Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo"

Transcriptie

1 Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO

2 Werknemers doen er goed aan in een snel veranderende arbeidsmarkt waarin beroepen verdwijnen en de baan voor het leven niet meer bestaat bewust en actief om te gaan met hun ambities en de mogelijkheden die zich voordoen. Loopbaancompetenties en een arbeids- en beroepsidentiteit ondersteunen hen daarbij. Aan het onderwijs de schone taak om jongeren te begeleiden bij de ontwikkeling hiervan. Een knip tussen het vmbo en mbo in deze begeleiding is in feite kunstmatig: de ontwikkeling van loopbaancompetenties en de arbeidsidentiteit houdt immers niet op met het behalen van het vmbo-diploma of begint opnieuw bij de start op het mbo. Het is een doorlopend proces waarbij jongeren telkens in een nieuwe fase terechtkomen. Daarom is het zaak om ook voor loopbaanleren een gezamenlijke ontwikkelings- en begeleidingslijn in te richten. Jongeren maken op het vmbo en mbo een belangrijke fase in hun leven door. Niet alleen leren ze vakinhoudelijke kennis en vaardigheden, ook maken ze keuzes die richting geven aan hun toekomstige loopbaan. Zo kiezen ze voor een sector, een profiel, een vervolgopleiding of aan het eind van het mbo voor hun eerste baan. Goede keuzes Veel jongeren vinden het moeilijk om goede keuzes te maken. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat bijna een derde van de vmbo ers die aan het eind van leerjaar 2 bij de keuze van het profielvak al vrij zeker is van hun beroepsinteresse, in klas 3 of 4 van gedachten verandert. Bovendien is er ook aan het eind van het vmbo nog een behoorlijk grote groep jongeren die geen idee heeft van wat ze eigenlijk het liefste zouden willen worden (Neuvel en van Esch, 2010). Vaak wordt gedacht dat jongeren niet in staat zijn om weloverwogen langetermijnkeuzes bijvoorbeeld over opleiding en beroep te maken. Maar dat klopt niet. Onderzoek laat zien dat jongeren dit, met ondersteuning en begeleiding vanuit hun omgeving, wel degelijk kunnen (Crone en Dahl, 2012). Die ondersteuning en begeleiding is echter niet altijd voldoende. Zo bestaan er tussen scholen nog altijd grote verschillen op het gebied van de begeleiding van jongeren bij hun loopbaankeuzes. Vaak bestaat de oriëntatie op vervolgopleidingen slechts uit enkele gesprekken en verzamelen jongeren de benodigde informatie vooral via internet, open dagen en matchingsactiviteiten. Hierbij gaat het echter vooral om sfeer proeven en horen over. Dit is echter niet voldoende: jongeren moeten actief aan de slag gaan met informatie om een overtuigde studiekeuze te kunnen maken (Onderwijsraad, 2014). 2 De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

3 Arbeidsidentiteit Om goede loopbaankeuzes te maken, hebben jongeren kennis over zichzelf nodig in relatie tot werken en beroep. Dit geeft hen de mogelijkheid om zelfsturend te zijn, niet alleen tijdens hun opleiding, maar ook later in hun werkende leven. We noemen dit ook wel een arbeids- en beroepsidentiteit. Arbeidsidentiteit gaat over de betekenis van werk voor een persoon, terwijl de term beroepsidentiteit wordt gebruikt voor de relatie met een specifiek beroep. Jongeren die hierover beschikken, weten binnen welke beroepen en arbeidsgebieden ze kunnen en willen werken en wat voor beroepsbeoefenaar ze willen zijn. Hierdoor kunnen ze beter richting geven aan de leerroute die ze volgen en, later, aan hun werkzame leven. Overigens komt de ontwikkeling van deze identiteit niet tot stilstand als een jongere eenmaal aan het werk gaat. Het is een continu proces dat het hele arbeidzame leven belangrijk blijft. Het beroepsonderwijs besteedt nog niet zo lang aandacht aan de ontwikkeling van arbeidsidentiteit. Tot voor kort was de heersende opvatting dat het onderwijs zich vooral moest richten op de ontwikkeling van beroepscompetenties. Uiteraard wordt er in het onderwijs ook tijd besteed aan studie- en beroepskeuzebegeleiding. Maar in de meeste gevallen wordt daarin geen expliciete aandacht besteed aan de ontwikkeling van een zelfbeeld in relatie tot werk en beroep. Deze andere manier van denken vraagt van scholen en onderwijsinstellingen een omslag in hun visie op én een aanwijzing van hun praktijk van loopbaanbegeleiding. Loopbaancompetenties Uit onderzoek van Kuijpers (2012) blijkt dat er een relatie is tussen loopbaancompetenties en de arbeids- en beroepsidentiteit. Zo ondersteunt het nadenken over de eigen kwaliteiten en motieven de ontwikkeling van een zelfbeeld, terwijl werkexploratie bijdraagt aan de ontwikkeling van werk- en opleidingsbeelden. De competenties loopbaansturing en netwerken zijn daarnaast belangrijk voor het opdoen van nieuwe (praktijk)ervaringen, die op hun beurt weer bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de arbeids- en beroepsidentiteit: 3 De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

4 4 De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Ontwikkeling van o.a. zelfbeeld en loopbaancompetenties volgens Kuijpers (2012)

5 De loopbaangerichte leeromgeving Jongeren moeten deze loopbaancompetenties echter nog ontwikkelen. Hoe kan het onderwijs hen hierbij begeleiden? Het antwoord op deze vraag ligt onder meer in het creëren van een loopbaangerichte leeromgeving (Meijers et al, 2006). Dit is een leeromgeving waarin jongeren ervaringen opdoen in werksituaties, reflecteren op de betekenis van deze ervaring en hier een gesprek over voeren met hun begeleider. Op basis daarvan maken ze keuzes voor vervolgstappen. Een loopbaangerichte leeromgeving is dus praktijkgericht, dialogisch en vraaggericht. Praktijkgericht In een loopbaangerichte leeromgeving krijgen jongeren de mogelijkheid om bij voorkeur zoveel mogelijk ervaringen op te doen die een relatie hebben met de beroepspraktijk. Omdat jongeren op het vmbo na twee jaar een beroepsgerichte examenrichting moeten kiezen, adviseren deskundigen om in een zo vroeg mogelijk stadium te beginnen met het opdoen van ervaringen in de echte beroepspraktijk. Dat wil zeggen: het liefst vanaf leerjaar 1 in het vmbo (Den Boer & Kuijpers, 2014). Voorbeelden van ervaringsactiviteiten in het vmbo en mbo: Het uitvoeren van levensechte opdrachten in de school Het uitvoeren van opdrachten in bedrijven Meelopen met een beroepsbeoefenaar Bedrijfsbezoeken Oriënterende stages (vmbo) en beroepspraktijkvorming (mbo) 5 De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

6 Jongeren doen hun meest waardevolle ervaringen op buiten de school, omdat ze dan direct kunnen proeven van de echte beroepspraktijk. Het is hierbij wel belangrijk dat ze zelf beroepstaken uitvoeren en in contact komen met echte beroepsbeoefenaars. Ook is het zaak dat ze de volle breedte van een bedrijf te zien krijgen (Den Boer en Kuijpers, 2014). Omdat dit niet altijd mogelijk is, zijn er ook in de school goede alternatieven te bedenken. Te denken valt aan de opzet van binnenschoolse leerbedrijven of het werken aan levensechte opdrachten. Jongeren geven zelf ook aan dat ze praktijkgerelateerde activiteiten belangrijk vinden, vooral in de vorm van stages en beroepspraktijkvorming (zie de publicatie Mbo ers aan het woord over LOB, MBO Diensten/ Motivaction, 2015). Het is dan ook belangrijk om bedrijven een rol te geven in de loopbaangerichte leeromgeving. Zij kunnen bijvoorbeeld oriënterende stages aanbieden, levensechte opdrachten aanreiken, gastlessen verzorgen of via bedrijfsbezoeken een inkijkje geven in de echte beroepspraktijk. Ervaringen van scholen en onderwijsinstellingen laten zien dat bedrijven zeker bereid zijn hier een bijdrage aan te leveren. Zo organiseren enkele vmbo-scholen als onderdeel van ROC West-Brabant samen met een ziekenhuis oriënterende stages voor vmbo-tl leerlingen. Het ziekenhuis werkt hier graag aan mee, omdat zij er als potentieel werkgever belang bij hebben dat zich bij de mbo-opleidingen later gemotiveerde studenten aanmelden die weten waarvoor ze kiezen. Veel scholen en onderwijsinstellingen zullen zich herkennen in de ervaringsactiviteiten die passen binnen de loopbaangerichte leeromgeving. In de praktijk ontbreekt echter vaak de samenhang tussen de verschillende activiteiten en wordt er na afloop vooral beoordelingsgericht gereflecteerd. Daarnaast leidt een praktijkgerichte leeromgeving op zichzelf niet tot leren en ontwikkeling. Daarvoor is het gesprek tussen de jongere en de begeleider nodig. Dialogisch Door betekenis te geven aan hun ervaringen leren jongeren zichzelf beter kennen in relatie tot de beroepspraktijk. Hierdoor zijn ze beter in staat om na te denken over wat ze op opleidingsgebied moeten doen, over wat ze zelf graag zouden willen leren en over welke vervolgstappen ze willen zetten. Het ontwikkelen van richting en identiteit gebeurt niet via kennisoverdracht, maar in gesprekken 6 De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

7 tussen de jongere en zijn begeleider. Dit is een ander type gesprek dan waar docenten over het algemeen aan zijn gewend. Een loopbaangesprek start standaard met terugkijken op een concrete ervaring die bij de jongere een positieve of negatieve emotie oproept. In het gesprek reflecteert de jongere hierop onder begeleiding van de begeleider, met als doel kwaliteiten en motieven te benoemen. De volgende stap is om vooruit te kijken naar mogelijke vervolgstappen. In de laatste fase van het gesprek wordt de jongere gestimuleerd om deze vervolgstappen daadwerkelijk te zetten (Den Boer c.s., 2014). Een goed loopbaangesprek (uit: Loopbaanreflectie in dialoog, 2014) Onderzoek van Mittendorff en Winters laat zien dat er in het Nederlandse beroepsonderwijs nog nauwelijks sprake is van een dialoog. Docenten spreken vooral over en tegen jongeren, maar nauwelijks mét hen (Den Boer c.s., 2014). De meeste gesprekken zijn gericht op het oplossen van problemen of hebben betrekking op de beoordeling van programmaonderdelen. Het gaat zelden over de betekenis van ervaringen voor de inrichting van de loopbaan van de jongere. In die zin vraagt de gespreksvoering in een loopbaangerichte leeromgeving van veel docenten een omslag in hun denken en doen. Positief is dat steeds meer docenten zich dit realiseren en bereid zijn om zich deze specifieke gesprekstechnieken eigen te maken. 7 De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

8 Acht handelingsregels voor docenten In acht regels samengevat doet een docent het volgende in een reflectief loopbaangesprek: 1. Spreek met en niet tegen een student. 2. Let s put emotion into motion : waardeer emoties, behandel ze met respect en geef ze geconcentreerde aandacht. 3. Voorkom rationalisatie door kleine verhalen te maken: wat gebeurde er precies en welke emoties riep dat op? 4. Verdiep en verbreed de kleine verhalen tot meerdere kleine verhalen. 5. Stimuleer vergelijkend leren, zodat het grote verhaal kan ontstaan. 6. Stel nooit waarom -vragen: een waarom -vraag veronderstelt meestal, ten onrechte, dat de student al weet door welke leefregels hij zich in zijn gedrag laat leiden. Het gaat er juist om dat de student in staat wordt gesteld gaandeweg de eigen leefregels te ontdekken. 7. NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander: ga samen op zoek naar het juiste woord dat de kern weergeeft van de ervaring die er voor de student toe doet. 8. Kijk naar de toekomst en gebruik daarbij dit juiste woord. Uit: Loopbaanreflectie in dialoog (Den Boer c.s., 2015) 8 De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

9 Vraaggericht De verwerking van betekenisvolle ervaringen zorgt ervoor dat jongeren nieuwe kennis opdoen over zichzelf. Dit zal vervolgens weer nieuwe leervragen oproepen. Een loopbaangericht leeromgeving moet dan ook vraaggericht zijn: de jongere moet medezeggenschap hebben over zijn eigen leerproces. Naarmate het gevoel voor richting en identiteit zich ontwikkelt, moet de jongere meer ruimte krijgen voor zijn eigen keuzes. Een loopbaangerichte leeromgeving speelt in op deze individuele leerbehoeftes, bijvoorbeeld door het bieden van keuzemogelijkheden of flexibiliteit in tempo, inhoud of werkvorm. Belangrijk is bovenal dat de jongere zélf keuzes maakt (Den Boer en Kuijpers, 2014). Meer lezen? Wilt u meer informatie over de loopbaangerichte leeromgeving? Ga dan naar de website Daar vindt u bijvoorbeeld het Handboek Beroepsgericht Leren en de brochure Loopbaanreflectie in dialoog - schets van een training voor docenten. Doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB Loopbaanbegeleiding gaat dan ook over de begeleiding van jongeren bij het ontdekken van een toekomstperspectief dat bij hen past. In dit proces ontwikkelt de jongere geleidelijk inzicht in zichzelf in relatie tot werk en een beroep. Dit verloopt cumulatief: ervaringen leiden tot nieuwe inzichten die op hun beurt richting geven aan vervolgkeuzes. Hoewel het Nederlandse onderwijssysteem een aantal vaste keuzemomenten kent, bestaat er geen blauwdruk voor dit proces. Jongeren ontwikkelen zich in hun eigen tempo en op hun eigen manier. Onderwijsinstellingen kunnen daarom niet vroeg genoeg beginnen met het aanbieden van betekenisvolle ervaringen. 9 De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

10 Grenservaring Arbeidsindentiteit Zelfsturing Verwerking Het proces van arbeidsidentiteitsontwikkeling (Den Boer e.a., 2003) Vanuit dit ontwikkelingsproces bezien, ligt het niet voor de hand om bij de overgang van vmbo naar mbo een knip aan te brengen in de begeleiding. Jongeren hebben er baat bij dat er op elk moment aangesloten wordt bij hun ervaringen en leervragen, ook in de overgangsfase tussen vmbo en mbo. Het aanbieden van loopbaanactiviteiten op het vmbo garandeert immers niet dat alle leerlingen aan het eind van deze opleiding een definitieve beroepskeuze hebben gemaakt. Bij de overgang naar het mbo zal de ene groep jongeren nog volop bezig zijn met het verkennen van hun beroepsmogelijkheden, terwijl de andere groep behoefte heeft aan ervaringen die bevestigen dat ze een goede keuze hebben gemaakt. Door de inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn op het gebied van loopbaanleren ervaren jongeren in dit proces geen overlap, gaten of breuken. 10De inrichting van een doorlopende ontwikkelings- en begeleidingslijn LOB VMBO-MBO Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

11 Stimuleringsproject LOB in het mbo

LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING. Leren kiezen, een onmisbare competentie. oktober 2012

LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING. Leren kiezen, een onmisbare competentie. oktober 2012 LOOPBAANORIËNTATIE EN -BEGELEIDING Leren kiezen, een onmisbare competentie Auteurs Hester Smulders, Expertisecentrum Beroepsonderwijs oktober 2012 Oneerbiedig gezegd heeft het beroepsonderwijs wel wat

Nadere informatie

Handleiding. Toolkit voor schoolcoaches

Handleiding. Toolkit voor schoolcoaches Toolkit voor schoolcoaches 1 Inleiding In deze Toolkit zit informatie voor schoolcoaches die in hun eigen onderwijsorganisatie collega s of teams opleiden tot het voeren van het professionele loopbaangesprek.

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing

Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing Peter den Boer Lector keuzeprocessen ROC West Brabant Onderzoeksbureau Onderzoekend Leren Opzet verhaal Probleem en hoe komt dat? Welke oplossingen en wat weten

Nadere informatie

LOB in de vernieuwing vmbo & mbo

LOB in de vernieuwing vmbo & mbo LOB in de vernieuwing vmbo & mbo Spirit4you Versterkt loopbanen Even kennismaken? Naam / organisatie / functie? Wat betekent LOB in het vernieuwde vmbo/ mbo voor jou? Waar ben je trots op? 30 november

Nadere informatie

De LOB-scan voor mbo

De LOB-scan voor mbo 35 BIJLAGE 3 De LOB-scan voor mbo De LOB-scan Doel van de LOB-scan is om zicht te krijgen op hoe Loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB) in jullie onderwijsinstelling er op dit moment voor staat. De

Nadere informatie

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013.

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013. Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding op het VMBO Ahmed Mahamed Jan Lauwrens Haisma Programma sessie van theorie naar praktijk en in gesprek daarover Vraag Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes

Nadere informatie

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding regio s-hertogenbosch en omgeving LOB is een verzameling van activiteiten binnen een loopbaangerichte leeromgeving om jongeren actief te laten werken aan hun

Nadere informatie

Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing

Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing Peter den Boer Lector keuzeprocessen ROC West Brabant Onderzoeksbureau Onderzoekend Leren Opzet verhaal Probleem en hoe komt dat? Welke oplossingen en wat weten

Nadere informatie

Jongeren ondersteunen en inspireren elkaar bij LOB

Jongeren ondersteunen en inspireren elkaar bij LOB Laat jezelf elf verrassen, dan komen er mooie dingen uit voort! Jongeren ondersteunen en inspireren elkaar bij LOB Laat jezelf verrassen, dan komen er mooie dingen uit voort! Jongeren ondersteunen en

Nadere informatie

Werkexploratie en Ouderbetrokkenheid. Overzicht van het project werkexploratie

Werkexploratie en Ouderbetrokkenheid. Overzicht van het project werkexploratie Werkexploratie en Ouderbetrokkenheid Overzicht van het project werkexploratie Van december 2015 tot - september 2017 vindt een project werkexploratie plaats. Dit vindt plaats in het kader van de kabinetsbrede

Nadere informatie

LOB en Vernieuwing VMBO. Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep

LOB en Vernieuwing VMBO. Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep LOB en Vernieuwing VMBO Landelijke dag Zorg en Welzijn Edith Vissers, KPC Groep Wat gaan we doen? Reflecteren op de bedoeling: loopbaanleren waarom? Inzoomen op de eisen die de vernieuwing stelt Inzoomen

Nadere informatie

Keuzeprocessen voor opleiding en beroep

Keuzeprocessen voor opleiding en beroep Keuzeprocessen voor opleiding en beroep Peter den Boer Lector keuzeprocessen ROC West Brabant freelance onderzoeker Onderzoekend Leren Opzet verhaal Probleem Hoe komt dat? Welke oplossingen en wat weten

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie in de Vakroute

Loopbaanoriëntatie in de Vakroute Loopbaanoriëntatie in de Vakroute Auteur: Renske Smit Studentnummer: 4258185 Stagebegeleider Vakcollege Groep: Sandra van Dam Begeleider Universiteit Utrecht: Rob Gallenkamp Masterthesis voor de master

Nadere informatie

Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing

Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing Leren kiezen: Van ervaring naar zelfsturing Peter den Boer Lector keuzeprocessen ROC West Brabant Onderzoeksbureau Onderzoekend Leren Opzet verhaal Probleem Hoe komt dat? Welke oplossingen en wat weten

Nadere informatie

Een loopbaangerichte leeromgeving in het vmbo

Een loopbaangerichte leeromgeving in het vmbo Een loopbaangerichte leeromgeving in het vmbo Marinka Kuijpers & Frans Meijers Scholen die leren in het teken van de persoonlijke loopbaan van leerlingen zetten, zijn nog niet te vinden in het voortgezet

Nadere informatie

Frans Meijers, Marinka Kuijpers & Jantiene Bakker. Over leerloopbanen en loopbaanleren

Frans Meijers, Marinka Kuijpers & Jantiene Bakker. Over leerloopbanen en loopbaanleren Frans Meijers, Marinka Kuijpers & Jantiene Bakker Over leerloopbanen en loopbaanleren Aandacht voor loopbaanontwikkeling Perkamentus in Harry Potter: It s not the talent you have, but the choises you make,

Nadere informatie

LOB scan voor MBO werkversie 1

LOB scan voor MBO werkversie 1 Uitleg bij invullen LOB-scan; Stap 1: de LOB -scan is verdeeld in 12 componenten (donker grijze balken). Onder ieder component zijn een aantal elementen (witte vlakken) geformuleerd. Per element geeft

Nadere informatie

Het Bouwens: ouders zijn makkelijk te betrekken bij loopbaanbegeleiding van hun kind Vernieuwende elementen

Het Bouwens: ouders zijn makkelijk te betrekken bij loopbaanbegeleiding van hun kind Vernieuwende elementen Het Bouwens: ouders zijn makkelijk te betrekken bij loopbaanbegeleiding van hun kind Op de vmbo-afdeling van het Bouwens van der Boijecollege in de gemeente Peel en Maas zijn ouders actief betrokken bij

Nadere informatie

Samen verantwoordelijk voor studiesucces

Samen verantwoordelijk voor studiesucces BIJLAGE 1 De pilot samen verantwoordelijk voor studiesucces biedt de kans om gezamenlijk aan visieontwikkeling te doen. Op basis van een gedeelde visie en gezamenlijk beleid kan onderzocht worden waar

Nadere informatie

Visie op LOB van het Summa College

Visie op LOB van het Summa College Visie op LOB van het Summa College Datum: 21 mei 2013 Auteur(s): Linda van Steenhoven (manager onderwijs) en Claudine Hogenboom (Dienst O&S) Versie: 1.0 (definitief) Visie op LOB van het Summa College

Nadere informatie

Scholingsaanbod voor loopbaanbegeleiders

Scholingsaanbod voor loopbaanbegeleiders Scholingsaanbod voor loopbaanbegeleiders Koning Willem 1 College Professionalisering op het gebied van loopbaanbegeleiding Maart 2014 1 Inleiding/Voorwoord Loopbaan oriëntatie en begeleiding (LOB) is een

Nadere informatie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Kariene Mittendorff, lectoraat Innovatief en Effectief Onderwijs Studieloopbaanbegeleiding Binnen scholen wordt op verschillende manieren gewerkt aan

Nadere informatie

Oriënteren in de praktijk

Oriënteren in de praktijk Oriënteren in de praktijk De vmbo Carrousel binnen een leerroute praktijknabije LOB SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Oriënteren in de praktijk De vmbo Carrousel binnen een leerroute

Nadere informatie

Verbreden van de loopbaandialoog met sociale media

Verbreden van de loopbaandialoog met sociale media Mariëlle Rutten Verbreden van de loopbaandialoog met sociale media Minisymposium 16 november 2011 Programma Kaders onderzoek op basis van literatuurstudie Workshop versterken individuele begeleidingsgesprekken

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie

LOB in de aansluiting tussen vmbo en mbo. Peter den Boer Lector Keuzeprocessen ROC West-Brabant Zzp-er onderzoek en advies: Onderzoekend Leren

LOB in de aansluiting tussen vmbo en mbo. Peter den Boer Lector Keuzeprocessen ROC West-Brabant Zzp-er onderzoek en advies: Onderzoekend Leren LOB in de aansluiting tussen vmbo en mbo Peter den Boer Lector Keuzeprocessen ROC West-Brabant Zzp-er onderzoek en advies: Onderzoekend Leren Voorstellen Chocola (Prof. Bernard Nijstad RU Groningen, april

Nadere informatie

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs Ons Onderwijs Kwaliteit in onderwijs Voorwoord Bij Marianum staat de ontwikkeling van de leerling voorop. Wij staan voor aantrekkelijk en afgestemd onderwijs, gemotiveerde leerlingen en goede eindresultaten.

Nadere informatie

Motivatie voor loopbaanleren door de inzet van sociale media Hoe organiseer je het? Hoe manage je het? Hoe realiseer je het?

Motivatie voor loopbaanleren door de inzet van sociale media Hoe organiseer je het? Hoe manage je het? Hoe realiseer je het? Motivatie voor loopbaanleren door de inzet van sociale media Hoe organiseer je het? Hoe manage je het? Hoe realiseer je het? Ruim 90% van de werkgevers zoekt via sociale media naar informatie over sollicitanten.

Nadere informatie

Een krachtige praktijkgerichte leeromgeving: dé uitdaging voor LOB

Een krachtige praktijkgerichte leeromgeving: dé uitdaging voor LOB Een krachtige praktijkgerichte leeromgeving: dé uitdaging voor LOB LOB/loopbaanleren Hoe krijgt LOB/loopbaanleren vorm? Doel De leerling maakt zijn eigen loopbaanontwikkeling inzichtelijk door middel van

Nadere informatie

LOOPBAANVAARDIGHEID LOOPBAANLEREN HOOFDSTUK 1

LOOPBAANVAARDIGHEID LOOPBAANLEREN HOOFDSTUK 1 LPBAANVAARDIGHEID LPBAANLEREN HFDSTUK 1 Loopbaanvaardigheid Alle ogen zijn gericht op je reisdoel: het diploma van de opleiding die je volgt. Dat diploma bewijst straks dat jij je beginnend beroepsbeoefenaar

Nadere informatie

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld Wat gaan we doen? Inventarisatie vragen / verwachtingen Presentatie Vragen / discussie Wat kan ik er mee? Afronding 24-3-2015 2 Vragen? Met welke

Nadere informatie

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland BIJLAGE: Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland Pagina 1: Effecten bij leerlingen Effecten bedrijven - onderwijs Toelichting: De percentages onder het kopje Nul zijn de uitersten

Nadere informatie

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Onderwijs voor jongeren met gouden handen die aan een gouden toekomst willen werken. Dat is het Vakcollege Noordoostpolder. Leerlingen die

Nadere informatie

Paper Onderwijs Research Dagen 2010 Enschede. Dr. Henk Ritzen, Hogeschool Edith Stein. E-mail: ritzen@edith.nl Postbus 568 7550 AN Hengelo (Ov)

Paper Onderwijs Research Dagen 2010 Enschede. Dr. Henk Ritzen, Hogeschool Edith Stein. E-mail: ritzen@edith.nl Postbus 568 7550 AN Hengelo (Ov) Loopbaanleren: wat vinden studenten, docenten en opleiders van de loopbaangerichtheid van de leeromgeving op en tijdens de BPV? Casus: ROC van Twente. Paper Onderwijs Research Dagen 2010 Enschede Dr. Henk

Nadere informatie

Op weg naar competente loopbaanbegeleiders

Op weg naar competente loopbaanbegeleiders Op weg naar competente loopbaanbegeleiders Dirk van Woerkom Utrecht, januari 2013 Inleiding Middelbaar opgeleide werknemers hebben moeite om een passende baan te vinden of te houden. Op Volkskrant.nl staat

Nadere informatie

Sociale media: Bron van afleiding of bron van dialoog en reflectie?

Sociale media: Bron van afleiding of bron van dialoog en reflectie? Sociale media: Bron van afleiding of bron van dialoog en reflectie? Edith Vissers (KPC Groep) Mariëlle Rutten (KPC Groep) Mike Dijksma (Kastanje College Maassluis) Introduceren www.todaysmeet.com Ga naar:

Nadere informatie

Loopbaanbegeleiding Novacollege ETech

Loopbaanbegeleiding Novacollege ETech Loopbaanbegeleiding Novacollege ETech Onderzoek naar de loopbaan begeleiding Nova College unit techniek elektrotechniek. Master Professioneel Meesterschap Centrum voor nascholing Onderzoek begeleiding:

Nadere informatie

Je maakt t op het Vakcollege Noordoostpolder

Je maakt t op het Vakcollege Noordoostpolder Je maakt t op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 16/17 Onderwijs voor jongeren met gouden handen die aan een gouden toekomst willen werken. Dat is het Vakcollege Noordoostpolder. Leerlingen die

Nadere informatie

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO April 2014 Kenschets 1963 Ons onderwijsbestel 1963 (opmaat voor Mammoetwet ) Van Mammoet 1968 Industriële vormgeving: lineair

Nadere informatie

1. Inleiding. Mw. J Krol Decaan CSG Liudger Waskemeer. LOB-beleidsplan 2014-2016 2

1. Inleiding. Mw. J Krol Decaan CSG Liudger Waskemeer. LOB-beleidsplan 2014-2016 2 CSG Liudger Waskemeer LOB-beleidsplan 2014-2016 December 2014 1. Inleiding Tot en met het cursusjaar 2013-2014 kende CSG Liudger, locatie Waskemeer, een lange periode van traditioneel vormgegeven decanaat.

Nadere informatie

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren hebben behoefte aan LOB Uit het onderzoek blijkt dat scholieren behoefte hebben aan meer LOB. Dat begint in leerjaar één. In de laatste

Nadere informatie

Integreren van leren in school en praktijk. Een studie naar werkzame bestanddelen

Integreren van leren in school en praktijk. Een studie naar werkzame bestanddelen Integreren van leren in school en praktijk. Een studie naar werkzame bestanddelen Frans Meijers (De Haagse Hogeschool) Marinka Kuijpers (Open Universiteit, De Haagse Hogeschool) Een omgeving waarin jongeren

Nadere informatie

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk

College voor. beroepsonderwijs. vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen. algemeen toegankelijk College voor vmbo basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen algemeen toegankelijk beroepsonderwijs College voor Beroepsonderwijs Wie zijn we? Alle leerlingen die de basisberoepsgerichte of de kaderberoepsgerichte

Nadere informatie

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten.

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. 1. Samenvatting Scholieren willen LOB! Dat is goed want loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) is belangrijk.

Nadere informatie

We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs.

We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs. We vertalen de maatschappelijke boodschap naar het onderwijs. Thema s: Natuur en milieu, Mediawijsheid, Ondernemend Onderwijs en financiële educatie en Burgerschap Jongeren voorbereiden op hun actieve

Nadere informatie

Checklist Stagebeleid en loopbaangerichte leeromgeving

Checklist Stagebeleid en loopbaangerichte leeromgeving Checklist Stagebeleid en loopbaangerichte leeromgeving 1. Organiseer een omkering in het denken bij management en docenten: het verwerven van vakbekwaamheid blijft voorop staan, maar gestuurd vanuit (de

Nadere informatie

LOB in de nieuwe examenprogramma s Handreiking

LOB in de nieuwe examenprogramma s Handreiking LOB in de nieuwe examenprogramma s Handreiking 1. Inleiding 1.1 Aanleiding In het verleden was LOB (loopbaanoriëntatie en begeleiding) vooral gericht op het maken van de juiste studie- en beroepskeuze.

Nadere informatie

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt?

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Peter den Boer Esther Stukker Lectoraat keuzeprocessen ROC West-Brabant Opzet workshop 1. Introductie en voorstellen 2. U (kort) 3. Presentatie

Nadere informatie

LOB en techniek. Geef jongeren praktijkervaringen die ertoe doen.

LOB en techniek. Geef jongeren praktijkervaringen die ertoe doen. LOB en techniek. Geef jongeren praktijkervaringen die ertoe doen. 5 tips voor een praktijkgericht programma White paper Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) leert jongeren keuzes te maken die passen

Nadere informatie

Kader Studieloopbaanbegeleiding bij Avans Hogeschool

Kader Studieloopbaanbegeleiding bij Avans Hogeschool Leer- en Innovatiecentrum Breda, 's-hertogenbosch, Tilburg Kader Studieloopbaanbegeleiding bij Avans Hogeschool datum oktober 2014 onderwerp Studieloopbaanbegeleiding bij Avans Hogeschool van Floor van

Nadere informatie

KIEZEN, EEN KRIEM? HOE HELPEN WE JONGEREN DE GOEDE KEUZE MAKEN ANNETTE VERHOEF

KIEZEN, EEN KRIEM? HOE HELPEN WE JONGEREN DE GOEDE KEUZE MAKEN ANNETTE VERHOEF KIEZEN, EEN KRIEM? HOE HELPEN WE JONGEREN DE GOEDE KEUZE MAKEN ANNETTE VERHOEF JEUGDWERKLOOSHEID NEEMT TOE DOOR VERKEERDE STUDIEKEUZE VOLKSKRANT OKTOBER 2013 Over wie hebben we het eigenlijk? KENGETALLEN

Nadere informatie

Het nieuwe vmbo. Talenten laten groeien. de Ambelt. Gentiaan College. Januari 2017 versie: 1.0. Pagina 1 van 11

Het nieuwe vmbo. Talenten laten groeien. de Ambelt. Gentiaan College. Januari 2017 versie: 1.0. Pagina 1 van 11 Januari 2017 versie: 1.0 Gentiaan College Talenten laten groeien. de Ambelt Pagina 1 van 11 Inhoudsopgave 1. Het nieuwe vmbo... 3 Profielen in het vmbo... 3 De avo-vakken... 3 Het beroepsgerichte profielvak...

Nadere informatie

Kwaliteit van SLB en reflectie

Kwaliteit van SLB en reflectie Kwaliteit van SLB en reflectie dr. Kariene Mittendorff Lectoraat Innovatief en Effectief Onderwijs Agenda Definitie van reflectie (Onderzoekslijn kwaliteit SLB en reflectieprocessen) Herontwerptrajecten

Nadere informatie

Educatief arrangeren rond LOB

Educatief arrangeren rond LOB Educatief arrangeren rond LOB Programma: Voorstellen Groepen indelen en verdelen scholen Het project De planning Introductie LOB Introductie arrangeren Voorstellen Wie ben je? Welk vak studeer je? Waarom

Nadere informatie

De toekomst van de leerling

De toekomst van de leerling Rupert Spijkerman & Margriet Bienemann De toekomst van de leerling Kloosterhof De toekomst van de leerling Een handig boek voor mentoren bij de loopbaanbegeleiding van leerlingen De toekomst van de leerling

Nadere informatie

Leren Kiezen voor je loopbaan. Onderzoek naar de herinrichting van het keuzeproces voor beroep en opleiding in West-Brabant

Leren Kiezen voor je loopbaan. Onderzoek naar de herinrichting van het keuzeproces voor beroep en opleiding in West-Brabant Leren Kiezen voor je loopbaan Onderzoek naar de herinrichting van het keuzeproces voor beroep en opleiding in West-Brabant Peter den Boer Esther Stukker Leren Kiezen voor je loopbaan Onderzoek naar de

Nadere informatie

Wat doe ik, wa ik en wat wil i

Wat doe ik, wa ik en wat wil i DC START Wat doe ik, wa ik en wat wil i VAN EN VOOR HEEL DRENTHE Drenthe College is een regionaal opleidingen centrum, een school voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo), volwasseneneducatie, bedrijfsopleidingen

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Zinvol LOB a. Grenservaring b. Reflectie c. Keuzevrijheid. Algemeen Verplicht? Plaats binnen LOB?

Sectorwerkstuk. Zinvol LOB a. Grenservaring b. Reflectie c. Keuzevrijheid. Algemeen Verplicht? Plaats binnen LOB? Sectorwerkstuk Algemeen Verplicht? Plaats binnen LOB? Doelen LOB a. Verkennen b. Oriënteren c. Verdiepen d. Knoop doorhakken Zinvol LOB a. Grenservaring b. Reflectie c. Keuzevrijheid Van globaal, virtueel

Nadere informatie

Jouw studie- en beroepskeuze met. Dinsdag 06 mei 2014 Inspiratiedag Later als ik groot ben Antwerpen Ingrid.wyn@ond.vlaanderen.be

Jouw studie- en beroepskeuze met. Dinsdag 06 mei 2014 Inspiratiedag Later als ik groot ben Antwerpen Ingrid.wyn@ond.vlaanderen.be Jouw studie- en beroepskeuze met Dinsdag 06 mei 2014 Inspiratiedag Later als ik groot ben Antwerpen Ingrid.wyn@ond.vlaanderen.be LOB: loopbaanoriëntatie en begeleiding OLB: onderwijsloopbaanbegeleiding

Nadere informatie

Oplegger Visie op studieloopbaanbegeleiding LIC

Oplegger Visie op studieloopbaanbegeleiding LIC Leer- en Innovatiecentrum Breda, 's-hertogenbosch, Tilburg Oplegger Visie op studieloopbaanbegeleiding LIC datum 17 december 2013 contactpersoon Floor van der Boon onderwerp Oplegger Visie op studieloopbaanbegeleiding

Nadere informatie

Erkend leerbedrijf. dáár wordt het vak geleerd. horeca bakkerij reizen recreatie facilitaire dienstverlening

Erkend leerbedrijf. dáár wordt het vak geleerd. horeca bakkerij reizen recreatie facilitaire dienstverlening Erkend leerbedrijf dáár wordt het vak geleerd horeca bakkerij reizen recreatie facilitaire dienstverlening Waarom erkend leerbedrijf? Jonge mensen wegwijs maken in de sector: dat is de taak van een leerbedrijf.

Nadere informatie

Naar een doorlopend programma voor LOB. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Naar een doorlopend programma voor LOB. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Naar een doorlopend programma voor LOB SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Naar een doorlopend programma voor LOB Februari 2013 Verantwoording 2013 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling),

Nadere informatie

Scenario s voor invoering van praktijknabije LOB in de bovenbouw van het vmbo. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Scenario s voor invoering van praktijknabije LOB in de bovenbouw van het vmbo. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Scenario s voor invoering van praktijknabije LOB in de bovenbouw van het vmbo SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Scenario's voor invoering van praktijknabije LOB in de bovenbouw van het

Nadere informatie

Leren luisteren en loopbaanleren. De effecten van een professionaliseringstraject voor mbo-docenten

Leren luisteren en loopbaanleren. De effecten van een professionaliseringstraject voor mbo-docenten Leren luisteren en loopbaanleren De effecten van een professionaliseringstraject voor mbo-docenten 1 Inhoud Vooraf 3 Hoofdstuk 1: Loopbaanoriëntatie en begeleiding als probleem 5 Hoofdstuk 2: De opzet

Nadere informatie

Interventie voorstel. Regio College. Auteur: L.E. Sinnema 14-2-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO

Interventie voorstel. Regio College. Auteur: L.E. Sinnema 14-2-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO Regio College Interventie voorstel Een spel bij het onderzoek Juf het is school! 2012 Auteur: L.E. Sinnema 14-2-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr. Tirza Bosma

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie en Loopbaanbegeleiding in de Onderwijsketen

Loopbaanoriëntatie en Loopbaanbegeleiding in de Onderwijsketen Onderzoeksrapport Loopbaanoriëntatie en Loopbaanbegeleiding in de Onderwijsketen regio 's-hertogenbosch Colofon datum 8 maart 2010 auteurs Mackelenbergh versie 1.1 pagina 2 van 38 Inhoudsopgave 1 Inleiding

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Leerlijn LOB in het VMBO 2012/2013

Docentenhandleiding. Leerlijn LOB in het VMBO 2012/2013 Docentenhandleiding Leerlijn LOB in het VMBO 2012/2013 Loopbaanleren in het VMBO Inleiding Elke leerling hee, het recht te ontdekken en te ervaren welke beroepskeuze het best aansluit bij zijn of haar

Nadere informatie

Loopbaanbegeleiding schiet de lerende voorbij

Loopbaanbegeleiding schiet de lerende voorbij Loopbaanbegeleiding schiet de lerende voorbij Lezing ECBO, Utrecht, 21 april 2011 Tom Luken Luken Loopbaan Consult, Amsterdam Inhoud Inleiding Theorie, onderzoek en impact van Kuijpers en Meijers Kanttekeningen

Nadere informatie

DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STUDIEKEUZEN

DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STUDIEKEUZEN DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STUDIEKEUZEN Inleiding congres Kiezen is een werkwoord voor wie? van de Vereniging van Schooldecanen en Loopbaanbegeleiders, Amersfoort, 24 maart 2011 Tom Luken Luken Loopbaan

Nadere informatie

Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen)

Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen) Workshop HGZO maart 2010 Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen) Alex de Veld, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Eric Entken, Hogeschool Rotterdam Insteek dialoog HGZO 2010 Onderbouwing

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Loopbaan en burgerschap 2011 Verantwoording voor de inrichting van het Onderwijs en de Examinering

Loopbaan en burgerschap 2011 Verantwoording voor de inrichting van het Onderwijs en de Examinering Loopbaan en burgerschap 2011 Verantwoording voor de inrichting van het Onderwijs en de Examinering Zoomvliet College, Roosendaal Augustus 2011 Inleiding en aanleiding Het mbo kent een drievoudige kwalificering:

Nadere informatie

Samen werken van school en bedrijf aan de loopbaan van de leerling

Samen werken van school en bedrijf aan de loopbaan van de leerling Samen werken van school en bedrijf aan de loopbaan van de leerling Marinka Kuijpers (Open Universiteit, De Haagse Hogeschool) Frans Meijers (De Haagse Hogeschool) Leerlingen in het vmbo hebben, net als

Nadere informatie

Elke dag een ontdekking

Elke dag een ontdekking Elke dag een ontdekking vmbo elke dag een uitdaging Uw zoon of dochter heeft een vmbo advies. Nu volgt de uitdaging van het kiezen van de juiste school. Een school waar uw kind zich prettig voelt en die

Nadere informatie

Optimaliseren van de overgang vmbo-mbo

Optimaliseren van de overgang vmbo-mbo Optimaliseren van de overgang vmbo-mbo Met ingang van het volgende schooljaar, 2011-2012, dienen alle opleidingen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) competentiegericht aangeboden te worden. Een van

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Draaiboeken voor drie activiteiten op het snijvlak vmbo-mbo Nieuwsgierig hoe u samenwerking tussen vmbo en mbo

Nadere informatie

Concept: De basis van de praktijkroute. FC Extra

Concept: De basis van de praktijkroute. FC Extra Concept: De basis van de praktijkroute FC Extra Verdiepin g Training van vaardigheden Verdieping: Algemene thema s Verbreding en verdieping op: Kennis Toepassen van kennis Onderzoek Verdieping: Vakinhoudelijk

Nadere informatie

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs Summa College maart 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: De vijf onderwijspijlers 4 Hoofdstuk 2: De vijf onderwijspijlers

Nadere informatie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Kariene Mittendorff, lectoraat Innovatief en Effectief Onderwijs i.s.m. de SLB expertgroep van de Academie Gezondheidszorg Saxion Hogescholen Studieloopbaanbegeleiding

Nadere informatie

doe er wat mee! Ik zie een ster

doe er wat mee! Ik zie een ster lob lob doe er wat mee! Ik zie een ster Algemene info LOB Waarom is LOB (loopbaanoriëntatie en -begeleiding) in het vmbo een kernopgave voor docenten, ouders en leerlingen? De situatie Veel leerlingen,

Nadere informatie

Voorwoord. dr. Marinka Kuijpers dr. Frans Meijers

Voorwoord. dr. Marinka Kuijpers dr. Frans Meijers Voorwoord Studieloopbaanbegeleiding is hot in het hoger beroepsonderwijs. De afgelopen jaren hebben alle hogescholen flink geïnvesteerd om dit een belangrijk onderdeel van het curriculum te maken. Maar

Nadere informatie

Ruud Bolsius. Fit tot de finish. Onderzoek bij de afdeling verzorging KW1C

Ruud Bolsius. Fit tot de finish. Onderzoek bij de afdeling verzorging KW1C Ruud Bolsius Fit tot de finish Onderzoek bij de afdeling verzorging KW1C Om het onderzoek te concretiseren is de volgende vraag geformuleerd: Maken wij als Koning Willem 1 College, afdeling Verzorging

Nadere informatie

September Ouder-informatieavond Klas 3 Basis- en Kaderberoepsgerichte Leerweg

September Ouder-informatieavond Klas 3 Basis- en Kaderberoepsgerichte Leerweg September 2016 Ouder-informatieavond Klas 3 Basis- en Kaderberoepsgerichte Leerweg Informatie over: - Loopbaan Orientatie klas 3 + 4 Keuzes op school en vervolgopleiding - Het examenprogramma klas 3 +

Nadere informatie

De wijze waarop er in het Nederlandse onderwijs

De wijze waarop er in het Nederlandse onderwijs Tom Luken Tom Luken is onafhankelijk onderzoeker en adviseur bij loopbaanvraagstukken. E-mail: tluken@planet.nl LOB SCHIET DE LEERLING VOORBIJ Loopbaanleren De aandacht voor loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Is loopbaanbegeleiding ontwikkeld?

Is loopbaanbegeleiding ontwikkeld? Is loopbaanbegeleiding ontwikkeld? Een onderzoeksartikel over de evaluatie van een nieuw werkplan loopbaanbegeleiding bij de afdeling Pedagogisch Werk 17-3-2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Samenvatting...

Nadere informatie

LEERCOACH IN DE NETWERKSCHOOL. Verantwoordelijkheden

LEERCOACH IN DE NETWERKSCHOOL. Verantwoordelijkheden Leercoaches begeleiden studenten in hun leertraject, studievoortgang en ieontwikkeling binnen de Netwerkschool ROC Nijmegen. Deze notitie uit 2013 beschrijft de verantwoordelijkheden, bevoegdheden en kerntaken

Nadere informatie

voor het middelbaar beroepsonderwijs

voor het middelbaar beroepsonderwijs voor het middelbaar beroepsonderwijs Peer Support betekent systematische en structurele begeleiding van een jongerejaars student door een ouderejaars. Peer Support is een internationaal erkend programma

Nadere informatie

Integreren van leren in school en praktijk

Integreren van leren in school en praktijk Integreren van leren in school en praktijk Prof. dr. Marinka Kuijpers (Open Universiteit) Dr. Frans Meijers (De Haagse Hogeschool) Oktober 2015 Contactgegevens: M. Kuijpers Email: Info@carpe.carriereperspectief.nl

Nadere informatie

1. Interpersoonlijk competent

1. Interpersoonlijk competent 1. Interpersoonlijk competent De docent BVE schept een vriendelijke en coöperatieve sfeer in het contact met deelnemers en tussen deelnemers, en brengt een open communicatie tot stand. De docent BVE geeft

Nadere informatie

Kiezen moet, zoeken mag?

Kiezen moet, zoeken mag? Kiezen moet, zoeken mag? Onderzoek naar keuzeprocessen van jongeren binnen Lentiz Fieke Raaijmakers i.s.m. Sandra de Kroon en Herman ter Buurkes de Vries, adviseurs van Van Beekveld & Terpstra Organisatieadviesbureau

Nadere informatie

NIEUW PEDAGOGISCH ELAN voor INNOVATIE VMBO. Shoot for the moon. Even if you miss it, you will land among the stars

NIEUW PEDAGOGISCH ELAN voor INNOVATIE VMBO. Shoot for the moon. Even if you miss it, you will land among the stars NIEUW PEDAGOGISCH ELAN voor INNOVATIE VMBO Shoot for the moon. Even if you miss it, you will land among the stars Jan Geurts, PAT Onderwijsinnovatie Nieuwegein, 13 mei 2004 AGENDA 1. KRITIEK OP HET VMBO

Nadere informatie

Beveiliger BOL. TOELATING Wettelijke toelatingseisen

Beveiliger BOL. TOELATING Wettelijke toelatingseisen Crebo Duur Niveau Leerweg Start 25407 1,5-2 jaar Niveau 2 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus en februari (alleen bij voldoende aanmeldingen) Locatie(s) Middachtensingel, Arnhem DIT KUN JE DOEN NA

Nadere informatie

10 componenten voor doelmatiger loopbaanbegeleiding

10 componenten voor doelmatiger loopbaanbegeleiding 10 componenten voor doelmatiger loopbaanbegeleiding (Jan Willem Bruil, CINOP) Inleiding Het loopbaandenken staat in het middelpunt van de belangstelling en dat is niet voor niets. Het loopbaanlandschap

Nadere informatie

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1 Opbrengst van de werkgroepen tijdens het VSV Cafe 3 april met als Thema talentontwikkeling Stelling 1 Talentontwikkeling is de benadering om tot een positieve leerattitude te komen. Centraal staat de erkenning

Nadere informatie

Sectoren - bovenbouw vmbo

Sectoren - bovenbouw vmbo LifeTech College Sectoren - bovenbouw vmbo 2016-2017 Locatie Oude Bossche Baan Het Stedelijk College Eindhoven Meteen de juiste keuze! Het Stedelijk College Eindhoven is een openbare school voor voortgezet

Nadere informatie

Trajectbegeleiding

Trajectbegeleiding Trajectbegeleiding ZuidWest December 2013 Trajectbegeleiding 21-12-13 Visie: Een goed Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) programma zorgt ervoor dat leerlingen hun talenten en ambities beter ontwikkelen.

Nadere informatie

Aan de weg timmeren: studietrajectbegeleiding en loopbaanleren 12/01/2015

Aan de weg timmeren: studietrajectbegeleiding en loopbaanleren 12/01/2015 Aan de weg timmeren: studietrajectbegeleiding en loopbaanleren 12/01/2015 Taken van studiekeuzebegeleider/stb er Ll n/stud. sensibiliseren voor het belang van de keuze; het feit dat dit tijd kost en dat

Nadere informatie

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA VOORWOORD Hoe leiden we elke student op tot de professional voor de wereld van morgen? Met de blik op 2025 daagt die vraag

Nadere informatie