PATIËNTGERICHT ORGANISEREN VAN SNELDIAGNOSE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PATIËNTGERICHT ORGANISEREN VAN SNELDIAGNOSE"

Transcriptie

1 PATIËNTGERICHT ORGANISEREN VAN SNELDIAGNOSE TOEPASSEN VAN BEDRIJFSKUNDIGE PRINCIPES IN DE ONCOLOGIE Redactie Sanne Heintzbergen en Wim van Harten

2

3 VOORWOORD Dit boekje gaat over het verbeteren van de organisatie van de zorg voor kankerpatiënten in de allereerste fase die je als mogelijke patiënt doormaakt: het verrichten van diagnostiek, het stellen van de diagnose en het opmaken van het behandelplan. Dat ligt niet voor iedereen hetzelfde, maar de meeste mensen willen het liefst een zo kort mogelijke periode van onzekerheid. Vandaar dat dit op basis van eerdere, spaarzame initiatieven om ook in de kankerzorg met one stop shop methodes te werken, samen met KWF Kankerbestrijding/Alpe d HuZes en een viertal academische instellingen een nieuwe impuls heeft gekregen. Door sneldiagnose project matig en grootschalig in te voeren, en daarbij bedrijfsmatige technieken toe te passen, willen we ervaring opdoen. Maar wat we vooral willen, is kennis ontwikkelen om die vervolgens te kunnen delen; daarom dit boekje. Direct bij de kliniek van je keuze terecht kunnen voor state-of the-art-diagnose en behandeling als je mogelijk kanker hebt, is lang niet voor iedereen vanzelfsprekend. In Nederland is er gelukkig nog voldoende toegang tot verzekerde zorg en zorgaanbieders die effectief en doelmatig handelen. Met de toename van kankerincidentie en de introductie van screeningsprogramma s groeit het aantal te diagnosticeren patiënten. Waarom is die snelle diagnostiek in Nederland dan niet breed geregeld? Als er onbeperkt diagnostische capaciteit is dan kan iedereen dezelfde dag op een poli terecht en door het multidisciplinaire team geadviseerd worden. Doelmatigheid vraagt echter dat apparatuur en mensen goed benut worden. Als je voor een bepaald tumortype twee dagen per week een team van een zestal specialisten en verpleegkundig specialisten en ruim beschikbare diagnostische capaciteit klaar wilt hebben staan, is er ook voldoende vraag op die dagen nodig om dit qua expertise en financiën lonend te kunnen doen. Dat heeft vanuit bedrijfskundig perspectief ook met minimum patiëntenaantallen te maken. Daarnaast spelen natuurlijk andere argumenten mee in de discussie over optimale volumes, maar dat is niet het onderwerp van dit boek. Naast capaciteitsvragen staan vooral praktische organisatiekwesties het ideaal van snelle toegang en sneldiagnose in de weg. Moderne bedrijfskundige technieken kunnen een belangrijk hulpmiddel zijn bij het realiseren van betere logistiek en patiëntvriendelijke service in ziekenhuizen die qua inhoudelijke en financiële prestaties steeds meer uitgedaagd worden. Hoe sneldiagnose in een complexe omgeving te organiseren, daar gaat het om. Zonder de steun van KWF Kankerbestrijding en Alpe d HuZes - twee organisaties die steeds weer vanuit het perspectief van de patiënt hun beslissingen proberen vorm te geven - was de realisatie van deze projecten en dit boekje niet mogelijk geweest. Wij hopen dat u veel plezier beleeft aan het lezen, maar vooral inspiratie opdoet om zelf op dit gebied aan de slag te gaan. Sanne Heintzbergen, Koos van der Hoeven, Han van Krieken, Peter Siersema en Wim van Harten Amsterdam, februari

4 4

5 INHOUD Hoofdstuk 1 07 COMBINEREN VAN KLANTGERICHTHEID EN EFFICIENCY; EEN GROTE UITDAGING, ZEKER IN DE ONCOLOGIE Hoofdstuk 2 15 BEST PRACTICES EN EVIDENCE TEN AANZIEN VAN IMPLEMENTATIE VAN OPERATIONS MANAGEMENTTECHNIEKEN IN DE ONCOLOGISCHE ZORG Hoofdstuk 3 23 SNELDIAGNOSE IN HET ANTONI VAN LEEUWENHOEK Hoofdstuk 4 37 SNELDIAGNOSE IN HET UMC UTRECHT CANCER CENTER Hoofdstuk 5 59 SNELDIAGNOSE IN HET LEIDS UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM Hoofdstuk 6 75 SNELDIAGNOSE IN RADBOUDUMC CENTRUM VOOR ONCOLOGIE Hoofdstuk 7 85 HANDLEIDING EN AANBEVELINGEN VOOR IMPLEMENTATIE Bijlage STAPPENPLAN PROJECTFASES Bijlage TEMPLATE PROJECTPLAN Bijlage VOORBEELD HERONTWORPEN PROCES 5

6 6

7 HOOFDSTUK 1 COMBINEREN VAN KLANTGERICHTHEID EN EFFICIENCY; EEN GROTE UITDAGING, ZEKER IN DE ONCOLOGIE Auteurs Wim van Harten en Sanne Heintzbergen

8 DE MOGELIJKHEDEN van de medisch specialistische zorg om bij tot voor kort moeilijk behandelbare aandoeningen perspectief aan patiënten te bieden, nemen gestaag toe. Waar hart- en vaatziekten het meest levensbedreigend waren, heeft kanker die positie in Nederland inmiddels overgenomen, maar ook daar gaan de ontwikkelingen snel en is onderhand gemiddeld meer dan 60% van de patiënten vijf jaar na de eerste behandeling nog in leven. KWF Kankerbestrijding verwacht dat het aantal bevestigde gevallen van kanker in 2020 groeit naar per jaar, waar dat nu rond de ligt. De combinatie van veroudering van de bevolking en het beschikbaar komen van allerlei vormen van screening en vroegdiagnostiek, maakt dat niet alleen het aantal gediagnosticeerde gevallen van kanker toeneemt, maar dat ook de noodzaak om die diagnose uit te sluiten dan wel te bevestigen vaker dan voorheen optreedt. Het absolute aantal patiënten met een verdenking op kanker neemt daarom ook toe. Per jaar worden ongeveer mensen onderzocht met een vermoeden van kanker. Het is zaak aan deze mensen zo snel mogelijk duidelijkheid te bieden over hun eventuele aandoening en behandelmogelijkheden. Zeker als er een reële verdenking op kanker bestaat, gaat de patiënt een onzekere periode met de nodige slapeloze nachten tegemoet. Gelukkig krijgt het overgrote deel goed nieuws: afhankelijk van de tumorsoort wordt er in grofweg zeven van de tien gevallen geen kanker vastgesteld. Figuur 1.1 Diagnosestelling als onderdeel van het oncologische zorgproces Sneldiagnose, waarbij, indien medisch mogelijk de diagnose in één dag gesteld wordt, levert dus veel op. Veel onrust kan zo hopelijk voorkomen worden. Naast de stijging van het aantal kankerpatiënten is er een enorme technologische ontwikkeling op het gebied van zowel diagnostiek als interventies die niet alleen grote voordelen voor de patiënt, maar ook een fors kostenbeslag op de ziekenhuisbegroting betekent; optimaal en efficiënt gebruik van diagnostische apparatuur wordt steeds belangrijker. Het betreft, naast eenvoudiger diagnostiek, zoals echografie en microscopisch weefselonderzoek, MRI, PET/ CT en binnenkort PET/MRI-apparatuur, specifieke moleculaire pathologische deskundigheid en apparatuur zoals sequencing van DNA en RNA op muta 8

9 ties, die aanwijzingen geven voor prognose en mogelijke behandelaanpak. Bovendien is in toenemende mate een multidisciplinair team nodig dat zich op enkele tumortypes of bijvoorbeeld targeted therapy gespecialiseerd heeft; een verdere uitdaging is dat die zich over meerdere orgaan gebonden tumortypes kan uitstrekken. De organisatorische complexiteit neemt dus erg toe, terwijl optimale benutting nodig is om de kosten te beheersen. De patiëntgerichtheid kan zo maar het kind van de rekening worden. De Nederlandse ziekenhuiszorg is internationaal gezien efficiënt te noemen. In totaal geven wij rond de 12% van ons Bruto Nationaal Product aan zorg uit, waarvan de medisch specialistische zorg ongeveer een derde uitmaakt. De curatieve zorg, waar de ziekenhuiszorg een belangrijk deel van uit maakt, is internationaal gezien zelfs uitgesproken efficiënt te noemen. Kijkend naar demografische- en technologische- ontwikkelingen zal dit BNP-percentage ongetwijfeld verder stijgen, maar vanzelfsprekend is het van groot maatschappelijk belang dat zo doelmatig mogelijk met de beschikbare middelen wordt omgegaan. Oncologie maakt in veel ziekenhuizen 25 tot 30% van de omzet uit, dus investeren in kennisontwikkeling rond het organiseren van efficiënte en klantgerichte zorgverlening loont de moeite. In de Nederlandse situatie is een belangrijke rol voor het uitoefenen van de countervailing power (het bieden van tegenwicht bij de kostenontwikkeling) bij de zorgverzekeraar neergelegd en ziekenhuizen merken de laatste jaren dan ook een grote druk op het leveren van value for money. Marktwerking dwingt ziekenhuizen zich te ontwikkelen in patiëntgerichtheid en daarnaast efficiency. 1,2 Naast het gebruik van instrumenten als de CQ (Consumer Quality) index voor het meten van patiëntervaringen in de zorg, en data uit patient registries als dat van het Dutch Institute for Clinical Auditing (DICA) worden logistieke aspecten en prijsgegevens gebruikt om aanbieders te bewegen betere kwaliteit tegen een acceptabele prijs te leveren. De ontwikkeling in de richting van geconcentreerde kankerzorg en de trend om naar minimum volumenormen te komen, maakt dat deze diagnosestelling waarschijnlijk in een beperkter aantal centra plaats zal vinden. Het is daarnaast evident dat het werken met grotere aantallen patiënten het mogelijk maakt voor meerdere sessies per week een gespecialiseerd team te hebben klaarstaan. Snelle toegangstijden zijn dan beter te realiseren, maar sneldiagnose is dan nog een volgend chapiter. Met de toenemende competitie en de zelfbewustere rol van de patiënt die zich deels als consument gaat gedragen, is ook het aspect van service en klantgerichtheid steeds belangrijker aan het worden. Het wordt steeds minder geaccepteerd dat men voor een bepaalde aandoening diverse keren naar het ziekenhuis moet komen en vooraf niet voorspeld kan worden wanneer exact de diagnose en het behandeladvies beschikbaar zijn. In dit boek gaan we in 9

10 op sneldiagnose en daarvoor hebben we het onderstaande deel van het totale behandelproces afgebakend: Factoren die het behalen van de doelstellingen kunnen beïnvloeden zijn: Figuur 1.2 Onderdelen van het sneldiagnoseproces Benodigde verwijsmaterialen Frequentie SD dagen/week Wenselijkheid, medische veiligheid en patiëntvriendelijkheid Sneldiagnose bestaat uit drie onderdelen: hoe snel verloopt de verwijzing naar het ziekenhuis? Hoe vaak wordt er sneldiagnose aangeboden (frequentie) en hoe lang duurt de diagnoseduur zelf? Opgeteld vormen deze de duur van sneldiagnose. Vanuit de bij de start van het project door Alpe d HuZes opgerichte stuurgroep is per onderdeel een doelstelling gedefinieerd. Voor monodisciplinair uit te voeren klinisch diagnostisch onderzoek is snelle, one-stop-shop service nog wel eens te organiseren, maar als het om multidisciplinaire oncologische diagnostiek gaat, waar verschillende specialismen, verschillende diagnostische modaliteiten en een groot aantal polikliniek patiënten bij betrokken zijn, wordt dat een ander verhaal. Er is een belangrijke dreiging dat optimalisatie op een specifiek terrein sub optimalisatie elders of voor andere patiëntengroepen betekent. In algemene ziekenhuizen is dat al langer bekend en geldt dit bijvoorbeeld voor het effect 10

11 dat vrijhouden van voor de - in veel ziekenhuizen inmiddels georganiseerde - borstkankerpoli bestemde diagnostische slots aanvankelijk de ruimte voor andere specialismen leek te beperken. Vrijhouden van plekken in de radiologische diagnostiek of nucleaire geneeskunde voor specifieke tumortypes dient te gebeuren zonder dat patiënten met andere tumortypes of in een andere fase (extra) moeten wachten. Snelle diagnostiek voor nieuwe patiënten mag niet betekenen dat klinisch opgenomen patiënten daar onder lijden. Dat vraagt uitgekiende logistiek of een voldoende mate van overcapaciteit (maar dat is natuurlijk duurder). In een gespecialiseerd centrum is het een uitdaging ten opzichte van andere tumortypes, in een algemeen of academisch ziekenhuis de uitdaging ten opzichte van andere ziektebeelden. In beide gevallen is het dus een ingewikkeld vraagstuk. Technieken die in het bedrijfsleven worden toegepast om de logistiek en de processen te verbeteren, worden ook steeds meer in de gezondheidszorg en met name de ziekenhuiszorg ingevoerd. Wetenschappelijk is dat het domein van de bedrijfskunde of het operations management. Tot nu tot wordt dit vooral door adviesbureaus en nog maar door enkele wetenschappelijke groepen in Nederland opgepakt, zoals in Rotterdam (BMG) en in Twente (CHOIR). Erg consistent gaat het allemaal nog niet. In een inventarisatie onder Nederlandse ziekenhuizen in 2010 bleek dat er veelal diverse bedrijfskundige methoden naast elkaar gebruikt worden en dat de tools die volgens de literatuur tot bepaalde technieken behoren, zoals Lean management, Theory of Constraints of mathematische modellering, in de praktijk door elkaar gebruikt worden en niet altijd het juiste label krijgen. De resultaten houden - althans in de beleving van de respondenten - ook niet over, vooral wanneer met externe adviesbureaus gewerkt wordt. Er lijkt weinig expliciete top-down sturing op het onderwerp operations management te zijn. Tot nu toe zit er dus weinig structuur in en is de kennis daarover in ziekenhuizen beperkt en niet georganiseerd aanwezig. 3 Het is daarom belangrijk dat informatie over deze bedrijfskundige technieken en de implementatie daarvan, voor de ziekenhuissector als geheel en in brede lagen van instellingen beschikbaar komt. Daarvoor is het nodig dat de top van de instellingen zich voldoende verdiept in het health care operations management. Ook is nodig dat er meer evidence beschikbaar komt over wat state-ofthe-art organisatiemodellen zijn. Gebeurt dit niet dan houden de adviesbureaus de regie. Wetenschappelijk onderzoek over logistieke verbetering met wiskundige planningstechnieken, implementatie van systemen van tactische en operationele sturing van logistiek in complexe zorgorganisaties komt geleidelijk aan ter beschikking. Ook Michael Porter van de Harvard Business School heeft het onderwerp ontdekt, maar de eerlijkheid gebiedt wel vast te stellen, dat 20% efficiencyverbetering in de Verenigde Staten hun prestaties nog niet 11

12 op het Nederlandse niveau brengt. Wij scoren met onze ziekenhuiszorg erg goed op effectiviteit en doelmatigheid. In combinatie met patiëntgerichtheid kunnen er echter zeker een paar tandjes bij Naast professionele expertise en beschikbaarheid van up-to-date technische infrastructuur kan toepassing van bedrijfskundige technieken een belangrijke bijdrage leveren aan het daadwerkelijk patiëntgericht en nog doelmatiger organiseren van de ziekenhuiszorg. Zeker in de oncologie is dat de moeite waard! In overleg met KWF/Alpe d HuZes is ervoor gekozen een aantal voorbeeldprojecten te starten op het gebied van sneldiagnose voor kankerpatiënten. Onze ervaring is dat het best ingewikkeld maar zeker mogelijk is om aanmerkelijke verbeteringen in service en patiëntgerichtheid door te voeren, zonder dat de efficiency daar onder lijdt. Soms verbetert de efficiency zelfs doordat meer inzicht wordt verkregen in het patiëntenproces. Tevens wordt een algemene introductie gegeven over de state-of-the-art toepassing van bedrijfskundige technieken in de ziekenhuiszorg en met name bij het organiseren van efficiënte en klantvriendelijke diagnostiek. In dit boekje wordt verslag gedaan van een aantal projecten op het gebied van sneldiagnose voor kankerpatiënten die in vier ziekenhuizen zijn uitgevoerd: het Antoni van Leeuwenhoek, het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMC Utrecht) en het Radboud Universitair Medisch Centrum (Radboudumc). De volgende opzet is gekozen: in hoofdstuk 2 wordt kort ingegaan op de bekende evidence over state of the art organiseren en best practices voor implementatie van bedrijfskundige of operations managementtechnieken in de oncologische zorg. In hoofdstuk 3 tot en met 7 worden respectievelijk de cases van het Antoni van Leeuwenhoek, het UMC Utrecht, het LUMC en het Radboudumc gepresenteerd; elk met een eigen accent en presentatieformat. Het boek wordt afgesloten met een hoofdstuk met een implementatiehandleiding en adviezen over het omgaan met praktische aspecten en met name weerstanden die kunnen optreden. Want net als met zoveel verbetertrajecten: in het algemeen is iedereen wel voorstander van een andere aanpak, maar als dat betekent dat je bijvoorbeeld zelf je weekschema moet veranderen, wordt het toch een ander verhaal. 12

13 Referenties 1. IGZ. Het resultaat telt ziekenhuizen Utrecht: Inspectie voor de Gezondheidszorg, Is there a business case for quality in The Netherlands? A critical analysis of the recent reforms of the health care system. Custers, T, Arah, O.A. en Klazinga, N.S. 82(2), 2007, Health Policy, pp Exploring improvements in patient logistics in Dutch hospitals with a survey. van Lent, W.A.M., Sanders, E.M. en van Harten, W.H. 12, 2012, BMC Health Services Research, Vol

14 14

15 HOOFDSTUK 2 BEST PRACTICES EN EVIDENCE TEN AANZIEN VAN IMPLEMENTATIE VAN OPERATIONS MANAGEMENT TECHNIEKEN IN DE ONCOLOGISCHE ZORG Auteurs Wim van Harten en Sanne Heintzbergen

16 OM HOGE KWALITEIT (effectief en veilig) tegen acceptabele kosten te leveren, moeten ziekenhuizen de bezetting van hun resources verhogen en tegelijkertijd tijdige en patiëntgerichte zorg leveren. Als reactie daarop inventariseren centra methoden om service te herontwerpen, bijvoorbeeld door technieken bekend uit de bedrijfskunde of het operations management. 1,2,3,4,5 Een moderne kankerbehandeling is steeds meer toegesneden op individuele patiënten en de unieke kenmerken van hun specifieke tumor. Bij de behandeling van kanker is een groeiende groep specialisten betrokken. Vakgebieden als nucleaire geneeskunde, pathologie, moleculaire diagnostiek en radiologie werken nauw samen met medische oncologie, chirurgie en andere snijdende disciplines, en radiotherapie. Zij moeten afspraken en behandelingen op elkaar afstemmen en coördineren. Zowel de complexiteit als het succes van de kankerzorg maakt samenwerking tussen zorgverleners belangrijker dan ooit. Omdat in een doorsnee ziekenhuis al gauw 25% van de activiteiten de diagnostiek en behandeling van allerlei vormen van kanker behelst, is dit vanwege de aard van de problemen en de uitdaging vanuit organisatieperspectief een zeer relevant terrein voor de verbetering van de processen, de operations. In literatuur over operations management zijn verschillende artikelen te vinden over serviceverbetering met behulp van Lean management technieken 6, maar er is weinig evidence te vinden voor grootschalige of serviceverbetering voor meerdere tumorsoorten in een instelling. Dit is relevant, omdat verbetering in een enkele service kan leiden tot suboptimalisatie op andere plekken in de organisatie. Internationale voorbeelden zijn vaak gebaseerd op enkele tumortypen zoals sarcoom 7, kanker in de hersenen 8 en hoofd-halskanker. 9,10 Het gaat niet om een geïsoleerd verbeterproject maar om grootschalige organisatie verandering. Onderzoek heeft aangetoond dat operations research, en managementfilosofieën als Lean management, Six Sigma en benchmarking kunnen helpen bij het verbeteren van patiëntenlogistiek in de gezondheidszorg. 6,11,12,13 Van Lent et al. 2012, heeft aangetoond dat de meeste Nederlandse ziekenhuizen een combinatie van uiteenlopende managementfilosofieën en (bijbehorende) tools gebruiken. 5 Standaardisatie met behulp van zorgpaden werd door de meeste ziekenhuizen geprefereerd (48%), gevolgd door business-process re-engineering en Lean Six Sigma (beide 13%). 14 De door ziekenhuizen meest gebruikte tool was het in kaart brengen van de processen met behulp van flowcharts (94%). Minder dan 10% van de ziekenhuizen gebruikte met enige regelmaat een wiskundig instrument zoals data envelopment analyse (DEA) of een operations research techniek zoals kritieke pad-analyses. Slechts ongeveer de helft van de ziekenhuizen gaf aan hun doelen behaald te hebben op het gebied van doorlooptijden en financiële resultaten. Enerzijds kan dat positief opgevat worden (het glas is half vol...), omdat het aantoont dat uitgebreid in deze technieken 16

17 geïnvesteerd wordt. Anderzijds kan het negatief opgevat worden, omdat slechts in de helft van de gevallen ook positief effect gerapporteerd wordt terwijl er altijd interne middelen en regelmatig externe consultancy worden ingezet. De gebruikte tools (zoals flow charts of de eliminatie van waste ) werden nogal eens bij de verkeerde managementfilosofie genoemd. Tevens was er beperkt centrale sturing op dit thema en werd per ziekenhuis in de regel een aantal managementfilosofieën naast elkaar gebruikt. Belangrijke constateringen waren dat kennisontwikkeling over health care operations management op zowel management als bestuurlijk niveau noodzakelijk is en dat meer top-down sturing zichtbaar mag zijn. Voor medici blijkt healthcare operations management vaak nog een onbekend onderwerp. Uit ervaring in het Antoni van Leeuwenhoek is gebleken dat medici niet geïnteresseerd zijn in het type managementfilosofie, maar alleen in de verbeterresultaten die behaald kunnen worden voor patiënten. Te denken valt aan betere benutting van de OK, zodat er meer patiënten geopereerd kunnen worden, of aan proces redesign met een veel kortere opnameduur tot gevolg. Het lijkt dus niet zo zinvol om in de communicatie met de organisatie veel aandacht te besteden aan de gebruikte operations managementfilosofie, het doel is bepalender. Er zijn zelden objectieve normen voor een optimale organisatie en efficiënte benutting van middelen voorhanden. Benchmarking is een methode die vanuit de wetenschap is overgenomen door ziekenhuizen 11 met als doel: leren van better practices. Immers, veel projecten claimen een verbetering van tot wel 25% of 30% maar als het uitgangsniveau heel laag of het gestelde doel niet ambitieus genoeg is, wordt desondanks in vergelijking met wat mogelijk is geen betekenisvol resultaat geboekt. Een belangrijke verbetering van een lousy performance heeft een grote kans nog steeds een lousy performance te blijven! En ook: de best practice is niet altijd de best possible practice. De ervaring met benchmarking als prestatievergelijking voor ziekenhuisprocesverbeteringen is wisselend. Het gaat dan niet alleen om het vergelijken van kwantitatieve indicatoren, hoe zinvol ook, maar vooral om het vergelijken van de organisatiekenmerken en -keuzes die achter die cijfers liggen. Deze bieden handvatten voor verbetering elders. Van Lent bevestigde de bevindingen van De Korne et al. 15 : benchmarking is mogelijk en is bijvoorbeeld toegepast bij de vergelijking van de prestaties van een aantal Europese radiotherapieafdelingen en door oogziekenhuizen. Maar het is niet gemakkelijk om prestaties te vergelijken in een internationale omgeving, vooral niet als het doel is om prestatieverschillen te kwantificeren of best practices te identificeren. 17

18 Succesfactoren voor (internationale) benchmarking in operations management 14 : 1. Overtuig de interne stakeholders ervan dat andere partijen mogelijk oplossingen ontwikkeld hebben voor problemen die vertaald kunnen worden naar de eigen situatie. 2. Zorg ervoor dat het management voldoende geschikte resources beschikbaar stelt voor de benchmark. 3. Beperk de omvang van het te vergelijken probleem. 4. Bepaal criteria om de vergelijkbaarheid te verifiëren. 5. Maak een format dat gestructureerde vergelijking mogelijk maakt. 6. Gebruik kwantitatieve en kwalitatieve metingen. 7. Betrek stakeholders om consensus over indicatoren te verkrijgen, informatie te geven over beschikbare data en betrouwbaarheid, en te helpen bij datacollectie. 8. Maak simpele indicatoren. 9. Overweeg meerjarige metingen voor indicatoren met een grote jaarlijkse variatie. 10. Pas de geïdentificeerde best practices aan, zodat ze passen bij andere onderdelen van de organisatie. Veelal wordt in de te kiezen aanpak nog onvoldoende nagedacht over het niveau waarop moet worden ingegrepen. Hans et al. 16 hebben daarvoor een overzichtsschema opgesteld, waarin organisatieniveaus en managementgebieden met elkaar in verband worden gebracht. Er wordt bijvoorbeeld nogal eens aan operationele oplossingen gedacht waar tactische, middellange termijnplanning meer voor de hand ligt. De te kiezen analysetechniek of het type oplossing is ook van de exacte locatie in het framework afhankelijk. Organizational level Medical planning Resource capacity planning Managerial areas Material coordination Financial planning Strategic Research and treatment methods Case mix planning, layout planning, capacity dimensioning Supply chain and warehouse design Contracting insurance companies, investment plans Tactical Defining medical protocols Allocating time and resources to specialties, rostering Supplier selection, tendering Determining and allocating budgets, annual plans Tabel 2.1 Framework to classify planning and control in healthcare organization 16 Operational offline Operational online Diagnosis and planning of individual treatment Handling emergencies and complications Patient scheduling, workforce planning Monitoring, emergency coordination Purchasing, determining order sizes Rush ordering RNG billing Billing complication 18

19 Als het doel is geformuleerd, is het van belang de meest geëigende methode te selecteren om de verbetering te ontwerpen en te implementeren. Daarbij is een aantal methoden beschikbaar, waarvoor langzaamaan meer evidence in de literatuur beschikbaar komt. Herhaald toepassen van een combinatie van de Plan-Do-Check-Act- verbetercyclus in combinatie met proces redesignmethoden is voor onder andere de chemotherapiedagbehandeling en benutting van de radiologische diagnostiek bruikbaar gebleken om aanzienlijke efficiencyverbetering te realiseren. Operations research en mathematische technieken worden toegepast om complexe planningsvraagstukken te modelleren en op basis daarvan keuzes te maken voor de beste oplossing in de praktijk. De theoretisch best mogelijke oplossing is in de praktijk niet altijd toepasbaar of haalbaar. In het Antoni van Leeuwenhoek is bijvoorbeeld een wiskundige analyse van de voorbereidingswijze van dure geneesmiddelen uitgevoerd waarbij het verlies aan onnodig voorbereide middelen is afgezet tegen de wachttijd van patiënten; een beperkt percentage patiënten blijkt bij aankomst een voor de therapie ongunstige labuitslag te hebben. Bij voldoende grote aantallen patiënten bleek het financiële verlies zo gering dat dit een optimale combinatie van patiëntgerichtheid en kosten opleverde. In een ander project, waarover in het Journal of the Operations Research Society en Anesthesia and Analgesia is gepubliceerd en dat de Gold Medal van de Canadian operations research society won, is de afstemming tussen OK-planning en afdelingscapaciteit gemodelleerd. Het blijkt mogelijk om, op basis van groeperen van de codes van opnames/ingrepen, de bezetting van de verpleegafdelingen te voorspellen en de OK-schema s daar tactisch op aan te passen. Diverse projecten laten zien dat optimalisatie van diagnostische en interventiecapaciteit mogelijk is en uitbreiding door investeringen uitgesteld kan worden. Sociodynamische of veranderkundige aspecten zijn enorm belangrijk bij het doorvoeren van organisatieverbetering. In grote organisaties zoals ziekenhuizen vraagt de stapsgewijze aanpak van het creëren van een sense of urgency ( unfreezing ), het redesign, het doorvoeren van verbeteringen, het organiseren van commitment en de implementatie en borging ( refreezing ) de nodige aandacht. Het bereiken van grote groepen medewerkers is moeizaam met ingewikkelde boodschappen en schema s. Daarom wordt regelmatig voor versimpeling gekozen (patiëntgerichtheid en efficiency!) en scoort een aanpak zoals Lean management relatief goed. Vanuit verandermanagementperspectief is de makkelijkste oplossing die werkt, de beste oplossing. Het is belangrijk om organisatieverbetering met degelijk onderzoek te onderbouwen en hierover te publiceren in wetenschappelijke tijdschriften. 19

20 20 Dit voorkomt dat organisaties onnodig geld besteden aan het uitvinden van het eigen wiel op dit gebied, maar helpt ook bij het winnen van het vertrouwen van de medische en verpleegkundige staven. Evidence based werken is daar immers steeds meer gebruikelijk. Bovendien draagt het bij aan het belonen van succesvolle projecten. Het is daarom van belang dat in klinische tijdschriften ook ruimte wordt gegeven aan procesverbetering, en in operations managementtijdschiften meer waardering wordt gegeven aan implementatie.

21 Referenties 1. Health Operations Management: Patient flow logistics in health care. Visser, J and Beech, R. 2005, Oxon and New York: Routledge. 2. The Strategy That Will Fix Health Care. Porter, M.E. 2013, Harvard Business Review. 3. Improving the efficiency of a chemotherapy day unit: applying a business approach to oncology. van Lent, W.A.M., Goedbloed, N and van Harten, W.H. 5, 2009, Eur J Cancer, Vol. 45, pp Reducing the throughput time of the diagnostic track involving CT scanning with computer simulation. van Lent, W.A.M., et al., et al. 11, 2012, Eur J Radiol., Vol. 81, pp Exploring improvements in patient logistics in Dutch hospitals with a survey. van Lent, W.A.M., Sanders, E.M. and van Harten, W.H. 12, 2012, BMC Health Services Research, Vol Implementation of Lean and Six Sigma quality initiatives in hospitals: A goal theoretic perspective. Langabeer, J.R., et al., et al. 1, 2009, Operations Management Research, Vol. 2, pp Cancer Patient Pathways shortens waiting times and accelerates the diagnostic process of suspected sarcoma patients in Denmark. Dyrop, H.B., et al., et al. 1-2, 2013, Health Policy, Vol. 113, pp Work-up times in an integrated brain cancer pathway. Laursen, E.L. and Rasmussen, B.K. 5, 2012, Dan Med J, Vol A package solution fast track program can reduce the diagnostic waiting time in head and neck cancer. Sorenson, J.R., et al., et al. 1, 2014, Eur Arch Otorhinolaryngol, Vol. 271, pp Reduction in waiting time for diagnosis and treatment of head and neck cancer - a fast track study. Toustrup, K., et al., et al. 2011, Acta Oncologica, Vol. 50, pp International benchmarking of specialty hospitals. A series of case studies on comprehensive cancer centres. van Lent, W.A.M., de Beer, R.D. and van Harten, W.H. 10, 2010, BMC Health Services Research, Vol. 253, pp Collaborative benchmarking in health care. Mosel, D and Gift, B. 5, 1994, Jt Comm J Qual Improv, Vol. 20, pp An analysis of the academic literature on simulation and modelling in health care. Brailsford, S.C., et al., et al. 3, 2009, Journal of Simulation, Vol. 3, pp van Lent, W.A.M. Proefschrift: Improving resource capacity planning in hospitals with business approaches ISBN: Evaluation of an international benchmarking initiative in nine eye hospitals. de Korne, D.F., Sol, K.J.C.A., van Wijngaarden, J.D.H., van Vliet, E.J., Custers, T., Cubbon, M., et al , s.l. : Care Management Review, 2010, Vol. 35(1). 16. A framework for health care planning and control. In: Handbook of Health Care Systems Scheduling. Hans, E.W., Van Houdenhoven M., Hulshof, P.J.H. s.l. : Springer International Series in Operations Research & Management Science, 2011, Vol

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Tessa Bouwhuis, MSc en Martina Hoever, BSc 1 Inhoud presentatie Opdrachtformulering project sneldiagnostiek Werkwijze opzetten sneldiagnostiek Shared resources Uitwerking

Nadere informatie

Door de Bomen het Bos weer zien. Stichting Zorgpaden.nl

Door de Bomen het Bos weer zien. Stichting Zorgpaden.nl Door de Bomen het Bos weer zien Monica Grasveld 06-23 36 58 71 grasveldadvies@gmail.com Anne Marie Weggelaar 06-29 01 02 83 annemarie@weggelaar.com Stichting Zorgpaden.nl 1 2 Wat is een zorgpad? Een zorgpad

Nadere informatie

Grip op Zorgpaden. Best of both worlds!

Grip op Zorgpaden. Best of both worlds! Grip op Zorgpaden Best of both worlds! Christiaan Hol Business Partner Zorglogistiek, Amphia Ziekenhuis Robert Klingens Senior Consultant, Process Express [1] Agenda 1. Het ziekenhuis: een complexe organisatie

Nadere informatie

Van sneldiagnostiek naar snelle diagnostiek

Van sneldiagnostiek naar snelle diagnostiek Van sneldiagnostiek naar snelle diagnostiek Gréanne Leeftink PhD student, Universiteit Twente en UMC Utrecht Marina Verdaasdonk Stafadviseur afd. Pathologie UMC Utrecht Inhoud Wie zijn wij? Processen bij

Nadere informatie

WORKSHOP 21ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015

WORKSHOP 21ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015 WORKSHOP 21 ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015 H.Tefsen, MANP verpleegkundig specialist hoofd-hals oncologie J. de Heij-van den Tweel, hoofd- hals/oncologieverpleegkundige

Nadere informatie

Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm?

Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm? Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm? Prof. dr. Paul J van Diest Hoofd afdeling Pathologie, UMC Utrecht p.j.vandiest@umcutrecht.nl De diagnostische keten in de oncologie Anamnese/lichamelijk

Nadere informatie

Zorgpaden en verslavingszorg: een introductie. Lezing bij het Centrum Maliebaan op dinsdag 6 november 2012 door prof. dr.

Zorgpaden en verslavingszorg: een introductie. Lezing bij het Centrum Maliebaan op dinsdag 6 november 2012 door prof. dr. Zorgpaden en verslavingszorg: een introductie Lezing bij het Centrum Maliebaan op dinsdag 6 november 2012 door prof. dr.guus Schrijvers Introductie Inleiding Definitie Zorgpad Variantie analyse: evaluatie

Nadere informatie

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER)

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) Juni 2004 INLEIDING Voor u ligt een stappenplan dat gebaseerd is op de CBO-richtlijn

Nadere informatie

2-7-2014. 90 miljoen onnodige slapeloze nachten

2-7-2014. 90 miljoen onnodige slapeloze nachten 90 miljoen onnodige slapeloze nachten Financieel Dagblad 30 mei 2012 1 90 miljoen slapeloze nachten per jaar De doorlooptijd wordt vooral bepaald door wachten en wachten Dit is bijna altijd het geval!!

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Gaat het nu wat beter, dokter? Oratie prof.dr.ir. Erwin W. Hans

Gaat het nu wat beter, dokter? Oratie prof.dr.ir. Erwin W. Hans Gaat het nu wat beter, dokter? Oratie prof.dr.ir. Erwin W. Hans Hoogleraar Operations Management in Healthcare CTIT onderzoekscentrum CHOIR Wachtlijsten 2 Heb jij geen wachtlijst?? dan ben jij vast geen

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Zorgpaden en Zorglogistiek Een gouden combinatie

Zorgpaden en Zorglogistiek Een gouden combinatie Zorgpaden en Zorglogistiek Een gouden combinatie Het succes van verslavingszorg Utrecht, 24 april 2013 Jan Vissers EUR/iBMG Inhoud presentatie 1. De opgave voor zorgorganisaties 2. Zorgpaden en zorglogistiek

Nadere informatie

Casemanagement bij kankerpatiënten

Casemanagement bij kankerpatiënten Casemanagement bij kankerpatiënten Marieke Schreuder-Cats V&VN Oncologie Procesmanager projectteam 24 januari 2012 Aanleiding» Tekortkomingen in de ketenzorg: zorg te gefragmenteerd» Oncologische keten

Nadere informatie

PICA seminar 22 april 2013. Presentatie naar aanleiding van proefschrift Paul Joustra

PICA seminar 22 april 2013. Presentatie naar aanleiding van proefschrift Paul Joustra PICA seminar 22 april 2013 Presentatie naar aanleiding van proefschrift Paul Joustra Hoe om te gaan met fluctuaties in ziekenhuisprocessen teneinde de toegankelijkheid op een efficiënte manier te verbeteren?

Nadere informatie

Hoe houden we de gezondheidszorg bemensbaar?

Hoe houden we de gezondheidszorg bemensbaar? Hoe houden we de gezondheidszorg bemensbaar? Richard J. Boucherie CHOIR: Center for Healthcare Operations Improvement & Research Symposium LSSH, 24/06/2014 20140407 r.j.boucherie@utwente.nl / www.utwente.nl/choir

Nadere informatie

Trial and Error - Acht jaar procesverbeteren

Trial and Error - Acht jaar procesverbeteren Trial and Error - Acht jaar procesverbeteren Trial and Error - Acht jaar procesverbeteren Start Lean Six Sigma UMCG at the Universitair Medisch Centrum Groningen dr. Gerard Niemeijer CMC g.c.niemeijer@umcg.nl

Nadere informatie

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen.

Praktijkplein Titel: Toepassing: Koppeling met het Operational Excellence Framework: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Praktijkplein Titel: Implementatiemethodieken: ontwerpen en ontwikkelen. Toepassing: Beknopte samenvatting van twee implementatiemethodieken en hun toepassing bij het implementeren van een operational

Nadere informatie

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc.

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. INhoud Toename overleving meer patienten leven langer met kanker Effecten en behoeften na kankerbehandeling? Survivorship

Nadere informatie

TOPCLASS HOSPITAL CAPACITY MANAGEMENT

TOPCLASS HOSPITAL CAPACITY MANAGEMENT TOPCLASS HOSPITAL CAPACITY MANAGEMENT HOTflo Academy is een onderdeel van HOTflo Company HOTFLO ACADEMY Bewustwording, expertise en vaardigheden vormen de basis voor verandering. Op basis hiervan is de

Nadere informatie

Center for Healthcare Operations Improvement & Research www.utwente.nl/choir

Center for Healthcare Operations Improvement & Research www.utwente.nl/choir Zorglogistiek / Operations Management onderzoek in Universiteit Twente s multi-disciplinaire onderzoekscentrum: Center for Healthcare Operations Improvement & Research www.utwente.nl/choir e.w.hans@utwente.nl

Nadere informatie

Leeswijzer diagnose mammacarcinoom binnen 5 dagen Publicatie: Leeswijzers. 1. Diagnose mammacarcinoom binnen vijf werkdagen

Leeswijzer diagnose mammacarcinoom binnen 5 dagen Publicatie: Leeswijzers. 1. Diagnose mammacarcinoom binnen vijf werkdagen Leeswijzer diagnose mammacarcinoom binnen 5 dagen Publicatie: Leeswijzers 1. Diagnose mammacarcinoom binnen vijf werkdagen 2. Externe verantwoording In het kader van de Kwaliteitswet Zorginstellingen leggen

Nadere informatie

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Green Order voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case 18 mei 2011 Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Zorgpaden en sneldiagnostiek: Wat heb je eraan? een introductie Lezing op het medical PHIT congres op 3 oktober

Zorgpaden en sneldiagnostiek: Wat heb je eraan? een introductie Lezing op het medical PHIT congres op 3 oktober Zorgpaden en sneldiagnostiek: Wat heb je eraan? een introductie Lezing op het medical PHIT congres op 3 oktober Guus Schrijvers Introductie Inleiding Definitie Zorgpad Variantie analyse: evaluatie & patiëntspecifieke

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Normering Chirurgische Behandelingen

Normering Chirurgische Behandelingen Normering Chirurgische Behandelingen Versie 1.0 Januari 2011 I. Inleiding De Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH) is de beroepsvereniging van chirurgen in Nederland. In de NVvH participeren zeven

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

Reduceren van variabiliteit van vraag en aanbod in de zorg

Reduceren van variabiliteit van vraag en aanbod in de zorg RUG1 05-02-2010 1 Reduceren van variabiliteit van vraag en aanbod in de zorg Taco van der Vaart (FEB) Marcel de Jong (SYNZO) 2 Even voorstellen Taco van der Vaart UHD Operations Management Directeur onderzoeksinstituut

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis Strategisch beleidsplan 2010-2015 Slingeland Ziekenhuis Voorwoord Voor u ligt de verkorte uitgave van het Strategisch Beleidsplan 2010-2015 van ons ziekenhuis. Deze uitgave is speciaal voor u als medewerker

Nadere informatie

Borstkanker? meander medisch centrum. Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen. www.meandermedischcentrum.

Borstkanker? meander medisch centrum. Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen. www.meandermedischcentrum. Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen meander medisch centrum www.meandermedischcentrum.nl Inleiding Uw huisarts heeft u doorverwezen naar de mammapoli van

Nadere informatie

Zorgpaden in de praktijk. Reflectie vanuit Zorglogistiek. Activiteiten Expertisecentrum. Inhoud

Zorgpaden in de praktijk. Reflectie vanuit Zorglogistiek. Activiteiten Expertisecentrum. Inhoud Zorgpaden in de praktijk Reflectie vanuit Zorglogistiek Activiteiten Expertisecentrum Congres 24 november 2009 Prof.dr.ir. Jan Vissers Dr.ir. Sylvia Elkhuizen Inhoud Ontwikkeling van zorgpaden in de praktijk

Nadere informatie

informatie over uw zorgpad borstkanker

informatie over uw zorgpad borstkanker informatie over uw zorgpad borstkanker Oncologisch Centrum Amsterdam Oncologisch Centrum Amsterdam is het grootste oncologisch samenwerkingsverband van Amsterdam, een initiatief van BovenIJ ziekenhuis,

Nadere informatie

Lean Six Sigma Black Belt als pakket (Blended)

Lean Six Sigma Black Belt als pakket (Blended) Lean Six Sigma Black Belt als pakket (Blended) 8 Maanden ICM biedt u de mogelijkheid om het Lean Six Sigma Black Beltdiploma als pakket in 8 maanden tijd te te behalen. U start met Lean Six Sigma Green

Nadere informatie

ENTHOUSIASTE PATIËNTEN? UW ÉN ONZE ZORG

ENTHOUSIASTE PATIËNTEN? UW ÉN ONZE ZORG ENTHOUSIASTE PATIËNTEN? UW ÉN ONZE ZORG OP WEG NAAR KWALITEITSVERBETERING Patiënten krijgen steeds meer keuzevrijheid en kunnen meer invloed uitoefenen op de door hen gewenste zorg. Vanwege deze keuzevrijheid

Nadere informatie

VOICE OF THE CUSTOMER

VOICE OF THE CUSTOMER 4/20/ E-BOOK VOICE OF THE CUSTOMER Gratis e-book leansixsigmatools.nl Introductie Bij Six Sigma staat het denken vanuit de behoeften van de klant centraal. Juist de vertaling van de stem(men) van de klant(en)

Nadere informatie

Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn. Hans Nortier 24-01-2013

Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn. Hans Nortier 24-01-2013 Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn Hans Nortier Nazorg Nazorg is een essentieel onderdeel van individuele patiëntenzorg na behandeling voor kanker Nazorg behelst voorlichting, begeleiding, ingaan

Nadere informatie

TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK

TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK NUT VAN TIJDSTUDIES VOOR HET METEN VAN VERSPILLINGEN Good enough never is TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK Het nut van tijdstudies voor het meten van verspillingen Auteur Drs. Carla van der Weerdt RA is managing

Nadere informatie

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg NFU-master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg 2016-2018 De master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg De zorg heeft initiatiefnemers en leiders in kwaliteit en veiligheid van zorg nodig.

Nadere informatie

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking B&C Bout&Co structuur in samenwerking Centre of expertise voor samenwerking Centre of expertise Bout & Co vergroot de performance door verbetering van de structuur in samenwerking tussen ondernemingen,

Nadere informatie

Vintura. Optimaliseren follow-up na kankerbehandeling; Beter, patiëntvriendelijker en goedkoper!

Vintura. Optimaliseren follow-up na kankerbehandeling; Beter, patiëntvriendelijker en goedkoper! Vintura Optimaliseren follow-up na kankerbehandeling; Beter, patiëntvriendelijker en goedkoper! Vintura, 2014 Optimaliseren follow-up na kankerbehandeling; Beter, patiëntvriendelijker en goedkoper! De

Nadere informatie

Zorglogistiek - state of the art ontwikkelingen en uitdagingen

Zorglogistiek - state of the art ontwikkelingen en uitdagingen Zorglogistiek - state of the art ontwikkelingen en uitdagingen Dag van de zorglogistiek Utrecht, 16 december 2014 Jan Vissers EUR/iBMG Inhoud presentatie 1. Zorglogistiek, 10 jaar na Bakker 2. Waarom zijn

Nadere informatie

Zorgpad pancreascarcinoom in beeld. 1 september 2014

Zorgpad pancreascarcinoom in beeld. 1 september 2014 Zorgpad pancreascarcinoom in beeld 1 september 2014 Zorgpad pancreascarcinoom in beeld PATIENT EN NAASTE DEDICATION TOEGANG EN DOORLOOPTIJDEN AFSTEMMING STANDAARDISATIE CONTINU BIJSTUREN EN VERBETEREN

Nadere informatie

Kenniscentrum patiëntenlogistiek VUmc-VU

Kenniscentrum patiëntenlogistiek VUmc-VU Kenniscentrum patiëntenlogistiek VUmc-VU Prof. Dr. Ger Koole Hoogleraar Optimalisatie van Bedrijfsprocessen VU, Faculteit der Exacte Wetenschappen Wat is er al gebeurd: een terugblik (1) Deelname VUmc

Nadere informatie

Managing Variability. Agenda. Wat is variabiliteit Management of Variability Program Effecten van variabiliteit Illustraties

Managing Variability. Agenda. Wat is variabiliteit Management of Variability Program Effecten van variabiliteit Illustraties Managing Variability Agenda Wat is variabiliteit Management of Variability Program Effecten van variabiliteit Illustraties Wat is variabiliteit Ziekenhuizen zijn continu op methoden om de kwaliteit, veiligheid,

Nadere informatie

Figuur 1 Model Operational Excellence

Figuur 1 Model Operational Excellence 1. Management samenvatting Ondanks de groeiende populariteit process redesign, is er maar weinig bekend over de strategieën die organisaties kunnen volgen om te bereiken. Een redesign strategie specificeert

Nadere informatie

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index 110309.08/03 Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index Inleiding In oktober 2007 is het Landelijk Zorgsysteem Veteranen (LZV) van start gegaan. Het LZV

Nadere informatie

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking?

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Jeroen van Oostrum Hoofd Business Intelligence Center 24 november 2009 Stellingen Stelling 1: Patiëntuitkomstmaten, zoals heropnames, complicaties en patiënttevredenheid,

Nadere informatie

Evaluatieverslag deelproject Vraagsturing op basis van OER November 2008 - December 2009

Evaluatieverslag deelproject Vraagsturing op basis van OER November 2008 - December 2009 Evaluatieverslag deelproject Vraagsturing op basis van OER November 2008 - December 2009 Inleiding Het doel van Omkeer 2.0 is samen te vatten als: kijken hoe zorg en zorgvraag in elkaar steken en hoe dit

Nadere informatie

Big Data. Gaat het iets voor de zorg betekenen? Dr N.S. Hekster 18 maart 2015. Big Data in de Zorg. 2015 IBM Corporation

Big Data. Gaat het iets voor de zorg betekenen? Dr N.S. Hekster 18 maart 2015. Big Data in de Zorg. 2015 IBM Corporation Big Data Gaat het iets voor de zorg betekenen? Dr N.S. Hekster 18 maart 2015 1 Introductie Spreker Nicky Hekster Technical Leader Healthcare & LifeSciences IBM Nederland BV Johan Huizingalaan 765 1066

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

Update PICA + Lean mgmt, wiskundig modelleren en gezond verstand. Ger Koole

Update PICA + Lean mgmt, wiskundig modelleren en gezond verstand. Ger Koole Update PICA + Lean mgmt, wiskundig modelleren en gezond verstand Ger Koole Update PICA Seminar René Bekker & Isabelle Klaasse Bos Inbedding sneldiagnostiek Annemieke v Dongen op SEH projecten VU-CC Toekomst

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Sense Template. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Sense Template BluefieldFinance Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie Opgericht 2007 Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met

Nadere informatie

Q&A Kwaliteitsvenster - Communicatie

Q&A Kwaliteitsvenster - Communicatie Q&A Kwaliteitsvenster - Communicatie Q Wat is het Kwaliteitsvenster? A Het Kwaliteitsvenster geeft patiënten op een heldere en eenduidige manier inzicht in de ziekenhuisbrede kwaliteit van zorg. Aan de

Nadere informatie

Tactisch plannen Peter de Haan

Tactisch plannen Peter de Haan Tactisch plannen Peter de Haan Even voorstellen U Peter de Haan Universiteit Twente Toegepaste Wiskunde ORTEC Sen. Solution Architect 2 Agenda Wat is tactisch plannen Voorbeelden van tactisch plannen Hoe

Nadere informatie

Medische Technologie van de Toekomst. 11 oktober 2012 Universiteit Twente Hein G. Gooszen UMC St Radboud, Nijmegen

Medische Technologie van de Toekomst. 11 oktober 2012 Universiteit Twente Hein G. Gooszen UMC St Radboud, Nijmegen Medische Technologie van de Toekomst 11 oktober 2012 Universiteit Twente Hein G. Gooszen UMC St Radboud, Nijmegen Modernste OK Centrum Nederland 10 OK s Logistiek 6+4 OK s Standaard OK MRI BrachyTh 6+4

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Lean- & Proces Management De cursus Lean & Process Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties Benefits Management Continue verbetering van bedrijfsprestaties Agenda Logica 2010. All rights reserved No. 2 Mind mapping Logica 2010. All rights reserved No. 3 Opdracht Maak een Mindmap voor Kennis Management

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version Introductie Quickscan De financiële organisatie moet, net zo als alle andere ondersteunende diensten, volledig gericht zijn

Nadere informatie

Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht

Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht BPM Round Table, TU Eindhoven 11 juni 2012 René de Gier 1 Het UMC Utrecht is een internationaal toonaangevend universitair medisch centrum waarin kennis

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 2 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

Lean Labs. Benjamin Kemper (b.p.h.kemper@uva.nl) Six Sigma, Lean, en innovatie. Consultant en trainer IBIS UvA

Lean Labs. Benjamin Kemper (b.p.h.kemper@uva.nl) Six Sigma, Lean, en innovatie. Consultant en trainer IBIS UvA Lean Labs Six Sigma, Lean, en innovatie Benjamin Kemper (b.p.h.kemper@uva.nl) Consultant en trainer IBIS UvA Onderzoeker Kwantitatieve Economie Universiteit van Amsterdam Instituut voor Bedrijfs- en Industriële

Nadere informatie

Logistiek management in de gezondheidszorg

Logistiek management in de gezondheidszorg Katholieke Universiteit Leuven Faculteit Geneeskunde Departement Maatschappelijke Gezondheidszorg Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap Master in management en beleid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Richtlijn Herstel na kanker: aanzet tot nazorginnovatie

Richtlijn Herstel na kanker: aanzet tot nazorginnovatie Richtlijn Herstel na kanker: aanzet tot nazorginnovatie drs. Brigitte Gijsen, b.gijsen@iknl.nl adviseur productontwikkeling - programmaleider Herstel na kanker, IKNL Inhoud Oncologie: cijfers en ontwikkelingen

Nadere informatie

Parallelsesssie "Lean bij Aon Nederland"

Parallelsesssie Lean bij Aon Nederland Parallelsesssie "Lean bij Aon Nederland" Lean succesvol implementeren zonder grootscheeps veranderprogramma!! Peter Dijkstra, Senior Business Consultant, @PDleanAon Rob de Bruin, Managing Director Afdeling

Nadere informatie

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg binnen het st. Anna Ziekenhuis en de eerste lijn Input huidig procesverloop: Doorlopen

Nadere informatie

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Blauwdruk voor succesvol FM Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Inhoud Voorwoord Planning en control voor facilitaire organisaties

Nadere informatie

Alliantie Regionale TopZorg. Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland

Alliantie Regionale TopZorg. Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland Alliantie Regionale TopZorg Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland Inhoud Alliantie Regionale TopZorg Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland De kwaliteitswinst van samenwerking

Nadere informatie

HealthRatio Integrated Planning

HealthRatio Integrated Planning HealthRatio Integrated Planning HIP is de alles in één oplossing voor uw besturing: Begroten, plannen, prognosticeren en rapportage Financieel, Productie en Middelen (FTE, OK, Bedden) Geïntegreerde kostprijscalculatie

Nadere informatie

Nij Smellinghe loopt vooruit

Nij Smellinghe loopt vooruit Management Opdracht VvAA MBA Management Opdracht: Het optimaliseren van de afdeling orthopedie van het Nij Smellinghe Ziekenhuis vanuit het oogpunt van organisatie, service en kostenreductie door introductie

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

PQR Lifecycle Services. Het begint pas als het project klaar is

PQR Lifecycle Services. Het begint pas als het project klaar is PQR Lifecycle Services Het begint pas als het project klaar is IT wordt een steeds crucialer onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. Waar u ook bent, het moet altijd beschikbaar en binnen bereik zijn.

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Doelmatigheid van de hoorzorg

Doelmatigheid van de hoorzorg Doelmatigheid van de hoorzorg Ir. J.G. Dingemanse, klinisch fysicus audioloog Dr. R.M. Metselaar, KNO arts Erasmus MC Belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Het kan in het Martini ziekenhuis, efficiency en kwaliteit gaan samen. CQi-Ziekenhuizen van meten naar actie 9 oktober 2012 Patrick Wennekes

Het kan in het Martini ziekenhuis, efficiency en kwaliteit gaan samen. CQi-Ziekenhuizen van meten naar actie 9 oktober 2012 Patrick Wennekes Het kan in het Martini ziekenhuis, efficiency en kwaliteit gaan samen CQi-Ziekenhuizen van meten naar actie 9 oktober 2012 Patrick Wennekes Inhoud Introductie Lean Six Sigma Project ontslag procedure (door:

Nadere informatie

Orbis Online. De ontwikkeling van een logistiek voorspelbaar diagnose en behandeltraject met een geïntegreerd EPD ondersteund door ICT

Orbis Online. De ontwikkeling van een logistiek voorspelbaar diagnose en behandeltraject met een geïntegreerd EPD ondersteund door ICT Orbis Online De ontwikkeling van een logistiek voorspelbaar diagnose en behandeltraject met een geïntegreerd EPD ondersteund door ICT De Orbis filosofie Pro actief werken Vraaggestuurde integrale capaciteitsplanning

Nadere informatie

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance

SIS FINANCE. voor professionals door professionals. consulting. interim management. finance professionals SIS. finance FINANCE consulting interim management professionals over sis... duurzame relaties met onze opdrachtgevers gebaseerd op kennis van zaken, commitment en oplossingsgerichtheid. Finance is een middelgroot

Nadere informatie

Het meten van performantie in het operatiekwartier. Project HIPS

Het meten van performantie in het operatiekwartier. Project HIPS Het meten van performantie in het operatiekwartier Project HIPS Samenwerking Doelstelling 3 Dashboard Een dashboard brengt een organisatie zijn KPI s in één enkele display (Lapointe 2005). Ontwerpen van

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model Ketenbesturing Meten is weten The concept of SCM requires measuring the overall supply chain performance rather then only the performance of the individual chain members. Handfield 1991 K. Melaerts - KHLeuven,

Nadere informatie

Snelle en uitstekende fertiliteitspreservatie

Snelle en uitstekende fertiliteitspreservatie Snelle en uitstekende fertiliteitspreservatie Aan vrouwelijke patiënten 40 jaar met een oncologische aandoening Regio zuidwest Nederland Datum 22 mei 2015 Auteur Prof. dr. J.S.E. Laven, Erasmus MC Dr.

Nadere informatie

Zoals bij de timmerman thuis?

Zoals bij de timmerman thuis? Master Black Belt Essay Zoals bij de timmerman thuis? 26-09-2013 1.1 Final Versie Foto door Timothy Krause, WarmSleepy Auteurs Mariska Kooi, Schiphol Group ProjectsOne Gladiolenlaan 10 2121 SM Bennebroek

Nadere informatie

Maakt draagvlak meetbaar V2.0

Maakt draagvlak meetbaar V2.0 Maakt draagvlak meetbaar V2.0 Wat is de impact als jouw verandertrajecten niet het gewenste voordeel leveren? Investering? Concurrentiepositie? Imago? Loopbaan? Klanten? Het succes van projecten wordt

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

Interpolis: Alles in één keer goed..

Interpolis: Alles in één keer goed.. Interpolis: Alles in één keer goed.. Interpolis Samen met Achmea maakt Interpolis deel uit van Eureko, een Europese verzekeringsgroep met een leidende positie in de Nederlandse verzekeringsmarkt. Bij Interpolis

Nadere informatie

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The Road to Working Capital Excellence Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The road to Working Capital Excellence Vraag Aanpak Toepassing Resultaat Quick

Nadere informatie

Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen. Versie juli 2014

Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen. Versie juli 2014 Oncologie 2015 Handboek met indicatoren en normen voor tien oncologische aandoeningen Versie juli 2014 VGZ kiest voor kwaliteit VGZ staat voor zorg van goede medische kwaliteit, die klantvriendelijk en

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Lean toegepast op PRINCE2 Projectmanagement is waste (maar noodzakelijk) Martin van Borselaer Mens-, organisatie- en procesverbeteraar Projectmanager/verandermanager & coach

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture Denken in processen Peter Matthijssen Introductie BiZZdesign Consultancy Training Tools Best practices Business Model Innovation Business Process Management Lean Management Enterprise Architecture Wereldwijd

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

Simulatie als hulpmiddel bij het creëren van lean zorgprocessen in het UMCG

Simulatie als hulpmiddel bij het creëren van lean zorgprocessen in het UMCG Simulatie als hulpmiddel bij het creëren van lean zorgprocessen in het UMCG Durk-Jouke van der Zee Peer Goudswaard Lean zorgproces? Lean Lean is Loving is MeanCare Lean is minder waardeloze momenten Complex

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014

Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie. Zicht op de toekomst. 22 september 2014 Nederlandse Vereniging voor Manuele Therapie 22 september 2014 Inhoud 1. Inleiding en aanleiding 2. Strategische outline 3. De markt en de vereniging 4. Strategische domeinen 5. Beweging 1. Inleiding en

Nadere informatie

Kwaliteitsinformatie Wat doen patiënten er mee? Wat doen huisartsen er mee?

Kwaliteitsinformatie Wat doen patiënten er mee? Wat doen huisartsen er mee? Kwaliteitsinformatie Wat doen patiënten er mee? Wat doen huisartsen er mee? Anemone Bögels, directeur NFK Lisenka van Loon, senior projectleider NFK Gerda van der Weelen, senior-wetenschappelijk medewerker,

Nadere informatie