzetdaling omdat er veel nee-verkoop kan zijn. 34. Een detaillist verwacht de komende 3 maanden een omzet van ,- voor een artikelgroep. De verkoopwaarde van de beginvoorraad van deze artikelgroep is ,-. Bereken de Stock-to-Sales Ratio van deze artikelgroep (afronden op één decimaal nauwkeurig). De Stock-to-Sales Ratio is , ,- = 2,2 werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 165

17 35. Een detaillist verwacht de komende 3 maanden een consumentenomzet van ,- voor een artikelgroep. De verkoopwaarde van de beginvoorraad van deze artikelgroep is ,-. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de Stock-to-Sales Ratio van deze artikelgroep (afronden op één decimaal nauwkeurig). De Stock-to-Sales Ratio is ,- ( ,- 1,21) = 3,2 36. Een detaillist verwacht de komende 6 maanden een consumentenomzet van ,- voor een artikelgroep. De inkoopwaarde van de beginvoorraad van deze artikelgroep is ,-. De gecalculeerde brutowinst van deze artikelgroep is 42% van de omzet. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de Stock-to-Sales Ratio van deze artikelgroep (afronden op één decimaal nauwkeurig). De Stock-to-Sales Ratio is ( ,- 0,58) ( ,- 1,21) = 2,4 37. Een ondernemer verwacht de komende maand een consumentenomzet van ,- voor een artikelgroep. De inkoopwaarde van de beginvoorraad van deze artikelgroep is ,-. De gecalculeerde brutowinst van deze artikelgroep is 55% van de omzet. Voor de btw geldt het l-tarief. Bereken de Stock-to-Sales Ratio van deze artikelgroep (afronden op één decimaal nauwkeurig). De Stock-to-Sales Ratio is ( ,- 0,45) ( ,- 1,06) = 3,9 38. De rapportage van een MIS vermeldt voor een artikelsoort een normatieve omzet voor de komende periode van ,-. De inkoopwaarde van de beginvoorraad van deze artikelsoort is ,-. De insturingsmarge (gebudgetteerde brutowinst) van deze artikelsoort is 38% van de omzet. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de Stock-to-Sales Ratio van deze artikelsoort (afronden op één decimaal nauwkeurig). De Stock-to-Sales Ratio is ( ,- 0,62) = 3,5 werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 166

18 inkoopruim te ik moet nog bestellen Het kengetal van de inkoopruimte heeft betrekking op de maximale hoeveelheid of verkoopwaarde van een assortimentsgroep/artikelgroep/artikelsoort die nog kan worden ingekocht. Zodra een detaillist de planning van de omzetsnelheden, de voorraadniveau s en de kortingen gereed heeft, kan hij de inkoopruimte berekenen. De inkoopruimte is in feite de voorraad die een detaillist moet inkopen om zijn omzetbudget te realiseren. De inkoopruimte wordt berekend met het volgende schema: SCHEMA INKOOPRUIMTE Gewenste eindvoorraad Netto omzet + Prijs en/of hoeveelheidskortingen + Benodigde voorraad Werkelijke beginvoorraad _ Voorraadruimte In bestelling/reeds ontvangen _ INKOOPRUIMTE Alle bedragen zijn tegen verkoopprijzen. voorbeeld De verkoopwaarde van de gewenste eindvoorraad van een artikelsoort uit het aanbod van een schoenenwinkel is aan het einde van de periode 6.500,-. Het omzetbudget van deze artikelsoort is ,-. De ondernemer denkt dat hij voor een bedrag van 1.275,- aan korting zal verstrekken. De verkoopwaarde van de voorraad aan het begin van de periode is 9.500,-. De ondernemer heeft al een bestelling geplaatst voor een verkoopwaarde van 1.375,-. De inkoopruimte van deze artikelsoort is: Gewenste eindvoorraad 6.500,- Netto omzet ,- + Prijs en/of hoeveelheidskortingen 1.275,- + Benodigde voorraad ,- Werkelijke beginvoorraad 9.500,- _ Voorraadruimte ,- In bestelling/reeds ontvangen 1.375,- _ INKOOPRUIMTE ,- werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 167

19 opgaven 39. De verkoopwaarde van de gewenste eindvoorraad van een artikelsoort uit het aanbod van een speelgoedwinkel is aan het einde van een periode 3.500,-. Het omzetbudget van deze artikelsoort is ,-. De ondernemer denkt dat hij voor een bedrag van 500,- aan korting zal verstrekken. De verkoopwaarde van de voorraad aan het begin van de periode is 2.500,-. De ondernemer heeft al een bestelling geplaatst voor een verkoopwaarde van 7.500,-. Bereken de inkoopruimte van deze artikelsoort. Gewenste eindvoorraad 3.500,- Netto omzet ,- + Prijs en/of hoeveelheidskortingen 500,- + Benodigde voorraad ,- Werkelijke beginvoorraad 2.500,- _ Voorraadruimte ,- In bestelling/reeds ontvangen 7.500,- _ INKOOPRUIMTE ,- 40. De verkoopwaarde van de gewenste eindvoorraad van een artikel uit het aanbod van een sportzaak is aan het einde van een periode 50 stuks. Het omzetbudget van dit artikel is 375 stuks. De ondernemer denkt dat hij 15 stuks in het kader van sponsoring weggeeft. De voorraad aan het begin van de periode is 125 stuks. De ondernemer heeft 75 stuks van dit artikel in bestelling staan. Bereken de inkoopruimte van dit artikel. Gewenste eindvoorraad 50 stuks Netto omzet 375 stuks + Prijs en/of hoeveelheidskortingen 15 stuks + Benodigde voorraad Werkelijke beginvoorraad Voorraadruimte In bestelling/reeds ontvangen INKOOPRUIMTE 440 stuks 125 stuks _ 315 stuks 75 stuks _ 240 stuks werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 168

20 41. In het kwartaal-omzetbudget van een modewinkel staat van een artikelgroep een consumentenomzet van ,-. De ondernemer verwacht een dervingspercentage van 10% van de omzet. De verkoopwaarde van de voorraad aan het begin van de periode is ,- en die aan het einde van de periode wordt geschat op 7.500,-. Er staat voor een omzetbedrag van ,- aan bestellingen open. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de inkoopruimte van deze artikelgroep (afronden op hele euro s nauwkeurig). Gewenste eindvoorraad 7.500,- Netto omzet ,- + Prijs en/of hoeveelheidskortingen 6.405,- + Benodigde voorraad ,- Werkelijke beginvoorraad ,- _ Voorraadruimte ,- In bestelling/reeds ontvangen ,- _ INKOOPRUIMTE ,- 42. In het maand-omzetbudget van een snoepwinkel staat van de artikelgroep bonbons een consumentenomzet van 5.000,-. De ondernemer verwacht een dervingspercentage van 4% van de omzet. De verkoopwaarde van de voorraad aan het begin van de periode is 750,- en die aan het einde van de periode wordt geschat op 1.000,-. Er staat voor een inkoopbedrag van 1.350,- aan bestellingen open. De gecalculeerde brutowinst is 45% van de omzet. Voor de btw geldt een gemiddeld het l-tarief. Bereken de inkoopruimte van deze bonbons (afronden op hele euro s nauwkeurig). Gewenste eindvoorraad 1.000,- Netto omzet 4.717,- + Prijs en/of hoeveelheidskortingen 189,- + Benodigde voorraad 5.906,- Werkelijke beginvoorraad 750,- _ Voorraadruimte 5.156,- In bestelling/reeds ontvangen 2.455,- _ INKOOPRUIMTE 2.701,- werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 169

21 43. In het omzetbudget van een winkel voor het komend halfjaar staat van een artikelgroep een consumentenomzet van ,-. De ondernemer verwacht een dervingspercentage van 8,5% van de omzet. De inkoopwaarde van de voorraad aan het begin van de periode is ,- en die aan het einde van de periode wordt geschat op 8.500,-. Er staat voor een inkoopbedrag van ,- aan bestellingen open. De gecalculeerde brutowinst is 37,5% van de omzet. Voor de btw geldt een gemiddeld het h-tarief. Bereken de inkoopruimte van deze artikelgroep tegen inkoopprijzen (afronden op hele euro s nauwkeurig). Gewenste eindvoorraad ,- Netto omzet ,- + Prijs en/of hoeveelheidskortingen 8.289,- + Benodigde voorraad ,- Werkelijke beginvoorraad ,- _ Voorraadruimte ,- In bestelling/reeds ontvangen ,- _ INKOOPRUIMTE ,- werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 170

22 vendor rating wie zal ik kiezen Vendor rating als methode van leveranciersonderzoek is wellicht de meest bekende manier om leveranciers, nadat zij beoordeeld zijn op hun prestaties, te rangschikken. De meest gebruikte criteria die bij vendor rating gehanteerd worden zijn prijs, kwaliteit en leveringsbetrouwbaarheid. Deze criteria krijgen een wegingsfactor, die het relatieve (subjectieve) belang van het criterium tot uitdrukking brengt. Per gewogen criterium wordt de prestatie per leverancier gemeten, waardoor er een rangorde ontstaat. Op basis van die rangorde, kan er besloten worden een bepaalde leverancier een voorkeursbehandeling te geven bij de verdeling van de inkooporders. voorbeeld Voor een bepaalde artikelgroep doet een detaillist op dit moment zaken met drie leveranciers (A, B en C). Om tot een beoordeling van deze leveranciers te komen besluit deze detaillist vendor rating toe te passen. Hiertoe krijgt ieder criterium een gewicht, dat bepaald wordt aan de hand van het relatieve belang dat de organisatie aan het criterium hecht: prijs 0,35 kwaliteit 0,40 leveringsbetrouwbaarheid 0,25 Totaal 1,00 Per criterium wordt iedere leverancier beoordeeld, waarbij de volgende scores ontstaan. prijs Leverancier C hanteert de laagste prijs namelijk gemiddeld 5,60. Deze laagste prijs wordt gewaardeerd met 100 (punten). De gemiddelde prijs van leverancier B ligt op 6,10 en krijgt de score 92 (( 5,60 6,10) x 100). Leverancier A is de duurste met een gemiddelde prijs van 6,50 en krijgt 86 punten. kwaliteit Leverancier A levert altijd de beste kwaliteit en krijgt de waardering 100. In vergelijking tot leverancier A scoren B en C duidelijk slechter en krijgen respectievelijk 90 en 80 punten. leveringsbetrouwbaarheid Leverancier A komt zijn afspraken het best na en krijgt 100 punten. B en C krijgen respectievelijk 90 en 85 punten. De totaalscore per leverancier wordt berekend: Leverancier A: (0,35 x 86) + (0,4 x 100) + (0,25 x 100) = 95. Leverancier B: (0,35 x 92) + (0,4 x 90) + (0,25 x 90) = 91. Leverancier C: (0,35 x 100) + (0,4 x 80) + (0,25 x 85) = 88. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 171

23 Schematisch levert dit de volgende tabel op: gewicht 0,35 0,40 0,25 1,0 leverancier criterium prijs x 1,- kwaliteit leveringsbetrouwbaarheid totaalscore Leverancier A Leverancier B Leverancier C opgaven 44. Vul de onderstaande tabel in en breng vervolgens een rangorde tussen de leveranciers aan. Doe dit met behulp van de onderstaande gegevens: wegingsfactoren prijs 10 kwaliteit 60 leveringsbetrouwbaarheid 30 prijs leverancier Janssen 4,25 leverancier Visser 4,75 leverancier Verbeek 4,95 kwaliteit leverancier Janssen 85 leverancier Visser 95 leverancier Verbeek 100 leveringsbetrouwbaarheid leverancier Janssen 90 leverancier Visser 95 leverancier Verbeek 100 We stellen de prijs van 4,25 op 100 punten. Dan krijgt Visser 4,25 4,75 x 100 = 89,47 punten en Verbeek krijgt dan 4,25 4,95 x 100 = 85,86 punten. gewicht 0,10 0,60 0,30 1,0 criterium leverancier Prijs kwaliteit leveringsbetr. totaalscore Leverancier Janssen Leverancier Visser Leverancier Verbeek Rangorde is: Verbeek, Visser, Janssen. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 172

24 45. Vul de onderstaande tabel in en breng vervolgens een rangorde tussen de leveranciers aan. Doe dit met behulp van de onderstaande gegevens: wegingsfactoren prijs 20 kwaliteit 50 leveringsbetrouwbaarheid 30 prijs leverancier Franco 13,25 leverancier Verbent 14,75 leverancier Batvoets 12,95 kwaliteit leverancier Franco 85 leverancier Verbent 100 leverancier Batvoets 80 leveringsbetrouwbaarheid leverancier Franco 100 leverancier Verbent 95 leverancier Batvoets 85 We stellen de prijs van 12,95 op 100 punten. Dan krijgt Franco 12,95 13,25 x 100 = 98 punten en Verbent 12,95 14,75 x 100 = 88 gewicht 0,20 0,50 0,30 1,0 criterium leverancier Prijs kwaliteit leveringsbetr. totaalscore Leverancier Franco Leverancier Verbent Leverancier Batvoets Rangorde is: Verbent, Franco, Batvoets. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 173

25 46. Vul de onderstaande tabel in en breng vervolgens een rangorde tussen de leveranciers aan. Doe dit met behulp van de onderstaande gegevens: wegingsfactoren prijs 15 kwaliteit 50 leveringsbetrouwbaarheid 35 prijs leverancier Fokkema 3,25 leverancier Carsouw 3,75 leverancier Bervoets 3,95 kwaliteit leverancier Fokkema 85 leverancier Carsouw 90 leverancier Bervoets 100 leveringsbetrouwbaarheid leverancier Fokkema 100 leverancier Carsouw 85 leverancier Bervoets 95 We stellen de prijs van 3,25 op 100 punten. Dan krijgt Carsouw 3,25 3,75 x 100 = 87 punten en Bervoets 3,25 3,95 x 100 = 82. gewicht 0,15 0,50 0,35 1,0 criterium leverancier Prijs kwaliteit leveringsbetr. totaalscore Leverancier Fokkema Leverancier Carsouw Leverancier Bervoets Rangorde is: Bervoets, Fokkema en Carsouw. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 174

26 m ediakeuze met wie doe ik zaken Bij de mediakeuze moet je rekening houden met de confrontatiekans met de doelgroep, het communicatievermogen van het medium en de kosten. De confrontatiekans is afhankelijk van het bereik, de dekking en de selectiviteit. Het bereik is het aantal personen (in een percentage van het totaal aantal personen dat bereikt had kunnen worden) dat is geconfronteerd met het medium (mediumbereik) of met de reclameboodschap (reclamebereik). Wordt het bereik van de verschillende media opgeteld, dan spreek je van brutobereik. Worden de overlappingen tussen de verschillende media van het brutobereik afgetrokken, dan spreek je van nettobereik. De dekking is het percentage van de promotiedoelgroep dat door een medium wordt bereikt. voorbeeld 1 Een filiaalmanager heeft van het hoofdkantoor de toestemming om in twee huis-aan-huisbladen te adverteren. Blad X wordt gelezen door personen, blad Y wordt gelezen door personen personen lezen zowel blad X als Y. Het brutobereik van beide huis-aan-huisbladen is = personen. Het nettobereik is = personen. kosten per 1000 Een veelgebruikte maat om de kosten van de verschillende media met elkaar te kunnen vergelijken, is de kosten per Bij de kosten per bekijk je hoeveel het kost om personen van de promotiedoelgroep te bereiken. voorbeeld 2 In dagblad A kost een advertentie 1.050,-; dezelfde advertentie in dagblad B kost 1.350,-. In eerste instantie is de keus duidelijk, dagblad A is goedkoper. Echter Dagblad A wordt door mensen gelezen, met een dekking van 30%, en dagblad B wordt door mensen gelezen met een dekking van 45%. De promotiedoelgroep is personen. De kosten per kun je als volgt berekenen: Dagblad A Dagblad A wordt door 30% van = mensen uit de promotiedoelgroep gelezen. De dekking is dus 12 x bereikte personen uit de promotiedoelgroep. De kosten per zijn 1.050,- 12 = 87,50. Dagblad B Dagblad B wordt door 45% van = mensen uit de promotiedoelgroep gelezen. De dekking is dus 18 x bereikte personen uit de promotiedoelgroep. De kosten per zijn 1.350,- 18 = 75,-. Als je, gelet op de kosten moet kiezen tussen dagblad A en B, kies je voor B. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 175

27 opgaven 47. Een detaillist besluit om in drie bladen (de Rijnbode, de Maasbode en de Waalbode) te adverteren. De Rijnbode wordt gelezen door personen, de Maasbode door personen en de Waalbode door personen personen lezen zowel de Rijnbode als de Maasbode personen lezen alle drie genoemde bladen. a. Bereken het brutobereik = personen b. Bereken het nettobereik = personen 48. Een detaillist besluit om in drie huis-aan-huisbladen (de Maaspost, de Schakel en de Parkbode) te adverteren. De Maaspost wordt gelezen door personen, de Schakel door personen en de Parkbode door personen personen lezen zowel de Maaspost als de Schakel personen lezen alle drie genoemde huis-aan-huisbladen. a. Bereken het brutobereik = personen b. Bereken het nettobereik = personen 49. Een detailhandelsonderneming, met een promotiedoelgroep van personen, kan kiezen uit drie media, met de volgende kenmerken: medium kosten x 1,- bereik dekking A 8.500, % B , % C , % Voor welk medium zal deze detailhandelsonderneming kiezen, als gestreefd wordt naar zo laag mogelijke kosten per 1000? Motiveer het antwoord met een berekening. medium kosten x 1,- bereik dekking aantal lezers aantal 1000 kosten per 1000 A 8.500, % = 850,- B , % , ,5 = 1.144,- C , % = 1.026,67 Men kiest voor Medium A. 50. Een detailhandelsonderneming, met een promotiedoelgroep van personen, kan kiezen uit drie media, met de volgende kenmerken: medium kosten x 1,- bereik dekking X 4.500, % Y 7.300, % Z 8.400, % werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 176

28 Voor welk medium zal deze detailhandelsonderneming kiezen, als gestreefd wordt naar zo laag mogelijke kosten per 1000? Motiveer het antwoord met een berekening. medium kosten x 1,- bereik dekking aantal lezers aantal 1000 kosten per 1000 X 4.500, % , ,5 = 360,00 Y 7.300, % = 486,67 Z 8.400, % , ,5 = 480,00 Men kiest voor Medium X. 51. Gerda van Lier, filiaalmanager van een jeanswinkel, schat de omvang van haar promotiedoelgroep op personen. Zij twijfelt voor het plaatsen van een advertentie tussen twee regionale dagbladen met de volgende kenmerken: dagblad kosten x 1,- bereik dekking Westerkoerier 2.500, % Nieuwsblad 6.500, % Voor welk dagblad zal Gerda kiezen, als zij streeft naar zo laag mogelijke kosten per 1.000? Motiveer het antwoord met een berekening. medium kosten x 1,- bereik dekking aantal lezers aantal 1000 kosten per 1000 Westerkoerier 2.500, % = 208,33 Nieuwsblad 6.500, % = 361,11 Gerda kiest voor Westerkoerier. 52. Richard Boom, eigenaar van een bouwmarkt, schat zijn promotiedoelgroep op personen. Voor het plaatsen van een extra advertentie, i.v.m. de extra openingstijden tijdens de bouwvakvakantie, twijfelt hij tussen twee regionale dagbladen en een landelijk dagblad met de volgende kenmerken: dagblad kosten x 1,- bereik dekking Limburgs land 7.500, % Landschap Limburg 8.000, % Nederlands Dagblad , % Voor welk dagblad zal Richard kiezen, als hij streeft naar zo laag mogelijke kosten per 1.000? Motiveer het antwoord met een berekening. medium kosten x 1,- bereik dekking aantal lezers aantal 1000 kosten per 1000 Limburgs land 7.500, % , ,75 = 329,67 Landschap Limburg 8.000, % , ,25= 304,76 Nederlands Dagblad , % , ,25 = 380,95 Richard kiest voor Limburg land. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 177

29 53. Gegeven de oplage, het bereik, en de tarieven van de landelijke dagbladen van een willekeurig jaar. mm-tarief x dagblad oplage x bereik in % (m/v 13 jaar en ouder) 1,- bij mm Algemeen Dagblad 396,9 9,3% 3,59 Nederlands Dagblad 30,8 0,7% 0,40 NRC-Handelsblad 269,7 3,9% 4,12 Het Parool 100,0 1,6% 1,41 Reformatorisch Dagblad 58,0 1,0% 0,57 De Telegraaf 802,5 18,2% 6,37 Trouw 112,4 2,0% 1,33 De Volkskrant 350,9 6,5% 3,32 Bron: Adfo Media. Bereken van de genoemde landelijke dagbladen welk dagblad de duurste en welk dagblad de goedkoopste tarieven hanteert, rekening houdend met het bereik van het dagblad. dagblad oplage x bereik in % bereik in aantallen tarief tarief 58,0 1, ,57 0,983 Algemeen Dagblad 396,9 9, ,59 0,097 Nederlands Dagblad 30,8 0, ,40 1,852 NRC-Handelsblad 269,7 3, ,12 0,392 Het Parool 100,0 1, ,41 0,881 Reformatorisch Dagblad De Telegraaf 802,5 18, ,37 0,044 Trouw 112,4 2, ,33 0,592 De Volkskrant 350,9 6, ,32 0,146 De duurste is het Nederlands Dagblad. De goedkoopste is De Telegraaf. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 178

30 kosten prom otieactie verdien ik nog wat aan die actie Met behulp van de break-even analyse kan op een eenvoudige manier de extra omzet berekend worden, die behaald moet worden om de kosten van de promotieactie terug te verdienen. Ofwel: extra omzet = (extra) promotiekosten gemiddeld brutowinstpercentage x 100 voorbeeld 1 Hans en Ivanka Ruiterkamp exploiteren een fotospeciaalzaak. Het gemiddeld brutowinstpercentage voor deze winkel is 37,5%. Vanuit een direct verkoopbevorderende doelstelling zijn de volgende kosten gebudgetteerd voor een speciale actie: advertenties 2.830,- folder 1.360,- etalagemateriaal 430,- displaymateriaal 180,- Totaal 4.800,- De extra omzet die gerealiseerd moet worden om de extra promotiekosten terug te verdienen, is: 4.800,- x 100 = ,-. 37,5 De extra consumentenomzet die behaald moet worden, is: ,- x 1,19 = ,-. Bij dit voorbeeld moeten twee kanttekeningen geplaatst worden: bij de berekende extra omzet wordt pas quitte gespeeld; boven de berekende omzet wordt pas extra winst met de actie gemaakt, in de berekening is uitgegaan van het normaal gemiddelde brutowinstpercentage; als het echter om een aanbieding gaat, dan zal het gemiddelde brutowinstpercentage dalen; om de promotiekosten terug te verdienen zal de extra omzet nog hoger moeten liggen dan de berekende extra omzet. voorbeeld 2 Voor een actieartikel met een normale consumentenprijs van 9,95 wordt een advertentie geplaatst (voor de btw geldt het h-tarief). Het actieartikel wordt hierin aangeboden voor 7,50. De inkoopprijs ad 5,16 blijft ongewijzigd. De kosten van de actie zijn opgebouwd uit de volgende onderdelen: advertentie 330,- etalagemateriaal 148,- displaymateriaal 78,- Totaal 556,- Voor de berekening van de extra omzet van het actieartikel moet eerst het bru- werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 179

31 towinstpercentage tijdens de actie berekend worden. De brutowinst per artikel is tijdens de actie: ( 7,50 1,21) - 5,16 = 1,04. Het brutowinstpercentage wordt: ( 1,04 6,30) x 100% = 16,5%. De extra omzet die gerealiseerd moet worden om de extra promotiekosten terug te verdienen, is: 556,- x 100 = 3.369,70 16,5 De extra consumentenomzet die behaald moet worden, is: 3.369,70 x 1,21 = 4.077,34. Bij dit voorbeeld kunnen ook weer twee kanttekeningen geplaatst worden: ook hier geldt dat deze consumentenomzet bovenop de normale consumentenomzet komt. In stuks uitgedrukt, moet je ( 4.077,34 7,50 =) 544 extra eenheden verkopen om de extra promotiekosten terug te verdienen, je moet je realiseren dat de normale afzet ook verkocht wordt met een lagere brutowinst. voorbeeld 3 Wordt in het bovenstaande voorbeeld als eis gesteld dat tenminste de normale brutowinst in euro s behaald moet worden en dat de extra promotiekosten gedekt moeten worden, dan ziet de berekening er als volgt uit: Stel de normale afzet van het artikel 150 stuks per periode is. De normale brutowinst is dan (( 9,95 1,21) - 5,16) x 150 = 459,47. Wordt dit bedrag in de formule verwerkt dan ontstaat het volgende beeld: 556, ,47 x 100 = 6.154,36. 16,5 De extra consumentenomzet die behaald moet worden, is: 6.154,36 x 1,19 = 7.446,78. Bij deze consumentenomzet hoort een afzet van: 7.446,78 7,50 = 993 stuks. conclusie Om de extra kosten gedekt te krijgen en de normale brutowinst in euro s te behalen, zal de afzet met 759 ( ) stuks moeten toenemen. De afzet moet, afgerond, met 506% (( ) x 100%) toenemen. werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 180

32 opgaven 54. Het promotiebudget van een detailhandelsonderneming is ,-. De gemiddelde brutowinst is 36%. Voor de btw geldt het h-tarief. Bereken de extra consumentenomzet die gerealiseerd moet worden om het promotiebudget terug te verdienen. Extra consumentenomzet is ,- 0,36 x 1,21 = , Het promotiebudget van een detailhandelsonderneming is ,-. De gemiddelde brutowinst is 17,5%. Voor de btw geldt het l-tarief. Bereken de extra consumentenomzet die gemiddeld per week gerealiseerd moet worden om het promotiebudget terug te verdienen. Extra consumentenomzet is ,175 x 1,06 = , Het gemiddeld brutowinstpercentage voor een speelgoedwinkel is 32,8%. Vanuit een direct verkoopbevorderende doelstelling zijn de volgende kosten gebudgetteerd voor een speciale actie: advertenties 1.530,- etalagemateriaal 83,- displaymateriaal 47,- Bereken de extra consumentenomzet die gerealiseerd moet worden om de extra promotiekosten terug te verdienen (voor de btw geldt het h-tarief). Extra consumentenomzet is ,328 x 1,21 = 6.123, In de slijtersbranche is de gemiddelde inkoopwaarde 76% van de omzet. Om de omzet te stimuleren zijn de volgende kosten gebudgetteerd voor een speciale actie: advertenties 327,50 etalagemateriaal 29,50 displaymateriaal 63,00 Bereken de extra consumentenomzet die gerealiseerd moet worden om deze extra promotiekosten terug te verdienen (voor de btw geldt het h-tarief). Extra consumentenomzet is 420 0,24 x 1,21 = 2.117,50 werkschrift commercieel rekenen UITWERKINGEN Pagina 181

retail en instrument brutorendementsgetal

retail en instrument brutorendementsgetal retail en instrument brutorendementsgetal dat komt mij bekend voor Het brutorendementsgetal (BRG)geeft inzicht in de winstgevendheid van de assortimentsonderdelen. Door het brutorendementsgetal te berekenen

Nadere informatie

OPGAVEN BIJ VOORRAADBEHEER EN BESTELLEN

OPGAVEN BIJ VOORRAADBEHEER EN BESTELLEN OPGAVEN BIJ VOORRAADBEHEER EN BESTELLEN 1. Klaas de Jager, als eerste verkoper verantwoordelijk voor het bestellen van de artikelgroep spijkerbroeken, gebruikt voor het bepalen van de juiste aantallen

Nadere informatie

Overzicht formules. Copyright OVD Educatieve Uitgeverij bv Pagina 1 van 6 VERKOOPSPECIALIST/ EERSTE VERKOPER

Overzicht formules. Copyright OVD Educatieve Uitgeverij bv Pagina 1 van 6 VERKOOPSPECIALIST/ EERSTE VERKOPER VERKOOPSPECIALIST/ EERSTE VERKOPER Overzicht formules Dit hoofdstuk geeft een overzicht van alle rekenformules die aan bod komen in de hoofdstukken Voorraadbeheer, Bestellen, Voorraadinventarisatie en

Nadere informatie

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J.

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J. Werkschrift rekenen met voorraden Bestemd voor de kwalificatiedossiers verkoopspecialist, manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

voorraadkosten d e 3 r s

voorraadkosten d e 3 r s voorraadkosten d e 3 r s wat kost het Als je ernaar streeft om de servicegraad op 100% te houden, betekent dit dat er veel geld geïnvesteerd wordt in het aanhouden van voorraden. Dit is bedrijfseconomisch

Nadere informatie

De economische voorraad wordt als volgt berekend: economische voorraad = technische voorraad + voorinkopen voorverkopen

De economische voorraad wordt als volgt berekend: economische voorraad = technische voorraad + voorinkopen voorverkopen voorraad en kengetal bedrijfseconomisch voorraadbegrip dat vind ik nu echt simpel Vanuit een bedrijfseconomische invalshoek wordt de voorraad van een winkel onderverdeeld in de technische voorraad en de

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Extra rekenkatern aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel

Elobase Detailhandel Extra rekenkatern aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Elobase Detailhandel Extra rekenkatern aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek,

Nadere informatie

3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet

3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet 3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet 3.1 Inleiding De overheid profiteert mee van elke aankoop die wordt gedaan. Want iedere ondernemer is verplicht aan de fiscus omzetbelasting (btw) af

Nadere informatie

Elobase Detailhandel. Rekenwerkboek. kerntaak 2 Ondernemer en Manager handel

Elobase Detailhandel. Rekenwerkboek. kerntaak 2 Ondernemer en Manager handel Elobase Detailhandel Rekenwerkboek Antwoorden rekenopgaven aanvullend op het theorieboek voor het theorie-examen kerntaak 2 Ondernemer en Manager handel Dit antwoordboek is van de docent: Telefoonnummer:

Nadere informatie

Rekenen in de retail 2

Rekenen in de retail 2 Rekenen in de retail 2 niveau 3 en 4 Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 5 van dit boek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl

Nadere informatie

Rendement van artikelpresentaties berekenen

Rendement van artikelpresentaties berekenen Extra oefenopgaven VS KT5 OD en MAN KT1 en KT2 Rendement van artikelpresentaties berekenen Rendement van artikelpresentaties berekenen Opgave 1 Vul de volgende zin in. Bij een positieve schapruimte-elasticiteit

Nadere informatie

verkoopprognoses omzetbudget en indexcijfers

verkoopprognoses omzetbudget en indexcijfers verkoopprognoses omzetbudget en indexcijfers nu kan ik ook nog voorspellen In de meeste winkels zijn de omzetten over de maanden van het jaar verschillend. Zo zal een speelgoedwinkel een topomzet hebben

Nadere informatie

Het eigen interieuradviesbureau (vaardigheidstoets)

Het eigen interieuradviesbureau (vaardigheidstoets) Het eigen interieuradviesbureau (vaardigheidstoets) MODULE 4: LOGISTIEK & VERKOOP Inhoud: Technische en economische voorraad Voorraadkosten Servicegraad Bestellen Verkopen en brutowinst Handelen Verkopen

Nadere informatie

constante en variabele kosten

constante en variabele kosten constante en variabele kosten constante kostentarief en bezettingsresultaat hoe vast is constant Om de constante kosten die je in het nieuwe jaar begroot hebt, via de verkoopprijzen van de te verkopen

Nadere informatie

Welke BTW tarieven zijn er? 21% luxe goederen 6% primaire levensbehoefte 0% vrijgesteld (export, overheidsdiensten)

Welke BTW tarieven zijn er? 21% luxe goederen 6% primaire levensbehoefte 0% vrijgesteld (export, overheidsdiensten) www.jooplengkeek.nl Belasting Toegevoegde Waarde (BTW) Omzet belasting (BTW) Toegevoegde waarde: de waarde die het bedrijf toevoegt aan een al bestaande waarde. Welke BTW tarieven zijn er? 21% luxe goederen

Nadere informatie

2.3 voorraad bewaken en bestellen UITWERKING = =

2.3 voorraad bewaken en bestellen UITWERKING = = 2.3 voorraad bewaken en bestellen UITWERKING begrip 123-analyse Artikelindelingsmethode waarbij productvariëteiten of productgroepen worden onderverdeeld in veelgevraagde artikelen (groep 1-artikelen),

Nadere informatie

theoretische consumentenprijs

theoretische consumentenprijs theoretische consumentenprijs constante kostentarief dat komt mij bekend voor Het constante kostentarief kan gebruikt worden om de theoretische consumentenprijs van een artikel te bepalen met het volgende

Nadere informatie

UITWERKING OPGAVEN BIJ VOORRAADBEHEER EN BESTELLEN

UITWERKING OPGAVEN BIJ VOORRAADBEHEER EN BESTELLEN UITWERKING OPGAVEN BIJ VOORRAADBEHEER EN BESTELLEN Tip bij het oplossen van vraagstukken. Ga volgens een vast patroon te werk: 1. Gegevens: Eerst uit het verhaal de gegevens noteren. 2. Gevraagd: Noteer

Nadere informatie

Hoofdstuk 6 Magazijnadministratie

Hoofdstuk 6 Magazijnadministratie Hoofdstuk 6 Magazijnadministratie Paragraaf 6.1 1. Administratie in- en uitgaande goederen a. Noem ten minste vier handelingen die bij de binnenkomst van de order worden verricht en motiveer waarom dit

Nadere informatie

investeren goodwill EIW BV

investeren goodwill EIW BV investeren goodwill moet ik daar ook voor betalen Goodwill is de som geld die je moet betalen als vergoeding voor de gevestigde klantenstroom en/of voor het recht de naam van de vroegere onderneming te

Nadere informatie

Voorbeeld 1 In een klas van 29 leerlingen hebben 3 leerlingen een onvoldoende behaald voor een toets.

Voorbeeld 1 In een klas van 29 leerlingen hebben 3 leerlingen een onvoldoende behaald voor een toets. 1. Het berekenen van een percentage Voorbeeld 1 In een klas van 29 leerlingen hebben 3 leerlingen een onvoldoende behaald voor een toets. Bereken (in 1 decimaal nauwkeurig) hoeveel procent van de leerlingen

Nadere informatie

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten Bestemd voor de kwalificatiedossiers manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J.

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J. Werkschrift rekenen met verkoopcijfers Bestemd voor de kwalificatiedossiers verkoopspecialist, manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

break-even break-even om zet en break-even afzet ofwel

break-even break-even om zet en break-even afzet ofwel break-even break-even om zet en break-even afzet hoezo geen winst De break-even omzet is de omzet waarbij een onderneming geen winst maakt en geen verlies lijdt. De brutowinst is dan net toereikend om

Nadere informatie

MODULE 3: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) Inhoud:

MODULE 3: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) Inhoud: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) MODULE 3: BTW Inhoud: Consumentenprijs Verkoopprijs Te betalen btw Verschuldigde btw Af te

Nadere informatie

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: 978 90 5784 337 2. Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J.

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: 978 90 5784 337 2. Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J. werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten Bestemd voor de kwalificatiedossiers manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

exploitatiekosten en -overzicht

exploitatiekosten en -overzicht exploitatiekosten en -overzicht exploitatiekosten wat is het ook weer In een detailhandelsonderneming worden alle kosten samen de exploitatiekosten genoemd. De inkoopwaarde van de omzet wordt daarbij als

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenwerkboek aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel

Elobase Detailhandel Rekenwerkboek aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Elobase Detailhandel Rekenwerkboek aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek,

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid. Financieel 1 Ondernemer / Manager. Hoofdstuk 2 Consumentenprijs

Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid. Financieel 1 Ondernemer / Manager. Hoofdstuk 2 Consumentenprijs Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid Theorieboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 1 Ondernemer / Manager Hoofdstuk 2 Consumentenprijs 1 Theorieboek Kerntaak 1 Ondernemingsbeleid/

Nadere informatie

directe en indirecte kosten

directe en indirecte kosten directe en indirecte kosten primitieve opslagm ethode dat is écht primitief Bij de primitieve opslagmethode worden de totale indirecte kosten uitgedrukt in een percentage van de totale directe kosten.

Nadere informatie

administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie

administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Examen VMBO-GL 2012 gedurende 240 minuten CSPE GL administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden.

Nadere informatie

(Voorlopige omschrijving.) Bedrag dat resteert nadat de exploitatiekosten betaald zijn.

(Voorlopige omschrijving.) Bedrag dat resteert nadat de exploitatiekosten betaald zijn. pen analyseren verkoopcijfers UITWERKING begrip nettowinst brutowinstpercentage brutowinst brutowinst (Voorlopige.) Bedrag dat resteert nadat de exploitatiekosten betaald zijn. Percentage waarmee de inkoopprijs

Nadere informatie

Bovenstaande begrippen worden veelal weergegeven in onderstaand schema of overzicht. We noemen dit overzicht het exploitatieoverzicht.

Bovenstaande begrippen worden veelal weergegeven in onderstaand schema of overzicht. We noemen dit overzicht het exploitatieoverzicht. MODULE: OMZET KOSTEN - WINST Elk bedrijf of onderneming wil met haar bedrijfsactiviteiten (produceren van goederen, diensten en/of handelen in goederen) winst behalen. Als we de winst willen berekenen

Nadere informatie

onderneming en financiering

onderneming en financiering onderneming en financiering eigen verm ogen eenmanszaak mijn eigen geld wordt steeds meer Het eigen vermogen van een persoonlijke ondernemingsvorm is het geld dat die persoon of personen in de onderneming

Nadere informatie

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Management & Organisatie (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 9.00 12.00 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen; het examen bestaat

Nadere informatie

Break-evenanalyse Het break-evenpunt is de afzet waarbij geen winst maar ook geen verlies wordt gemaakt.

Break-evenanalyse Het break-evenpunt is de afzet waarbij geen winst maar ook geen verlies wordt gemaakt. www.jooplengkeek.nl Break-evenanalyse Het break-evenpunt is de afzet waarbij geen winst maar ook geen verlies wordt gemaakt. De omzet is dus gelijk aan de kosten. Om het break-evenpunt te berekenen gaan

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Examen VWO. Wiskunde A1,2 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Wiskunde A1,2 (nieuwe stijl) Wiskunde A1,2 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 18 juni 13.3 16.3 uur 2 3 Voor dit examen zijn maximaal zijn 88 punten te behalen; het examen bestaat

Nadere informatie

verkoopprijs en omzet

verkoopprijs en omzet verkoopprijs en omzet brutowinst en percentage dat was ik vergeten Elke ondernemer maakt elk jaar een schatting van de kosten die hij in dat jaar naar verwachting zal gaan maken. Zo n schatting voor een

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2

Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2 Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek, aanvullend op het theorieboek. Kerntaak

Nadere informatie

TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC)

TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC) TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC) Het maximaal aantal te behalen punten voor deze toets is 90. Bij elke vraag of opdracht staat aangegeven hoeveel punten u daarvoor kunt halen. De beschikbare examentijd

Nadere informatie

Het teken < betekent is kleiner dan. In plaats van 4 is kleiner dan 2 schrijf je dus 4 < 2. Elk negatief getal is kleiner dan 0.

Het teken < betekent is kleiner dan. In plaats van 4 is kleiner dan 2 schrijf je dus 4 < 2. Elk negatief getal is kleiner dan 0. 1 Rekenen 1.1 Getallen De getallenlijn De telgetallen of natuurlijke getallen zijn: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, Dit zijn allemaal gehele getallen. De getallen 1, 2, 3, zijn positief. Je kunt dat aangeven door

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenopgaven over het onderwerp rendement berekenen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel

Elobase Detailhandel Rekenopgaven over het onderwerp rendement berekenen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Elobase Detailhandel Rekenopgaven over het onderwerp rendement berekenen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek, aanvullend op het theorieboek.

Nadere informatie

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten gemiddelden: Als van elke soort er maar een stuk voorkomt.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten gemiddelden: Als van elke soort er maar een stuk voorkomt. gewogen gemiddelde opgaven dat begrijp ik nu ook In het dagelijks leven komen we genoeg voorbeelden van gemiddelden tegen. Denk maar eens aan: gemiddelde snelheid per uur, gemiddelde leeftijd per medewerker,

Nadere informatie

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven Hazo. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven Hazo. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Examen HAVO 2017 Voorbeeldopgaven Hazo Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Voorbeeldopgave nieuwe programma onderdelen bij Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid

Nadere informatie

Ambitie.info. Werkboek Rekenvaardigheid. Niveau 3 & 4. Serienummer. DigiCode. Te activeren tot

Ambitie.info. Werkboek Rekenvaardigheid. Niveau 3 & 4. Serienummer. DigiCode. Te activeren tot Ambitie.info Werkboek Rekenvaardigheid Niveau 3 & 4 Serienummer DigiCode Te activeren tot Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: C. Bakker, E. Lockefeer, A. Schouten Redactie: Uitgeverij

Nadere informatie

Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Examen : Professional Controller 2 Vak : Accounting 2 Datum : 22 juni 2015 Examen PC 2 Accounting 2 Instructieblad Tijd : 13.30-15.00 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

Hoeveel moet u omzetten om quitte te spelen?

Hoeveel moet u omzetten om quitte te spelen? 2.3.1. Hoeveel moet u omzetten om quitte te spelen? Als ondernemer wilt u graag weten welke afzet of omzet u moet realiseren om ten minste quitte te spelen. Iedere onderneming heeft vaste kosten (constante

Nadere informatie

Basiscalculaties voor de commerciële sector - Rekenvaardigheid

Basiscalculaties voor de commerciële sector - Rekenvaardigheid Basiscalculaties voor de commerciële sector Rekenvaardigheid Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522235235 info@eduactief.nl www.eduactief.nl Auteurs: E. Lockefeer en A. Schouten Eindredacteur: R. van

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Voorraad. Hoofdstuk 2 Wat is logistiek?

Hoofdstuk 1 Voorraad. Hoofdstuk 2 Wat is logistiek? Hoofdstuk 1 Voorraad 1.1 Over het algemeen is er een grote voorraad in de apotheek aanwezig met veel verschillende geneesmiddelen in verschillende aantallen per geneesmiddel. Door welke twee factoren wordt

Nadere informatie

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen.

Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte. Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Hoofdstuk 3 Kengetallen met betrekking tot de vermogensbehoefte Extra opgaven Opgave 3.6a hoort bij paragraaf 3.3, De gemiddelde opslagduur van de voorraad goederen. Opgave 3.6a Vazzo bv koopt en verkoopt

Nadere informatie

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: financiering

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: financiering werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: financiering Bestemd voor het kwalificatiedossier ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenwerkboek aanvullend op het theorieboek KT2

Elobase Detailhandel Rekenwerkboek aanvullend op het theorieboek KT2 Elobase Detailhandel Rekenwerkboek aanvullend op het theorieboek KT2 voor het theorie-examen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek, aanvullend

Nadere informatie

Eindexamen m & o vwo 2011 - II

Eindexamen m & o vwo 2011 - II Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. In deze opgave is het btw tarief 19%. Automobilisten moeten altijd een veiligheidshamer in hun voertuig hebben liggen. Dat is de strekking

Nadere informatie

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8.

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. Opgave 5 In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. Kees en Anja Middelkoop zijn eigenaar van de biologische veehouderij Blaarkop.

Nadere informatie

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven HAZO. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid

Examen HAVO. Voorbeeldopgaven HAZO. Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Examen HAVO 2017 Voorbeeldopgaven HAZO Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid Voorbeeldopgave nieuwe programma onderdelen bij Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid

Nadere informatie

VEILIGHEIDSVOORRADEN BEREKENEN

VEILIGHEIDSVOORRADEN BEREKENEN VEILIGHEIDSVOORRADEN BEREKENEN 4 Soorten berekeningen 12 AUGUSTUS 2013 IR. PAUL DURLINGER Durlinger Consultancy Management Summary In dit paper worden vier methoden behandeld om veiligheidsvoorraden te

Nadere informatie

CSPE GL. administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie

CSPE GL. administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Examen VMBO-GL 2011 gedurende 240 minuten CSPE GL administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden.

Nadere informatie

Examen PC 2 Financiële Rekenkunde

Examen PC 2 Financiële Rekenkunde Examen PC 2 Financiële Rekenkunde Instructieblad Examen : Professional Controller 2 leergang 8 Vak : Financiële Rekenkunde Datum : 18 december 2014 Tijd : 14.00 15.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor

Nadere informatie

2 Constante en variabele kosten

2 Constante en variabele kosten 2 Constante en variabele kosten 2.1 Inleiding Bij het starten van een nieuw bedrijf zal de ondernemer zich onder andere de vraag stellen welke capaciteit zijn bedrijf moet hebben. Zal hij een productie/omzet

Nadere informatie

In de handel is het gebruikelijk om korting te geven als een klant veel exemplaren van een bepaald product bestelt.

In de handel is het gebruikelijk om korting te geven als een klant veel exemplaren van een bepaald product bestelt. Korting In de handel is het gebruikelijk om korting te geven als een klant veel exemplaren van een bepaald product bestelt. Kwantumkorting Een manier om klanten korting te geven, is de kwantumkorting.

Nadere informatie

Beginner. Beginner. Beginner

Beginner. Beginner. Beginner Beginner Nummer 1 Beginner Nummer 2 Beginner Antwoordmodel Antwoordmodel Antwoordmodel Nummer 3 2014: uitgave 0/kosten 30 Afschrijving De waardevermindering van de auto (een onderdeel van de vaste activa)

Nadere informatie

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22

Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 Uitwerking opgaven Brugboek 19.3, 19.5, 19.6 t/m 19.20 en 19.22 T/m 19.12 zijn activiteitskengetallen. Vanaf 19.13 Rentabiliteitskengetallen Opgave 19.3 A. Bereken de gemiddelde voorraad over 2013 Q1 1-1

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124.

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Opgave 1.4 1. 25,24. 2. 1.486,35. 3. 28.459.000,-. 4. 4.659,-.

Nadere informatie

handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden.

handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Examen VMBO-KB 2015 gedurende 330 minuten handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 39 opdrachten. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Calculatie (BKC ) Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. Dit voorbeeldexamen bestaat uit de volgende documenten: examenopgaven correctiemodel

Nadere informatie

Hoofdstuk 21. De voorraad. Wat is de voorraad waard? Dat is afhankelijk van het product en het moment waarop het gekocht is! www.jooplengkeek.

Hoofdstuk 21. De voorraad. Wat is de voorraad waard? Dat is afhankelijk van het product en het moment waarop het gekocht is! www.jooplengkeek. www.jooplengkeek.nl De voorraad Hoofdstuk 21 Wat is de voorraad waard? Dat is afhankelijk van het product en het moment waarop het gekocht is! 1 De voorraad Hoofdstuk 21 Waarom is het belangrijk wat de

Nadere informatie

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63 Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo Hoofdstuk 17 tot en met 28 Normering Opgave 1 Opgave 1 Opgave 2 Opgave 4 Opgave 5 Opgave 6 Opgave 7 1: 2 punten 1: 2 punten a: 2 punten 1: 3 punten 1: 2

Nadere informatie

handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden.

handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Examen VMBO-KB 2011 gedurende 350 minuten handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 29 opdrachten. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

Aan de slag met excel

Aan de slag met excel Aan de slag met excel Start een eigen bedrijf in één van de volgende producten: Brommers Computerspelletjes Fietsen Frisdrank Luxe koek Mobiele telefoons Scooters Sportschoenen Sporttassen P R O D U C

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 HANDEL EN VERKOOP CSE KB tijdvak 1 maandag 24 mei tijd 13.30 15.30 Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 46 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 53

Nadere informatie

Toegepast Rekenen Opdrachten:

Toegepast Rekenen Opdrachten: Toegepast Rekenen Opdrachten: Hfst 1: Rekenen Opdr. 1: a. 66 : 3 = c. -66 : (-3) = e. 12 - (+5) = b. 66 : (-3) = d. -12 + 5 = f. -12 (-5) = De omzet van een laptopwinkel is 15.000,-. De verkoopprijs per

Nadere informatie

Correctievoorschrift HAVO

Correctievoorschrift HAVO Correctievoorschrift HAVO 2007 tijdvak 1 management & organisatie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 5 Inzenden

Nadere informatie

handel en verkoop CSPE KB 2010 minitoets bij opdracht 3

handel en verkoop CSPE KB 2010 minitoets bij opdracht 3 handel en verkoop CSPE KB 2010 minitoets bij opdracht 3 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). - Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld

Nadere informatie

handel en verkoop CSE GL

handel en verkoop CSE GL Examen VMBO-GL 2007 tijdvak 1 maandag 21 mei 9.00-11.00 uur handel en verkoop CSE GL Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 35 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel

Nadere informatie

Praktijkinstructie Voorraadbeheer 3 (CLO06.3/CREBO:50202)

Praktijkinstructie Voorraadbeheer 3 (CLO06.3/CREBO:50202) instructie Voorraadbeheer 3 (CLO06.3/CREBO:50202) pi.clo06.3.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

handel en verkoop CSPE BB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden.

handel en verkoop CSPE BB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Examen VMBO-BB 2015 gedurende 280 minuten handel en verkoop CSPE BB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 29 opdrachten. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

procenten in de detailhandel

procenten in de detailhandel procenten in de detailhandel eenvoudig rekenen m et procenten opgaven weet je het nog Als van een assortiment knikkers gegeven is dat de prijs van elke knikker hetzelfde is én die eenheidsprijs bekend

Nadere informatie

Rekenen in de retail 1

Rekenen in de retail 1 Rekenen in de retail 1 niveau 3 en 4 Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 4 van dit boek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2008-II

Eindexamen m&o havo 2008-II Opgave 3 Bij deze opgave horen vier informatiebronnen (de informatiebronnen 1 tot en met 4) en een uitwerkbijlage voor de vragen 15 en 16. In informatiebron 1 staan gegevens over de productiecapaciteit

Nadere informatie

DE EENMANSZAAK DEEL 2 VWO SAMENVATTING. Jannes Timmers. De Eenmanszaak deel 2 VWO

DE EENMANSZAAK DEEL 2 VWO SAMENVATTING. Jannes Timmers. De Eenmanszaak deel 2 VWO De Eenmanszaak deel 2 VWO DE EENMANSZAAK DEEL 2 VWO SAMENVATTING Jannes Timmers Copyright Jannes Timmers 2015 Niets uit deze samenvatting mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt op een

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

UNIFORM EINDEXAMEN MULO tevens TOELATINGSEXAMEN VWO/HAVO 2010

UNIFORM EINDEXAMEN MULO tevens TOELATINGSEXAMEN VWO/HAVO 2010 MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VOLKSONTWIKKELING EXAMENBUREAU UNIFORM EINDEXAMEN MULO tevens TOELATINGSEXAMEN VWO/HAVO 200 VAK : BEDRIJFSREKENEN DATUM : DINSDAG 06 JULI 200 TIJD : 09.45.25 UUR (MULO-III KANDIDATEN)

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfseconomie, Handel + Werkboek

Elementaire kennis Bedrijfseconomie, Handel + Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie, Handel + Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie, Handel + Werkboek P. H. C. Hintzen Brinkman Uitgeverij Amsterdam 2011 Omslagontwerp: Proforma, Barcelona Zetwerk:

Nadere informatie

Examen VWO. management & organisatie (nieuwe stijl)

Examen VWO. management & organisatie (nieuwe stijl) management & organisatie (nieuwe stijl) Examen VWO Vragenboekje Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 19 mei 13.30 16.30 uur 20 04 Voor dit examen zijn maximaal 70 punten te behalen;

Nadere informatie

Inkoopprijs 100% + marge 10% = verkoopprijs 110% Stel de inkoopprijs bedraagt 800 en de winstmarge 10% van de

Inkoopprijs 100% + marge 10% = verkoopprijs 110% Stel de inkoopprijs bedraagt 800 en de winstmarge 10% van de Marge berekeningen Inkoopprijs + marge = verkoopprijs Een voorbeeld marge van de inkoopprijs Inkoopprijs 100% + marge 10% = verkoopprijs 110% marge van de verkoopprijs Inkoopprijs 90% + marge 10% = verkoopprijs

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-KB 2005

Correctievoorschrift VMBO-KB 2005 Correctievoorschrift VMBO-KB 2005 tijdvak 1 HANDEL EN VERKOOP CSE KB Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 1 REGELS

Nadere informatie

Basiskennis Calculatie (BKC ) Correctiemodel

Basiskennis Calculatie (BKC ) Correctiemodel Basiskennis Calculatie (BKC ) Correctiemodel 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Calculatie (BKC ) 1 / 11 Vraag 1 Toetsterm 1.2 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 BV = beginvoorraad

Nadere informatie

Kaarten module 4 derde klas

Kaarten module 4 derde klas 1. Uit welke twee onderdelen bestaan de totale kosten? 2. Geef 2 voorbeelden van variabele kosten. 3. Geef 2 voorbeelden van vaste (of constante) kosten. 4. Waar is de totale winst gelijk aan? 5. Geef

Nadere informatie

Aanbestedingsdocument voor de. openbare Europese aanbesteding. Chemicaliën en laboratoriumbenodigdheden. Publicatienummer: RUG 5110 2991 211089

Aanbestedingsdocument voor de. openbare Europese aanbesteding. Chemicaliën en laboratoriumbenodigdheden. Publicatienummer: RUG 5110 2991 211089 Aanbestedingsdocument voor de openbare Europese aanbesteding Chemicaliën en laboratoriumbenodigdheden Publicatienummer: RUG 5110 2991 211089 Afdeling Inkoopmanagement Rijksuniversiteit Groningen Groningen,

Nadere informatie

Examen VWO-Compex. wiskunde A1,2

Examen VWO-Compex. wiskunde A1,2 wiskunde A1,2 Examen VWO-Compex Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 1 juni 13.30 16.30 uur 20 04 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het examen bestaat uit 22 vragen.

Nadere informatie

CSPE GL administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie. minitoets bij opdracht 2 A B X C D

CSPE GL administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie. minitoets bij opdracht 2 A B X C D CSPE GL 2009 administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie minitoets bij opdracht 2 variant c Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord

Nadere informatie

Rekenen in de retail

Rekenen in de retail Rekenen in de retail niveau 2 Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 4 van dit boek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A1-2 vwo 2007-II

Eindexamen wiskunde A1-2 vwo 2007-II Vakanties In het najaar van 2003 is een enquête gehouden onder 3000 Nederlanders waarin gevraagd werd op welke wijze zij hun vakantie hadden geboekt in de jaren 2002 en 2003. Men onderscheidde daarbij

Nadere informatie

CSPE GL 2010. minitoets bij opdracht 2

CSPE GL 2010. minitoets bij opdracht 2 CSPE GL 2010 administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie minitoets bij opdracht 2 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord

Nadere informatie

oefententamen omzetbelasting

oefententamen omzetbelasting oefententamen omzetbelasting vraag 1 De gemeente Reusel-De Mierden kocht in 2008 voor haar afdeling Burgerzaken (o.a. uitgifte paspoorten en rijbewijzen) een aantal computers van een Belgische computerfabrikant.

Nadere informatie

Rekenen met procenten: docentenblad

Rekenen met procenten: docentenblad Rekenen met procenten: docentenblad In dit project ga je de prijzen van supermarkten vergelijken. Er zijn drie soorten opdrachten: De prijsverschillen opzoeken van twee of meer supermarkten. De prijzen

Nadere informatie

administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie

administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Examen VMBO-GL 2015 gedurende 250 xxx minuten CSPE GL administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Bij dit examen horen een bijlage, uitwerkbijlagen en digitale bestanden.

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL 2003

Examenopgaven VMBO-GL 2003 Examenopgaven VMBO-GL 2003 tijdvak 1 maandag 19 mei 13.30-15.30 uur HANDEL EN VERKOOP CSE GL Bij dit examen hoort een uitwerkblad. Dit examen bestaat uit 42 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Kostencalculatie niveau 4 Examenopgaven Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen bestaat

Nadere informatie