Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding. (NOiV - November 2010)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding. (NOiV - November 2010)"

Transcriptie

1 Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding (NOiV - November 21)

2 Inhoudsopgave Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding...1 Table of Contents...2 Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding...3 Inleiding...3 Aanleiding, geschiedenis en verantwoording...3 Doelstelling en leeswijzer...3 Aanbestedingsproces en samenwerking...4 Structuur...5 Toelichting beleidsimplicaties van open standaarden en open source software...5 Open standaarden...5 Open source en vrije software...6 Selectiefase...9 Gunningsfase...12 Webrichtlijnen...12 Technische onafhankelijkheid...13 Leveranciersonafhankelijkheid...15 Toekomstbestendigheid...19

3 Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding Inleiding Aanleiding, geschiedenis en verantwoording Dit document is tot stand gekomen in het kader van Actielijn 4 (advies bij aanbestedingen) van het Actieplan Nederland Open in Verbinding (hierna: het Actieplan). Als zodanig is dit document de opvolger van het in 29 gepubliceerde document wat onder redactie van Mr. M.H. Paapst tot stand is gekomen. Niet alleen uit het Actieplan, maar ook uit de vragen die het Programmabureau NOiV vanuit het veld krijgt en de aanbestedingen die ter toetsing worden voorgelegd, blijkt nadrukkelijk dat inkopers en juristen in de praktijk nog zoekende zijn naar wegen om een gelijk speelveld voor open source leveranciers te realiseren. De auteurs van dit document hopen hiermee deze zoektocht te vergemakkelijken en zo mogelijk af te ronden. In deze versie zijn voortgeschreden inzichten naar aanleiding van het daadwerkelijk gebruik alsmede terugkoppeling uit het veld verwerkt waarbij mede gebruik is gemaakt van bijdragen welke door middel van een zogenaamde wiki zijn verzameld. De eindredactie is door Mr. Drs. W.H. van Holst gedaan. Doelstelling en leeswijzer Onderstaande wensen, eisen en teksten hebben tot doel inkopers van dienst te zijn bij het gestalte geven van de overheidsambities om de leveranciersonafhankelijkheid, flexibiliteit en interoperabiliteit te bevorderen. En wel op een wijze waarmee tegemoet kan worden gekomen aan de uitgangspunten van het actieplan NOiV. Aanbestedende diensten kunnen op basis van de generieke implementatiestrategie, welke op bestuurlijke en strategische hoofdlijnen vastlegt hoe er door een organisatie moet worden omgegaan met open source software, zelf per tekstonderdeel bepalen of zij kiezen voor een wens, een eis of het achterwege laten van een onderdeel. Bij een wens kan men ook de punten classificatie cq het gewicht hierop aanpassen. Een aanbestedende dienst die veel belang hecht aan leveranciersonafhankelijkheid kan aan onderstaande wensen een zwaarder gewicht hangen dan diensten die hier juist weinig belang aan hechten. De hieronder weergegeven keuzes voor een wens of een eis en de daarbij gehanteerde punten classificatie dienen derhalve slechts ter illustratie. Een aanbestedende dienst dient zelf van geval tot geval te beoordelen welke van deze onderdelen relevant of in redelijkheid toepasbaar is. Zo zal de hieronder beschreven Wens 1 onder het kopje gunningscriteria bijvoorbeeld niet van toepassing zijn bij ICT opdrachten waarbij in het geheel geen gebruik wordt gemaakt van een database. Ook zullen de selectiecriteria welke we aanreiken zelden zinvol zijn in markten waar in het geheel geen open source software aangeboden worden. Ten tijde waarin we dit schrijven zijn er bijvoorbeeld geen open source softwarepakketten bekend op het gebied van vergunningsverlening en salarisadministraties. In zijn algemeenheid verdient het ten zeerste aanbeveling om de modelteksten primair als inspiratiebron te gebruiken en niet zozeer één op één over te nemen. Voor het ene systeem zal het eisen van webrichtlijnen als knock-out eis een volstrekt proportionele eis zijn. Voor een ander systeem kan dit resulteren in het eisen van volledige nieuwbouw door pakketleveranciers, wat ook objectief bezien niet snel in het belang van een aanbestedende dienst zal zijn. In dergelijke gevallen is het zeer wel verdedigbaar dat een aanbestedende dienst deze eis omzet in een eis dat men aan minimaal X van de in totaal 125 webrichtlijnen of een specifieke selectie daarvan (bijvoorbeeld de webrichtlijnen welke van belang zijn voor visueel gehandicapten). Ook het

4 laten varen van de eis maar het inzetten van een wens kan heel wel verdedigbaar zijn. Het 'pas toe of leg uit' principe laat dit ook toe, mits het geheel met een uitleg gepaard gaat. Het spreekt voor zich dat iedere aanbesteding zijn eigen kenmerken heeft en dat het aan de aanbestedende dienst is om de doelstellingen achter de regels in voor de leverancier transparante eisen en wensen te vertalen. In dit document hebben wij er voor gekozen om generieken eisen en wensen, namelijk eisen en wensen die aan leveranciers van gesloten als van open source software voorgelegd kunnen worden te formuleren alsmede specifieke eisen en wensen, namelijk wensen die uitsluitend aan leveranciers van open source software voorgelegd kunnen worden. Benadrukt moet worden dat dergelijke specifieke eisen en wensen alleen ingezet kunnen worden als vervanging van klassieke eisen en wensen voor leveranciers van gesloten software, dus niet als aanvullende eisen en wensen. Anders zou een situatie ontstaan waarin een cumulatie van ongepaste en gepaste eisen en wensen ontstaat die het speelveld juist ongelijker maakt in plaats van het meer gelijk te maken. Voorts dient voor ogen gehouden te worden dat er een viertal situaties denkbaar is waarbij 'open' aanbesteden een rol speelt, namelijk: 1. bij de verwerving van hardware en/of software in combinatie met complexe diensten, zoals implementatiediensten; bij verwerving van diensten waarbij informatie uitgewisseld dient te worden door middel van een (semantische) standaard, bijvoorbeeld urenverantwoordingen bij de inhuur van personeel; de kale verwerving van gebruiksrechten op software; 2. de kale verwerving van hardware, met hooguit onderhoudscontracten als diensten, bijvoorbeeld de verwerving van multifunctionals. Opgemerkt dient te worden dat dit document zich vooral richt op het eerste scenario, hoewel ook van toepassing op het vierde scenario. De kale verwerving van specifieke licenties is een scenario wat zich uiterst moeizaam verhoudt tot het aanbestedingsrecht. In het geval van gesloten software is het onvermijdelijk dat bij een dergelijke aanbesteding om specifieke productnamen gevraagd wordt, iets wat alleen bij uitzondering is toegestaan. Daarbij zal er soms zelfs van een dusdanige monopoliepositie van licentiegever gesproken kunnen worden dat een Europese aanbestedingsprocedure in het geheel geen zin heeft. In het geval van open source software vindt er geen verwerving onder bezwarende titel plaats en is het aanbestedingsregime als zodanig niet van toepassing. Aanbestedingsproces en samenwerking Het proces van verwerving van ICT en daarmee ook het proces van het Europees aanbesteden van ICTproducten en -diensten is een bij uitstek interdisciplinair proces. Het vergt een geoliede samenwerking tussen IT- en inkoopafdelingen alsmede die van de juridische ondersteuning van een aanbestedende dienst. Dit proces zal veelal vanuit inkoop aangestuurd worden waarbij de IT-afdeling de technische inhoud voor haar rekening neemt en een eventuele betrokken jurist de juridische borging. De daarvoor vereiste dialoog is dan ook essentieel voor het succes van een aanbesteding. Toegepast op open aanbesteden betekent dit bijvoorbeeld dat van de betrokken IT-experts verlangd kan worden dat zij de technisch-inhoudelijke eisen kunnen formuleren in functionele termen (de 'wat'-vraag) en niet zozeer in de door hen voorziene oplossingen. Zeker als er sprake is van werken onder architectuur is het aan de IT-experts om weer te geven wat de beoogde koppelvlakken van de te verwerven producten of diensten zijn met de rest van de ICThuishouding van de aanbestedende dienst of de buitenwereld van de aanbestedende dienst. De rol van inkoop is die van een kritisch klankbord, zich in de positie van de potentiële inschrijver die op zo veel mogelijk vragen 'ja' wil kunnen zeggen verplaatsend. Daarbij kan het geen kwaad zich te realiseren dat er altijd een nuttig en noodzakelijk spanningsveld zal bestaan tussen functionarissen die uit hoofde van hun technisch-

5 inhoudelijke hoedanigheid vaak al een oplossing voor ogen hebben en functionarissen die het belang van een organisatie bij keuzevrijheid en het aan kunnen gaan van een zakelijke relatie met toeleveranciers voor ogen hebben. Inkopen is iets anders dan bestellen, zeker bij meer complexe producten en diensten met een hoog innovatietempo in de markt waardoor het bijna per definitie onmogelijk is om, zelfs bij een degelijke marktconsultatie, verrassende nieuwe oplossingen niet over het hoofd te zien. Structuur De modelteksten zijn gestructureerd naar analogie van de fasering van een niet-openbare Europese aanbesteding, dus met een gescheiden selectie- en gunningsfase. Dit laat toepasbaarheid bij een openbare Europese of een onderhandse aanbesteding onverlet, ook bij deze procedures is het een goede praktijk om selectie- en gunningscriteria te scheiden. Ook bij de meer exotische procedure van de concurrentiegerichte dialoog vindt doorgaanse een duidelijke scheiding tussen selectie- en gunningscriteria plaats, al zal de toepasbaarheid van deze teksten in het geval van een dergelijke procedure wellicht lager liggen. Daarbij verdient het aanbeveling om leveranciers te informeren over de uitgangspunten en de achterliggende motieven van de aanbestedende dienst om een open voorkeur te hebben. Ook daarvoor bevat dit document een aantal voorbeeldteksten, waarmee we de eigenlijke inhoud van dit document mee laten beginnen. Toelichting beleidsimplicaties van open standaarden en open source software Het verdient de aanbeveling om in de aanbestedingsdocumenten afzonderlijk op te nemen waarom de opdrachtgever door middel van de gunningscriteria een voorkeur heeft ten aanzien van open standaarden en open source software. Daarbij kan gedacht worden aan de volgende tekst of onderdelen daarvan: Open standaarden Opdrachtgever acht de kenmerken van open standaarden van belang om de volgende redenen: Kenmerk reden Open besluitvormingsprocedure: Dit kenmerk zorgt ervoor dat de aanbestedende overheidsorganisatie niet afhankelijk is van één partij voor het beheer en de doorontwikkeling van de standaard. De open besluitvormingsprocedure maakt het mogelijk dat bij het beheer en de doorontwikkeling rekening zal worden gehouden met diverse belangen. Het biedt de aanbestedende overheidsorganisatie zelf ook de mogelijkheid om eventueel invloed uit te oefenen op de ontwikkelingsrichting van de standaard. Eenvoudig beschikbaar: Publicatie van een standaard maakt het mogelijk dat de standaard onafhankelijk van de beheerder van de standaard kan worden geïmplementeerd. Hierdoor is de aanbestedende overheidsorganisatie niet afhankelijk van één organisatie bij het uitwisselen van gegevens. Met name in informatie ketens waarin veel partijen

6 participeren is het bevorderlijk voor de toegankelijkheid dat de standaard is gepubliceerd. Wanneer gegevens voor langere tijd worden vastgelegd, zorgt de beschikbaarheid van de beschrijving van het bestandsformaat dat de gegevens ook in de toekomst kunnen worden ontsloten. Geen drempels op basis van intellectuele rechten: Voor het gebruik van standaarden worden geen licentievergoedingen op basis van intellectuele rechten in rekening gebracht. De vergoedingsvrije basis voor gebruik zorgt ervoor dat er geen financiële drempel voor andere deelnemers in de informatieketen en voor andere software-ontwikkelaars is om de standaard te implementeren of zelfs maar te gebruiken. Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor de toekomstige beschikbaarheid van overheidsinformatie. Dit is ook een randvoorwaarde voor het implementeren van de standaard in open source software. Geen beperkingen omtrent hergebruik: Beperkingen omtrent het hergebruik van de standaard kan bepaalde partijen binnen de informatieketen uitsluiten van het gebruik van de betreffende standaard. Een standaard zou bijvoorbeeld alleen voor overheidspartijen kunnen gelden. Indien marktpartijen in de informatieketen zitten, dan zijn deze in dat geval uitgesloten van het gebruik van de standaard. Open standaarden voorkomen dit. Open source en vrije software Opdrachtgever acht de kenmerken van open source software om de volgende redenen van dusdanig belang dat hij een voorkeur uitspreekt voor aanbiedingen welke open source software omvatten: Kenmerk reden Leveranciersonafhankelijkheid: Opdrachtgever wil na de eerste ontwikkelfase zelf kunnen bepalen wie de software beheert en/of verder ontwikkeld zonder daarbij afhankelijk te zijn van de oorspronkelijke leverancier; Het criterium ziet daarbij niet alleen op de technische mogelijkheid tot wijziging, maar ook op de juridische. Daarmee wordt bedoeld dat het bewerken niet alleen technisch mogelijk moet zijn, maar ook moet worden toegestaan door de rechthebbende door verlening van een ruim gebruiksrecht. Ook in gevallen wanneer een leverancier besluit een bepaald pakket niet verder te ontwikkelen of te ondersteunen, wil de opdrachtgever een andere leverancier kunnen zoeken om daarmee de continuïteit van de bedrijfsvoering te kunnen garanderen. Concurrentiebevordering: Doordat de broncode van de software vrij beschikbaar is

7 staat het Opdrachtgever vrij derden hiervan kennis de doen nemen, en is de drempel voor deze derden lager om deel te nemen aan latere aanbestedingstrajecten inzake het beheer en/of de doorontwikkeling van de software; Flexibiliteit: Transparantie: Het is de wens van de aanbestedende dienst dat systemen snel kunnen worden aangepast aan en uitgebreid omwille van nieuwe wensen en behoeften. IT-systemen gaan doorgaans lang mee, veel langer vaak dan oorspronkelijk begroot. Het is dan ook van belang, dat een IT-systeem met de organisatie kan meegroeien. Waarborgen daartoe kunnen worden gegeven door een ruim gebruiksrecht waarbij de aanbestedende dienst of een derde de broncode mag aanvullen en wijzigen. Opdrachtgever wil inzage hebben in de werking van de software. Het moet om redenen van veiligheid en privacy mogelijk zijn de software op ieder moment tot op ieder niveau te (laten) controleren; Het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst - Bijzondere Informatie (VIR-BI) omvat regels voor de beveiliging van bijzondere informatie bij de Rijksdienst. Ten aanzien van de ontwikkeling en onderhoud van systemen stelt het VIR-BI als eis dat alle wijzigingen in apparatuur, software of procedures controleerbaar moeten zijn. De beschikbaarheid van de broncode, maakt het mogelijk om wijzigingen in detail te controleren. Daarnaast wordt gewezen op de continuïteitseis en de verplichte code review uit het studierapport beveiliging persoonsgegevens. Het College Bescherming Persoonsgegevens vereist bijvoorbeeld dat een code review wordt uit gevoerd op systemen die werken met gevoelige persoonsinformatie. Om Trojaanse paarden en/of geheime communicatiekanalen te voorkomen of op te sporen, stelt de Code voor informatiebeveiliging (Code voor Informatiebeveiliging 2, Ministerie van Economische Zaken/Ministerie van Verkeer en Waterstaat/Nederlands Normalisatie-Instituut) onder andere voor om softwareprogramma's aan te schaffen als broncode. Wanneer de broncode beschikbaar is, kan en moet deze in detail worden geïnspecteerd om ongewenste functionaliteit op te sporen. De beschikbaarheid van de broncode is een voordeel vanuit het perspectief van beveiliging. Ruime mogelijkheden voor hergebruik: Opdrachtgever wil dat zijn investering van publieke middelen niet alleen aan hemzelf, maar ook aan een breder publiek ter beschikking staat. Derde partijen moeten daarom vrij zijn om de software te gebruiken.

8 Selectiefase Specifieke wens voor OSSleveranciers: betrokkenheid bij ontwikkelgemeenschap wijze van puntentoekenning classificatie Leverancier is actief betrokken bij de ontwikkelgemeenschap(pen) van de open source software welke hij in zijn oplossingen aanbiedt. Dit uit zich in het aantal ontwikkelaars uit de ontwikkelgemeenschap van de oplossingen welke hij aanbiedt dat hij in dienst heeft. Leverancier heeft geen ontwikkelaars met 'commit' status in dienst; Leverancier heeft niet meer dan drie ontwikkelaars met 'commit' status in dienst; Leverancer heeft drie of meer ontwikkelaars met 'commit' status in dienst. 4,5 9 Toelichting: In een selectiefase wordt vooral gekeken of een leverancier wel een passende partner voor de aanbestedende dienst is en of deze inhoudelijk bekwaam genoeg geacht kan worden om een geloofwaardige aanbieder van zijn oplossingen te zijn. Een typische vraag die aan implementatiepartners van klassieke softwarehuizen gesteld wordt is hoe goed de banden met de pakketleverancier zijn. Dit is met name bij open source software minder opportuun en bovenstaande vraag is een voorbeeld van een alternatieve vraag om hetzelfde doel te bereiken: inzicht in de relatie tussen implementatiepartner en de feitelijke ontwikkelaars. Meer nog dan bij andere voorbeelden verdient het aanbeveling om de puntentoekenning per aanbesteding te herzien. Zo is het denkbaar dat het aantal punten wat bij deze wens toegekend wordt lager uitvalt in het geval men graag nieuwe toetreders in een markt ziet. Ook bij het eisen van een minimumscore op deze vraag dient grote terughoudendheid betracht te worden. Specifieke wens voor OSSleveranciers: sturing van ontwikkeling wijze van puntentoekenning classificatie Leverancier is actief betrokken bij de ontwikkelgemeenschap van de open source software welke hij in zijn oplossingen aanbiedt. Dit uit zich in het aantal regels code dat hij bijgedragen heeft aan het systeem wat leverancier wil aanbieden.

9 Leverancier heeft geen code bijgedragen; Leverancier geen code maar een substantiële hoeveelheid documentatie bijgedragen; Leverancer heeft ten minste 5% aan de programmacode bijgedragen en tevens documentatie bijgedragen. 4,5 9 Toelichting: deze vraag is een aanvulling op hiervoorgaande vraag en de antwoorden bieden inzicht in de kennis welke bij leverancier aanwezig is over de open source oplossingen welke leverancier aanbiedt én van de mate van invloed van leverancier op de ontwikkeling van de software. De dynamiek van open source gemeenschappen is doorgaans minder hiërarchisch van aard als die van een klassieke pakketleverancier en de mate van grip op de richting waarin de software zich ontwikkelt is vaak afhankelijk van de hoeveelheid code die bijgedragen wordt. De hoeveelheid code welke in het verleden is bijgedragen is een indicator van de mate waarin leverancier hier invloed op heeft. Wens 3 Leverancier heeft mechanismes en procedures in zijn organisatie gerealiseerd om de herkomst van de broncode van de software welke hij aanbiedt voor zichzelf vast te stellen. Beschrijf deze mechanismes en procedures. Toelichting: Omdat het distributiekanaal van open source software betrekkelijk informeel georganiseerd pleegt te zijn, is de beantwoording van deze vraag een indicatie voor de mate van georganiseerdheid van de achterliggende communities en de toegang van leverancier daartoe. Deze vraag is tevens legitiem om aan leveranciers van gesloten software te stellen, het vermogen om de herkomst van de software te traceren is indicatief voor de professionaliteit van een leverancier. Wens 4 wijze van puntentoekenning classificatie Leverancier heeft ervaring met het conform webrichtlijnen inrichten van webapplicaties. Leverancier geen ervaring met het conform webrichtlijnen inrichten van webapplicaties; Leverancier heeft niet meer dan één maal een webapplicatie conform webrichtlijnen ingericht danwel meerdere malen een webapplicatie conform de W3C standaarden ingericht; 4,5

10 Leverancer heeft ten minste twee maal een webapplicatie conform webrichtlijnen ingericht. 9 Toelichting: de webrichtlijnen zijn essentieel voor de toegankelijkheid van webapplicaties voor mensen met een visuele beperking. Dit is onderkend in het NUP en het Besluit Kwaliteit Rijksoverheidswebsites. Ook uit hoofde van de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte rust op werkgevers een zorgplicht ten aanzien van de arbeidsomstandigheden voor werknemers met een visuele beperking. Tevens zijn de webrichtlijnen van belang voor de doorzoekbaarheid van overheidswebsites voor zoekmachines en de toegankelijkheid voor webbrowsers van mobiele telefoons en PDA's. het verplichte karakter speelt sterker in de publieke sector en daarom is het gerechtvaardigd om een voorkeur te hebben voor een leverancier met ervaring op dit gebied. Deze wens is uiteraard uitsluitend van toepassing als de te verwerven informatiesystemen geen webinterfaces hebben. Wens 5 wijze van puntentoekenning classificatie Leverancier heeft het Manifest Open Leveranciers ondertekend. Leverancier heeft het Manifest Open Leveranciers niet ondertekend. Leverancier heeft het Manifest Open leveranciers ondertekend. 5 Toelichting: het is voor overheden wenselijk om zaken te doen met leveranciers die niet alleen bij één specifieke aanbesteding een open oplossing aanbieden, maar er ook blijk van geven strategisch te kiezen voor een meer open en zakelijke relatie met overheden. De bereidheid om het Manifest Open Leveranciers te onderschrijven is een indicator van een dergelijke strategische keuze. Het blijft vanzelfsprekend de verantwoordelijkheid van de aanbestedende dienst om ook zelfstandig toe te zien op de mate waarin de open intenties van de ondertekenaars van het Manifest Open Leveranciers in de praktijk ten uitvoer worden gelegd. Gunningsfase Webrichtlijnen Eis 1: Conformiteit aan webrichtlijnen Alle gebruikersinterfaces welke met behulp van webtechnologieën worden gerealiseerd voldoen aan de webrichtlijnen op het moment van oplevering van het systeem. Toelichting: Bovenstaande eis vindt zijn basis in het Besluit Kwaliteit Rijksoverheidswebsites, de Instructie rijksdienst inzake aanschaf ICT-diensten en ICT producten en het Nationaal Uitvoeringsprogramma (NUP). Het Besluit Kwaliteit Rijksoverheidswebsites is alleen van toepassing op de rijksoverheid. De decentrale overheden hebben zich op 1 november 28 gecommitteerd aan het NUP. De webrichtlijnen zijn bedoeld om toegankelijkheid van websites voor mensen van een visuele handicap, bruikbaarheid voor andere browsers

11 (bijvoorbeeld op mobiele telefoons) en de doorzoekbaarheid van websites van de overheid te garanderen. Voor websites welke alleen binnen overheden toegankelijk zijn (intranetten e.d.) geldt dat de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte aanknopingspunten biedt om een groot gewicht aan conformiteit aan de webrichtlijnen toe te kennen. In de praktijk kan het voorkomen dat op basis van een marktconsultatie geconstateerd moet worden dat er nog geen standaardoplossingen voorhanden zijn welke conform webrichtlijnen zijn. In dat geval laat het 'pas toe of leg uit' principe toe dat afgeweken wordt van de webrichtlijnen als eis. Wel dienen de webrichtlijnen dan nog steeds als (dringende) wens gehanteerd te worden en raden wij aan om een groeipad naar webrichtlijnenconformiteit als eis in de aanbesteding op te nemen. Opgemerkt dient te worden dat de webrichtlijnen per richtlijn een drietal conformiteitsniveau's kennen, aangeduid met A, AA of AAA. Het verdient aanbeveling om een bewuste keuze te maken ter zake van het gewenste conformiteitsniveau, waarbij A uiteraard als generiek minimum geldt. Technische onafhankelijkheid Wens 1 wijze van puntentoekenning classificatie De software is zoveel mogelijk databaseonafhankelijk en koppelbaar met databases van meerdere leveranciers (zoals bijvoorbeeld Oracle, MS-SQL, PostgrSQL en MySQL), waarbij het de voorkeur geniet dat de software koppelbaar is met zowel closed source als open source databases. De reden hiervoor is gelegen in flexibiliteit en leveranciersonafhankelijkheid. Deze wens wordt beoordeeld op de mate waarin c.q de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het gestelde. De software is slechts koppelbaar met één database; Het systeem is koppelbaar met meerdere closed source databases, óf met meerdere open source databases; Het systeem is koppelbaar met meerdere databases, waarvan in ieder geval één open source en één closed source database. 4,5 9 Wens 2 wijze van puntentoekenning classificatie

12 Alle gebruikersinterfaces (inclusief eventuele editors en beheertools) dienen zo veel mogelijk platformonafhankelijk te zijn. Motiveer en geef aan met welke platforms de gebruikersinterfaces in ieder geval compatibel zijn. De wens zal worden beoordeeld op de mate van platform onafhankelijkheid waarbij de voorkeur wordt gegeven aan een volledige dan wel grote mate van platformonafhankelijkheid. Gebruikersinterfaces zijn platformonafhankelijk; Alle gebruikersinterfaces zijn in zeer beperkte mate platformonafhankelijk (ten minste twee families van besturingssystemen); 3 Alle gebruikersinterfaces zijn in beperkte mate platformonafhankelijk (twee tot vijf families van besturingssystemen); 4,5 Alle gebruikersinterfaces zijn zo veel mogelijk platformonafhankelijk (bijvoorbeeld uitsluitend webinterfaces welke aan de webrichtlijnen voldoen of alle interfaces kunnen op een Posixcompliant besturingssysteem draaien). 9 Leveranciersonafhankelijkheid Wens 3 wijze van puntentoekenning classificatie Het onderhoud van het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken kan door een grote diversiteit aan partijen geleverd worden. Geef aan welke partijen dit zijn en of deze partijen aan leverancier gelieerd zijn. e wens wordt beoordeeld op de mate waarin naast 'community support' ook professionele onderhouds- en ondersteuningsdiensten beschikbaar zijn. Het onderhoud van het systeem en de applicaties welke daar deel van uitmaken

13 kan door slechts één partij geleverd worden of slechts één partij per deelcomponent; Het onderhoud van het systeem en de applicaties welke daar deel van uitmaken kan door een beperkt (<3) aantal partijen geleverd worden; Het onderhoud van het systeem en de applicaties welke daar deel van uitmaken kan door een meer dan drie partijen welke in de Nederlandse markta actief zijn geleverd worden; 4,5 9 Toelichting: Bovenstaande drie voorbeeldteksten hebben als voornaamste doel het voorkomen van leveranciersafhankelijkheid en van een vendor lock-in. Een goed opdrachtgever zal bij het opstellen van zijn programma van eisen in ieder geval moeten nadenken over deze punten en zal, indien ze relevant zijn voor het project, een keuze kunnen maken voor het meenemen als eis of als wens. In de praktijk pleegt open source software, indien voorhanden als oplossing voor het gevraagde, hier veelal aan te kunnen voldoen. Wens 4 wijze van puntentoekenning classificatie De leverancier van de applicatie kan op basis van vooraf gecommuniceerde heldere (licentie)voorwaarden gebruikers rechten toekennen om het systeem en de applicaties die daar onderdeel van vormen op source code niveau aan te passen aan de eigen wensen dan wel deze verder te ontwikkelen of verder te verspreiden. Beschrijf de procedure en voorwaarden. De leverancier van de applicatie laat niet toe dat het systeem en de applicaties die daar onderdeel van vormen op enigerlei wijze aan te passen aan de eigen wensen dan wel deze verder te ontwikkelen of verder te verspreiden; De leverancier van de applicatie kan op basis van vooraf gecommuniceerde heldere voorwaarden gebruikers rechten toekennen om het systeem en de applicaties die daar onderdeel van vormen aan te passen aan de eigen wensen dan wel deze verder te ontwikkelen of verder te verspreiden, 3

14 echter niet op source code 3 niveau; De leverancier van de applicatie kan op basis van vooraf gecommuniceerde heldere voorwaarden gebruikers rechten toekennen om het systeem en de applicaties die daar onderdeel van vormen op source code niveau aan te passen aan de eigen wensen dan wel deze verder te ontwikkelen of verder te verspreiden. Hierbij worden kosten in rekening gebracht of is sprake van één of meerdere beperkingen; De leverancier van de applicatie kan op basis van vooraf gecommuniceerde heldere voorwaarden gebruikers rechten toekennen om het systeem en de applicaties die daar onderdeel van vormen op source code niveau aan te passen aan de eigen wensen dan wel deze verder te ontwikkelen of verder te verspreiden. Hierbij gelden hooguit beperkingen ten aanzien van de bij verdere verspreiding te hanteren licentie. 6 9 Toelichting: Omdat de open source licentie aan de opdrachtgever ruime rechten geeft en daarmee belangrijke voordelen op het gebied van bijvoorbeeld leveranciersonafhankelijkheid en flexibiliteit kan bieden, kan open source software, of beter gezegd de gebruiksrechten welke een open source licentie aan de gebruiker geeft, vrijwel altijd als wens in een bestek worden opgenomen. Het kan door de opdrachtgever noodzakelijk worden geacht om een dergelijke wens nog nader te onderbouwen. Daarvoor is verderop nog een standaard tekst opgenomen. Wens 5 wijze van puntentoekenning classificatie Het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken, kent één of meerdere onafhankelijke gebruikersgroepen of vrij toegankelijke gemeenschappen welke zijn/worden betrokken bij de ontwikkeling van (toekomstige versies van) de applicatie. De wens zal worden beoordeeld op de aanwezigheid van een gebruikersgroep, de onafhankelijkheid van deze gebruikersgroep en de mate waarin de gebruikersgroep invloed heeft of kan hebben op de (verdere) ontwikkeling van de software.

15 Het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken, kent geen gebruikersgroepen; Het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken, kent één of meerdere gebruikersgroepen; Het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken, kent één of meerdere gebruikersgroepen die onafhankelijk opereren; Het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken, kent één of meerdere onafhankelijke gebruikersgroepen welke zijn/worden betrokken bij de ontwikkeling van (toekomstige versies van) de applicatie en het stellen van prioriteiten voor het onderhoud Toelichting: Bovenstaande wens heeft tot doel om de opdrachtgever via een gebruikersvereniging of een community invloed te kunnen geven op de verdere ontwikkeling van de software waardoor leveranciersafhankelijkheid zal afnemen. In het geval van open source software bestaan er veelal één of meerdere communities en gebruikersverenigingen die betrokken zijn bij de verdere ontwikkeling. Toekomstbestendigheid Wens 6 wijze van puntentoekenning classificatie De applicaties in het Systeem laten zoveel mogelijk ruimte voor de keuze van hardware en besturingssysteem. Beschrijf de wijze waarop invulling aan deze wens wordt gegeven. De applicaties in het Systeem laten geen ruimte voor de keuze van hardware en operating system; De applicaties in het Systeem laten in beperkte mate ruimte voor de keuze van hardware en het operating system; De applicaties in het Systeem laten veel ruimte voor de keuze van hardware en operating system. 3 6

16 Toelichting: De opdrachtgever kan met Wens 6 een voorkeur uitspreken voor een Systeem dat op een zodanige wijze is samengesteld dat de keuze van de applicatie(s) geen tot weinig dwingende consequenties heeft voor de keuze van de onderliggende lagen (operatingsystem en hardware). De reden hiervoor is gelegen in eisen van flexibiliteit en leveranciersonafhankelijkheid. Wens 7 wijze van puntentoekenning classificatie Opdrachtgever geeft de voorkeur aan oplossingen en producten welke gebruik maken van, danwel ondersteuning geven aan open standaarden. Onder een 'open standaard' wordt een standaard verstaan die voldoet aan de volgende kenmerken: 1. De standaard is goedgekeurd en zal worden gehandhaafd door een not-forprofit organisatie, en de lopende ontwikkeling gebeurt op basis van een open besluitvormingsprocedure die toegankelijk is voor alle belanghebbende partijen (consensus of meerderheidsbeschikking enz.); De standaard is gepubliceerd en over de specificatiedocumentatie van de standaard kan vrijelijk worden beschikt of deze is te verkrijgen tegen een nominale bijdrage. Het moet voor een ieder mogelijk zijn om de specificatiedocumentatie te kopiëren, beschikbaar te stellen en te gebruiken om niet of tegen een nominale prijs; Het intellectuele eigendom - m.b.t. mogelijk aanwezige patenten - van (delen van) de standaard is onherroepelijk ter beschikking gesteld op een royalty-free basis; 2. Er zijn geen beperkingen omtrent het hergebruik van de standaard; De wens zal worden beoordeeld op de mate waarin wordt voldaan aan de elementen zoals opgenomen in de definitie van open standaard en de mate waarin het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken gebruik maken van open standaarden.

17 Het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken maken geen gebruik van open standaarden; Het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken, maken gebruik van standaarden die voldoen aan minimaal drie van de vier kenmerken; Het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken, maken deels gebruik van open standaarden en deels gebruik van standaarden die voldoen aan minimaal drie van de vier kenmerken; 6 4 Het systeem en de applicatie(s) die daar onderdeel van uit maken, maken volledig 6 gebruik van open standaarden. Toelichting: Met Wens 7 wordt tegemoet gekomen aan het algemene streven van de overheid om meer gebruik te maken van open standaarden waardoor op termijn de leveranciersafhankelijkheid zal kunnen afnemen. Indien software gebruik maakt van open standaarden wordt het mogelijk om verschillende leveranciers te betrekken bij de ontwikkeling en implementatie van ICT-systemen die op elkaar aansluiten. Het gebruik van gesloten en niet vrije specificaties voor ICT standaarden brengt vaak belemmeringen met zich mee zoals geheimhoudingsverklaringen en licentieconstructies. Dergelijke beperkingen hinderen de keuze vrijheid voor software (zowel open als gesloten). Dergelijke problemen doen zich niet voor bij open standaarden. Het gebruik van open standaarden werkt daarom drempelverlagend voor de inzet van (Open source) software. Wens 7 vloeit voort uit de motie Vendrik en is als beleidsmiddel opgenomen in de uitvoeringsagenda NOiV en het Nationaal Uitvoeringsprogramma betere dienstverlening en eoverheid (NUP). Eis 2: intellectuele rechten op maatwerk Het uitgangspunt is dat de volledige intellectuele eigendomsrechten, waaronder het auteursrecht, op nieuwbouw componenten (maatwerk) (d.w.z. inclusief broncode en documentatie) worden overgedragen aan de Opdrachtgever. Een alternatieve mogelijkheid is dat de nieuwbouw componenten ter beschikking worden gesteld aan Opdrachtgever door Opdrachtnemer onder de European Union Public License (EUPL v1.1) of een andere een OSI goedgekeurde open source software licentie of daarmee overeenstemmend, zodat Opdrachtgever het recht heeft de software te kopiëren, verder te verspreiden en aan te (laten) passen. Bij dit criterium spelen overwegingen met betrekking tot aanpasbaarheid, leveranciersonafhankelijkheid, ruime mogelijkheden voor hergebruik, duurzaamheid, transparantie, en de afwezigheid van licentiekosten een rol. Voor een overzicht van OSI goedgekeurde open source licenties zie <http://www.opensource.org/licenses/> Toelichting: Bovenstaande eis vindt zijn basis in de veelal door het Rijk gebruikte ARVODI (inkoopvoorwaarden voor dienstverlening) en de ARBIT en is te beschouwen als een algemeen uitgangspunt bij IT aanbestedingen. Door naast de standaard overdracht van het auteursrecht op nieuwbouwcomponenten nu ook levering onder een open source licentie als extra mogelijkheid te benoemen geeft het leveranciers zelfs meer mogelijkheden dan de ARVODI en de ARBIT. Bij levering onder een dergelijke licentie blijft de

18 leverancier immers zelf de auteursrechthebbende waar hij dat normaal gesproken was verloren aan de opdrachtgever. Let op: het gaat hier niet om standaard software welke al ontwikkeld is en waarop al auteursrechten rusten. Het gaat om echte nieuwbouwsoftware of componenten welke specifiek voor de opdrachtgever gemaakt worden.

Mr. M.H.Paapst Open voorkeur in een aanbesteding Deel III: Modelteksten

Mr. M.H.Paapst Open voorkeur in een aanbesteding Deel III: Modelteksten Mr. M.H.Paapst Open voorkeur in een aanbesteding Deel III: Modelteksten Onderstaande wensen, eisen en teksten hebben tot doel de leveranciersonafhankelijkheid, flexibiliteit en interoperabiliteit te bevorderen

Nadere informatie

NOiV - Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding. Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding

NOiV - Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding. Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding NOiV - Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese) aanbesteding Table of Contents Modelteksten voor open voorkeur in een (Europese)

Nadere informatie

Functioneel Aanbesteden OSS. Versie 1

Functioneel Aanbesteden OSS. Versie 1 Functioneel Aanbesteden OSS Versie 1 2 Functioneel Aanbesteden Inhoud Inleiding 4 1 Inzet Open Standaarden 4 2 Inzet Open Source Software 5 3 Bijdragen vanuit DICTU t.a.v. OSS 7 3.1 Bijdrage vanuit Architectuur

Nadere informatie

Open voorkeur in de ICT inkoop en aanbestedingsstrategie. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur)

Open voorkeur in de ICT inkoop en aanbestedingsstrategie. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Open voorkeur in de ICT inkoop en aanbestedingsstrategie Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Doelen actieplan Doelstelling Actieplan Nederland Open in Verbinding Verbetering van interoperabiliteit Vermindering

Nadere informatie

Regiobijeenkomst: Hoe krijg ik goede aanbiedingen uit de markt? mr drs Walter van Holst (juridisch adviseur)

Regiobijeenkomst: Hoe krijg ik goede aanbiedingen uit de markt? mr drs Walter van Holst (juridisch adviseur) Regiobijeenkomst: Hoe krijg ik goede aanbiedingen uit de markt? mr drs Walter van Holst (juridisch adviseur) Programma Inleiding Praktijkcasus: aanbesteding Document Management System (DMS) Wat is een

Nadere informatie

Het actieplan en uw website. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur)

Het actieplan en uw website. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Het actieplan en uw website. Mr Mathieu Paapst (juridisch adviseur) Doelen actieplan Doelstelling Actieplan Nederland Open in Verbinding Verbetering van interoperabiliteit Vermindering van leveranciersafhankelijkheid

Nadere informatie

APM Toets en Open Source Software. Versie 1

APM Toets en Open Source Software. Versie 1 APM Toets en Open Source Software Versie 1 2 APM Toets en Open Source Software Inhoud 1 Inleiding 4 1.1 Doelstelling 4 2 Applicatie Portfolio Management Toets 5 2.1 Huidige situatie 6 2.2 Plaatsbepaling

Nadere informatie

OS/OSS in Europese aanbestedingen: leveranciersperspectief. mr drs Walter van Holst (juridisch adviseur)

OS/OSS in Europese aanbestedingen: leveranciersperspectief. mr drs Walter van Holst (juridisch adviseur) OS/OSS in Europese aanbestedingen: leveranciersperspectief mr drs Walter van Holst (juridisch adviseur) Programma Introductie Doel en achtergrond van EA regelgeving Wijzen van aanbesteden Gunning- en selectiecriteria

Nadere informatie

LNV architectuurrichtlijnen gelijke geschiktheid Open Source Software. Versie 1

LNV architectuurrichtlijnen gelijke geschiktheid Open Source Software. Versie 1 LNV architectuurrichtlijnen gelijke geschiktheid Open Source Software Versie 1 2 Gelijkegeschiktheid Inhoud 1 Inleiding 4 1.1 Doelstelling 4 2 Toetsing gelijke geschiktheid 5 2.1 Total Cost of Ownership

Nadere informatie

Het verwerven van (open source) software

Het verwerven van (open source) software Het verwerven van (open source) software Een handreiking voor de inkopers van ICT in de publieke en semi-publieke sector I 1100555_binnenwerkv3.indd 1 03-12-2007 13:13:47 Colofon II 1100555_binnenwerkv3.indd

Nadere informatie

FS 141216.5D. FORUM STANDAARDISATIE 16 december 2014 Agendapunt 5. Open standaarden, lijsten Stuknummer 5D. Intake-advies OSI.

FS 141216.5D. FORUM STANDAARDISATIE 16 december 2014 Agendapunt 5. Open standaarden, lijsten Stuknummer 5D. Intake-advies OSI. FS 141216.5D FORUM STANDAARDISATIE 16 december 2014 Agendapunt 5. Open standaarden, lijsten Stuknummer 5D. Intake-advies OSI Advies Het Forum Standaardisatie wordt geadviseerd om de OSI open source licenties

Nadere informatie

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software, 25-2-2010 blz. 1 van 7 Inhoud INLEIDING... 3 HET PROGRAMMA NOIV... 3 TOEPASSING

Nadere informatie

Inleiding. Strekking van de eisen

Inleiding. Strekking van de eisen Eisen voor de programmatuur die door de centrale stembureaus wordt gebruikt ten behoeve van de vaststelling van de uitslag van verkiezingen van de leden van de Tweede Kamer, de leden van het Europees parlement,

Nadere informatie

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken

Forum Standaardisatie & Open Standaarden. Standaard samenwerken Forum Standaardisatie & Open Standaarden Standaard samenwerken Betere elektronische dienstverlening, lagere administratieve lasten, transparantere en efficiëntere overheid. Dat kan alleen door samen te

Nadere informatie

eisen voor programmatuur die gebruikt wordt bij de berekening van de uitslag van verkiezingen die vallen onder de werking van de Kieswet

eisen voor programmatuur die gebruikt wordt bij de berekening van de uitslag van verkiezingen die vallen onder de werking van de Kieswet Datum 9 april 2008 Ons kenmerk BPR2008/U52926 Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Onderdeel DGKB/BPR Inlichtingen T F Uw kenmerk Onderwerp eisen voor

Nadere informatie

Toetsingskader NORA 3.0 Principes voor samenwerking en dienstverlening Versie 0.3 27/08/2010

Toetsingskader NORA 3.0 Principes voor samenwerking en dienstverlening Versie 0.3 27/08/2010 Toetsingskader NORA 3.0 Principes voor samenwerking en dienstverlening Versie 0.3 27/08/2010 1. Inleiding 1.1 Status NORA De Nederlandse Overheids Referentie Architectuur is inmiddels een bekend en erkend

Nadere informatie

Consultatie. 1. Inleiding. 1.1 Doel Realisatielijn OpenDWR. 1.2 Proces. Realisatielijn OpenDWR Versie: 1.0 Status: vastgesteld. 1.

Consultatie. 1. Inleiding. 1.1 Doel Realisatielijn OpenDWR. 1.2 Proces. Realisatielijn OpenDWR Versie: 1.0 Status: vastgesteld. 1. Programma DWR Contactpersoon Jan Arnoud ten Cate infodwr@rijksoverheid.nl Consultatie Realisatielijn OpenDWR Versie: 1.0 Status: vastgesteld Datum 31 maart 2010 1. Inleiding 1.0 Doel DWR Het programma

Nadere informatie

Realisatielijn OpenDWR Versie: 0.9 Status: concept ter consultatie

Realisatielijn OpenDWR Versie: 0.9 Status: concept ter consultatie Programma DWR Contactpersonen Jan Arnoud ten Cate Stephan Wildeboer infodwr@rijksoverheid.nl Consultatie Realisatielijn OpenDWR Versie: 0.9 Status: concept ter consultatie Datum 3 februari 2010 1. Inleiding

Nadere informatie

ICT beleid en aanbestedingspraktijk

ICT beleid en aanbestedingspraktijk faculteit rechtsgeleerdheid recht en ict ICT beleid en aanbestedingspraktijk 1 e tussenrapportage Versie 1.0 mr. M.H.Paapst 15 november 2010 ICT beleid en aanbestedingspraktijk 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding

Nadere informatie

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in?

Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Vereniging van Nederlandse Gemeenten Onder welke voorwaarden koopt u 1,2 miljard aan ICT in? Peter Klaver Jeroen Schuuring 12 november 2015 Meer informatie via de KING website https://www.kinggemeenten.nl/

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Auteursrecht op software

Auteursrecht op software Auteursrecht op software KNX bijeenkomst 2 oktober 2012 mr. Wouter Dammers E-Mail: W.Dammers@ictrecht.nl Twitter: @WouterDammers Linked-In: https://www.linkedin.com/in/wdammers Tel: 020 66 31 941 LinkedIn

Nadere informatie

Inkoopaspecten van software

Inkoopaspecten van software Inkoopaspecten van software Mr. Judith van Bemmel SBO-ICM, Strategische Beheerorganisatie Interdepartementaal ICT Contractmanagement 31 maart, Arnhem Agenda Aanbestedingsrecht Doelstelling Basisregels

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie 1 Open standaarden in de context van het plateaumodel De

Nadere informatie

FORUM STANDAARDISATIE 10 juni 2015 Agendapunt 2. Open standaarden, lijsten Stuk 2D Intake-advies voor Dutch Revit Standard (DRS)

FORUM STANDAARDISATIE 10 juni 2015 Agendapunt 2. Open standaarden, lijsten Stuk 2D Intake-advies voor Dutch Revit Standard (DRS) FS 150610.2D FORUM STANDAARDISATIE 10 juni 2015 Agendapunt 2. Open standaarden, lijsten Stuk 2D Intake-advies voor Dutch Revit Standard (DRS) Advies Het Forum Standaardisatie wordt geadviseerd om de Dutch

Nadere informatie

Inkoopvoorwaarden en informatieveiligheidseisen. Een operationeel product op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR)

Inkoopvoorwaarden en informatieveiligheidseisen. Een operationeel product op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR) Inkoopvoorwaarden en informatieveiligheidseisen Een operationeel product op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR) Colofon Onderhavig operationeel product, behorende bij de Baseline

Nadere informatie

Aansluitvoorwaarden Diginetwerk

Aansluitvoorwaarden Diginetwerk Aansluitvoorwaarden Diginetwerk 16 december 2010, versie 1.71 Artikel 1 begrippen en afkortingen De hierna met een hoofdletter aangeduide begrippen hebben in deze Aansluitvoorwaarden de volgende betekenis:

Nadere informatie

Randvoorwaarden voor een open source desktop businesscase

Randvoorwaarden voor een open source desktop businesscase Randvoorwaarden voor een open source desktop businesscase O.D.T. Sessink Sr. Innovatiemanager CDC / IVENT / Research en Innovatiecentrum 15 maart 2010 Inhoud Een uitstapje naar de Defensie Veilig Internet

Nadere informatie

IP Businessmanager voor gevorderden

IP Businessmanager voor gevorderden IP Businessmanager voor gevorderden mobiel integratie total cost of ownership (tco) management rapportages netwerken en ict vm en hosted oplossingen business manager integratie bedrijfs applicaties voip

Nadere informatie

Modelovereenkomst. voor. de levering van een Generieke inrichting Digikoppeling adapter

Modelovereenkomst. voor. de levering van een Generieke inrichting Digikoppeling adapter Modelovereenkomst voor de levering van een Generieke inrichting Digikoppeling adapter De ondergetekenden: 1. (X), gevestigd te [], te dezen vertegenwoordigd door [] hierna te noemen: Opdrachtgever, en

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN CONSUMENTEN GET1,2 NEDERLAND B.V. Deze algemene voorwaarden zijn op 4 november 2014 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel.

ALGEMENE VOORWAARDEN CONSUMENTEN GET1,2 NEDERLAND B.V. Deze algemene voorwaarden zijn op 4 november 2014 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel. ALGEMENE VOORWAARDEN CONSUMENTEN GET1,2 NEDERLAND B.V. Deze algemene voorwaarden zijn op 4 november 2014 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel. ARTIKEL 1 DEFINITIES In deze algemene voorwaarden wordt

Nadere informatie

Integratie. Open Source Software. Diana Hoogeveen

Integratie. Open Source Software. Diana Hoogeveen Integratie Open Source Software Diana Hoogeveen BUSINESSCASE NOODZAKELIJK Open source software Het kabinet heeft het gebruik van open standaarden vanaf 2008 als norm gesteld en stimuleert het gebruik

Nadere informatie

Eindgebruikersovereenkomst Digitaal Leermiddel NBC. Algemeen

Eindgebruikersovereenkomst Digitaal Leermiddel NBC. Algemeen Eindgebruikersovereenkomst Digitaal Leermiddel NBC Algemeen Deze overeenkomst is een overeenkomst tussen u en de Stichting Nederlands Bakkerij Centrum, hierna te noemen het NBC. Lees onderstaande voorwaarden

Nadere informatie

Intranet: content-beheersystemen 1

Intranet: content-beheersystemen 1 Intranet: content-beheersystemen 1 een web-applicatie waarmee men zonder veel technische kennis op het internet/intranet kan publiceren er is een verschil tussen inhoud en presentatie inhoud verandert

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND gemeente Roermond VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 2 september 2013 datum/agendapunt B&Wvergadering: 170913/403 afdeling: Sociale Zaken Onderwerp: Aanbesteding

Nadere informatie

Inkoop en aanbesteden is maatwerk!

Inkoop en aanbesteden is maatwerk! Checklist Dit document bevat een checklist die u helpt om op de juiste wijze invulling te geven aan de inrichting van uw aanbestedingstraject na inwerkingtreding van de Aanbestedingswet. Aan de hand van

Nadere informatie

Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval

Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval Extra impuls gemeenten voor afvalpreventie en afvalscheiding huishoudelijk afval Inhoud 1. Inleiding 3 2. Opzet plannen voor ondersteuning 4 3. Plannen voor verminderen huishoudelijk restafval 5 3.1 Eisen

Nadere informatie

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Rotterdamse TerugMeld Faciliteit Presentatie NOIV congres, 24 maart 2011 Jaap Dekker CIO-office Rotterdamse TerugMeld Faciliteit 2 Agenda Waarom dit verhaal? Digimelding (voorheen TerugMeld Faciliteit). Rotterdamse TerugMeld Faciliteit

Nadere informatie

BIJLAGE 1. Implementatie Nederland Open in Verbinding Stand van Zaken per actielijn. A. Open standaarden

BIJLAGE 1. Implementatie Nederland Open in Verbinding Stand van Zaken per actielijn. A. Open standaarden BIJLAGE 1 Implementatie Nederland Open in Verbinding Stand van Zaken per actielijn A. Open standaarden 1. Het College Standaardisatie publiceert in januari 2008 een basislijst met open standaarden (checklist)

Nadere informatie

Voorstel. Afdeling : Middelen Nummer : Portefeuillehouder : Albert de Hoop Datum vergadering : Onderwerp

Voorstel. Afdeling : Middelen Nummer : Portefeuillehouder : Albert de Hoop Datum vergadering : Onderwerp Voorstel Afdeling : Middelen Nummer : Portefeuillehouder : Albert de Hoop Datum vergadering : Onderwerp : Uitbesteding ICT van samenwerkingsverband VAST aan gemeente Leeuwarden Inleiding Op 4 februari

Nadere informatie

Software en continuïteit

Software en continuïteit Software en continuïteit Jaarvergadering Orde van Advocaten 25 september 2009 Presentatie van de Vereniging Informaticarecht Advocaten (VIRA) Polo G. van der Putt, voorzitter VIRA Agenda VIRA Wat is (de

Nadere informatie

Aanbesteden door de lokale overheid (gemeente).

Aanbesteden door de lokale overheid (gemeente). Aanbesteden door de lokale overheid (gemeente). presentatie 30 mei 2016 regionale marktdag Stedendriehoek Jan Teunis Hartgers inkoopadviseur, team inkoop gemeente Apeldoorn Inkoopplatform Stedendriehoek

Nadere informatie

Het Forum Standaardisatie wordt geadviseerd om de aangemelde standaard Kerberos niet in behandeling te nemen voor opname op de lijst.

Het Forum Standaardisatie wordt geadviseerd om de aangemelde standaard Kerberos niet in behandeling te nemen voor opname op de lijst. FS 150610.2E FORUM STANDAARDISATIE 10 juni 2015 Agendapunt 2. Open standaarden, lijsten Stuk 2E Intake-advies voor Kerberos, versie 5 Advies Het Forum Standaardisatie wordt geadviseerd om de aangemelde

Nadere informatie

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties DKTP Informatie Technologie Veembroederhof 1 1019 HD Amsterdam Telefoon 020 427 52 21 Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties Voor de meeste projectgroepen die software ontwikkelen vormt

Nadere informatie

Advies 28. 2.2 De door klager gewenste (en niet verkregen) aanpassingen betreffen:

Advies 28. 2.2 De door klager gewenste (en niet verkregen) aanpassingen betreffen: Advies 28 1. Feiten 1.1 Beklaagde is een Europese niet-openbare aanbesteding gestart voor een opdracht met betrekking tot IT-dienstverlening en draadloze netwerkinfrastructuur bestaande (ondermeer) uit

Nadere informatie

(Door)ontwikkeling van de applicatie en functionaliteiten

(Door)ontwikkeling van de applicatie en functionaliteiten Hieronder is een aantal belangrijke zaken uitgewerkt rondom het Saas/Cloudmodel op basis waarvan InCtrl haar internetsoftware-omgevingen aanbiedt. Dit document is bedoeld om een algemeen beeld te krijgen

Nadere informatie

GEBRUIKERSOVEREENKOMST Versie 2.0 1 december 2011

GEBRUIKERSOVEREENKOMST Versie 2.0 1 december 2011 GEBRUIKERSOVEREENKOMST Versie 2.0 1 december 2011 Door het downloaden, installeren en/of gebruik van de Reisplanner Xtra Software of een deel daarvan, gaat Gebruiker akkoord met alle onderstaande voorwaarden

Nadere informatie

Aansluitvoorwaarden Koppelnet Publieke Sector (voorheen Basiskoppelnetwerk)

Aansluitvoorwaarden Koppelnet Publieke Sector (voorheen Basiskoppelnetwerk) Aansluitvoorwaarden Koppelnet Publieke Sector (voorheen Basiskoppelnetwerk) 2 april 2015, versie 2.1 Artikel 1 begrippen en afkortingen De hierna met een hoofdletter aangeduide begrippen hebben in deze

Nadere informatie

Open en closed source software in een win win model. Een doorbraak

Open en closed source software in een win win model. Een doorbraak Open en closed source software in een win win model Een doorbraak Probleemstelling Open en closed source software hebben beiden bestaansrecht en daarom is de vraag hoe met respect voor de verschillende

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Algemene besteksteksten ICT-standaarden

Algemene besteksteksten ICT-standaarden FS 35-12-6a Algemene besteksteksten ICT-standaarden ICT-standaarden van de pas toe of leg uit lijst Datum: 30 november 2011 Versie 1.0 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Aanleiding... 3 1.2. Leeswijzer...

Nadere informatie

BEWERKERSOVEREENKOMST BIJLAGE BIJ DE ALGEMENE VOORWAARDEN VAN VEILINGDEURWAARDER.NL INZAKE HET ONDER VERANTWOORDELIJKHEID VAN CONTRACTANT VERWERKEN VAN PERSOONSGEGEVENS VIA DE WEBSITE In het kader van

Nadere informatie

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving CEL Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving FACTSHEET CEL VERSIE 1.0 DECEMBER 2001 CEL - Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving Inhoudsopgave Wat is CEL? 1 Uitgangspunten 1 De eindgebruiker

Nadere informatie

Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP

Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Beveiligingsaspecten van webapplicatie ontwikkeling met PHP Versie 1.0 Wouter van Kuipers 7 7 2008 1 Inhoud 1 Inhoud... 2 2 Inleiding... 2 3 Probleemgebied... 3 3.1 Doelstelling...

Nadere informatie

Deze algemene voorwaarden zijn op 6 december 2012 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Groningen onder dossiernummer 50708228.

Deze algemene voorwaarden zijn op 6 december 2012 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Groningen onder dossiernummer 50708228. Algemene voorwaarden MyOrder Consumenten Deze algemene voorwaarden zijn op 6 december 2012 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Groningen onder dossiernummer 50708228. ARTIKEL 1 Definities In deze

Nadere informatie

Plan van Aanpak Pilot

Plan van Aanpak Pilot Plan van Aanpak Pilot DBK-applicaties Beproeven compatibiliteit DBK-applicaties op innovatieplatform voor de Veiligheidsregio s Status : concept Versienummer : V0.2 Datum : Augustus 2012 Blad : 2 / 6 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Bureau Forum Standaardisatie Datum: Maart 2011 Versie 0.2 Verplicht stellen van open standaarden

Bureau Forum Standaardisatie Datum: Maart 2011 Versie 0.2 Verplicht stellen van open standaarden Forum Standaardisatie Wilhelmina v Pruisenweg 104 2595 AN Den Haag Postbus 84011 2508 AA Den Haag www.forumstandaardisatie.nl FORUM STANDAARDISATIE FS31-04-03 Agendapunt: 03 Collegestukken Bijlagen: Aan:

Nadere informatie

Aanmelding van een nieuwe standaard voor de pas toe of leg uit -lijst

Aanmelding van een nieuwe standaard voor de pas toe of leg uit -lijst Aanmelding van een nieuwe standaard voor de pas toe of leg uit -lijst Voor dit type aanmelding geldt dat alle criteria van toepassing zijn en alle vragen beantwoord dienen te worden. U wordt als eerst

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015 Bedrijfsvoering De gemeenteraad van Bloemendaal Datum : 19 augustus 2015 Uw kenmerk : Ons kenmerk : 2015056815 Behandeld door : J. van der Hulst Doorkiesnummer : 023-522 5592 Onderwerp : Rapportage informatiebeveiliging

Nadere informatie

Flamingo, een open source geo viewer. De doorbraak: een nieuw beheermodel

Flamingo, een open source geo viewer. De doorbraak: een nieuw beheermodel Flamingo, een open source geo viewer De doorbraak: een nieuw beheermodel Flamingo Flamingo is eenvoudig door gebruikers zelf te configureren. Flamingo is veelzijdig in het bieden van eenvoudige toegang

Nadere informatie

Aanbestedingsdocument behorend bij EURAAN-HD-14-0393 Negometrix 14920 Levering van Servers, Storage, Netwerkcomponenten en Accessoires.

Aanbestedingsdocument behorend bij EURAAN-HD-14-0393 Negometrix 14920 Levering van Servers, Storage, Netwerkcomponenten en Accessoires. Beschrijvend document 1. INLEIDING 1.1 Algemeen Voor u ligt het Beschrijvend document behorende bij de openbare aanbesteding voor server, storage, netwerkcomponenten en accessoires. Dit betreft o.a. levering,

Nadere informatie

vervolgstappen Vooruitlopend op dit besluit zijn reeds stappen gezet om tot uitvoering van deze wettelijke taken te komen.

vervolgstappen Vooruitlopend op dit besluit zijn reeds stappen gezet om tot uitvoering van deze wettelijke taken te komen. Collegevoorstel Inleiding: Op 1 juli 2008 is de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening (nwro) van kracht geworden. Vanaf 1 januari 2010 wordt het deel van de nieuwe Wet op de ruimtelijke ordening (Wro)

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

Ronde Tafel Hergebruik en uitwisseling van software bij het Rijk'

Ronde Tafel Hergebruik en uitwisseling van software bij het Rijk' Ronde Tafel Hergebruik en uitwisseling van software bij het Rijk' 29 januari 2013 Agenda 1) Uitgangssituatie 2) Voorlopige resultaten inventarisatie 3) (markt)ontwikkelingen 4) Wat is het vraagstuk? 5)

Nadere informatie

Goedkoop is Duurkoop: De balans tussen prijs en kwaliteit in Europese Aanbestedingen

Goedkoop is Duurkoop: De balans tussen prijs en kwaliteit in Europese Aanbestedingen Goedkoop is Duurkoop: De balans tussen prijs en kwaliteit in Europese Aanbestedingen Auteur: Michiel van Hemert Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat 53 2613 BV DELFT KvK 60679905 INHOUDSOPGAVE:

Nadere informatie

Werksessie DLWO. 25 juni 2013. Nico Juist, Danny Greefhorst en Lianne van Elk

Werksessie DLWO. 25 juni 2013. Nico Juist, Danny Greefhorst en Lianne van Elk Werksessie DLWO 25 juni 2013 Nico Juist, Danny Greefhorst en Lianne van Elk Aanleidingen programma Mogelijkheden van SURFconext Ontwikkelingen rondom cloud Kansen voor samenwerking kennisinstellingen Behoeften

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Uitleg algemene structuur WTell

Uitleg algemene structuur WTell Uitleg algemene structuur WTell Brondocument C:\WebServer\Handleiding\WTellAlgemeen\WTellStructuurGlobaal.odt Versiebeheer Versie Datum Uitleg 1.0v 21-09-11 1e versie met uitleg globale structuur WTell

Nadere informatie

Leveranciers bijeenkomst

Leveranciers bijeenkomst Leveranciers bijeenkomst Deelsessie Operatie NUP Operatie NUP Even kennismaken Convenant Doorontwikkeling Software Catalogus Content Architectuur hulpmiddelen Standaardisatie en Compliancy Koppeling Business

Nadere informatie

Selectietraject van een Open-source Concernstandaard

Selectietraject van een Open-source Concernstandaard 18 Maart 2010 J.Cival Coördinator Informatiebeleid & Selectietraject van een Open-source Concernstandaard architectuur Agenda Even voorstellen Aanleiding Aanbestedingsstrategie Selectie Business case Succesfactoren

Nadere informatie

Mensink ICT Advocatuur Nieuwsbrief Oktober 2013

Mensink ICT Advocatuur Nieuwsbrief Oktober 2013 Escrow van SAAS en Cloud diensten. Marketingtechnisch niet meteen een lekkere zin om een nieuwsbrief mee te beginnen. Zeker drie woorden die nogal wat vragen oproepen. SAAS (software as a service) en Cloud

Nadere informatie

Conceptnota. ERP-MIS afdeling Documentbeheer stad Gent CDG000925

Conceptnota. ERP-MIS afdeling Documentbeheer stad Gent CDG000925 Conceptnota ERP-MIS afdeling Documentbeheer stad Gent CDG000925 Pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1 Doelstelling conceptnota... 3 1.1 De opdracht... 3 1.2 Digipolis... 3 2 Opdrachtgevend bestuur, wijze van

Nadere informatie

Code of Conduct Gateway Review

Code of Conduct Gateway Review Code of Conduct Gateway Review Den Haag, augustus 2011 Bureau Gateway, ministerie van BZK Context Gateway Reviews zijn korte onderzoeken naar grote projecten of programma s. Een bestuurlijk opdrachtgever

Nadere informatie

Regio IJmond / Gemeente Bloemendaal

Regio IJmond / Gemeente Bloemendaal Regio IJmond / Gemeente Bloemendaal --- Typo3 in Gemeenteland --- 16 juni 2007 Ernst van Altena / Gerrit Vijlbrief IJmond Beverwijk Heemskerk Uitgeest Velsen Bestuurlijke samenwerking. Uitgangspunten samenwerking

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Monitor en rankings NOiV najaar 2009 en het College Standaardisatie

Monitor en rankings NOiV najaar 2009 en het College Standaardisatie Monitor en rankings NOiV najaar 2009 en het College Standaardisatie Jaap Korpel, 24 maart 2010 Eind december 2009 is de tweede Monitor NOiV verschenen, gebaseerd op een enquête onder de ICTverantwoordelijken

Nadere informatie

Marktconsultaties in sociaal domein

Marktconsultaties in sociaal domein Marktconsultaties in sociaal domein Even voorstellen: Mr. Eugène Lobry MMC CMC Ruim 30 jaar ervaring als onderzoeker/adviseur voor gemeenten en uitvoeringsbedrijven in publiek domein Gespecialiseerd in

Nadere informatie

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl)

Open Source Software. Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software Bart van Dijk (b.van.dijk@hccnet.nl) Open Source Software (OSS) Wat is het Waarom willen we het wel (of niet) OSS voorbeelden Geschiedenis Licenties Ontwikkeling en ondersteuning Wat

Nadere informatie

NAAR EEN MEER VERPLICHTEND REGIME VOOR OPEN STANDAARDEN

NAAR EEN MEER VERPLICHTEND REGIME VOOR OPEN STANDAARDEN NAAR EEN MEER VERPLICHTEND REGIME VOOR OPEN STANDAARDEN Vraagstelling en aanleiding In het Forum Standaardisatie van 6 april jl. is gesproken over mogelijkheden om grootschalig gebruik van open standaarden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 25 733 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijs Nr. 105 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Nadere informatie

Europese aanbesteding netwerkapparatuur en diensten

Europese aanbesteding netwerkapparatuur en diensten Europese aanbesteding netwerkapparatuur en diensten Agenda Voorstellen Aanleiding van de aanbesteding Scope IGEA Deelnemende ROC s Ondersteuning Beginselen Europees aanbesteden Aanbestedingsstrategie Planning

Nadere informatie

Algemene voorwaarden gebruiksrechtovereenkomst Softwareleveranciers voor de Installatie Classificatie Structuur

Algemene voorwaarden gebruiksrechtovereenkomst Softwareleveranciers voor de Installatie Classificatie Structuur Algemene voorwaarden gebruiksrechtovereenkomst Softwareleveranciers voor de Installatie Classificatie Structuur Artikel 1 - Definities Voor de toepassing van de Overeenkomst wordt verstaan onder: a. Formulier:

Nadere informatie

Een checklist voor informatiebeveiliging

Een checklist voor informatiebeveiliging Door: De IT-Jurist Versie: 1.0 Datum: juli 2015 Hoewel bij de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is betracht, kan De IT-Jurist niet aansprakelijk worden gehouden voor de gevolgen van eventuele

Nadere informatie

Voorop lopen door vrije data

Voorop lopen door vrije data Voorop lopen door vrije data OpenStreetMap Nederland Conclusie * Vroege beschikbaarheid van vrije data levert een voorsprong ("first mover") voor Nederlandse bedrijven op, het is belangrijk dat de overheid

Nadere informatie

Inkoop- & Aanbestedingsbeleid. Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting

Inkoop- & Aanbestedingsbeleid. Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting Inkoop- & Aanbestedingsbeleid Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting 1 INLEIDING De SEV stimuleert de ontwikkeling van praktische, innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken op het gebied

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens

Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens Nota van Zienswijzen behorende bij het Bestemmingsplan Buitengebied Rucphen 2012, De Leijkens Rucphen, 7 november 2012 INHOUD; 1. Procedure 2. Ingediende zienswijzen 3. Inhoud zienswijzen en inhoudelijke

Nadere informatie

Open Standaarden en Open Source. in Nederlandse en Europese

Open Standaarden en Open Source. in Nederlandse en Europese Handleiding Open Standaarden en Open Source Software in Nederlandse en Europese Aanbestedingen Deel B Versie 2.1 Datum: 20 mei 2005 ICTU / Programma OSOSS Nieuwe Duinweg 24-26 Postbus 84011 2508 AA DEN

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis'

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' versie 30 augustus 2013 De beschikbaarheid van betrouwbare digitale overheidsinformatie is de basis voor het goed kunnen

Nadere informatie

Welke gegevens we verzamelen en waarom we die verzamelen. Hoe we die gegevens gebruiken.

Welke gegevens we verzamelen en waarom we die verzamelen. Hoe we die gegevens gebruiken. Privacybeleid Gegevens die we ontvangen Duidelijkheid en keuzemogelijkheden Gegevens die we delen Toepassing Handhaving Wijzigingen Laatst aangepast: 10 juli 2013 Doccle hecht veel belang aan het onderhouden

Nadere informatie

Verschillen in QA aanpak tussen ERP projecten en niet-erp projecten

Verschillen in QA aanpak tussen ERP projecten en niet-erp projecten Verschillen in QA aanpak tussen ERP projecten en niet-erp projecten SYSQA B.V. Almere Datum : 06 mei 2013 Status : definitief Versie : 2.0 Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 5 Overzicht

Nadere informatie

ALGEMENE VERGADERING. 25 november 2010 M&O/financiën. 11 november 2010 mw. S. Zappeij-Ploeger. Aanbesteding accountantsdiensten.

ALGEMENE VERGADERING. 25 november 2010 M&O/financiën. 11 november 2010 mw. S. Zappeij-Ploeger. Aanbesteding accountantsdiensten. VERGADERDATUM SECTOR/AFDELING 25 november 2010 M&O/financiën STUKDATUM NAAM STELLER 11 november 2010 mw. S. Zappeij-Ploeger ALGEMENE VERGADERING AGENDAPUNT ONDERWERP 7 Aanbesteding accountantsdiensten

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

Continuïteit in de cloud

Continuïteit in de cloud Continuïteit in de cloud diensten zijn tegenwoordig niet meer weg te denken uit de online wereld. Van een simpele e-maildienst tot volledige facturatieof accountantprogramma s, ondernemingen maken gebruik

Nadere informatie

Web Services for Remote Portlets (WSRP) v2.0

Web Services for Remote Portlets (WSRP) v2.0 Expertadvies Web Services for Remote Portlets (WSRP) v2.0 Auteur(s) Hugo ter Doest (NOVAY) Michael van Bekkum (TNO Informatie- en Communicatietechnologie) Datum 28 augustus 2009 Versie Versie 1.0 Status

Nadere informatie