Circuleren Doorstroom Ketenvorming. KCCpunt. Circuleren Infrastructuur. Innovatie KCC-teams. Competenties. Natuurlijk leren. Creerend leerbedrijf

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Circuleren Doorstroom Ketenvorming. KCCpunt. Circuleren Infrastructuur. Innovatie KCC-teams. Competenties. Natuurlijk leren. Creerend leerbedrijf"

Transcriptie

1 Integraal Ontwerpen en Ondernemen Vraagcreastie Vraagcreatie Circuleren Circuleren Infrastructuur Circuleren Doorstroom Ketenvorming Beroepskolom KCCpunt Innovatie KCC-teams Bedrijfs Clusters Anders leren Leren Methodisch innoveren Kenniscreatie Integraal ontwerpen Werken Competenties Creerend leerbedrijf Natuurlijk leren Leren Instroom Methodisch innoveren Anders werken Werken Productcreatie Verkorte versie

2

3 Samenvatting Door vervreemding van het bedrijfsleven en het beroepsonderwijs en de steeds verdergaande verschoolsing komt kenniscirculatie en innovatie niet op gang. Er is spraken van marktfalen. Hospitalisering van partijen door intermediaire instituties houdt dit proces in stand. Dit gecombineerd met het enkele jaren geleden door EZ vastgestelde markfalen op het gebied van ICT-benutting maakt dat er sprake is van een ernstige situatie die verklarend is voor de versnelde teruggang van de positie van Nederland in de rangorde van Lissabon. Als antwoord hierop is onder de naam Slimme Regio s afgelopen jaren een innovatieve aanpak ontwikkeld en beproefd om de kloof te dichten tussen de beroepskolom en het MKB. In deze aanpak staan de mensen centraal als drager van innovatie. Hun kennis en creatiepotentieel is de motor om te komen tot kennisproductiviteit. Met deze aanpak kan verdere verschoolsing van het beroepsonderwijs worden gestopt en de in- en doorstroom worden vergroot. Een nieuwe dynamische kennisinfrastructuur in de regio vormt hierbij de brug tussen beroepsonderwijs en het bedrijfsleven. De regionale overheid (Gemeente / Provincie) verleent hierbij een duurzame ondersteuning bij de instandhouding van kenniswegen en de maatschappelijke inbedding. Onder de naam Integraal Ontwerpen zijn afgelopen jaren voor de gehele beroepskolom (VMBO-MBO-HBO, 60% van het totaal aan studenten van OCW) nieuwe beroepscompetenties ontwikkeld die opleiden voor het bedrijf van morgen. Door deze competenties aan te vullen met de nieuwe leercompetenties kenniscreatie- en kenniscirculatie is de basis gelegd voor kennisproductiviteit naar Japans model. Kennis wordt geexternaliseerd en gemodelleerd voor hergebruik. Dit gebeurt in de praktijksituatie waarbij studenten en werknemers in teams samenwerken aan innovatieve projecten. Studenten brengen de nieuwe competenties in waarbij in het MKB-bedrijf de vernieuwingsprocessen op gang komen en aanpakkennis vanuit de bedrijven terugvloeit naar het onderwijs. Deze concurrent manier van kennisontwikkeling wordt aangeduid met methodisch innoveren en is drastisch sneller en goedkoper dan het huidige estafettemodel. De aanpak vraagt om extra ruimte en betrokkenheid van het bedrijfsleven bij het onderwijs naar model van de jaren zeventig. Werden toen de werkplaatsmachines op scholen geïntroduceerd voor maken zo zijn dat nu de creatietools gevuld met aanpakkennis ter bevordering van kennis over maken. De formule is beproefd met tientallen scholen, bedrijven en drie branches. De totale investering bedraagt tien miljoen Euro en de besparingen zijn een veelvoud daarvan. De dieptestrategie is inmiddels voltooid en de breedte strategie staat voor de deur. Een 1 e breedteproject is gepland voor de zomer van 2005 als experiment voor het opschalen van het aantal betrokken bedrijven en scholen van tientallen naar honderdtallen en voor transfer naar 3 regio s. Organisaties met landelijke dekking waaronder MKB Nederland, Kenteq en de Open Universiteit ondersteunen met expertise en innovatievouchers vanuit hun landelijke netwerken. Het project beoogt een etalagefunctie te vervullen om nieuwe inzichten rond governance te ontdekken en ontwikkelen. De aanpak is in 2004 geëtaleerd aan het innovatieplatform (Geelhoed / Grosfeld) en verwerkt in de rapporten Leijnse en Wijffels. De aanpak sluit volledig aan op de visie van W. Zegveld als het gaat om de ambities van Lissabon en het sturen op kennisproductiviteit op basis van creatiecompetenties. OCW heeft een programmadirecteur leren&werken benoemd. Het KIVI- NIRIA (J. Dekker) stelt haar netwerk van dertigduizend ingenieurs open voor opscholing van ingenieurs tot kenniswerkers. Het klimaat voor vernieuwingsprojecten is de heer Brinkhorst ingezet onder de vlag Sociale Innovatie onder regie van F. van Vught van het innovatieplatform. Het motto is kansrijke projecten de ruimte geven; van praten naar doen. Naast de vele nuttige initiatieven op verschillende fronten meent het platform IO op grond van een tiental hoofdkenmerken meerwaarde toe te kunnen voegen vanuit haar specifieke systeemaanpak. Deze aanpak heeft een tiental hoofdkenmerken Platform IO 1 Versie: 6 mei 2005

4 Hoofdkenmerken van slimme regio s. Het onderliggende operatieplan is te verkrijgen via artikelen op Tien hoofdkenmerken: voor toelichting zie de hoofdstukken 1 t/m 10 van het operatieplan. 1. Een gecombineerde aanpak van twee marktfalen; stagnatie in ICT-benutting en stagnatie in de beroepsontwikkeling en kenniscirculatie tussen scholen en bedrijven. 2. Een systeeminnovatie in de regio op micro- en mesoniveau en onder nationale regie vanuit de doelenketen: de top van Lissabon, verhogen kennisproductiviteit (Zegveld, stimuleren van kenniscreatie-competenties en creatietools en tenslotte het actief bevorderen van gedragsverandering van mensen en organisaties. 3. De nieuwe kenniswegen en bruggen in de regio zijn integraal ontwikkeld naar model van de weg- en waterwegen van de deltawerken. De methode is gebaseerd op het integraal ontwerpen en beproeven van bouwstenen in pilots met scholen, bedrijven en regionale overheden vanuit een bottom-up aanpak. De bouwstenen integreren leren en werken in de regio en zijn versnellers van sociale innovatie als proces. 4. Het opzetten van een netwerk georiënteerde nieuwe kennisinfrastructuur met borging van de doorlopende leerlijnen, clustering van bedrijven en support van regionale overheden. 5. Methodisch innoveren wordt ingezet als aanpak om te komen tot kenniscreërende en lerende organisaties door kennis te externaliseren, te combineren en te delen in teams. 6. Sociale innovaties worden actief gestimuleerd door vraagcreatie en supportcreatie vanuit procesacademies in de regio s gericht op zij-instroom, opscholen en helpdeskfuncties. 7. Inhoudelijke expertise wordt gebundeld in een MKB-beroepsinnovatie-academie voor hergebruik en de monitoring, borging en versnelling van processen. Generiek toepasbare aanpakkennis wordt vanuit een cafetariamodel via netwerken ter beschikking gesteld. 8. Informatiemodellen en woordenboeken worden landelijk geborgd als basis voor samenwerking tussen branches en de stimulering van integratieve software voor bedrijven. 9. Draagvlak is geborgd bij zowel de bedrijfs- als onderwijsbranches, MKB Nederland en bij de beroepsorganisatie KIVI NIRIA met een ingenieursnet van leden. 10. Status; een afgeronde dieptestrategie is basis voor het creëren van een 1 e breedteproject, een 1 e golf van sociale innovaties in de regio ZHZ-Rotterdam met links naar de regio s Utrecht, Zwolle en Eindhoven en zo mogelijk bij nieuwe geïnteresseerde regio s. Platform IO Woudrichemseweg 38, 4286 LB Almkerk, tel W. Troost, voorzitter, (voormalig directeur ASM Lithografie, High-Tech) J. Hak, vice voorzitter, (voorzitter GMV-FME, machinebranche) P.J. de Bont, (voormalig voorzitter UNETO-VNI, installaties) H.H. Eekels, (voormalig directeur Croon Electrotechniek) M.J. Hoefeijzers, (College van Bestuur ROC Davinci College, MBO-lijn) G.M. van der Wal, (Directeur Hogeschool Windesheim, HBO-lijn) F. Speelman, secretaris (lectoraat IO, Hogeschool van Utrecht) Raad van advies T.A.M. Lohman, (directeur Ingenieursbureau TLO, adviseur Platform IO) R.M. Cuperus, (programmamanager A+O fonds van FME-CWM, adviseur) RTO consortium J. Hylkema, (directeur IHC Holland, RTO Rijnmond met KMR, R. van der Moolen) A. Stuij, (directeur Bakker Sliedrecht Electrotechniek, RTO Drechtsteden en voorzitter van de onderwijscommissie van UNETO-VNI) W. Langens, (directeur Merewade College, VMBO-lijn ) Breedtestrategie C. Hoogendijk, G. Visser van Erp (beleidsmedewerkers beroepskolom MKB Nederland) J.W.A. van Dijk (gedeputeerde ZH, portefeuille Economie en Kennisinfrastructuur) J. Eijkelenboom, (directeur Kenteq, kenniscentrum voor technisch vakmanschap) A.J. Udink ten Cate, (directeur Onderwijs Open Universiteit) M. Houtman, (directeur Leerpark Drechtsteden, linkinig-pin naar KMR-Rijnmond) 2005 Platform IO 2 Versie: 6 mei 2005

5 Deze modellenreeks is te beschouwen als een script dat beschrijft hoe het ontwikkelen van een slim regioconcept heeft plaatsgevonden en in welk stadium deze bottom-up beweging zich nu bevindt. Het doel van een slimme regio is het vergroten van het concurrentievermogen in de regio op basis van kennisproductiviteit. In een dieptestrategie zijn integratie concepten ontwikkeld om te komen tot een betere kenniscirculatie en samenwerking tussen het MKB en het beroepsonderwijs. Geïnvesteerd is circa 10 miljoen Euro waarvan 50% door overheden en 50 % door branches. Voor de uitwerking van de concepten wordt verwezen naar hoofdstukken van het operatieplan slimme regio s (www.integraalontwerpen.nl). Het voorstel is om voor de zomer 2005 een 1e breedtepilot te starten met een etalagefunctie voor governance en sociale innovatie Platform IO 3 Versie: 6 mei 2005

6 De ontwikkeling van het concept Slimme Regio s is gestart vanuit de visitatiecommissie in 1995 bij de Hogescholen Techniek onder de naam Integraal Ontwerpen. Vanuit interviews bij 30 innovatieve bedrijven is een beeld van een kennisbedrijf ontwikkeld met de daarbij behorende nieuwe werkterreinen. Dit heeft geresulteerd in een lector, een masteropleiding en een HBO-Interfaculteit Integraal Ontwerpen. Een zelfde proces is doorlopen met MBO s en VMBO s en bedrijven. De deelnemende branches zijn de machinebouw, installatietechniek en scheepsbouw. Vervolgens is Integraal Ontwerpen verrijkt met de nieuwe leercompetenties waardoor de toepasbaarheid drastisch toenam. Tenslotte is een circulatieconcept geoperationaliseerd om KennisCreatie en Kenniscirculatie (KCC) in samenwerking tussen MKB en het beroepsonderwijs te bevorderen. De aanpak van slimme regio s is holistisch naar model van de Deltawerken. Het netwerk van waterstromen mag niet worden verzwakt door een schakel. Kennisstromen gedragen zich niet veel anders en vragen om een soortgelijke aanpak Platform IO 4 Versie: 6 mei 2005

7 Slimmer werken betreft vooral betere benutting van creatievermogen van de mens in een slim bedrijf. Dit bedrijf kenmerkt zich door vraagsturing, betere benutting van ICT, hergebruik van kennis en het leveren van kennis als toegevoegde waarde. Dit vraagt om slimme beroepscompetenties rond nieuwe werkterreinen. Life Cycle Engineering (LCE) omvat het herinrichten van processen waarbij in het ontwerp rekening wordt gehouden met alle fasen over de levenscyclus. Life Cycle Management (LCM) betreft het externaliseren en integreren van kennis over de levenscyclus voor projectbeheer. Knowledge Based Engineering (KBE) legt de basis voor kennishergebruik door kennisregels vast te leggen in productconfiguratoren. Invoering hiervan in de bedrijven leidt tot drastische voordelen. Onderwijsinstellingen blijven achter bij het oppakken van kenniskunde als hoeksteen voor innovatie. Dit vraagt om een nationaal inhaalprogramma in het bijzonder te richten op het HBO zoals aangegeven door Stichting Toekomstbeeld der Techniek, publicatie SST 62, gesupport door het KIVI-NIRIA en het bedrijfsleven Platform IO 5 Versie: 6 mei 2005

8 De bruggenhoofden VMBO, MBO en HBO symboliseren de oude kennisinfrastructuur, eilanden met een eigen cultuur en eigen doelen. Het MKB-bedrijf wordt gesymboliseerd door drie hoofdfuncties; uitvoeren, ontwikkelen en beleid. De ontwikkel- en beleidsfunctie zijn beperkt ontwikkeld doordat de kenniswegen die vanuit de universitaire wereld via het beroepsonderwijs naar het bedrijfsleven loopt geblokkeerd is door schotten. Kenniscirculatie tussen scholen onderling en tussen scholen en bedrijven komt hierdoor niet op gang. Het werken aan een nieuwe kennisinfrastructuur in de regio rond doorlopende leerlijnen en innovatieve circulatieconcepten is de inzet van Slimme Regio s. Samenwerken aan bruggen en binding. Circulatiebevordering valt nu tussen wal en schip. Er is sprake van marktfalen. Hier ligt een nieuwe taak voor de regionale overheid. Gemeente en Provincie kunnen duurzame ondersteuning verlenen bij de instandhouding van kenniswegen en de inbedding daarvan in de maatschappij. Het economisch en sociaal belang is groot. Het beroepsonderwijs maakt in volume 60% deel uit van alle door OCW gepacificeerde studenten. Investeren in deze doelgroep is van essentieel belang voor de regionale economie en voor doorstroom naar het WO Platform IO 6 Versie: 6 mei 2005

9 Na de introductie in de jaren 70 van maakmachines in het onderwijs is verschoolsing opgetreden versterkt door avoisering (algemeen vormend onderwijs) ten koste van de beroepscomponent. Scholen en bedrijven zijn hierdoor met betrekking tot de inhoud en talentontwikkeling achterop geraakt en van elkaar vervreemd. Doordat de niveaudaling parallel is opgetreden bij scholen en bedrijven is er een beperkt besef van de ernst van de situatie. Een kentering is mogelijk door een gezamenlijke aanpak. Dit vereist de onderkenning van de sleutelrol van de mens in het innoveren. De aandacht moet verschuiven naar creatiecompetenties en naar kennis over maken. Door creatietools op school te plaatsen en te vullen met aanpakkennis van innovatieve bedrijven kunnen creatiecompetenties worden ontwikkeld. Innovatie krijgt vervolgens vorm krijgen doordat studenten en werknemers samen aan innovatieve bedrijfsprestaties werken. Hierdoor wordt het MKB geïnfecteerd met nieuwe competenties en vloeit aanpakkennis terug naar het onderwijs. Deze aanpak van kennisontwikkeling is drastisch sneller en goedkoper dan het huidige estafettemodel. Op nationaal- en sectorniveau vraagt dit om sturing op kennisproductiviteit met de mens als hoeksteen Platform IO 7 Versie: 6 mei 2005

10 Het integreren van leren, werken, circuleren en zelfsturing op de werkplek vormt de hoeksteen van de kenniseconomie en legt de basis voor de ontwikkeling tot kenniswerker. In het industrieel tijdperk zijn deze mensintrinsieke functies van elkaar gescheiden en onderdrukt ten bate van de massaproductie. Herstel van de integraliteit vergt een sociale innovatie en vraagt om een nieuwe invulling van werken en leren. Zo zal het werken kantelen van taakdifferentiatie en productspecialisatie naar het denken in systemen en gehelen waarbij ICT helpt de complexiteit te beheersen. Het nieuwe werken vraagt om nieuwe leervormen met focus op zelfsturen, kenniscreatie en kenniscirculatie. De combinatie leidt tot kennisproductiviteit en versterkt de arbeidsproductiviteit. Voor scholen en bedrijven betekent dit een cultuuromslag en een noodzakelijke redesign van de organisatie. Het innovatieplatform spreekt van sociale innovatie. Het starten van opscholing tot kenniswerkers staat voor de deur en zal worden uitgevoerd door competente onderwijsinstellingen. Voor uitwerking van het paradigma zie bijlage Platform IO 8 Versie: 6 mei 2005

11 Een open en op netwerken gebaseerde kennisinfrastructuur vormt de nieuwe brugfunctie tussen beroepsonderwijs en het bedrijfsleven. De regionale overheid speelt hierin een faciliterende rol als het gaat om de kenniswegen naar model van de civiele infrastructuur. Leren en werken komt weer bij elkaar door actieve bevordering van een drietal integrerende functies; creëren, methodisch innoveren en circuleren. Creatiebevordering leidt tot aantrekkelijk onderwijs en vergroting van de instroom. Methodisch innoveren combineert de nieuwe leercompetenties met de nieuwe werkcompetenties als basis voor innovatie. Een KCCaanspreekpunt coördineert de bedrijfs- en schoolgrens overschrijdende taken. Een procesgerichte innovatieacademie verzorgt tenslotte de coachfunctie in het proces van sociale innovatie. Het maken van synergie tussen een open kennisinfrastructuur en stedelijke vernieuwing fungeert in de Drechtsteden als versneller. Multi-disciplinaire ontmoetingscentra zoals leerparken bevorderen de creativiteit en daarmee de werkgelegenheid in de steden aanzienlijk zo blijkt uit de praktijk in de USA (www.stadbv.nl) Platform IO 9 Versie: 6 mei 2005

12 Om competentie-ontwikkeling op gang te krijgen wordt het slimme leerbedrijf ingezet in het onderwijs en het bedrijfsleven. Dit digitale bedrijf is de kapstok voor aanpakkennis uit bedrijven en het creëert een virtuele praktijkruimte voor het uitvoeren van innovatieve prestaties. Zo raken de studenten goed voorbereid op innovatieve prestaties in de echte bedrijven. Voor bedrijven is het leerbedrijf een referentiemodel om stapsgewijs te vernieuwen in samenwerking met scholen. De bedrijfsfunctie integraal ondernemen maakt de ondernemer bewust met welke verbeterinnovaties het snelst gescoord kan worden en wat dit betekent voor de bedrijfsvoering. De verbeteringen vinden plaats volgens methodisch innoveren waarbij de mens zijn kenniscompetenties ontwikkelt en waarbij het bedrijf zich vernieuwt. Competenties worden uitgeruild tegen aanpakkennis. De aanpakkennis wordt in de vorm van leidraden en best-practices in creatietools ontsloten voor het onderwijs. Deze concurrent aanpak is drastisch goedkoper en sneller dan de klassieke methode van kennisontwikkeling Platform IO 10 Versie: 6 mei 2005

13 Creatietools bevatten aanpakkennis uit de praktijk, nodig om bepaalde leeropdrachten succesvol te kunnen uitvoeren. Deze aanpakkennis wordt ontleend aan Best-Practices van innovatieve bedrijven. Studenten werken in teams aan projecten met een doorlooptijd van circa zes weken. Alle stappen van het productcreatieproces worden doorlopen van klant tot sloop. Leerlingen en studenten ontwikkelen creatiecompetenties en krijgen gevoel voor ondernemen. Tijdens het project ontstaan de leervragen die op maat worden beantwoord door coaches. Resultaten worden gepresenteerd en mede beoordeeld door ouders. Leerprocessen krijgen betekenis en het leerrendement en de motivatie neemt drastisch toe. De creatietools zijn ingebed in een e-learning omgeving ter vergroting van het leerrendement. In het VMBO op het Merewade college is een bestpractisch gerealiseerd. De docenten coachen studenten die zes weken werken aan het maken van een hondekar. In het creërend leerbedrijf vindt de student generieke aanpakkennis voor de creatie van de kar. Vanuit het project ontstaan leervragen die op maat door de AVO-docenten in de rol van coach worden aangereikt. De organisatie van de school is gekanteld en de instroom neemt toe. Zie onder RTO Platform IO 11 Versie: 6 mei 2005

14 Methodisch Innoveren is te leren. De elementen zijn kenniscreatie, Integraal Ontwerpen en innovatiecreatie. Kenniscreatie beoogt het expliciteren van kennis en vraagt om een systeemkundige aanpak. Integraal Ontwerpen voegt hieraan de ontwerpkunde toe. Deze is gericht op alle aspecten over de levenscyclus van het totale systeem. Door het ontwikkelde product vervolgens te borgen en zelf toe te passen in de praktijk is pas sprake van innovatie. De innovatieprocessen worden uitgevoerd in teams waarbinnen kennis wordt ontsloten, gecombineerd en gedeeld. Al ontdekkende weg wordt een visie ontwikkeld om van daaruit meer coachend de gestelde doelen samen te realiseren. Aldus ontstaat de lerende organisatie. Deze aanpak is met succes beproefd in bedrijven en scholen en is een belangrijk vehikel in het proces van sociale innovaties. Mensen willen wel veranderen maar weten niet waar en hoe te starten. Herontwerpen is nieuw en valt te leren, het is een competentie. Leidraden en best-practices kunnen de slaagkans vergroten. Voor uitwerking van methodisch innoveren zie bijlage Platform IO 12 Versie: 6 mei 2005

15 Methodisch Innoveren is toegepast bij het herontwerpen binnen scholen en bedrijven. De methode beschermt projectleiders die te snel en te partieel aan de gang gaan en behoedt hen voor onnodige teleurstelling. In het VMBO-onderwijs (Merewade College) is een volledig herontwerp gerealiseerd op basis van nieuwe competenties en met inzet van creatietools en vraagsturing vanuit de studenten. Studenten en ouders raken gemotiveerd en de instroom neemt toe. In de machinebouw is Methodisch Innoveren toegepast bij een tiental bedrijven (www.integraalontwerpen.nl onder GMV). De grootste winsten worden behaald door het toepassen van de leercompetenties kenniscreatie en kenniscirculatie. Het betreft onder andere het externaliseren van ontwerpkennis in de offertefase van het productcreatieproces. Door deze kennis te modelleren en in een ICT-tool te stoppen kunnen offertes voor klanten factoren sneller en foutloos worden gegenereerd. In de opdrachtfase kan vervolgens routinewerk worden geautomatiseerd waardoor bijvoorbeeld een verlichtingsinstallaties in eenderde van de tijd kan worden getekend door intelligente programma s. Door reductie van ontwerpvarianten nemen maak- en installatiekosten af Platform IO 13 Versie: 6 mei 2005

16 De innovatiescan is een stuurmiddel voor de ondernemer om Methodisch Innoveren te laten landen in zijn organisatie. De uitvoering van een scan geschiedt door studenten en bedrijfsmedewerkers in teams. Zij starten met het modelleren van de bestaande situatie van het bedrijf en brengen mogelijke verbeterinnovaties in kaart. Vervolgens wordt een kansrijk verbeterscenario gekozen en als pilot uitgevoerd. De effecten voor de organisatie en de kosten en baten worden zichtbaar gemaakt. Er wordt afgesloten met een invoer- en scholingsplan. De scan schept voor de ondernemer een frame en coachfunctie voor methodisch innoveren Platform IO 14 Versie: 6 mei 2005

17 Het creëren van een doorlopende leerwegen en het circuleren van kennis zijn grensoverschrijdende activiteiten die vragen om een ketenaanpak. Het onderkennen van de verschillende circulatieloops is functioneel gebleken. De kennisloop op WO-HBO niveau richt zich op de beleidsfunctie van het MKB-bedrijf. De HBO-MBO loop richt zich op de innovatiefunctie en de VMBO-MBO loop richt zich dominant op het productcreatieproces. In iedere circulatieloop werken teams aan bedrijfsprestaties waarbij nieuwe competenties worden ingebracht in het bedrijf en aanpakkennis terugvloeit naar de scholen. Vanuit een regionale procesacademie worden processen gecoached en leervragen beantwoord. In de leerbedrijven wordt sector specifieke prestaties ontwikkeld. De daaraan verbonden ateliers richten zich op innovatieprojecten die op wens van het bedrijfsleven worden uitgevoerd en gecoached. Het Kenniscreatie- en Circulatie punt (KCCpunt) verzorgt de coördinatie en afstemming tussen de verschillende functies Platform IO 15 Versie: 6 mei 2005

18 Het opgang brengen van een sociale innovatie vereist vraagcreatie. Dit is een gefaseerde aanpak om mensen stap voor stap te verleiden tot de uiteindelijke koop van iets nieuws. Door seminars en congressen wordt men zich bewust van de kansen die de kenniseconomie biedt. Vervolgens wordt door workshops verdere interesse gekweekt om pilots te starten. In de pilots ontdekken bedrijfsmedewerkers en studenten samen waarom en waar de vernieuwingsprocessen moeten worden gestart. Naast vraagcreatie zal ook supportcreatie vorm moeten krijgen. Hieronder valt de helpdeskfunctie, het inzetten en trainen van coaches en het mobiliseren van zij-instroom. Deze taken zijn ondergebracht in de procesacademie. Vraag- en supportcreatie versnellen het proces van sociale innovatie. Dit meer marketing gericht denken is een belangrijk onderdeel van de cultuurinnovatie. Indien geen bekendheid aan iets nieuws wordt gegeven zal het niet worden verkocht. Dit geld ook voor de producten als integraal ontwerpen, methodisch innoveren en sociale innovatie. Gerichte landelijke en regionale campagnes zijn nodig het belang ervan te laten leven zodat veranderbereidheid ontstaat Platform IO 16 Versie: 6 mei 2005

19 Het Slimme Regio ontwikkeltraject kenmerkt zich door een bottom-up aanpak met ICT als enabler. Concepten op de niveaus 1, 2 en 3 aangaande creëren, innoveren en circuleren zijn inmiddels ontwikkeld en beproefd. De breedtestrategie staat voor de deur. Branches en overheid kunnen ruimte scheppen als het gaat om opschaling van het aantal scholen en bedrijven in de regio van tientallen naar honderdtallen. Wie gaat dit bekostigen en hoe zit het met governance? Wat is de rol van de collectieven en nationale overheden en hoe organiseren wie de landelijke coördinatie? Wie verzorgt het hergebruik en de verankering van de verworvenheden? Het 1e breedteproject creëert een etalagefunctie om op deze vragen een antwoord te vinden. De pilot start in 1 regio (ZHZ) en voorziet in een doorstart naar 3 regio s onder (tijdelijke) regie van het platform Integraal Ontwerpen en Ondernemen en met support vanuit het innovatieplatform. Dit te zien als een experiment waarbij een start wordt gemaakt met het kantelen van een bottom-up projectaanpak naar een beweging binnen te ontwikkelen kaders Platform IO 17 Versie: 6 mei 2005

20 Het pilotproject richt zich op het inrichten van 4 KCC-punten (KennisCreatie- en Circulatie) in Zuid-Holland-Zuid en beoogt schaalvergroting van 2 naar 10 VMBO s en van 40 naar 400 bedrijven. Er ontstaan twee typen van KCC-punten in regio s; VMBO-MBO punten die zich meer richten op instroombevordering en MBO-HBO punten die zich richten op innovatiebevordering van de bedrijven en kennisdoorstroom vanuit de TU s. Met deze innovatieve circulatiestructuur worden bruggen geslagen tussen de beroepseilanden. Er ontstaat een nieuw functioneel schanierpunt binnen het MBO. Een meer productcreatie gerichte uitstroom en een meer innovatiegerichte uitstroom. Dit vindt zijn weg in de nieuwe leerwegen die vanuit het bedrijfsmodel zijn ontwikkeld. De ervaringen zullen worden gedeeld met 3 andere regio s. Een landelijke beroepsacademie zorgt voor verankering en hergebruik van de verworvenheden, de kwaliteitsborging en de train de trainer functie. Meer samenwerking met het onderwijs gerichte Bètatechniek- platform lijkt wenselijk en synergetisch Platform IO 18 Versie: 6 mei 2005

21 Het 1e breedteproject leidt tot een nieuw beroepsgericht netwerk waarbinnen de sociale innovatie plaats vindt. Kennis en ervaringen worden in de open netwerken gedeeld en vanuit een landelijke academie vindt monitoring, coaching en kwaliteitsborging plaats. De pilot past in de ambities voor 2005 van het innovatieplatform en sluit aan bij de rapporten Leijnse en Wijffels. De pilot biedt een etalagefunctie voor governance. De eerstvolgende stap is de erkenning van de rol van het platform IO in de beroepsontwikkeling. Vervolgens is financiële ruimte nodig voor het opereren van het platform (0,5 mio) en de opstart van de beroepsinnovatieacademie (1,5 mio) als vertrekbasis en motor van het 1e breedteproject. In de nieuwe kennisinfrastructuur zijn de nieuwe concepten en de benodigde faciliteiten organisatorisch verankerd in de vorm van een tienbouwstenenplan. De bouwstenen zijn beproefd en generiek van aard. Ze kunnen op maat worden toegesneden voor de specifieke wensen van een regio. In netwerken kan van elkaar worden geleerd en kennis en ervaring wordt gedeeld en hergebruikt onder het motto; kennisgroei door delen Platform IO 19 Versie: 6 mei 2005

22 IO-Open Mind Tien bouwstenenplan voor slimme regio s 1. Sturen op kennisproductiviteit 2. Open kennisinfrastructuur in de regio 3. Methodisch innoveren in organisaties 4. KennisCreatie en Circulatieteams 5 Creërende leerbedrijven, proceskennis Nieuw paradigma Integreren leren / werken en dynamisch kenniscirculeren 6. Digitale markt en kennisplein 7. Pro-actieve vraagcreatie 8. Regionale proces-academies 9. Beroepsinnovatie-academie 10 Support van sectoren / collectieven Kennisproductiviteit 2005 Platform IO 22 Korte termijn acties: 1. Commitment innovatieplatform; vervolg op rapporten Leijnse/Wijffels 2. Erkenning rol plaform IO; anders werken / kennisproductiviteit 3. Commitment ministeries; EZ OCW (voor 1e golfproject) 4. Instellen Commissie opvoering kennisproductiviteit 5. Inrichten platform IO: 0,5 mio Euro (initiatie, planvorming, bekendheid) 6. Initiatieplan 1e golf, opstart academie: 1,5 mio Euro 7. Afstemming met lopende initiatieven in regio s (platform Beta-techniek) 2005 Platform IO 20 Versie: 6 mei 2005

23 Bijlage 1; nieuwe paradigma Leercompetenties toevoegen aan werken in MKB en beroepsonderwijs Sturen op kennisproductiviteit door integratie van leren en werken 2005 Platform IO 21 Versie: 6 mei 2005

24 2005 Platform IO 22 Versie: 6 mei 2005

25 2005 Platform IO 23 Versie: 6 mei 2005

26 2005 Platform IO 24 Versie: 6 mei 2005

27 Bijlage 2; methodisch innoveren Op weg naar de lerende organisatie in MKB en beroepsonderwijs Sturen op innovatiegroei door kennisgroei door kennisdelen 2005 Platform IO 25 Versie: 6 mei 2005

28 2005 Platform IO 26 Versie: 6 mei 2005

29 2005 Platform IO 27 Versie: 6 mei 2005

30 2005 Platform IO 28 Versie: 6 mei 2005

31 2005 Platform IO 29 Versie: 6 mei 2005

Samen Leren Innoveren

Samen Leren Innoveren Samen Leren Innoveren 2 Competentie-ontwikkeling in Bedrijven Platform Integraal Ontwerpen Na tien jaar dieptestrategie is het Platform IO rijp voor een breedtestrategie met het doel kenniscompetenties

Nadere informatie

Platform IO Integraal Ontwerpen en Ondernemen. Same Lere. Speelduur: 12. Document P.5.1.

Platform IO Integraal Ontwerpen en Ondernemen. Same Lere. Speelduur: 12. Document P.5.1. Integraal Ontwerpen en Ondernemen Same Lere Speelduur: 12 Document P.5.1. Voorwoord Dit document beschrijft een beproefd totaalplan van een nieuwe regionale kennisinfrastructuur en is een vervolg op het

Nadere informatie

Informatie AcadeMi IO

Informatie AcadeMi IO Informatie AcadeMi IO 1. Kerninformatie... 1 2. Portfolio AcadeMi IO... 2 3. Een systeeminnovatie; de verworvenheden... 4 4. Mi IO roadmap / Portfolio... 11 1. Kerninformatie De stichting AcadeMi IO is

Nadere informatie

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 TECHNUM in vogelvlucht Wat is Technum Welke participanten Waarom noodzakelijk Waar we voor staan Wat onze ambities zijn TECHNUM Zelfstandige onderwijsvoorziening

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Integraal Ontwerpen en Ondernemen

Integraal Ontwerpen en Ondernemen Integraal Ontwerpen en Ondernemen INHOUD PROLOOG... - 3-1. ANALYSE: TAYLOR VOORBIJ... - 8-1.1 CONCURRENTIEPOSITIE HERWINNEN...- 8-1.2 TECHNIEK AANTREKKELIJK MAKEN...- 9-1.3 KENNISKETEN ONTSCHOTTEN: INNOVATIEPARADOX...-

Nadere informatie

Anders werken in de Installatietechniek;

Anders werken in de Installatietechniek; Anders werken in de Installatietechniek; kennis vastleggen en hergebruiken met inzet van een virtueel installatiebedrijf (VIB). vernieuwen technologie FSV-aanpak klantgericht werken LCE-aanpak hergebruiken

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Bijlage 2. } De werkgroep Lange termijn keuzes. } De werkgroep Dynamisering van de kennisketen. } De werkgroep Dynamisering beroepsonderwijs

Bijlage 2. } De werkgroep Lange termijn keuzes. } De werkgroep Dynamisering van de kennisketen. } De werkgroep Dynamisering beroepsonderwijs Bijlage 2 Voor de invulling van de strategische agenda van het Innovatieplatform zijn verschillende werkgroepen in het leven geroepen. De werkgroepen staan onder leiding van een van de leden van het Innovatieplatform.

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

MEER RUIMTE VOOR BÈTA/TECHNIEK TALENT

MEER RUIMTE VOOR BÈTA/TECHNIEK TALENT MEER RUIMTE VOOR BÈTA/TECHNIEK TALENT Axisprogramma en Deltaplan Het gaat niet om wat ik vertel, maar om wat u hoort Jan Geurts Havenoverleg te Antwerpen, 27 april 2004 1. VAN KNELPUNTEN NAAR TALENTONTWIKKELING

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

De chemie tussen onderwijs en bedrijfsleven; een natuurlijk bondgenootschap

De chemie tussen onderwijs en bedrijfsleven; een natuurlijk bondgenootschap De chemie tussen onderwijs en bedrijfsleven; een natuurlijk bondgenootschap Kwaliteitscentrum Examinering (KCE) Het Kwaliteitscentrum Examinering beoordeelt de kwaliteit van de examens van alle beroepsopleidingen

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Van denken naar doen bij A&F

Van denken naar doen bij A&F Van denken naar doen bij A&F Human Capital Agenda A&F (Regionale) economische clusters Behoeftes studenten en (potentiële) werknemers Behoeftes bedrijven A&F Aantrekkelijk werkgeverschap en imago sector

Nadere informatie

Overzicht gespreksonderwerpen uit de afgelopen IP-vergaderingen

Overzicht gespreksonderwerpen uit de afgelopen IP-vergaderingen Bijlage 1 Overzicht gespreksonderwerpen uit de afgelopen IP-vergaderingen Vergadering van 7 juli Sociale innovatie Gesproken over sociale innovatie. Er is een eerste gesprek geweest tussen leden van de

Nadere informatie

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Overzicht succesvolle waterprojecten Vanaf 2000 wordt in Fryslân gewerkt aan de ontwikkeling van het watertechnologiecluster

Nadere informatie

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Voor zowel studenten als werkgevers is het belangrijk dat een beroepsopleiding goed aansluit op de arbeidsmarkt. Daarom werken steeds meer scholen en bedrijven

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Toelichting onderdelen VANG-programma NVRD themadag 27 november Marc Pruijn Directie Duurzaamheid Van regeerakkoord naar ketens Rutte 2: groene groei, circulaire economie Circulaire

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

De Verticale Ondernemerskolom Twente: Project 301

De Verticale Ondernemerskolom Twente: Project 301 De Verticale Ondernemerskolom Twente: Project 301 ROC van Twente - Hengelo In januari 2004 is de afdeling Handel van het toenmalige ROC Oost- Nederland, School voor Economie en ICT, locatie Hengelo - nu

Nadere informatie

MT-bijeenkomst GP/CGO workshop implementatie

MT-bijeenkomst GP/CGO workshop implementatie MT-bijeenkomst GP/CGO workshop implementatie Cees de Jong Groenhorst College Almere Almere 11-10-2011 voorstellen Cees de Jong Adviesgroep Groen beroepsonderwijs CPS Betrokken bij o.a.: Invoeren CGO VMBO,

Nadere informatie

Focus op Vakmanschap in MBO

Focus op Vakmanschap in MBO Focus op Vakmanschap in MBO Een tussenstand en een vooruitblik Rico Vervoorn beleidsadviseur btg Communicatie en Media MBO Raad Sectoraal overleg onderwijsinstellingen Hoe is het ook alweer begonnen? Februari

Nadere informatie

Student en ondernemen. Inleiding Eigen bedrijf starten Opleiding Studenten motiveren Loyal.ICT en innovatie Vragen

Student en ondernemen. Inleiding Eigen bedrijf starten Opleiding Studenten motiveren Loyal.ICT en innovatie Vragen De sprekers Student en Ondernemen (Ayvaz Keskin) Ondernemerschap en innovatie (Wim Looije) De ondernemende organisatie (Hans Verkaart) Stimulering Ondernemerschap & Innovatie (Roel Endert) Ayvaz Keskin

Nadere informatie

februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb

februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb Opdrachtbeschrijving Voor de continuering van het project Landelijke Kennisdeling, met bijzondere focus op het platform

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

CONCEPT-Business model Werkplein Campus

CONCEPT-Business model Werkplein Campus CONCEPT-Business model Werkplein Campus Introductie Stichting Werkplein Campus het Bildt De stichting Werkplein Campus wil door het innoveren van het beroepsonderwijs samen met het bedrijfsleven opleidingen

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Techniek College Rotterdam

Techniek College Rotterdam Samenwerking Albeda / Zadkine Op weg naar: Techniek College Rotterdam Kwartaallezing 26 november 2015 1 overview: Waarom Techniek College Rotterdam? en de weg tot nu toe. Beleid Focus op Vakmanschap van

Nadere informatie

Projectplan Maatschappelijke stage Graag gedaan, in de regio!

Projectplan Maatschappelijke stage Graag gedaan, in de regio! Projectplan Maatschappelijke stage Graag gedaan, in de regio! Achtergrond Wat is de aanleiding om dit project te starten? Welke ontwikkelingen zijn er en welke vraag leeft er? De scholen in de Stichting

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam

Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Afdeling Onderwijs, Jeugd en Educatie Team Onderwijs VO Hoofdlijnenakkoord voor het inrichten van een Regionaal Arrangement Beroepsonderwijs Amsterdam Betrokken partijen: De instellingen voor Beroepsonderwijs

Nadere informatie

C O N V E N A N T & A C T I E P L A N

C O N V E N A N T & A C T I E P L A N EMBARGO TOT 6 MAART 2006 15.00 UUR C O N V E N A N T & A C T I E P L A N Voorwoord In juni 2005 heeft MKB-Nederland een nota gepresenteerd over het middelbaar beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie,

Nadere informatie

Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer!

Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! brochure.indd 1 07-02-12 11:02 brochure.indd 2 07-02-12 11:02 Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! Arrix optimus is

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

Was, is of komt er aandacht voor

Was, is of komt er aandacht voor Was, is of komt er aandacht voor SoftwareKwaliteit in het onderwijs? Voorjaarsevenement TestNet 2012 Leo van der Aalst Lector Software Quality and Testing at Fontys University of Applied Sciences Locaties

Nadere informatie

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden:

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden: Op het vlak van informatie uitwisseling tussen bedrijven valt veel te verbeteren. Veel van die verbeteringen vinden hun oorzaak in het niet goed op elkaar aansluiten van de verschillende softwaretoepassingen

Nadere informatie

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland BIJLAGE: Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland Pagina 1: Effecten bij leerlingen Effecten bedrijven - onderwijs Toelichting: De percentages onder het kopje Nul zijn de uitersten

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

Innovatie: visie voor de toekomst. Siemens 2004: 45.000 onderzoekers. 6000 patenten per jaar. Elk jaar ca.10% omzet in R&D

Innovatie: visie voor de toekomst. Siemens 2004: 45.000 onderzoekers. 6000 patenten per jaar. Elk jaar ca.10% omzet in R&D * Innovatie: visie voor de toekomst Werner von Siemens 150 jaar geleden: Wie geen visie heeft, heeft morgen geen toekomst. Ik verkoop mijn toekomst niet voor de winst op korte termijn. Siemens 2004: 45.000

Nadere informatie

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt.

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Kennis in beweging eten werkt Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Weten werkt Partner in praktijkleren en personeelsontwikkeling. Dat wil Kenniscentrum GOC zijn voor alle bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 13R5271 13bst00404 Beslisdatum B&W 12 maart 2013 Dossiernummer 13.11.551 RaadsvoorstelVerbindende kracht - Samen voor elkaar: de ontwikkeling van samenkracht

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Rob Chabot & Jeroen Stoop Principal Consultants bij Novius

Rob Chabot & Jeroen Stoop Principal Consultants bij Novius 1 Seminar 22 maart 2012 Integraal Verandermanagement Grip op Verandering? Rob Chabot & Jeroen Stoop Principal Consultants bij Novius 2 1. Wat bedoelen wij met Integraal verandermanagement 2. Waarom geloven

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Inspiratie door de brede school. Pilot kunst en cultuur in de brede school van het voortgezet onderwijs 2006-2009

Inspiratie door de brede school. Pilot kunst en cultuur in de brede school van het voortgezet onderwijs 2006-2009 Inspiratie door de brede school Pilot kunst en cultuur in de brede school van het voortgezet onderwijs 2006-2009 Deelnemende scholen: CSG Calvijn Maarten Luther OSG Nieuw Zuid: Putsebocht Nova College

Nadere informatie

Strategisch Opleidingsbeleid

Strategisch Opleidingsbeleid Strategisch Opleidingsbeleid Achtergrondinformatie en tips om zelf aan de slag te gaan In deze handreiking vindt u de volgende onderwerpen: Wat is strategisch opleidingsbeleid? Hoe komt u tot strategisch

Nadere informatie

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy Retail & Leisure Academy Toekomstplan 12 februari 2015 Versie 1.1 Retail & Leisure Academy 1 Inleiding De sectoren Retail en Leisure zijn van grote economische importantie voor de regio Midden- Limburg.

Nadere informatie

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN M.11i.0419 De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN versie 02 M.11i.0419 Naam notitie/procedure/afspraak Visie op professionaliseren Eigenaar/portefeuillehouder Theo Bekker

Nadere informatie

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs Summa College maart 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: De vijf onderwijspijlers 4 Hoofdstuk 2: De vijf onderwijspijlers

Nadere informatie

Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO. Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM

Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO. Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM programma Nederland een kenniseconomie Leven lang leren Wat zijn de actuele ontwikkelingen? Wat

Nadere informatie

Groene Energie van buiten = Inspiratie voor Binnen Maarten van Woerden Jan Krol Wim Cnossen

Groene Energie van buiten = Inspiratie voor Binnen Maarten van Woerden Jan Krol Wim Cnossen 9 april 2014 Groene Energie van buiten = Inspiratie voor Binnen Maarten van Woerden Jan Krol Wim Cnossen 1 Aanleiding (1) Deelnemersaantallen staan onder druk Leven lang leren leidt onder economisch crisis

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS

Project Initiatie Document Leerwerkbedrijf KOMPAS De geaccrediteerde Stichting Kompas Nederland en ROC Leeuwenborgh Opleidingen hebben samen het initiatief genbomen om te komen tot een gemeenschappelijk leerwerkbedrijf concept. Dit leerwerkbedrijf wil

Nadere informatie

Kansen voor ondernemend onderwijs in het mbo Certificeerbare Eenheid Ondernemerschap

Kansen voor ondernemend onderwijs in het mbo Certificeerbare Eenheid Ondernemerschap Kansen voor ondernemend onderwijs in het mbo Certificeerbare Eenheid Ondernemerschap Roelf Jager en Gabry Karsdorp Ondernemen Werkwoord: (iets) gaan doen antoniem: stilzitten Een bedrijf of actie in werking

Nadere informatie

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO April 2014 Kenschets 1963 Ons onderwijsbestel 1963 (opmaat voor Mammoetwet ) Van Mammoet 1968 Industriële vormgeving: lineair

Nadere informatie

Acadin voor talenten in uw klas!

Acadin voor talenten in uw klas! Acadin voor talenten in uw klas! Dé digitale leeromgeving met uitdagend onderwijsaanbod voor talentvolle leerlingen. Acadin voor talenten in uw klas! In het Bestuursakkoord primair onderwijs (2014) staat

Nadere informatie

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg Afsprakenkader Partners in Leren en Werken in Zorg en Welzijn Zeeland ViaZorg 2014 Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad INHOUD Inleiding 1. Hoe kunnen de opleidingen kwalitatief beter en vooral uitdagender?

Nadere informatie

Collegevoorstel 236/2003. Registratienummer 3.43721/2004.0132. Fatale datum raadsbesluit 17-12-2003

Collegevoorstel 236/2003. Registratienummer 3.43721/2004.0132. Fatale datum raadsbesluit 17-12-2003 236/2003 Registratienummer 3.43721/2004.0132 Fatale datum raadsbesluit 17-12-2003 Opgesteld door, telefoonnummer Zijlstra, Tiny, 2480 Programma Onderwijs Portefeuillehouder G.J.M. van Rumund Onderwerp

Nadere informatie

Congres Logistiek Slim verbinden! Tien jaar Lectoraat Logistiek: terug- en vooruitblik

Congres Logistiek Slim verbinden! Tien jaar Lectoraat Logistiek: terug- en vooruitblik Congres Logistiek Slim verbinden! Tien jaar Lectoraat Logistiek: terug- en vooruitblik Stef Weijers, Lector Logistiek en Allianties, HAN 31 januari 2013 Anno 2012 In Logistiek is 15% van de bedrijven wel

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR?

WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? EYE OPENER AANPAK VERGROOT KWALITEITSBEWUST WERKEN IN TEAMS ALIE KAMPHUIS, MARLOES VAN BUSSEL EN IDA BONTIUS WWW.CINOP.NL 2 WIE HOUDT UW SCHOOL EEN SPIEGEL VOOR? EYE

Nadere informatie

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Simone Vermeulen Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Syntens Innovatiecentrum Nieuwe verbindingen, nieuwe business 12-10-2012 > Onafhankelijke sparringpartner voor MKB-ondernemers

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Integrerend samenwerken bij industrieel bouwen

Integrerend samenwerken bij industrieel bouwen Gedeelde kennis geeft meer markt Integrerend samenwerken bij industrieel bouwen NVTB Jaarbijeenkomst 7 november 2002 Introductie P. Huijbregts 1977 afgestudeerd aan TUE, Bouwkunde 1978 Oprichter en directeur

Nadere informatie

FME: de bindende kracht. 31 mei 2010 - Geert Huizinga

FME: de bindende kracht. 31 mei 2010 - Geert Huizinga FME: de bindende kracht 31 mei 2010 - Geert Huizinga Vereniging FME-CWM Opgericht door en voor ondernemers in de technologische-industriële sector Nederlands grootste werkgeversorganisatie in de technologisch-industriële

Nadere informatie

s-hertogenbosch, stad voor het beroepsonderwijs

s-hertogenbosch, stad voor het beroepsonderwijs s-hertogenbosch, stad voor het beroepsonderwijs Inleiding De gemeente en het onderwijs slaan de handen in elkaar. De relaties die er van oudsher zijn, worden de komende jaren uitgebouwd tot een intensieve

Nadere informatie

Profielschets. Ondernemende school

Profielschets. Ondernemende school Profielschets Ondernemende school Scholen met Succes Postbus 3386 2001 DJ Haarlem www.scholenmetsucces.nl info@scholenmetsucces.nl tel: 023 534 11 58 fax: 023 534 59 00 1 Scholen met Succes Een school

Nadere informatie

Energizing the city: Almere energy axis

Energizing the city: Almere energy axis Inhoud Energizing the city: Almere energy axis... 3 Van Noord/West naar Zuid/Ooost... 4 Energie die stroomt door de as... 5 Focus on knowledge & education... 6 Focus on innovation & experiments... 7 Focus

Nadere informatie

MentorProgramma Friesland

MentorProgramma Friesland MentorProgramma Friesland - een eigen methodiek - Thank you for believing in me before I believed in myself (Yamada) Februari 2014. Het MentorProgramma Friesland is een samenwerkingsverband van Friesland

Nadere informatie

OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen

OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen Professionaliseringsaanbod Pabo 2010 2011 OPLEIDER IN DE SCHOOL, COACH en OPLEIDINGSCOÖRDINATOR Post-HBO opleidingen Inleiding Nieuw in ons aanbod! Een vervolg op de Post-HBO Coach en opleider in de school!

Nadere informatie

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009 VISIEdocument April 2009 Innovatie in de bouw Innovatie in de bouw steeds belangrijker Innovatie is voor bouwbedrijven van steeds groter belang om zich in een snel veranderende samenleving te profileren

Nadere informatie

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PROFIEL Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, oktober 2014 Organisatie & context

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

Gezamenlijke aanpak BPV en het BPV-protocol van:

Gezamenlijke aanpak BPV en het BPV-protocol van: Gezamenlijke aanpak BPV en het BPV-protocol van: 2 Gezamenlijke aanpak BPV In de Verbeteragenda BPV van MKB Nederland en VNO-NCW is naar aanleiding van een onderzoek naar de ervaringen van leerbedrijven

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis!

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! Wat is de Opgewekte Woning Club? De Opgewekte Woning Club is een slimme aanpak welke energiezuinig wonen en verbouwen bij woningeigenaren

Nadere informatie

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies.

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Gea van Craaikamp, algemeen directeur en provinciesecretaris

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Eindrapport Stimulering beveiliging

Eindrapport Stimulering beveiliging indi-2009-12-024 Eindrapport Stimulering beveiliging Project : SURFworks Projectjaar : 2009 Projectmanager : Maurice van den Akker Auteur(s) : Maurice van den Akker Opleverdatum : december 2009 Versie

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Smart City Rotterdam. Een visie op een slimme toekomst

Smart City Rotterdam. Een visie op een slimme toekomst Smart City Rotterdam Een visie op een slimme toekomst Opdracht Deze studie is verricht in opdracht van de dienst Stadsontwikkeling van de gemeente Rotterdam. Contactpersonen voor de begeleiding van deze

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Docent als innovator. Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur

Docent als innovator. Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur Docent als innovator Symposium: Innovaties in het onderwijs? Help, mijn team wil wel! 13 november 2012, Breda PSW Danny Willems senior adviseur Een korte introductie PSW Een expertisecentrum op het terrein

Nadere informatie

Coördinator Wetenschap en Techniek

Coördinator Wetenschap en Techniek Coördinator Wetenschap en Techniek De post-hbo opleiding Coördinator Wetenschap en Techniek heeft tot doel leraren en middenkaderfunctionarissen toe te rusten met inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

Plan van Aanpak. en Edutrainers samen op weg. Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016

Plan van Aanpak. <naam school> en Edutrainers samen op weg. Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016 Plan van Aanpak en samen op weg Versie: 151027 EXPEDITIE 2015-2016 De Expeditie Er gaan 85 docenten samen op pad. Doel: De docenten en leerlingen ervaren dat de inzet van ICT een meerwaarde

Nadere informatie

DT d.d. OR d.d. B&W d.d. OR d.d. Raad Raadsdocumenten. 11 maart 2014 RIB 2014/29. Voortgang en vervolgstappen Leerstoel C2C Universiteit Twente

DT d.d. OR d.d. B&W d.d. OR d.d. Raad Raadsdocumenten. 11 maart 2014 RIB 2014/29. Voortgang en vervolgstappen Leerstoel C2C Universiteit Twente zaak_id bericht_nummer Collegevoorstel bericht_id zaak_zaaknummer Ruimte en Economie Regnr B&W dd 11 maart 2014 Openbaar Programma Ja, zonder beperkingen Innovatieve en excellente stad DT dd OR dd B&W

Nadere informatie

Brug tussen onderwijs en ondernemer. Seminar Onderwijsrelatiemanagers als belangenbehartigers 4 november 2008 Verslag van de workshops

Brug tussen onderwijs en ondernemer. Seminar Onderwijsrelatiemanagers als belangenbehartigers 4 november 2008 Verslag van de workshops Brug tussen onderwijs en ondernemer Seminar Onderwijsrelatiemanagers als belangenbehartigers 4 november 2008 Verslag van de workshops Brug tussen onderwijs en ondernemer Wie is het belangrijkst in de samenwerking?

Nadere informatie

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Royal HaskoningDHV biedt u met Virtual Design & Construction (VDC) een unieke methode om integraal

Nadere informatie

Jaarverslag 2012 Dienst P&O ROC West-Brabant

Jaarverslag 2012 Dienst P&O ROC West-Brabant Dienst Personeel & Organisatie Jaarverslag 2012 Jaarverslag 2012 Dienst P&O ROC West-Brabant Maart 2013 Dienst P&O Jaarverslag Dienst P&O 2012 Pagina 1 Voorwoord Voor de Dienst P&O was 2012 een bewogen

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

HET GELDERS ONDERWIJS MODEL

HET GELDERS ONDERWIJS MODEL HET GELDERS ONDERWIJS MODEL In dialoog over samen investeren in kwalificeren voor de toekomst! WZW, de werkgeversvereniging voor zorg- en welzijnsorganisaties in Gelderland, wil samen met al haar betrokken

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 9

Samenvatting. Samenvatting 9 Samenvatting Sinds de introductie in 2001 van lectoraten in het Nederlandse hoger beroepsonderwijs wordt aan hogescholen steeds meer gezondheidsonderzoek uitgevoerd. De verwachting is dat dit niet alleen

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Enschede, 26 januari 2012 Gido ten Dolle Programmadirecteur Ruimtelijk economische strategie en arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie