break-even break-even om zet en break-even afzet ofwel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "break-even break-even om zet en break-even afzet ofwel"

Transcriptie

1 break-even break-even om zet en break-even afzet hoezo geen winst De break-even omzet is de omzet waarbij een onderneming geen winst maakt en geen verlies lijdt. De brutowinst is dan net toereikend om de constante kosten te vergoeden. De afzet die bij de break-even omzet hoort, heet de break-even afzet. Voor het berekenen van de break-even omzet kun je het onderstaande staatje of de onderstaande formule gebruiken. Omzet 100 % Inkoopwaarde omzet % - Brutowinst xxx % Exploitatiekosten xxxxxxx % - Nettowinst 0 0 % ofwel break-even omzet = exploitatiekosten brutowinstpercentage voorbeeld Je hebt een partij tuinbeelden kunnen inkopen aan een inkoopprijs van 11,70 per stuk. Deze tuinbeelden wil je op de jaarlijkse rommelmarkt in jouw woonplaats verkopen voor een verkoopprijs van 19,50. Aan de organisatie van de rommelmarkt heb je 43,60 betaald als huurprijs van je verkoopstand. Je neef heb je gevraagd om gedurende de gehele dag mee te helpen. Je hebt hem 50,- beloofd. Als je niets verkoopt, heb je een verlies van 43, ,- = 93,60. Dit zijn je constante kosten. Per tuinbeeld betaal je zelf 11,70; dus per tuinbeeld is je brutowinst 7,80. Dat is 40%. Om je constante kosten bij elkaar te krijgen moet je dus 93,60 7,80 = 12 beelden verkopen. Die 12 beelden is de break-even afzet. De break-even omzet is dan 12 x 19,50 = 234,-. De inkoopwaarde van de 12 beelden bedraagt 12 x 11,70 = 140,40. De brutowinst is dan 234, ,40 = 93,60. Dat is precies genoeg om je constante kosten te betalen. Vanaf het dertiende verkochte beeld maak je dan winst. Ofwel de break-even omzet is: 93,60 = 234,-; de break-even afzet is dan 234,- 19,50 = 12 stuks. 40% werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 185

2 opgaven 1. Je huurt van de organisatie van de cyclocross in Heerlen een stand om daar wielershirts te verkopen. De inkoopprijs van zo n shirt is 11,50. De verkoopprijs van een shirt heb je bepaald op 26,50. De huurprijs van de verkoopstand is 150,-. De reiskosten die je maakt, bedragen 45,-. Je jongere zus helpt mee bij de verkoop en krijgt een bedrag van 75,- als onkostenvergoeding. Je bent niet btw-plichtig. a. Bereken de constante kosten van deze verkoopdag. 150,- + 45,- + 75,- = 270,- b. Bereken de break-even afzet. De brutowinst per artikel is 26,50-11,50 = 15,00. De break-even afzet is 270,- 15,- = 18 stuks. c. Bereken de break-even omzet. 18 x 26,50 = 477,- d. Vul het onderstaande staatje in en controleer of jouw antwoord bij vraag c juist is. Break-even omzet 477,- Inkoopwaarde van de omzet 18 x 11,50 = 207,- Brutowinst 270,- Constante kosten 270,- Bedrijfsresultaat 0,- Juist! 2. Op de jaarlijkse braderie in Born heeft Koldobieke een standplaats gehuurd om zelfklevende notitieblokjes te verkopen. De inkoopprijs van zo n notitieblokje is 0,25. De verkoopprijs heeft Koldobieke bepaald op 0,50. De huurprijs van de verkoopstand is 15,-. De kosten die Koldobieke maakt voor het aankleden van de stand bedragen 35,-. Koldobieke is niet btw-plichtig. a. Bereken de constante kosten die Koldobieke maakt. 15,- + 35,- = 50,- b. Bereken het brutowinstpercentage in procenten van de omzet (afronden op één decimaal nauwkeurig). De brutowinst per artikel is 0,50-0,25 = 0,25. De brutowinst per artikel is 0,25-0,50 = 50%. c. Bereken de break-even omzet van Koldobieke. 50,- 50% x 100% = 100,- d. Bereken de break-even afzet van Koldobieke. De break-even afzet is 50,- 0,25 = 200 stuks. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 186

3 3. Op de jaarmarkt van Burgh-Haamstede heeft Izaak een standplaats gehuurd om tijdens de drukbezochte markt leren voetballen, met de opdruk van de bekendste voetbalclubs in Europa, te verkopen. De inkoopprijs van zo n bal is 4,-. De verkoopprijs heeft Izaak bepaald op 9,50. De huurprijs van de verkoopstand is 85,-. De reiskosten die Izaak maakt bedragen 25,-. Izaak is niet btw-plichtig. a. Bereken de constante kosten die Izaak maakt. 85,- + 25,- = 110,- b. Bereken de break-even afzet van Izaak. De brutowinst per artikel is 9,50-4,- = 5,50. De break-even afzet is 110,- 5,50 = 20 stuks c. Bereken de break-even omzet van Izaak. 20 x 9,50 = 190,- d. Vul het onderstaande staatje in en controleer of jouw antwoord bij vraag c juist is. Break-even omzet 190,- Inkoopwaarde van de omzet 20 x 4,- = 80,- Brutowinst 110,- Constante kosten 110,- Bedrijfsresultaat 0,- Juist! 4. Op de rommelmarkt van Unicef in Hoenderloo heeft Irmgard een standplaats gehuurd om tijdens de markt lichtgevende draaitollen te verkopen. De inkoopprijs van zo n tol is 2,90. De verkoopprijs heeft Irmgard bepaald op 4,50. De huurprijs van de verkoopstand is 25,-. De kosten die Irmgard maakt voor het aankleden van de stand bedragen 15,-. Irmgard is niet btw-plichtig. a. Bereken de constante kosten die Irmgard maakt = 40,- b. Bereken de break-even afzet van Irmgard. De brutowinst per artikel is 4,50-2,90 = 1,60. De break-even afzet is 40,- 1,60 = 25 stuks. c. Bereken de break-even omzet van Irmgard. 25 x 4,50 = 112,50. d. Bereken het brutowinstpercentage in procenten van de omzet (afronden op één decimaal nauwkeurig). 1,60 4,50 x 100% = 35,6% e. Bereken de break-even omzet met behulp van het bij vraag d berekende brutowinstpercentage en controleer of jouw antwoord van bij c. juist is. 25 x 4,50 = 112,50. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 187

4 5. Op de rommelmarkt van Harmonie Amicitia in Vilt heeft Rob een standplaats gehuurd om tijdens de markt potplanten te verkopen. De inkoopprijs van deze potplanten is gemiddeld 0,45. Rob verkoopt de planten per drie stuks. Per drie stuks betaalt de klant 2,75. De huurprijs van de verkoopstand is 20,-. Als extra kosten, waaronder de uitgaven voor verpakkingsmateriaal, heeft Rob een bedrag van 28,-. berekend. Rob is niet btw-plichtig. a. Bereken de constante kosten die Rob maakt. 20,- + 28,- = 48,-. b. Hoeveel sets van drie planten moet Rob verkopen om de constante kosten terug te verdienen? De brutowinst per set is 2,75-1,35 = 1,40. De break-even afzet is 48,- 1,40 = 35 sets c. Bereken de break-even omzet van de potplantenverkoop. 35 x 2,75 = 96,25. d. Bereken het brutowinstpercentage in procenten van de omzet (afronden op één decimaal nauwkeurig). 1,40 2,75 x 100% = 50,9%. e. Bereken de break-even omzet met behulp van het bij vraag d berekende brutowinstpercentage en controleer of jouw antwoord bij vraag c. juist is. 48,- 50,9% x 100% = 94,30. Dit klopt bijna, het verschil zit in het feit dat we bij vraag b afgerond hebben op 35 sets, vanwege het feit dat Rob geen gedeeltes van set verkoopt! 6. In het assortiment van een winkel zit een artikel, dat een verkoopprijs heeft van 17,50. De inkoopprijs van dat artikel is 12,25. De geschatte constante kosten, die aan dat artikel toegerekend kunnen worden, zijn 2.100,-. a. Bereken het aantal artikelen dat verkocht moet worden om de geschatte constante kosten terug te verdienen. De brutowinst is 17,50-12,25 = 5,25. De break-even afzet is 2.100,- 5,25 = 400 stuks. b. Bereken de break-even omzet van dat artikel. 400 x 17,50 = 7.000,- c. Controleer of er bij de break-even omzet inderdaad geen winst en geen verlies is. Break-even omzet 7.000,- Inkoopwaarde van de omzet 400 x 12,25 = 4.900,- Brutowinst 2.100,- Constante kosten 2.100,- Bedrijfsresultaat 0,- Juist! werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 188

5 7. In het assortiment van een levensmiddelenwinkel zit een artikel dat een verkoopprijs heeft van 22,50. De inkoopprijs van dat artikel is 15,-. De geschatte constante kosten, die aan dat artikel toegerekend kunnen worden, zijn 3.750,-. a. Bereken het aantal artikelen dat verkocht moet worden om de geschatte constante kosten terug te verdienen. De brutowinst is 22,50-15,- = 7,50. De break-even afzet is 3.750,- 7,50 = 500 stuks b. Bereken de break-even omzet van dat artikel. 500 x 22,50 = ,-. c. Controleer of er bij de break-even omzet inderdaad geen winst en geen verlies is. Break-even omzet ,- Inkoopwaarde van de omzet 500 x 15,- = 7.500,- Brutowinst 3.750,- Constante kosten 3.750,- Bedrijfsresultaat 0,- Juist! 8. In het assortiment van een winkel zit een artikel, dat een verkoopprijs heeft van 57,50. De inkoopprijs van dat artikel is 25,-. De geschatte constante kosten, die aan dat artikel toegerekend kunnen worden, zijn 6.500,-. a. Bereken het aantal artikelen dat verkocht moet worden om de geschatte constante kosten terug te verdienen. De brutowinst is 57,50-25,- = 32,50. De break-even afzet is ,50 = 200 stuks b. Bereken de break-even omzet van dat artikel. 200 x 57,50 = ,-. c. Controleer of er bij de break-even omzet inderdaad geen winst en geen verlies is. Break-even omzet ,- Inkoopwaarde van de omzet 200 x 25,- = 5.000,- Brutowinst 6.500,- Constante kosten 6.500,- Bedrijfsresultaat 0,- Juist! 9. Een fles wijn van een speciale partij uit het assortiment van een supermarkt heeft een consumentenprijs van 7,50. De inkoopfactuurprijs van de totale partij, bestaande uit flessen, is 5.925,-. De partij wijn wordt op de plaatselijke braderie verkocht. De geschatte constante kosten zijn 250,-. a. Bereken het aantal flessen wijn dat verkocht moet worden om de geschatte constante kosten terug te verdienen. De brutowinst is 7,50/1,21-5,925/1,21 = 6,20-4,90= 1,30. De break-even afzet is 250 1,30 = 192,31 stuks = 193 stuks. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 189

6 b. Bereken de break-even omzet van deze partij wijn. 193 x 6,20 = 1.196,60. c. Controleer of er bij de break-even omzet inderdaad geen winst en geen verlies is. Break-even omzet 1.196,60 Inkoopwaarde van de omzet 193 x 4,90 = 945,70 Brutowinst 250,90 Constante kosten 250,00 Bedrijfsresultaat 0 Juist! 10. De brutowinst in een speciaalzaak in foundation wordt begroot op 42%. De exploitatiekosten voor het komende jaar worden begroot op ,-. Bereken de break-even omzet van deze speciaalzaak voor het komende jaar. De break-even omzet ,- 42 x 100 = ,- 11. De brutowinst van een delicatessenzaak wordt begroot op 36%. De exploitatiekosten voor het komende jaar worden begroot op ,-. Bereken de break-even omzet van deze delicatessenzaak voor het komende jaar. De break-even omzet ,- 36 x 100 = , De brutowinst van een ijzerwaren- en gereedschappenzaak wordt begroot op 38%. De te verwachten exploitatiekosten bedragen ,-. Bereken de break-even omzet van deze ijzerwaren- en gereedschappenzaak voor het komende jaar. De break-even omzet ,- 38 x 100 = , In een detailhandelsonderneming bedragen de exploitatiekosten ,- per jaar. De inkoopwaarde van de omzet bedraagt 62,5% van de omzet. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming. De break-even omzet ,- 37,5 x 100 = , In een detailhandelsonderneming bedragen de exploitatiekosten ,- per jaar. De inkoopwaarde van de omzet bedraagt 73% van de omzet. Voor de btw geldt het hoge tarief. Bereken de consumentenomzet van deze detailhandelsonderneming, waarbij er geen winst gemaakt wordt en geen verlies geleden wordt (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). De break-even omzet ,- 27 x 100 = ,67. De consumentenomzet is dan ,67 x 1,21 = ,67 = ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 190

7 15. De heer Pieter Sutherland exploiteert een groente- en fruithal. De gemiddelde brutowinst van dit jaar van deze groente- en fruithal is 28%, terwijl de exploitatiekosten in dit jaar ,- bedragen. De heer Jelle Brands exploiteert een agf-speciaalzaak. De gemiddelde brutowinst van dit jaar in deze agf-speciaalzaak is 37%, terwijl de exploitatiekosten ,- bedragen. Welke van deze twee groentemannen loopt het meeste risico, als het gaat om het terugverdienen van de exploitatiekosten? Motiveer het antwoord met een berekening. De break-even omzet van Pieter is ,- 28 x 100 = ,- De break-even omzet van Jelle is ,- 37 x 100 = ,49. Jelle moet de hoogste omzet halen, en loopt derhalve het meeste risico. overige variabele kosten oppassen geblazen Indien een ondernemer een splitsing kan aanbrengen in de exploitatiekosten, zodat hij inzicht heeft in de overige variabele kosten, moet, voor de berekening van de break-even omzet, het brutowinstpercentage verminderd worden met het overige variabele kostenpercentage. De uitkomst hiervan, noemt men het bijdragepercentage. (De overige variabele kosten moeten hiervoor uitgedrukt worden in procenten van de omzet). Voor het berekenen van de break-even omzet kun je het onderstaande staatje of de onderstaande formule gebruiken. Omzet 100 % Inkoopwaarde omzet % - Brutowinst xxx % Overige variabele kosten xxx % - Bijdrage xxx % Constante kosten xxxxxxxx % - Nettowinst 0 0 % ofwel Break-even omzet = exploitatiekosten bijdragepercentage voorbeeld Van een detailhandelsonderneming zijn de volgende gegevens bekend: brutowinst 25%, overige proportioneel variabele kosten 5% van de omzet, constante exploitatiekosten ,-. Voor de berekening van de break-even omzet moet het brutowinstpercentage (25%) verminderd worden met het percentage van de overige proportioneel variabele kosten (5%). De uitkomst (20%) is het bijdragepercentage. De break-even omzet is dan: ,- = ,-. 25%-5% werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 191

8 opgaven 16. Van een parfumerie zijn de volgende gegevens bekend: de constante kosten bedragen ,-, de overige proportioneel variabele kosten bedragen 5% van de omzet, de inkoopwaarde van de omzet bedraagt 63%. Bereken de break-even omzet van deze parfumerie (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). De break-even omzet ,- (37% - 5%) x 100% = ,- 17. Uit de administratie van een doe-het-zelfzaak in Rotterdam-Zuid blijken de volgende gegevens: de constante kosten bedragen ,-, de overige variabele kosten bedragen 3% van de omzet, de inkoopwaarde van de omzet bedraagt 64%. Bereken de break-even omzet van deze doe-het-zelfzaak (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). De break-even omzet ,- (36% - 3%) x 100% = ,94 = , Van een modezaak zijn de volgende gegevens bekend: de constante kosten bedragen ,-, de overige proportioneel variabele kosten bedragen 2% van de omzet, de inkoopwaarde van de omzet bedraagt 52%. Bereken de consumentenomzet van deze modezaak, waarbij er geen winst gemaakt wordt en geen verlies geleden wordt (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). De break-even omzet ,- (48% - 2%) x 100% = ,78. De consumentenomzet is dan ,78 x 1,19 = ,39 = ,- 19. Van een detailhandelsonderneming zijn van het afgelopen jaar de volgende gegevens bekend: de constante kosten bedragen ,-, de inkoopwaarde van de omzet bedraagt 66%, de overige proportioneel variabele kosten bedragen 1,2% van de omzet. a. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming van het afgelopen jaar (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). De break-even omzet ,- (34% - 1,2%) = ,90 = ,- De eigenaar van deze detailhandelsonderneming verwacht dit jaar dat de constante kosten stijgen met 1,7%. De overige proportioneel variabele kosten in procenten van de omzet blijven gelijk. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 192

9 b. Bereken de te verwachten consumentenomzet van deze detailhandelsonderneming voor dit jaar, waarbij er geen winst gemaakt wordt en geen verlies geleden wordt (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). BEO = ( ,- x 1,017) (34% - 1,2%)x100% = ,05. De consumentenomzet is dan ,05 x 1,19 = ,88 = ,-. EIW BV 20. Van een kantoorboekhandel zijn van het afgelopen jaar de volgende gegevens bekend: de constante kosten bedragen ,-, de brutowinst bedraagt 33%, de overige proportioneel variabele kosten bedragen 1% van de omzet. De eigenaar van deze kantoorboekhandel verwacht dit jaar dat de constante kosten stijgen met 2,5%. De overige proportioneel variabele kosten in procenten van de omzet blijven gelijk. a. Bereken de break-even omzet van deze kantoorboekhandel van het afgelopen jaar (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). BEO = ,- (33% - 1%) x 100% = ,90 = ,-. b. Bereken de te verwachten consumentenomzet van deze kantoorboekhandel voor dit jaar waarbij geen winst gemaakt wordt en geen verlies geleden wordt (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). BEO =( ,- x 1,025) (33% - 2,5%) x 100% = ,97. De consumentenomzet is dan ,97 x 1,19 = ,54 = ,- 21. Van een detailhandelsonderneming zijn van het afgelopen jaar de volgende gegevens bekend: de constante kosten bedragen ,-, de brutowinst bedraagt 42%, de overige proportioneel variabele kosten bedragen 1,5% van de omzet. De eigenaar van deze detailhandelsonderneming verwacht dit jaar dat de constante kosten stijgen met 5%. De overige proportioneel variabele kosten in procenten van de omzet stijgen tot 1,75%. De brutowinst zal iets dalen tot 41,5%. a. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming van het afgelopen jaar (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). BEO = ,- (42% - 1,5%) x 100%= ,35 = ,- b. Bereken de te verwachten consumentenomzet van deze detailhandelsonderneming voor dit jaar, waarbij er geen winst gemaakt wordt en geen verlies geleden wordt (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). BEO = ( ,- x 1,05) (41,5% - 1,75%) x 100%= ,36 = ,- De consumentenomzet is dan ,- x 1,21 = ,- = ,-. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 193

10 22. Van een detailhandelsonderneming zijn van het afgelopen jaar de volgende gegevens bekend: de constante kosten bedragen ,-, de brutowinst bedraagt 22%, de overige proportioneel variabele kosten bedragen 2% van de omzet. De eigenaar van deze detailhandelsonderneming verwacht dit jaar dat de constante kosten, als gevolg van een aanpassing van de winkelformule, stijgen met ,-. De overige proportioneel variabele kosten in procenten van de omzet stijgen tot 2,75%. De brutowinst zal iets dalen tot 21,5%. a. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming van het afgelopen jaar (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). BEO = ,- (22% - 2%) x 100%= ,-. b. Bereken de te verwachten consumentenomzet van deze detailhandelsonderneming voor dit jaar, waarbij er geen winst gemaakt wordt en geen verlies geleden wordt (afronden op veelvouden van 100 euro nauwkeurig). BEO = ,- (21,5% - 2,75%) x 100% = ,- De consumentenomzet is dan ,- x 1,21 = ,- = , Jean Monfrance, eigenaar van de schoenenspeciaalzaak Cypres, heeft in dit jaar een consumentenomzet van ,- gerealiseerd. Het gemiddelde brutowinstpercentage van dit jaar is 36%. Van de exploitatiekosten, ad ,- is ,- proportioneel variabel. a. Bereken de bijdrage van dit jaar van deze schoenenspeciaalzaak in procenten van de omzet. (afronden op één decimaal nauwkeurig). Omzet ,- 1, ,94 100,0 % Inkoopwaarde omzet ,84 64,0 % - Brutowinst ,10 36,0 % Overige variabele kosten ,00 6,0 % - Bijdrage ,10 30,0 % Constante kosten ,00 % - Nettowinst ,10 % b. Bereken de break-even omzet van dit jaar van deze schoenenspeciaalzaak (afronden op een veelvoud van 500,- nauwkeurig). BEO = ,- 30 x 100 = ,67 = ,- 24. Delicatessen H. Blonker realiseert dit jaar een omzet van ,-. De gemiddelde brutowinst van dit jaar is 30%. De huisvestingskosten bedragen ,-; hiervan wordt ,- als constant beschouwd. Het restantbedrag heeft een proportioneel variabel karakter. De loonkosten bedragen ,-, terwijl het totaalbedrag van de overige exploitatiekosten uitkomt op ,-. Bereken de break-even omzet van dit jaar van deze delicatessenzaak. Constante kosten: , , ,- = ,- BEO = ,- (30 -/- 0,7)% x 100% = ,27 werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 194

11 25. De vleeswarenafdeling van Buurtsuper Gerritsen heeft dit jaar een omzet van ,- gerealiseerd. Het gemiddelde brutowinstpercentage is 35%. De huisvestingskosten ad ,-, hebben voor 7.000,- een constant karakter en voor de rest een proportioneel variabel karakter. De afschrijvingskosten zijn 4.500,-. De loonkosten bedragen ,- waarvan ,-, als constant beschouwd mogen worden. Van de overige exploitatiekosten, ad ,-, zijn 70% proportioneel variabel en 30% constant. a. Bereken de totale constante kosten van de vleeswarenafdeling van Buurtsuper Gerritsen , , , ,- = ,-. b. Bereken de overige proportioneel variabele kosten van de vleeswarenafdeling van Buurtsuper Gerritsen , , ,- = ,-; dit is 10% van de omzet. c. Bereken de break-even omzet van de vleeswarenafdeling van Buurtsuper Gerritsen. BEO ,- (35-10) x 100 = ,-. In de directe nabijheid van Buurtsuper Gerritsen vestigt zich met ingang van 1 februari van het komende jaar een verswinkel. De heer Gerritsen heeft daarom een onderzoek laten verrichten. Dit leidde tot de volgende conclusies: I. Bij handhaving van de prijzen, zal de vleeswarenomzet het komende jaar, ten opzichte van dit jaar, met 20% dalen. II. Bij het doorvoeren van de prijsdaling voor de verschillende artikelen, zal de omzetdaling beperkt blijven tot 5% ten opzichte van dit jaar. Als gevolg van die prijsdalingen zal het gemiddelde brutowinstpercentage het komende jaar uitkomen op 34 en zullen de proportioneel variabele kosten stijgen tot 10,4% van de omzet. d. Welke van de twee bovengenoemde mogelijkheden zal de heer Gerritsen kiezen als hij ook het komende jaar streeft naar maximale winst? Motiveer het antwoord met een berekening. Alternatief I bijdrage: ,- Alternatief II bijdrage: 0,236 x 0,95 x ,- = ,- Hij zal kiezen voor alternatief II. 26. De heer Fred Vogels exploiteert een winkel in ijzerwaren en gereedschappen in Buitenpost. Hij heeft zijn zaak verdeeld in twee afdelingen, te weten de afdeling ijzerwaren en de afdeling gereedschappen. De te verwachten omzet van de assortimentsgroep ijzerwaren is ,- en die van de gereedschappen is ,- per jaar. De omzet van de afdeling ijzerwaren is als volgt over het jaar verdeeld: eerste kwartaal ,- tweede kwartaal ,- derde kwartaal ,- vierde kwartaal ,- De constante kosten bedragen voor de beide afdelingen in totaal ,- per jaar. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 195

12 Deze kosten worden over de beide afdelingen verdeeld in verhouding tot de te verwachten omzet. De proportioneel variabele kosten bedragen voor de afdeling ijzerwaren ,- en voor de afdeling gereedschappen 5.500,- per jaar. Het brutowinstpercentage van de afdeling ijzerwaren is 40% en dat van de afdeling gereedschappen is 35%. Bereken de break-even omzet van de afdeling ijzerwaren op jaarbasis. Variabele kosten Afd. ijzerwaren = , ,- x 100% = 2,8% Verdeling constante kosten Afd. ijzerwaren 40/62 x ,- = ,48 BEO: ,48 (40-2,8)% x 100% = , De heer Frits Groteclaes is eigenaar van parfumerie Brigitte in Schin op Geul. Het assortiment van deze parfumerie is opgebouwd uit vijf artikelgroepen, te weten geuren, cosmetica, herencosmetica, badproducten en overige producten. Verdere gegevens de te verwachten omzet van het komende jaar van de artikelgroep geuren is ,- per jaar en die van de artikelgroep cosmetica is ,- per jaar, de te verwachten omzet van de artikelgroep cosmetica is als volgt over de kwartalen van het komende jaar verdeeld: eerste kwartaal ,- tweede kwartaal ,- derde kwartaal ,- vierde kwartaal ,- de constante kosten bedragen voor de artikelgroep geuren en cosmetica samen ,- per jaar; deze kosten worden per artikelgroep verdeeld naar verhouding van de te verwachten omzetten, de overige proportioneel variabele kosten bedragen voor de artikelgroep geuren ,- en voor de artikelgroep cosmetica ,- per jaar, de te verwachten brutowinst op geuren is 38% en op de artikelgroep cosmetica 40%. a. Bereken voor de artikelgroep geuren en voor de artikelgroep cosmetica de variabele kosten in procenten van de omzet (afronden op één decimaal nauwkeurig). Geuren: , ,- x 100% = 15,5% Cosmetica: , ,- x 100% = 15% b. Bereken voor de artikelgroep cosmetica de te verwachten break-even omzet van het komende jaar ,- x 214/350 (40-15)% x 100% = ,- 25 x 100 = ,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 196

13 veilig h eid s m a rg e zorg voor een veilige marge Het verschil tussen de werkelijke omzet en de break-even omzet wordt in de bedrijfseconomie de veiligheidsmarge of de safety margin genoemd. De veiligheidsmarge geeft jou antwoord op de vraag hoeveel de omzet kan dalen, voordat de verlieszone bereikt wordt. Voor het berekenen van de veiligheidsmarge kun je de onderstaande formule gebruiken. veiligheidsmarge = werkelijke omzet break-even omzet x 100% werkelijke omzet voorbeeld De consumentenomzet van de kaasafdeling van supermarkt Canisius is in een bepaald jaar ,-. De break-even omzet van deze supermarkt is ,-. Voor de btw geldt het 6%-tarief. De werkelijke omzet is: 100/106 x ,- = ,-. De veiligheidsmarge is dan: , ,- x 100% = 8,1% ,- De veiligheidsmarge van 8,1% betekent dat de omzet van de kaasafdeling 8,1% mag dalen, voordat men in de verlieszone komt. opgaven 28. Erwin Nicolaas exploiteert een kantoorboekhandel in Naaldwijk. Erwin behaalt een jaaromzet van ,-. Hij heeft uitgerekend dat de break-even omzet ,- is. De constante exploitatiekosten bedragen ,-. Bereken de veiligheidsmarge van deze kantoorboekhandel (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( , ,-) ,- x 100% = 10,2% 29. Josje van den Akker, eigenaresse van een dames- en kinderschoenenwinkel in Ubachsberg, heeft afgelopen jaar een consumentenomzet behaald van ,-. Zij heeft uitgerekend dat de break-even omzet ,- is. De constante exploitatiekosten bedragen ,-. Bereken de veiligheidsmarge van deze dames- en kinderschoenenwinkel (afronden op één decimaal nauwkeurig). Omzet van Josje is ,- 121% x 100% = ,37 Veiligheidmarge is ( , ,-) ,37 x 100% = 6,4% werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 197

14 30. Youri Claessens is eigenaar van een doe-het-zelfzaak in Hogezand. Het afgelopen jaar behaalde hij een consumentenomzet van ,-. Youri heeft uitgerekend dat de break-even omzet ,-. is. De constante exploitatiekosten bedragen ,-. Bereken de veiligheidsmarge van deze doe-het-zelfzaak (afronden op één decimaal nauwkeurig). Omzet is ,- 121% x 100% = ,53 Veiligheidmarge is ( , ,-) ,53 x 100% = 5,5% 31. Gegevens van een detailhandelsonderneming: consumentenomzet ,- inkoopwaarde van de omzet ,- exploitatiekosten ,- a. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming (afronden op hele euro s nauwkeurig). De omzet is ,- 1,21 = ,57 De inkoopwaarde is , ,57 x 100% = 63,1% De BEO is dan ,- 36,9 x 100 = ,56 b. Bereken de veiligheidsmarge van deze detailhandelsonderneming (afronden op één decimaal nauwkeurig). Veiligheidmarge is ( , ,56) ,57 x 100% = 3,8% 32. Gegevens van een detailhandelsonderneming: consumentenomzet ,- inkoopwaarde van de omzet ,- exploitatiekosten ,- Voor de btw geldt het l-tarief. a. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming (afronden op hele euro s nauwkeurig). De omzet is ,- 1,06 = ,43. De inkoopwaarde is , ,43 x 100% = 60,8% De BEO is dan ,- 39,2 x 100 = ,- b. Bereken de veiligheidsmarge van deze detailhandelsonderneming (afronden op één decimaal nauwkeurig). Veiligheidmarge is ( , ,-) ,43 x 100% = 13,8% werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 198

15 33. Gegevens van een detailhandelsonderneming: consumentenomzet ,- inkoopwaarde van de omzet ,- exploitatiekosten ,- a. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming (afronden op hele euro s nauwkeurig). De omzet is ,- 1,21 = ,53. De inkoopwaarde is , ,53x 100% = 64,8% De BEO is dan ,- 35,2 x 100 = ,36 b. Bereken de veiligheidsmarge van deze detailhandelsonderneming (afronden op één decimaal nauwkeurig). Veiligheidmarge is ( ,53, ,36) ,53 x 100% = -0,2% 34. Gegevens van een detailhandelsonderneming: consumentenomzet ,- inkoopwaarde van de omzet ,- exploitatiekosten ,- a. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming (afronden op hele euro s nauwkeurig). Omzet ,- 1, ,53 100,0 % Inkoopwaarde omzet ,00 36,38 % - Brutowinst ,53 63,62 % BEO: ,- 63,62% x 100% = ,- b. Bereken de veiligheidsmarge van deze detailhandelsonderneming (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( ,53 -/ ,-) ,53 x 100% = 39,4% 35. De omzet van een rijdende winkel bedraagt ,-. De totale exploitatiekosten bedragen ,-. Het komende jaar wordt een omzetgroei verwacht van 8%. De totale exploitatiekosten zullen als gevolg van lagere energieprijzen waarschijnlijk met 2% dalen. De brutowinst voor het komende jaar wordt begroot op 17,5%. a. Bereken de te verwachten break-even omzet van het komende jaar van deze rijdende winkel (afronden op hele euro s nauwkeurig). BEO: 0,98 x ,- 17,5% x 100% = ,- b. Bereken de te verwachten veiligheidsmarge van het komende jaar van deze rijdende winkel (afronden op twee decimalen nauwkeurig). ( ,- -/ ,-) ,- x 100% = 9,75% werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 199

16 36. Miriam Vroomen exploiteert een damesmodezaak in een wijkwinkelcentrum van Maastricht. Miriam verwacht het komende jaar een consumentenomzet te realiseren van ,-. Zij verwacht dat het komende jaar een brutowinst van 37% haalbaar is. De totale exploitatiekosten worden gebudgetteerd op ,-. a. Bereken de te verwachten break-even omzet van het komende jaar van deze damesmodezaak (afronden op hele euro s nauwkeurig). BEO: ,- 37% x 100% = ,08 wordt ,- b. Bereken de te verwachten veiligheidsmarge van het komende jaar van deze damesmodezaak (afronden op twee decimalen nauwkeurig). ( ,- 1,21 -/ ,-) ( ,- 1,21) x 100% = 7,76% 37. Van een meubelzaak in Deventer zijn de volgende gegevens bekend: de omzet bedraagt ,-, de inkoopwaarde van de omzet bedraagt 58%, de overige proportioneel variabele kosten bedragen 2% van de omzet, de constante exploitatiekosten bedragen ,-. a. Bereken de break-even omzet van deze meubelzaak (afronden op hele euro s nauwkeurig). BEO: ,- (42 2)% x 100% = ,- b. Bereken de veiligheidsmarge van deze meubelzaak (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( , ,-) ,- x 100% = 13,4% 38. Van een detailhandelsonderneming zijn de volgende gegevens bekend: gerealiseerde consumentenomzet ,- brutowinst in procenten 35% constante exploitatiekosten ,- overige proportioneel variabele kosten 5% van de omzet a. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming (afronden op hele euro s nauwkeurig). BEO: ,- (35 5)% x 100% = ,- b. Bereken de veiligheidsmarge van deze detailhandelsonderneming (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( ,- 1, ,-) ( ,- 1,21) x 100% = 6,8%. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 200

17 39. Van een detailhandelsonderneming zijn de volgende gegevens bekend: gerealiseerde consumentenomzet ,- brutowinst in procenten 48% constante exploitatiekosten ,- overige proportioneel variabele kosten 8% van de omzet a. Bereken de break-even omzet van deze detailhandelsonderneming (afronden op hele euro s nauwkeurig). BEO: ,- (48 8)% x 100% = ,- b. Bereken de veiligheidsmarge van deze detailhandelsonderneming (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( ,- 1, ,-) ( ,- 1,21) x 100% = 5,5%. 40. De eigenaar van een detailhandelsonderneming stelt op basis van de onderstaande gegevens een voorlopig financieel plan op voor het komende jaar: omzet ,- brutowinst in procenten: 22% loonkosten ,- overige constante exploitatiekosten ,- overige proportioneel variabele kosten bedragen 3% van de omzet. a. Bereken de totale constante kosten van deze detailhandelsonderneming. Betaalde loonkosten ,- Overige exploitatie ,- Totale constante kosten ,- b. Bereken de overige proportioneel variabele kosten van deze detailhandelsonderneming. 3% van ,- = ,- c. Bereken de te verwachten break-even omzet van deze detailhandelsonderneming ,- (22-3)% 100% = ,89 d. Bereken de te verwachten veiligheidsmarge van het komende jaar van deze detailhandelsonderneming (afronden op twee decimalen nauwkeurig). ( , ,89) ,- x 100% = 1,18% 41. De heer P. Vergeest exploiteert in het winkelcentrum van Stein een kaasspeciaalzaak. Van zijn accountant heeft hij het volgende financieel overzicht van dit jaar ontvangen. Omzet ,- Af: Inkoopwaarde ,- Brutowinst ,- Af: Exploitatiekosten ,- Nettowinst ,- Af: Gewaardeerd loon ,- Af: Rente eigen vermogen 1.600,- Economisch resultaat 5.950,- werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 201

18 a. Bereken de te verwachten break-even omzet van deze kaasspeciaalzaak (afronden op hele euro s nauwkeurig). De brutowinst bedraagt , x 100% = 28,22% De constante kosten bedragen , , ,- = ,- 28,22 x 100 = ,- De BEO is ( ,- -/ ,-) ,- x 100% = 6,7% b. Bereken de te verwachten veiligheidsmarge van deze kaasspeciaalzaak (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( ,- -/ ,-) ,- x 100% = 6,7% 42. Clif Jongeneel, eigenaar van rijwielhandel De Tandem in Leimuiden, behaalde het afgelopen jaar een consumentenomzet van ,-. De inkoopwaarde van de omzet bedraagt ,-. De constante exploitatiekosten zijn ,-. De overige proportioneel variabele kosten bedragen ,-. a. Bereken het bedrijfsresultaat van het afgelopen jaar van De Tandem. Consumentenomzet ,- 121,0 % Btw ,87 21,0 % Omzet ,13 100,0 % Inkoopwaarde omzet ,- 69,1 % - Brutowinst ,13 30,9 % Overige variabele kosten ,- 2,0 % - Bijdrage ,13 28,9 % Constante kosten ,- % - Bedrijfsresultaat ,13 % b. Bereken de break-even omzet van het afgelopen jaar van De Tandem (afronden op hele euro s nauwkeurig). De bijdrage is , ,13 x 100% = 28,9% BEO: ,- 30% = ,- c. Bereken de veiligheidsmarge van het afgelopen jaar van De Tandem (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( , ,-) ,13 x 100% = 18,7% d. Bereken de omzet die Clif moet halen als zijn doelstelling is het behalen van een bedrijfsresultaat van ,-. ( , ,-) 28,9% x 100% = , Tiffany Wiering exploiteert een supermarkt in Steenwijk. Ze behaalde het afgelopen jaar een consumentenomzet van ,-. De inkoopwaarde van de omzet bedraagt ,-. De constante exploitatiekosten zijn ,-. De overige proportioneel variabele kosten bedragen ,-. Voor de btw geldt een gemiddeld tarief van 7,5%. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 202

19 a. Bereken het bedrijfsresultaat van het afgelopen jaar van deze supermarkt. Consumentenomzet ,00 107,5 % Btw ,5 % Omzet ,98 100,0 % Inkoopwaarde omzet ,00 % - Brutowinst ,98 % Overige variabele kosten ,00 % - Bijdrage ,98 14,78 % Constante kosten ,00 % - Bedrijfsresultaat ,98 % b. Bereken de break-even omzet van het afgelopen jaar van deze supermarkt (afronden op hele euro s nauwkeurig). De bijdrage is , ,98 x 100% = 14,78% De BEO is ,- 14,78% x 100% = ,- c. Bereken de veiligheidsmarge van het afgelopen jaar van deze supermarkt (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( , ,-) ,98 x 100% = 17,4% d. Bereken de omzet die Tiffany moet halen als haar doelstelling is het behalen van een bedrijfsresultaat van ,-. ( , ,-) 14,78% x 100% = ,22,- 44. Wing Wu exploiteert een drogisterij in Zaandam. Hij behaalde het afgelopen jaar een consumentenomzet van ,-. De inkoopwaarde van de omzet bedraagt ,-. De constante exploitatiekosten zijn ,-. De overige proportioneel variabele kosten bedragen ,-. a. Bereken het bedrijfsresultaat van het afgelopen jaar van deze drogisterij. Consumentenomzet ,00 121,0 % Btw ,59 21,0 % Omzet ,41 100,0 % Inkoopwaarde omzet ,00 - % - Brutowinst ,41 % Overige variabele kosten ,00 - % - Bijdrage ,41 30,78 % Constante kosten ,00 - % - Bedrijfsresultaat ,41 % b. Bereken de break-even omzet van het afgelopen jaar van deze drogisterij (afronden op hele euro s nauwkeurig). De bijdrage is , ,41 x 100% = 30,78% De BEO is ,- 30,78% x 100% = ,39 c. Bereken de veiligheidsmarge van het afgelopen jaar van deze drogisterij (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( , ,39) ,41 x 100% = 10,7% d. Bereken de omzet die Wing moet halen als zijn doelstelling is het behalen van een bedrijfsresultaat van ,-. ( , ,-) 10,7% x 100% = ,22 werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 203

20 45. Wesly den Oude uit Kockengen exploiteert een supermarkt. Hij behaalde het afgelopen jaar een consumentenomzet van ,-. Het brutowinstpercentage bedraagt 18%. De constante exploitatiekosten van het afgelopen jaar zijn ,-. Dit jaar verwacht Wesly dat de omzet 2,5% zal stijgen. De constante kosten zullen waarschijnlijk 1,5% stijgen. Het brutowinstpercentage blijft 18%. Voor de btw geldt een gemiddeld tarief van 8,1%. a. Bereken de break-even omzet van het afgelopen jaar van deze supermarkt (afronden op hele euro s nauwkeurig) ,- 18% x 100% = ,-. b. Bereken de veiligheidsmarge van het afgelopen jaar van deze supermarkt (afronden op twee decimalen nauwkeurig). De omzet bedraagt ,- 108,1% x 100% = ,- VM = ( , ) x 100% = 4,84% c. Bereken de te verwachten break-even omzet van dit jaar van deze supermarkt (afronden op hele euro s nauwkeurig). ( ,- x 1,015) 18% x 100% = ,-. d. Bereken de te verwachten veiligheidsmarge van dit jaar van deze supermarkt (afronden op twee decimalen nauwkeurig). ( ,- x 1, ) ,- x 1,025 x 100%= 5,77% 46. Van een winkel in huishoudelijke artikelen in Appelscha zijn de volgende gegevens bekend: de omzet bedraagt ,-, de inkoopwaarde van de omzet bedraagt 62%, de personeelskosten bedragen ,-, waarvan 10% als variabel beschouwd mag worden en de rest als constant, de overige exploitatiekosten bedragen ,-, waarvan 15% als variabel en de rest als constant beschouwd mag worden. a. Bereken de totale constante kosten van deze winkel ,- 100% x 90% = , ,- 100% x 85% = ,- Samen ,- b. Bereken de overige proportioneel variabele kosten van deze winkel ,- 100% x 10% = , ,- 100% x 15% = ,- Samen ,- c. Bereken de bijdrage van deze winkel ,- x 0, ,- = , ,- = ,-. Dat is , ,- x 100% = 33,7% d. Bereken de break-even omzet van deze winkel ,- 33,7% x 100% = ,90 e. Bereken de veiligheidsmarge van deze winkel (afronden op twee decimalen nauwkeurig). ( , ,90) ,- x 100% = 11,9% werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 204

21 47. Van een boetiek in Beverwijk zijn de volgende gegevens bekend: de omzet bedraagt ,-, de inkoopwaarde van de omzet bedraagt 58%, de personeelskosten bedragen ,-, waarvan 15% als variabel beschouwd mag worden en de rest als constant, de overige exploitatiekosten bedragen ,-, waarvan 10% als variabel en de rest als constant beschouwd mag worden. a. Bereken de totale constante kosten van deze boetiek ,- 100% x 85% = , ,- 100% x 90% = ,- samen ,- b. Bereken de overige proportioneel variabele kosten van deze boetiek ,- 100% x 15% = , ,- 100% x 10% = ,- Totale variabele exploitatiekosten ,- Dat is x 100% = 3,9% c. Bereken de bijdrage van deze boetiek. Dat is 42% - 3,9% = 38,1% of x 0,381 = ,- d. Bereken de break-even omzet van deze boetiek ,- 38,1% x 100% = ,62 e. Bereken de veiligheidsmarge van deze boetiek (afronden op twee decimalen nauwkeurig). VM = ( , ,62) ,- x 100% = 22,62% 48. Van drogisterij de Zonnebloem te Almere Stad zijn van dit jaar onder meer de volgende gegevens bekend: artikelgroep omzet x 1,- brutowinst in % aantal betaalde fte s geneesmiddelen parfumerie reform/dieet overige artikelen totaal De totale exploitatiekosten van dit jaar bedragen ,-. De betaalde loonkosten ad ,-, worden over de artikelgroepen verdeeld naar verhouding van het aantal betaalde fte s. De ondernemer van de Zonnebloem verwacht voor het komende jaar een omzetverhoging van 8% door volumestijging en 2% door een algemene prijsstijging. De betaalde loonkosten zullen met 10% toenemen als gevolg van loonregelingen en promoties. Door een efficiëntere inkooppolitiek tracht de ondernemer de brutowinst op geneesmiddelen van 32% op 35% te brengen ½ ½ werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 205

22 a. Bereken de bijdrage per artikelgroep voor de Zonnebloem van dit jaar. Gen. Parf. Dieet Overig Omzet , , , ,- Iwo , , , ,- Brutowinst , , , ,- Bet.loonkn , , , ,- Bijdrage , , , ,- b. Beoordeel de berekende bijdragen. Ter beoordeling docent c. Bereken de te verwachten bijdrage van geneesmiddelen van het komende jaar. Omzet ,- x 1,08 x 1, ,00 % Inkoopwaarde omzet ,30 - % - Brutowinst ,70 % Loonkosten ,- x 1, ,00 - % - Bijdrage ,70 % d. Bereken de te verwachten break-even omzet van het komende jaar, indien de gemiddelde brutowinst 37,5% zal bedragen en de exploitatiekosten, die geheel constant zijn, op ,- worden geraamd ,- 37,5% x 100% = ,- e. Bereken de te verwachten veiligheidsmarge van het komende jaar, bij een te verwachten omzet van ,- (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( ,- -/ ,-) ,- x 100% = 7,5% 49. Tanja Huismans exploiteert in het winkelcentrum van Eindhoven een speciaalzaak in sportartikelen onder de naam Sportique Huismans. Het assortiment van de sportspeciaalzaak bestaat uit de onderstaande artikelgroepen: sportkleding, sportschoenen, sportartikelen, overige aanverwante sportartikelen. Van dit jaar zijn de volgende gegevens bekend: consumentenomzet ,- brutowinst in procenten 37% (economisch) resultaat 6.000,- alle exploitatiekosten worden constant beschouwd a. Bereken de exploitatiekosten van dit jaar van Sportique Huismans. De omzet bedraagt ,- 121% x 100% = ,98 De brutowinst bedraagt ,98x 0,37 = ,93 De exploitatiekosten zijn dan , ,- = ,93 b. Bereken de break-even omzet van dit jaar van Sportique Huismans ,93 37% x 100 = ,76 c. Bereken de veiligheidsmarge van dit jaar van Sportique Huismans (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( , ,76) ,76 x 100% = 3,7% werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 206

23 50. Drogisterij Coenengracht heeft een omzet van ,- gerealiseerd. Het gemiddelde brutowinstpercentage is 35%. De huisvestingskosten ad ,-, hebben voor 7.000,- een constant en voor de rest een proportioneel variabel karakter. De afschrijvingskosten zijn 4.500,-. De loonkosten bedragen ,- waarvan ,- als constant beschouwd mogen worden. Van de overige exploitatiekosten, ad ,-, is 70% proportioneel variabel en 30% constant. a. Bereken de bijdrage van deze drogisterij. Constante kosten zijn: 7.000, , , ,- = ,- Overige variabele kosten zijn: 5.000, , ,- = ,- Omzet ,- 1, ,94 100,0 % Inkoopwaarde omzet ,51 65,0 % - Brutowinst ,43 35,0 % Overige variabele kosten ,- 7,56 % - Bijdrage ,43 27,44 % b. Bereken de break-even omzet van deze drogisterij ,44% x 100% = ,15 c. Bereken de veiligheidsmarge van deze drogisterij (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( ,94 -/ ,15) ,94 x 100% = 35,9% 51. De heer P. Stevens is eigenaar van een onderneming die in het centrum van Barendrecht twee speciaalzaken exploiteert. Van de accountant heeft hij het volgende financieel jaaroverzicht ontvangen: Omzet ,- Af: Inkoopwaarde ,- Brutowinst ,- Af: Exploitatiekosten ,- Bedrijfsresultaat ,- Voor de btw geldt het l-tarief. a. Bereken de break-even omzet van deze onderneming. De brutowinst bedraagt , ,- x100% = 32%. De break-even omzet is % x 100% = ,- b. Bereken de veiligheidsmarge van deze onderneming (afronden op één decimaal nauwkeurig). ( , ,-) ,- x 100% = 6,0% werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 207

24 break-even en besluitvorming hoe verantwoord is mijn beslissing Het berekenen van de break-even omzet kan een waardevol hulpmiddel zijn bij het nemen van beslissingen. voorbeeld Nancy Gabriëls is cheffin van de afdeling vleeswaren en brood van supermarkt Canisius. Zij wil in deze afdeling kaas in bediening gaan verkopen. Hiervoor is een investering nodig van ,- voor een nieuwe vitrine, 5.000,- voor andere winkelinventaris en ,- voor loonkosten. De winkelinventaris wordt in 10 jaar afgeschreven met een vast bedrag per jaar. De restwaarde is nihil. De rentekosten bedragen 5% over het gemiddelde geïnvesteerde vermogen. Voor complementaire kosten berekent Nancy een bedrag van 875,- per jaar. Nancy denkt op de kaasafdeling een gemiddelde brutowinst te behalen van 25%. Zij rekent op een potentiële kaasomzet van 2.000,- (inclusief 6% btw) per week. Nancy moet om haar baas, de heer J. Canisius, te kunnen overtuigen om in haar afdeling kaas in bediening te gaan verkopen, de break-even omzet van de kaasafdeling berekenen. Hiervoor moet ze eerst het totaal van de exploitatiekosten berekenen: afschrijvingskosten 2.000,- rentekosten 500,- complementaire kosten 875,- loonkosten ,- totale exploitatiekosten ,- De break-even omzet op jaarbasis is dan: ,- = ,- 25% Per week is dat: ,- 52 = 1.413,46. De consumentenomzet per week is dan: 1,06 x 1.413,46 = 1.498,27. Op basis van deze berekening kan Nancy haar baas overtuigen, want de potentiele omzet ad 2.000,- per week, is hoger dan de break-even omzet. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 208

25 opgaven 52. Roy Kovacs is een zelfstandige ondernemer. Hij heeft een doe-het-zelfzaak in Aalsmeer. Hij wil zijn houtafdeling uitbreiden met een zaagmachine. Deze zaagmachine brengt wel extra constante kosten met zich mee. Deze heeft Roy begroot op 4.450,- per jaar. Door de uitbreiding denkt Roy een omzetstijging te halen van 1.200,- per maand. Roy gaat bij zijn berekening uit van een gemiddelde brutowinst van 36%. a. Bereken welke omzetstijging Roy moet behalen om net geen verlies te lijden ,- 36% x 100% = ,11 b. Welke beslissing adviseer jij Roy: wel investeren of niet investeren? Motiveer je antwoord ,11 omzetstijging is noodzakelijk per jaar, dat is 1.030,09 per maand. Een omzetstijging van 1.200,- per maand is dan winstgevend. Je adviseert Roy de investering te doen: wel investeren! 53. Natalie denkt erover om in haar parfumerie een vulmachine voor flesjes aan te schaffen. Ze denkt dat daardoor haar maandomzet met 1.500,- zal stijgen. Door de investering in deze machine, stijgen de constante exploitatiekosten vanwege de extra afschrijvingskosten: 860,- per jaar rentekosten: 150,- per jaar complementaire kosten: 400,- per jaar personeelskosten: 5.400,- per jaar Natalie behaalt in haar parfumerie een gemiddeld brutowinstpercentage van 35%. a. Bereken welke omzetstijging Natalie moet behalen om net geen verlies te lijden. De extra constante kosten bedragen afschrijvingskosten + rentekosten + complementaire kosten + personeelskosten = = 6.810,-. Extra omzetstijging: 6.810,- 35% x 100% = ,14 b. Welke beslissing adviseer jij Natalie: wel investeren of niet investeren? Motiveer je antwoord ,14 omzetstijging is noodzakelijk per jaar, dat is 1.621,43 per maand. Een omzetstijging van 1.500,-. per maand is dan te weinig. Dat brengt verlies. Je adviseert: niet investeren! 54. Rutger Kamhuis denkt erover na om in zijn tuincentrum een binnenvijver aan te leggen om de verkoop van koikarpers te stimuleren. De investering gaat een aantal extra constante exploitatiekosten met zich meebrengen, te weten: afschrijvingskosten: 2.250,- per jaar rentekosten: 600,- per jaar complementaire kosten: 3.150,- per jaar Het gemiddelde brutowinstpercentage van dit tuincentrum is 40%. De extra koikarper-omzet wordt geschat op 625,- per week. Een jaar heeft 50 omzetweken. werkschrift bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten UITWERKINGEN Pagina 209

verkoopprognoses omzetbudget en indexcijfers

verkoopprognoses omzetbudget en indexcijfers verkoopprognoses omzetbudget en indexcijfers nu kan ik ook nog voorspellen In de meeste winkels zijn de omzetten over de maanden van het jaar verschillend. Zo zal een speelgoedwinkel een topomzet hebben

Nadere informatie

exploitatiekosten en -overzicht

exploitatiekosten en -overzicht exploitatiekosten en -overzicht exploitatiekosten wat is het ook weer In een detailhandelsonderneming worden alle kosten samen de exploitatiekosten genoemd. De inkoopwaarde van de omzet wordt daarbij als

Nadere informatie

constante en variabele kosten

constante en variabele kosten constante en variabele kosten constante kostentarief en bezettingsresultaat hoe vast is constant Om de constante kosten die je in het nieuwe jaar begroot hebt, via de verkoopprijzen van de te verkopen

Nadere informatie

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: 978 90 5784 337 2. Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J.

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: 978 90 5784 337 2. Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J. werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten Bestemd voor de kwalificatiedossiers manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

theoretische consumentenprijs

theoretische consumentenprijs theoretische consumentenprijs constante kostentarief dat komt mij bekend voor Het constante kostentarief kan gebruikt worden om de theoretische consumentenprijs van een artikel te bepalen met het volgende

Nadere informatie

directe en indirecte kosten

directe en indirecte kosten directe en indirecte kosten primitieve opslagm ethode dat is écht primitief Bij de primitieve opslagmethode worden de totale indirecte kosten uitgedrukt in een percentage van de totale directe kosten.

Nadere informatie

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: exploitatiekosten Bestemd voor de kwalificatiedossiers manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. PDB KOSTENCALCULATIE 4 OEFENEXAMEN 3 Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Het aantal te behalen punten is 38. Bij elke vraag staat aangegeven

Nadere informatie

Bovenstaande begrippen worden veelal weergegeven in onderstaand schema of overzicht. We noemen dit overzicht het exploitatieoverzicht.

Bovenstaande begrippen worden veelal weergegeven in onderstaand schema of overzicht. We noemen dit overzicht het exploitatieoverzicht. MODULE: OMZET KOSTEN - WINST Elk bedrijf of onderneming wil met haar bedrijfsactiviteiten (produceren van goederen, diensten en/of handelen in goederen) winst behalen. Als we de winst willen berekenen

Nadere informatie

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J.

Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie. Stein: ISBN: Auteurs: M.J. Duijzings-Biermans, M.W.M. Duijzings, F.L.J. Werkschrift rekenen met verkoopcijfers Bestemd voor de kwalificatiedossiers verkoopspecialist, manager handel en ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut

Nadere informatie

Noordhoff Uitgevers Elobase Detailhandel Ondernemer/Manager Kerntaak 1 Antwoorden Theorie- en rekenboek (Financieel1)

Noordhoff Uitgevers Elobase Detailhandel Ondernemer/Manager Kerntaak 1 Antwoorden Theorie- en rekenboek (Financieel1) Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid Rekenwerkboek Antwoorden rekenopgaven voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 1 Ondernemer / Manager Dit antwoordboek is van de docent: Telefoonnummer:

Nadere informatie

OPGAVEN BIJ VOORRAADBEHEER EN BESTELLEN

OPGAVEN BIJ VOORRAADBEHEER EN BESTELLEN OPGAVEN BIJ VOORRAADBEHEER EN BESTELLEN 1. Klaas de Jager, als eerste verkoper verantwoordelijk voor het bestellen van de artikelgroep spijkerbroeken, gebruikt voor het bepalen van de juiste aantallen

Nadere informatie

investeren goodwill EIW BV

investeren goodwill EIW BV investeren goodwill moet ik daar ook voor betalen Goodwill is de som geld die je moet betalen als vergoeding voor de gevestigde klantenstroom en/of voor het recht de naam van de vroegere onderneming te

Nadere informatie

Rendement van artikelpresentaties berekenen

Rendement van artikelpresentaties berekenen Extra oefenopgaven VS KT5 OD en MAN KT1 en KT2 Rendement van artikelpresentaties berekenen Rendement van artikelpresentaties berekenen Opgave 1 Vul de volgende zin in. Bij een positieve schapruimte-elasticiteit

Nadere informatie

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. PDB kostencalculatie 4 Oefenexamen 2 Dit oefenexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Het aantal te behalen punten is 38. Bij elke vraag staat aangegeven

Nadere informatie

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten.

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten. De liquiditeits - en resultatenbegroting Een bedrijf wil graag weten of hij aan zijn betaalverplichtingen kan voldoen. Daarom wordt een planning gemaakt in de ontvangsten en de uitgaven (vaak binnen een

Nadere informatie

Voorbeeld 1 In een klas van 29 leerlingen hebben 3 leerlingen een onvoldoende behaald voor een toets.

Voorbeeld 1 In een klas van 29 leerlingen hebben 3 leerlingen een onvoldoende behaald voor een toets. 1. Het berekenen van een percentage Voorbeeld 1 In een klas van 29 leerlingen hebben 3 leerlingen een onvoldoende behaald voor een toets. Bereken (in 1 decimaal nauwkeurig) hoeveel procent van de leerlingen

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfseconomie, Handel + Werkboek

Elementaire kennis Bedrijfseconomie, Handel + Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie, Handel + Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie, Handel + Werkboek P. H. C. Hintzen Brinkman Uitgeverij Amsterdam 2011 Omslagontwerp: Proforma, Barcelona Zetwerk:

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. De brood- en banketbranche gaat al enkele jaren gebukt onder tegenvallende verkopen. Bovendien hebben de bakkers te maken met stijgende

Nadere informatie

Reader Bedrijfseconomische berekeningen

Reader Bedrijfseconomische berekeningen Reader Bedrijfseconomische berekeningen Reader Bedrijfseconomische berekeningen Peter H. C. Hintzen isbn 978 90 5752 290 1 2015 Uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of gedeeltelijke overneming of reproductie

Nadere informatie

3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet

3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet 3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet 3.1 Inleiding De overheid profiteert mee van elke aankoop die wordt gedaan. Want iedere ondernemer is verplicht aan de fiscus omzetbelasting (btw) af

Nadere informatie

Kosten van huisvesting en duurzame productiemiddelen 7

Kosten van huisvesting en duurzame productiemiddelen 7 1 Kosten van huisvesting en duurzame productiemiddelen Kennisvragen paragraaf 1.1 en 1.2 1. Wat bestudeert de bedrijfseconomie? 2. We onderscheiden bij uitgaven kosten en verspillingen. Wat is het verschil

Nadere informatie

voorraadkosten d e 3 r s

voorraadkosten d e 3 r s voorraadkosten d e 3 r s wat kost het Als je ernaar streeft om de servicegraad op 100% te houden, betekent dit dat er veel geld geïnvesteerd wordt in het aanhouden van voorraden. Dit is bedrijfseconomisch

Nadere informatie

Welke BTW tarieven zijn er? 21% luxe goederen 6% primaire levensbehoefte 0% vrijgesteld (export, overheidsdiensten)

Welke BTW tarieven zijn er? 21% luxe goederen 6% primaire levensbehoefte 0% vrijgesteld (export, overheidsdiensten) www.jooplengkeek.nl Belasting Toegevoegde Waarde (BTW) Omzet belasting (BTW) Toegevoegde waarde: de waarde die het bedrijf toevoegt aan een al bestaande waarde. Welke BTW tarieven zijn er? 21% luxe goederen

Nadere informatie

2 Constante en variabele kosten

2 Constante en variabele kosten 2 Constante en variabele kosten 2.1 Inleiding Bij het starten van een nieuw bedrijf zal de ondernemer zich onder andere de vraag stellen welke capaciteit zijn bedrijf moet hebben. Zal hij een productie/omzet

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Kostencalculatie niveau 4 Examenopgaven Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 22 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen bestaat

Nadere informatie

Break-evenanalyse Het break-evenpunt is de afzet waarbij geen winst maar ook geen verlies wordt gemaakt.

Break-evenanalyse Het break-evenpunt is de afzet waarbij geen winst maar ook geen verlies wordt gemaakt. www.jooplengkeek.nl Break-evenanalyse Het break-evenpunt is de afzet waarbij geen winst maar ook geen verlies wordt gemaakt. De omzet is dus gelijk aan de kosten. Om het break-evenpunt te berekenen gaan

Nadere informatie

Overzicht formules. Copyright OVD Educatieve Uitgeverij bv Pagina 1 van 6 VERKOOPSPECIALIST/ EERSTE VERKOPER

Overzicht formules. Copyright OVD Educatieve Uitgeverij bv Pagina 1 van 6 VERKOOPSPECIALIST/ EERSTE VERKOPER VERKOOPSPECIALIST/ EERSTE VERKOPER Overzicht formules Dit hoofdstuk geeft een overzicht van alle rekenformules die aan bod komen in de hoofdstukken Voorraadbeheer, Bestellen, Voorraadinventarisatie en

Nadere informatie

Het eigen interieuradviesbureau (vaardigheidstoets)

Het eigen interieuradviesbureau (vaardigheidstoets) Het eigen interieuradviesbureau (vaardigheidstoets) MODULE 4: LOGISTIEK & VERKOOP Inhoud: Technische en economische voorraad Voorraadkosten Servicegraad Bestellen Verkopen en brutowinst Handelen Verkopen

Nadere informatie

Bedrijfseconomie samenvatting H1 Les 1

Bedrijfseconomie samenvatting H1 Les 1 Bedrijfseconomie samenvatting H1 Les 1 Onderwerp Integrale kostprijsmethode variabele kostencalculatie BEP Literatuur Bestuderen 6.1 t/m 6.5 BEP bij 1 product Maken opg. 6.8 en 6.11 theorie verkooplenanalyse

Nadere informatie

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.

Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30. 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten. In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Management & Organisatie VWO 5 Hoofdstuk 27 t/m 30 15 juni 2009 proeftoets 100 minuten Opgave 1 In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing. Firma Balans produceert uitsluitend twee typen weegschalen,

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124.

Hoofdstuk 1. Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. 171. 2. 26,176. 3. 13.758,57. Opgave 1.2 1. 16.687. 2. 832. 3. 469,078. Opgave 1.3 1. 250,-. 2. 11,94114769. 3. 124. Opgave 1.4 1. 25,24. 2. 1.486,35. 3. 28.459.000,-. 4. 4.659,-.

Nadere informatie

MODULE 3: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) Inhoud:

MODULE 3: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) Inhoud: Het eigen adviesbureau De eigen winkel (vaardigheidstoets voor de opleidingen Modestyling en Interieuradviseur) MODULE 3: BTW Inhoud: Consumentenprijs Verkoopprijs Te betalen btw Verschuldigde btw Af te

Nadere informatie

BEDRIJFSREKENEN OPDRACHTEN BASIS EN KADER

BEDRIJFSREKENEN OPDRACHTEN BASIS EN KADER BEDRIJFSREKENEN OPDRACHTEN BASIS EN KADER OPDRACHTEN BASIS EN KADER PROCENTEN 1. Bereken de volgende percentages: a. 4% van 13,25 = b. 7% van 27,75 = c. 6% van 44,80 = d. 5% van 53,75 = e. 8% van 885,90

Nadere informatie

Direct costing en break even analyse

Direct costing en break even analyse 6 hoofdstuk Direct costing en breakevenanalyse 6.1 D 6.2 B 6.3 A 6.4 D 6.5 D 6.6 C 6.7 B 6.8 A 6.9 C 6.10 B 6.11 B 1.440.000 / 4.800 = 300 6.12 A 4.800 700 1.440.000 1.000.000 = 920.000 6.13 C 1.000.000

Nadere informatie

Opgave 2 a. Met welke formule berekenen we de integrale kostprijs? b. Hoe noemen we integrale kostprijsberekening ook wel?

Opgave 2 a. Met welke formule berekenen we de integrale kostprijs? b. Hoe noemen we integrale kostprijsberekening ook wel? Opgaven paragraaf 1.9.1 en 1.9.2 a. Wat wordt verstaan onder direct costing? b. Hoe wordt direct costing ook wel genoemd? c. Wat is de essentie waarom een onderneming kiest voor direct costing? a. Met

Nadere informatie

onderneming en financiering

onderneming en financiering onderneming en financiering eigen verm ogen eenmanszaak mijn eigen geld wordt steeds meer Het eigen vermogen van een persoonlijke ondernemingsvorm is het geld dat die persoon of personen in de onderneming

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid. Financieel 1 Ondernemer / Manager. Hoofdstuk 2 Consumentenprijs

Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid. Financieel 1 Ondernemer / Manager. Hoofdstuk 2 Consumentenprijs Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid Theorieboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 1 Ondernemer / Manager Hoofdstuk 2 Consumentenprijs 1 Theorieboek Kerntaak 1 Ondernemingsbeleid/

Nadere informatie

Opmerkingen vooraf aan het examen: Tenzij anders gemeld, hoeft u geen rekening te houden met btw.

Opmerkingen vooraf aan het examen: Tenzij anders gemeld, hoeft u geen rekening te houden met btw. SPD Bedrijfsadministratie Examenopgave EXAMEN COST- EN MANAGEMENT ACCOUNTING DINSDAG 3 MAART 2015 11.45 UUR 13:45 UUR Belangrijke informatie Dit examen bestaat uit de volgende documenten: examenopgaven;

Nadere informatie

Oefeningen: Break-even analyse

Oefeningen: Break-even analyse Oefeningen: Break-even analyse Oefening 1: Een onderneming produceert een bepaald product dat verkocht wordt tegen een prijs van 50 EUR per stuk. Per eenheid dat gemaakt wordt, kost het de onderneming

Nadere informatie

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63

Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo. Hoofdstuk 17 tot en met 28. Normering. Aantal punten x 9 + 1 = cijfer 63 Proefschoolexamen Management & Organisatie 5 vwo Hoofdstuk 17 tot en met 28 Normering Opgave 1 Opgave 1 Opgave 2 Opgave 4 Opgave 5 Opgave 6 Opgave 7 1: 2 punten 1: 2 punten a: 2 punten 1: 3 punten 1: 2

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2011 - I

Eindexamen m&o havo 2011 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. Café De Wijde Blik is een eenmanszaak die tot 2008 volgens de eigenaar goede financiële resultaten behaalde. Per 1 juli 2008 is de Tabakswet

Nadere informatie

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016

TOELATINGSTOETS M&O. Datum 14-1-2016 TOELATINGSTOETS M&O VUL IN: Datum 14-1-2016 Naam en voorletters. Adres. Postcode. Woonplaats. Geboortedatum / / Plaats Land. Telefoonnummer. E-mail. Gekozen opleiding. OPMERKINGEN: Tijdsduur: 90 minuten

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Calculatie (BKC ) Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. Dit voorbeeldexamen bestaat uit de volgende documenten: examenopgaven correctiemodel

Nadere informatie

Kaarten module 4 derde klas

Kaarten module 4 derde klas 1. Uit welke twee onderdelen bestaan de totale kosten? 2. Geef 2 voorbeelden van variabele kosten. 3. Geef 2 voorbeelden van vaste (of constante) kosten. 4. Waar is de totale winst gelijk aan? 5. Geef

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2009 - II

Eindexamen m&o vwo 2009 - II Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9. In deze opgave blijft btw buiten beschouwing. De HockeyWinkel bv, gevestigd in Amsterdam, is een winkel die gespecialiseerd is in alle

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Kostprijscalculatie 9 november 2013 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen

Nadere informatie

Hoeveel moet u omzetten om quitte te spelen?

Hoeveel moet u omzetten om quitte te spelen? 2.3.1. Hoeveel moet u omzetten om quitte te spelen? Als ondernemer wilt u graag weten welke afzet of omzet u moet realiseren om ten minste quitte te spelen. Iedere onderneming heeft vaste kosten (constante

Nadere informatie

2 Kostprijsberekening en opslagmethode

2 Kostprijsberekening en opslagmethode 2 Kostprijsberekening en opslagmethode 2.1 Inleiding In het Basisboek Bedrijfseconomie hebben we al uitgebreid stilgestaan bij het bepalen van de kostprijs. We hebben kennisgemaakt met directe en indirecte

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid Rekenwerkboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 1 Ondernemer / Manager

Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid Rekenwerkboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 1 Ondernemer / Manager Elobase Detailhandel Ondernemingsbeleid/Organisatiebeleid Rekenwerkboek voor het theorie-examen kerntaak 1 Financieel 1 Ondernemer / Manager Dit rekenwerkboek is van de student: Klas: Telefoonnummer: E-mailadres:

Nadere informatie

procenten in de detailhandel

procenten in de detailhandel procenten in de detailhandel eenvoudig rekenen m et procenten opgaven weet je het nog Als van een assortiment knikkers gegeven is dat de prijs van elke knikker hetzelfde is én die eenheidsprijs bekend

Nadere informatie

De kostprijs en capaciteiten. De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten

De kostprijs en capaciteiten. De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten De kostprijs en capaciteiten De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten 1 De kostprijs Kostprijs Constante of vaste kosten: Kosten die in een bepaalde periode

Nadere informatie

TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC)

TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC) TOETS 1 - Basiskennis Calculatie (BKC) Het maximaal aantal te behalen punten voor deze toets is 90. Bij elke vraag of opdracht staat aangegeven hoeveel punten u daarvoor kunt halen. De beschikbare examentijd

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE

OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE OEFENOPGAVEN LESBRIEF INDUSTRIE 6 VWO Opgave 1. De onderneming Haakma BV heeft voor 2005 de volgende voorcalculatie met betrekking tot de toegestane kosten opgesteld. De constante fabricagekosten bestaan

Nadere informatie

Appendix Bedrijfseconomie Opgaven

Appendix Bedrijfseconomie Opgaven Appendix Bedrijfseconomie Opgaven De Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens ( de Associatie ) organiseert twee keer per jaar examens voor het in ons land erkende Praktijkdiploma Boekhouden (PDB).

Nadere informatie

Eindexamen havo m&o 2012 - I

Eindexamen havo m&o 2012 - I Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 9. De heer Ton runt sinds enige jaren het goedlopend restaurant De Gouden Lepel te IJsselstein. De capaciteit van het restaurant is maximaal

Nadere informatie

Daarna komen de economische levensduur en het afschrijvingsplan nog aan de orde.

Daarna komen de economische levensduur en het afschrijvingsplan nog aan de orde. 1 Kosten van duurzame productiemiddelen 1.1 Inleiding Een onderneming maakt kosten om omzet te kunnen behalen. De kosten vormen de basis voor de totstandkoming van de verkoopprijs. Een belangrijk onderdeel

Nadere informatie

Dit examen bestaat uit 9 pagina s, inclusief het voorblad en bestaat uit 3 opgaven met in totaal 18 vragen.

Dit examen bestaat uit 9 pagina s, inclusief het voorblad en bestaat uit 3 opgaven met in totaal 18 vragen. SPD Bedrijfsadministratie Examenopgave COST & MANAGEMENTACCOUNTING DONDERDAG 15 DECEMBER 2016 9:00 11:00 UUR Belangrijke informatie Dit examen bestaat uit 9 pagina s, inclusief het voorblad en bestaat

Nadere informatie

Opgave 9.5 Variabele kosten per stuk: / = 3,75 Totale variabele kosten bij eenheden: ,75 =

Opgave 9.5 Variabele kosten per stuk: / = 3,75 Totale variabele kosten bij eenheden: ,75 = Opgave 9.1 Normale productie is: 70% 12.000 = 8.400 eenheden Overbezetting is: 10.800-8.400 = 2.400 eenheden Opgave 9.2 a. Onderbezetting bij productie: 20.000-18.000 = 2.000 eenheden b. Onderbezetting

Nadere informatie

Bedrijfseconomisch rekenen in de retail 1

Bedrijfseconomisch rekenen in de retail 1 Bedrijfseconomisch rekenen in de retail 1 niveau 4 Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 5 van dit boek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235

Nadere informatie

Basiskennis Calculatie (BKC ) Correctiemodel

Basiskennis Calculatie (BKC ) Correctiemodel Basiskennis Calculatie (BKC ) Correctiemodel 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Calculatie (BKC ) 1 / 11 Vraag 1 Toetsterm 1.2 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 BV = beginvoorraad

Nadere informatie

2 Constante en variabele kosten

2 Constante en variabele kosten 2 Constante en variabele kosten Opgaven paragraaf 2.2 en 2.3 Opgave 1 Van een onderneming zijn de volgende gegevens bekend: constante kosten 600.000, normale productie 40.000 stuks werkelijke productie

Nadere informatie

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,-

Meerkeuzevragen: 5. Bereken voor dit jaar de totale constante kosten. A. 1.082.000,- B. 158.800,- C. 142.000,- D. 114.400,- Meerkeuzevragen: 1. John maakt voetballen in Afrika. Hij verdient netto 45,- per week. Hij krijgt een loonsverhoging tijdens het WK voetbal van 1,5 %. Hoeveel verdient deze jongen dan netto per kwartaal?

Nadere informatie

Bij het na-calculatorische budget bepalen we achteraf wat de kosten hadden mogen zijn op basis van de werkelijke productie/afzet.

Bij het na-calculatorische budget bepalen we achteraf wat de kosten hadden mogen zijn op basis van de werkelijke productie/afzet. www.jooplengkeek.nl Nacalculatie bij homogene productie Berekening van het bedrijfsresultaat Bij het na-calculatorische budget bepalen we achteraf wat de kosten hadden mogen zijn op basis van de werkelijke

Nadere informatie

10. Break the Code. Registratieformulier Break the Code. Namen groepsleden. Code poging 1 Puzzel 1 Puzzel 2 Puzzel 3

10. Break the Code. Registratieformulier Break the Code. Namen groepsleden. Code poging 1 Puzzel 1 Puzzel 2 Puzzel 3 10. Break the Code Registratieformulier Break the Code Namen groepsleden Code poging 1 Puzzel 1 Puzzel 2 Puzzel 3 Code poging 2 (indien nodig) Puzzel 1 Puzzel 2 Puzzel 3 Puzzel 1: woordzoeker Instructies

Nadere informatie

PDB. Antwoordenboek. berekeningen. Financiële administratie & Kostprijscalculatie

PDB. Antwoordenboek. berekeningen. Financiële administratie & Kostprijscalculatie PDB Financiële administratie & Kostprijscalculatie berekeningen PDB Financiële administratie & Kostprijscalculatie berekeningen drs. H.H. Hamers drs. W.J.M. de Reuver Dit antwoordenboek behoort bij het

Nadere informatie

Het tentamen dien je te maken op het uitwerkingenpapier. Je doet dit als volgt!!

Het tentamen dien je te maken op het uitwerkingenpapier. Je doet dit als volgt!! Toelichting Voor dit tentamen heb je ontvangen: 1. Een opgavenboekje 2. Uitwerkingenpapier. Het tentamen dien je te maken op het uitwerkingenpapier. Je doet dit als volgt!! 1. Je start iedere opgave op

Nadere informatie

Voorbereiding 6.2. Peter van de Minkelis. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Voorbereiding 6.2. Peter van de Minkelis. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Voorbereiding 6.2 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Peter van de Minkelis 13 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/79168 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat

1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat 1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat 1.1 Inleiding In het Basisboek Bedrijfseconomie heb je al veel geleerd over hoe de prijs van een product tot stand komt. De eerste hoofdstukken in dat boek

Nadere informatie

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8.

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. Opgave 5 In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8. Kees en Anja Middelkoop zijn eigenaar van de biologische veehouderij Blaarkop.

Nadere informatie

Basiscalculaties voor de commerciële sector - Rekenvaardigheid

Basiscalculaties voor de commerciële sector - Rekenvaardigheid Basiscalculaties voor de commerciële sector Rekenvaardigheid Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522235235 info@eduactief.nl www.eduactief.nl Auteurs: E. Lockefeer en A. Schouten Eindredacteur: R. van

Nadere informatie

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Management & Organisatie (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 28 mei 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat

Nadere informatie

Kosten van huisvesting en duurzame productiemiddelen 11

Kosten van huisvesting en duurzame productiemiddelen 11 1 Kosten van huisvesting en duurzame productie middelen 1.1 Inleiding Ieder mens heeft behoeften, de een meer dan de ander. In een welvaartsstaat heeft iedereen middelen om in zijn of haar behoeften te

Nadere informatie

De economische voorraad wordt als volgt berekend: economische voorraad = technische voorraad + voorinkopen voorverkopen

De economische voorraad wordt als volgt berekend: economische voorraad = technische voorraad + voorinkopen voorverkopen voorraad en kengetal bedrijfseconomisch voorraadbegrip dat vind ik nu echt simpel Vanuit een bedrijfseconomische invalshoek wordt de voorraad van een winkel onderverdeeld in de technische voorraad en de

Nadere informatie

a. Stel de beginbalans op 1 januari 2006 samen volgens het model van bijlage I.

a. Stel de beginbalans op 1 januari 2006 samen volgens het model van bijlage I. Opdracht 1 De Wilde en Timmer De dames De Wilde en Timmer gaan een autobedrijf beginnen: zij kopen auto s en accessoires in en verkopen die. Om het autobedrijf te kunnen openen op 1 januari 2006 zijn in

Nadere informatie

Het aantal te behalen punten is 100. Bij elke vraag staat aangegeven hoeveel punten je daarvoor kunt behalen.

Het aantal te behalen punten is 100. Bij elke vraag staat aangegeven hoeveel punten je daarvoor kunt behalen. asiskennis alculatie (K ) Oefenexamen 1 SISKENNIS LULTIE (K ) elangrijke informatie Het aantal te behalen punten is 100. ij elke vraag staat aangegeven hoeveel punten je daarvoor kunt behalen. e beschikbare

Nadere informatie

Marketingmix. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Marketingmix. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Remco Burm 08 July 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/78987 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

rente van spaartegoeden wat krijg ik van de bank

rente van spaartegoeden wat krijg ik van de bank rente van spaartegoeden wat krijg ik van de bank Als je geld op een spaarbankrekening stort en voor langere tijd laat staan, dan ontvang je op een gegeven moment rente van de bank. Omdat de bank jouw geld

Nadere informatie

Inleiding. Exploitatiekosten. Break-even (analyse)

Inleiding. Exploitatiekosten. Break-even (analyse) Inleiding In dit boekje vind je de uitwerkingen van het oefenboek waarmee je jezelf kunt voor bereiden op het examen Bedrijfseconomie 1. Het examen bestaat uit drie hoofdonderdelen, te weten: Deel 1: Deel

Nadere informatie

De resultatenrekening

De resultatenrekening De resultatenrekening format resultatenrekening kosten/uitgaven en opbrengsten/ontvangsten afschrijvingen rente eindbalans Joop Lengkeek Kamer H0.012 Email: Lengkeek.J@NHTV.nl www.jooplengkeek.nl 1 De

Nadere informatie

Het programma van vandaag

Het programma van vandaag kostprijs Het programma van vandaag De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten De differentiële kostprijs De opslagmethode 1 De kostprijs Kostprijs Constante of vaste

Nadere informatie

Proefexamen BOEKHOUDEN

Proefexamen BOEKHOUDEN Proefexamen BOEKHOUDEN Beschikbare tijd: 9 minuten 15623 1 Proefexamen HET EXAMEN BESTAAT UIT 12 GENUMMERDE PAGINA'S, waarin opgenomen: 2 OPDRACHTEN, gericht op toetsing van de vaardigheid om de basisregels

Nadere informatie

Ambitie.info. BPV Economie en recht

Ambitie.info. BPV Economie en recht Ambitie.info BPV Economie en recht Colofon Uitgeverij: Edu'Actief b.v. Meppel Auteur: L. Kroes Redactie: Edu'Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: R. van Midde Vormgeving: Edu'Actief b.v. Meppel Drukwerk:

Nadere informatie

Eindexamen m&o havo 2007-I

Eindexamen m&o havo 2007-I Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 1 Bij huurkoop loopt Witgoed minder risico omdat bij huurkoop Witgoed eigenaar blijft van de verkochte goederen tot de laatste termijnbetaling voldaan is. (Indien

Nadere informatie

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave behoren de informatiebronnen 6 tot en met 8.

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave behoren de informatiebronnen 6 tot en met 8. Opgave 5 In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Bij deze opgave behoren de informatiebronnen 6 tot en met 8. Voor het Europees Kampioenschap (EK) voetbal van 2016 wil de gemeente Nijmegen

Nadere informatie

administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie

administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Examen VMBO-GL 2014 gedurende 285 xxx minuten CSPE GL administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden.

Nadere informatie

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. management & organisatie. tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2007 tijdvak 1 vrijdag 1 juni 13.30-16.30 uur management & organisatie Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 32 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten gemiddelden: Als van elke soort er maar een stuk voorkomt.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten gemiddelden: Als van elke soort er maar een stuk voorkomt. gewogen gemiddelde opgaven dat begrijp ik nu ook In het dagelijks leven komen we genoeg voorbeelden van gemiddelden tegen. Denk maar eens aan: gemiddelde snelheid per uur, gemiddelde leeftijd per medewerker,

Nadere informatie

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: financiering

werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: financiering werkschrift: bedrijfseconomisch rekenen: financiering Bestemd voor het kwalificatiedossier ondernemer detailhandel in de kwalificatiestructuur detailhandel Stein: Economisch Instituut voor een Winkelorganisatie

Nadere informatie

Elobase Detailhandel. Rekenwerkboek. kerntaak 2 Ondernemer en Manager handel

Elobase Detailhandel. Rekenwerkboek. kerntaak 2 Ondernemer en Manager handel Elobase Detailhandel Rekenwerkboek Antwoorden rekenopgaven aanvullend op het theorieboek voor het theorie-examen kerntaak 2 Ondernemer en Manager handel Dit antwoordboek is van de docent: Telefoonnummer:

Nadere informatie

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 73079 Datum: 29 maart 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 73079 Datum: 29 maart 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfseconomische aspecten Examennummer: 73079 Datum: 29 maart 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal 70

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2009 - II

Eindexamen m&o vwo 2009 - II Beoordelingsmodel Opgave 1 1 maximumscore 2 massacommunicatie. Uit de motivering moet blijken dat er geen directe persoonlijke benadering is. 2 maximumscore 1 promotiebeleid. Er is sprake van communicatie

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 5 onderdeel: Cash Management datum: 28 juni 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Nadere informatie

Hoofdstuk 13 Kostensoorten

Hoofdstuk 13 Kostensoorten Hoofdstuk 13 Kostensoorten Paragraaf 13.1 1. Kosten zijn onder andere in te delen in kostensoorten a. Wat zijn kostensoorten? b. Welke zes kostensoorten onderscheidt men meestal? c. Waarom worden de kosten

Nadere informatie

UNIFORM EINDEXAMEN MULO tevens TOELATINGSEXAMEN VWO/HAVO 2010

UNIFORM EINDEXAMEN MULO tevens TOELATINGSEXAMEN VWO/HAVO 2010 MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VOLKSONTWIKKELING EXAMENBUREAU UNIFORM EINDEXAMEN MULO tevens TOELATINGSEXAMEN VWO/HAVO 200 VAK : BEDRIJFSREKENEN DATUM : DINSDAG 06 JULI 200 TIJD : 09.45.25 UUR (MULO-III KANDIDATEN)

Nadere informatie

Hoofdstuk 25, 30 en 31

Hoofdstuk 25, 30 en 31 V5 M&O Samenvatting SE2 Hoofdstuk 25, 30 en 31 1 Hoofdstuk 25 Breakeven analyse Variabele kosten zijn afhankelijk van de productie/afzet. Proportioneel variabele kosten stijgen in dezelfde mate als de

Nadere informatie

Rente. Een lening is soms nodig om een grote uitgave te kunnen doen. De lening moet terugbetaald worden, maar ook de rente. Hoe hoog is de rente?

Rente. Een lening is soms nodig om een grote uitgave te kunnen doen. De lening moet terugbetaald worden, maar ook de rente. Hoe hoog is de rente? Rente Een lening is soms nodig om een grote uitgave te kunnen doen. De lening moet terugbetaald worden, maar ook de rente. Hoe hoog is de rente? Als een bedrijf een nieuwe machine wil kopen, is daar niet

Nadere informatie

Basiscalculaties voor de commerciële sector

Basiscalculaties voor de commerciële sector Basiscalculaties voor de commerciële sector Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk op pagina 5 van dit boek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522235235 info@eduactief.nl

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2

Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2 Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek, aanvullend op het theorieboek. Kerntaak

Nadere informatie

procenten in de detailhandel

procenten in de detailhandel procenten in de detailhandel eenvoudig rekenen m et procenten opgaven weet je het nog Als van een assortiment knikkers gegeven is dat de prijs van elke knikker hetzelfde is én die eenheidsprijs bekend

Nadere informatie