Grip op Zorgpaden. Best of both worlds!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Grip op Zorgpaden. Best of both worlds!"

Transcriptie

1 Grip op Zorgpaden Best of both worlds! Christiaan Hol Business Partner Zorglogistiek, Amphia Ziekenhuis Robert Klingens Senior Consultant, Process Express [1]

2 Agenda 1. Het ziekenhuis: een complexe organisatie 2. Wat is een zorgpad? 3. Doelstellingen 4. Aanpak en verloop van het traject 5. Deliverables 6. Resultaten 7. Conclusie [2]

3 Wat is een ziekenhuis? Een organisatie van mensen die een prestatie levert voor een klant! [3]

4 1. Ziekenhuis: een complexe organisatie Huisarts, verwijzer Wet- en regelgeving Zorgverzekeraars patiënt Concurrentie medisch herstel zorg (para) medici faciliteren Ziekenhuisorganisatie [4]

5 Uitdagingen van een ziekenhuis anno 2013 Elektronisch patiëntendossier Registratie Huisarts/verwijzer Patiënten Centraal / logistiek Nieuwbouw Patiëntengegevens Privacy Opslag Bejegening decentraal Registratie zorgactiviteiten centraal Inrichting Ketenzorg Bereikbaarheid SEH Behandelingen DBC/DOT Validatie Patiënt centraal Toegang? identificatie klant Facturatie Systemen Vriendelijkheid Wachtlijsten ICT Verschillen in declaratie Wachttijden ICT: productiefactor Systeem vastlegging AO/IC zorgverzekeraar Proces Verantwoordelijkheid van de dienstverlening ondersteuning Kennis productieafspraken Zelfstandige behandel centra aandacht Geen eenduidigheid Borging van Zorgkern Besturing respect Humaniteit empathie Kennis- Wat doe ik afspraken Betaling crediteuren wel en niet Specialist / manager compassie management Zorgpaden Zorglogistiek Overige belanghebbenden Betere communicatie Verbeteren uitvoering Processen als Beter nakomen Inwerkprogramma Ketenzorg verantwoording toezeggingen Heldere procedures Transparantie Inzicht in status TOC/Jonah Projecten Knelpunten analyse Momenteel veel projecten Er volgen nog veel projecten Verbeterde aansturing Lokaal en/of landelijk Wet- en regelgeving Wijzigingen in weten regelgeving Zorgpad NIAZ Utilisatie middelen Efficiency/verbeteren doelmatigheid Knelpunten analyses [5]

6 verwijzing 2. Wat is een zorgpad scope? externe partijen externe nazorg zorgpad Transmuraal zorgpad / ketenzorg [6]

7 2. Wat is een zorgpad? (een) definitie zorgpad Een zorgpad is een geoptimaliseerd zorgproces van een specifieke groep patiënten met een specifieke diagnose. (o.b.v. best practice/evidence based practice) Het zorgpad koppelt de operationele (proces)logistiek aan de medische protocollen (patiënt, medici, verpleegkundigen, logistiek, management, etc) End-to-end proces [7]

8 Noodzaak zorgpaden Samenwerking Kwaliteit zorg Voldoen aan externe eisen Patiënt! Beheersbaar & voorspelbaar Basis voor verbeteringen Basis voor multidisciplinaire afstemming (SLA) Variatie KPI [8]

9 3. Doelstellingen Amphia zorgpad 1. de kwaliteit van de zorg te verbeteren door consistent management van voorspelbare cases inbedding van wetenschappelijke inzichten & best practices 2. de kosten te reduceren door verminderen van onnodige variaties, het maximaliseren van inzet van resources, het verbeteren van de efficiëntie. 3. de samenwerking te verbeteren tussen interne/externe disciplines en het betrekken van patiënt & familie Nodig: pragmatische methodiek & zelf aan de slag [9]

10 Doelstellingen aanpak 1. Doe het zelf aanpak Nieuw Upgrade bestaand 2. Basis vormen voor procesdenken 3. Kritieke succesfactoren voor effectief procesmanagement moeten er in verwerkt 4. Tool, tips & trics (best practices) verwerkt 5. Zorgpad als kapstok Eisen & verplichtingen Protocollen, richtlijnen & werkinstructies Etc. 6. Pragmatisch Pilot: zorgpad Longkanker [10]

11 4. Aanpak en verloop traject Best practices Risicomanagement Lean Continu verbeteren Verandermanagement GRIP prakthode TOC Patiënt centraal BPM Projectmanagement methode Universiteit Leuven Klinische standaarden richtlijnen accreditatieeisen Etc Amphiamethode voor zorgpaden [11]

12 bestaand zorgpad Samenvatting Amphiamethode voor zorgpaden 7-fasenmodel: pragmatische invulling QW n Nieuw zorgpad P 1. Screenen zorgpadbehoefte 2. Vaststellen projectteam en planning 7 A Expliciet Uniform Transparant D 5 3. Beschrijven huidige situatie (Ist) 4. Ontwerpen gewenste situatie (Soll) C 6 5. Implementeren zorgpad 6. Evalueren zorgpad er mee werken 7. Borgen verandering & continue verbetering [12]

13 Interactieve modellering d.m.v. inloopsessie [13]

14 Onduidelijk wie wat doet Op weg naar een verbeterd Zorgpad: Knelpunten benoemd Geen terugkoppeling naar huisarts Afstemming met Externe partij gaat niet goed (tijdverlies) Ligduur vaak te lang (transfer is niet geregeld) Iedereen werkt op eigen manier (geen eenduidige werkwijze) Soms matige ondersteuning IT; veel handmatige acties Doorlooptijd (norm) uit richtlijn wordt niet gehaald Onvoldoende inzicht in prestaties (rapportage) [14]

15 5. Deliverables Methodiek: Tools, tips & tricks werkdocumenten Zorgpad: digitaal opleidingstraject Proces Continue verbetering [15]

16 6. Resultaten Diagnostisch traject sterk verbeterd Standaardisatie Onnodige activiteiten eruit SLA s Pathologisch Anatomisch Lab: van 5 3 dagen Bestralingsinstituut Verbeeten MDO (MultiDisciplinair Overleg) 1x goed principe Guus Schrijversprijs beste zorgpad 2013: Verbeterde patiëntenvoorlichting Persoonlijk begeleiden patiënten (casemanagement) Korter diagnostisch traject: sneller uitsluitsel BPM Best Practice Award 2013: Academisch medisch model procesgerichte BPM-aanpak Multipliceerbaar gemaakt voor verdere toepassing [16]

17 7. Conclusie Grote overlap BPM en zorgpaden Prakthode toepassen in een ziekenhuis werkt Veel actoren enthousiast over verloop en resultaat Self-service concept blijkt te werken Procesdenken wordt hierdoor Amphiabreed ingevoerd Momenteel aan de slag met ca 15 zorgpaden [17]

18 Best of both worlds Gezondheidszorg & zorglogistieke aspecten BPM Procesmanagement [18]

19 Dank voor uw aandacht Christiaan Hol Business Partner Zorglogistiek Amphia Ziekenhuis Robert Klingens Senior Consultant Process Express [19]

Kennismaking met Process Mining in de zorg. 1 december 2014

Kennismaking met Process Mining in de zorg. 1 december 2014 Kennismaking met Process Mining in de zorg 1 december 2014 Rob van de Coevering -> 2009 Business (BPM) Consultant 2009 2011 IT Manager KWF Kankerbestrijding 2011 2013 Project leider www.kanker.nl 2013

Nadere informatie

24/09/2014. Indeling. Definitie Klinisch Pad. Klinische paden in de psychiatrie: twee jaar later. Sabine Buntinx

24/09/2014. Indeling. Definitie Klinisch Pad. Klinische paden in de psychiatrie: twee jaar later. Sabine Buntinx Klinische paden in de psychiatrie: twee jaar later Sabine Buntinx Indeling Intro KP Methodiek ontwikkelen zorgpad Hoe verliep het proces voor zorgpad Korsakov? Conclusie 11/9/ 2014 Icuro Q&S slide 2 Definitie

Nadere informatie

Orbis Online. De ontwikkeling van een logistiek voorspelbaar diagnose en behandeltraject met een geïntegreerd EPD ondersteund door ICT

Orbis Online. De ontwikkeling van een logistiek voorspelbaar diagnose en behandeltraject met een geïntegreerd EPD ondersteund door ICT Orbis Online De ontwikkeling van een logistiek voorspelbaar diagnose en behandeltraject met een geïntegreerd EPD ondersteund door ICT De Orbis filosofie Pro actief werken Vraaggestuurde integrale capaciteitsplanning

Nadere informatie

Het kan in het Martini ziekenhuis, efficiency en kwaliteit gaan samen. CQi-Ziekenhuizen van meten naar actie 9 oktober 2012 Patrick Wennekes

Het kan in het Martini ziekenhuis, efficiency en kwaliteit gaan samen. CQi-Ziekenhuizen van meten naar actie 9 oktober 2012 Patrick Wennekes Het kan in het Martini ziekenhuis, efficiency en kwaliteit gaan samen CQi-Ziekenhuizen van meten naar actie 9 oktober 2012 Patrick Wennekes Inhoud Introductie Lean Six Sigma Project ontslag procedure (door:

Nadere informatie

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij Workshop Proces- en informatiemanagement Feike Verweij + Voorstellen Feike Verweij Achtergrond KUN Planologie / Beleidswetenschappen Marktonderzoek & ICT Business Consultant Centric Woningcorporaties HC&H

Nadere informatie

Safe Harbor Statement

Safe Harbor Statement Safe Harbor Statement Onze discussie bevat onder meer voorspellingen, schattingen of andere informatie die kan worden beschouwd als toekomstgericht. Hoewel deze anticiperende statements een actueel oordeel

Nadere informatie

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie.

Bekend zijn met de visie en inzet van procesmanagement in de eigen organisatie. en werkwijze BPM awareness Inzicht in de toepassing van BPM op strategisch niveau in het algemeen en binnen de eigen organisatie. Kennismaken met BPM vanuit een strategisch perspectief Nut en toegevoegde

Nadere informatie

RED, de sprong voorwaarts voor cliënt en zorgprofessional. De rol van de patiënt in het EPD Datum: 28-11-2014 r.van.driel@rivas.nl

RED, de sprong voorwaarts voor cliënt en zorgprofessional. De rol van de patiënt in het EPD Datum: 28-11-2014 r.van.driel@rivas.nl RED, de sprong voorwaarts voor cliënt en zorgprofessional De rol van de patiënt in het EPD Datum: 28-11-2014 r.van.driel@rivas.nl Rivas zorggroep Rivas Zorggroep regelt de zorg die de cliënt wenst, direct

Nadere informatie

NEVI Zorgcongres Leven in een wereld van systemen

NEVI Zorgcongres Leven in een wereld van systemen NEVI Zorgcongres 2016 Leven in een wereld van systemen Petri Heitkönig, hoofd inkoop & logistiek Ton Litjes, contractprestatiecoördinator 4 en 5 februari 2016 CWZ Nijmegen Titel presentatievgz - CWZ Donderdag

Nadere informatie

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Tessa Bouwhuis, MSc en Martina Hoever, BSc 1 Inhoud presentatie Opdrachtformulering project sneldiagnostiek Werkwijze opzetten sneldiagnostiek Shared resources Uitwerking

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

Six Sigma Green Belt projectreview

Six Sigma Green Belt projectreview Six Sigma Green Belt projectreview verbeterreis op de afdeling Orthopedie Kim van Leeuwen Teamleider afd. Orthopedie Black Belt 3 januari 20 26--20 Dit is de voettekst Probleembeschrijving De ligduur van

Nadere informatie

Alliantie Regionale TopZorg. Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland

Alliantie Regionale TopZorg. Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland Alliantie Regionale TopZorg Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland Inhoud Alliantie Regionale TopZorg Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland De kwaliteitswinst van samenwerking

Nadere informatie

Door de Bomen het Bos weer zien. Stichting Zorgpaden.nl

Door de Bomen het Bos weer zien. Stichting Zorgpaden.nl Door de Bomen het Bos weer zien Monica Grasveld 06-23 36 58 71 grasveldadvies@gmail.com Anne Marie Weggelaar 06-29 01 02 83 annemarie@weggelaar.com Stichting Zorgpaden.nl 1 2 Wat is een zorgpad? Een zorgpad

Nadere informatie

Zorgpaden en Zorglogistiek Een gouden combinatie

Zorgpaden en Zorglogistiek Een gouden combinatie Zorgpaden en Zorglogistiek Een gouden combinatie Het succes van verslavingszorg Utrecht, 24 april 2013 Jan Vissers EUR/iBMG Inhoud presentatie 1. De opgave voor zorgorganisaties 2. Zorgpaden en zorglogistiek

Nadere informatie

C.L.A. Reichert, Cardioloog A. van der Ploeg, Klinisch pad coördinator cardiologie Medisch Centrum Alkmaar November 2014

C.L.A. Reichert, Cardioloog A. van der Ploeg, Klinisch pad coördinator cardiologie Medisch Centrum Alkmaar November 2014 C.L.A. Reichert, Cardioloog A. van der Ploeg, Klinisch pad coördinator cardiologie Medisch Centrum Alkmaar November 2014 Disclosures : geen Hartrevalidatie naar het model van CAPRI Rotterdam Oefenen olv

Nadere informatie

Geen verbouwing zonder PRI

Geen verbouwing zonder PRI Geen verbouwing zonder PRI Symposium Luchtbehandeling Operatiekamer Drs. G. Gerritsen Manager Kwaliteit Rijnstate Arnhem Risicomanagement = Welke risico s heeft het totale ziekenhuis op schade? (= risicoprofiel

Nadere informatie

Zorglogistiek - state of the art ontwikkelingen en uitdagingen

Zorglogistiek - state of the art ontwikkelingen en uitdagingen Zorglogistiek - state of the art ontwikkelingen en uitdagingen Dag van de zorglogistiek Utrecht, 16 december 2014 Jan Vissers EUR/iBMG Inhoud presentatie 1. Zorglogistiek, 10 jaar na Bakker 2. Waarom zijn

Nadere informatie

Themabijeenkomst SEH. Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld. Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp

Themabijeenkomst SEH. Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld. Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp Themabijeenkomst SEH Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp De urgentie tot integratie Omgevingsanalyse Toekomst verwachtingen

Nadere informatie

Kwetsbaarheid in beweging 8 september 2011 Proeftuin geriatrische revalidatie Leiden. Gertie van Meijel, manager behandeldienst Topaz

Kwetsbaarheid in beweging 8 september 2011 Proeftuin geriatrische revalidatie Leiden. Gertie van Meijel, manager behandeldienst Topaz Kwetsbaarheid in beweging 8 september 2011 Proeftuin geriatrische revalidatie Leiden Gertie van Meijel, manager behandeldienst Topaz Inhoud Wat is proeftuin Leiden Opdracht en stand van zaken Eerste conclusies

Nadere informatie

Opleiding Zorgpaden 2015

Opleiding Zorgpaden 2015 Opleiding Zorgpaden 2015 BELGISCH NEDERLANDS NETWERK KLINISCHE PADEN CENTRUM VOOR ZIEKENHUIS EN VERPLEGINGSWETENSCHAP KU LEUVEN 1. Doelstelling De doelstelling van de opleiding zorgpaden volgens het 7

Nadere informatie

HEAD-Congres 2015. Anders kijken,anders denken, anders doen.

HEAD-Congres 2015. Anders kijken,anders denken, anders doen. HEAD-Congres 2015 Anders kijken,anders denken, anders doen. Even voorstellen: Cordaan Zorginstelling met de basis in Amsterdam en biedt aan 20.000 cliënten: thuiszorg en ondersteuning en begeleiding in

Nadere informatie

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management

Perselectief Interim. Specialistisch Interim Management Perselectief Interim Specialistisch Interim Management Inleiding De laatste economische ontwikkelingen hebben organisaties nieuwe uitdagingen gegeven. Of het nu de sector bouw is of onderwijs & overheid,

Nadere informatie

Patiënt centraal RAPID RECOVERY SYMPOSIUM 11 APRIL 2013

Patiënt centraal RAPID RECOVERY SYMPOSIUM 11 APRIL 2013 Patiënt centraal RAPID RECOVERY SYMPOSIUM 11 APRIL 2013 I HAVE A DREAM MARTIN LUTHER KING JR. 28 AUGUSTUS 1963 LINCOLN MEMORIAL IN WASHINGTON Historie Frustratie van het niet kunnen anticiperen en handelen

Nadere informatie

Zorgpaden in de praktijk. Reflectie vanuit Zorglogistiek. Activiteiten Expertisecentrum. Inhoud

Zorgpaden in de praktijk. Reflectie vanuit Zorglogistiek. Activiteiten Expertisecentrum. Inhoud Zorgpaden in de praktijk Reflectie vanuit Zorglogistiek Activiteiten Expertisecentrum Congres 24 november 2009 Prof.dr.ir. Jan Vissers Dr.ir. Sylvia Elkhuizen Inhoud Ontwikkeling van zorgpaden in de praktijk

Nadere informatie

Filosofie en architectuur. Projectinrichting

Filosofie en architectuur. Projectinrichting 1 Kennismaking 2 Filosofie en architectuur 3 Status & planning 4 Look & feel 5 Projectinrichting 6 Discussie Kennismaking Voorstellen Hoe is uw registratie monitoring nu georganiseerd? Welke vragen heeft

Nadere informatie

Accreditaties in de zorg

Accreditaties in de zorg Accreditaties in de zorg toen, nu en in de toekomst 28 november 2014 Kees van Dun, directeur NIAZ Allereerst: Felicitaties aan Maastricht UMC+: 15 jaar NIAZ; Op dit moment 1 van de 7 NIAZ best practices!

Nadere informatie

Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht

Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht BPM Round Table, TU Eindhoven 11 juni 2012 René de Gier 1 Het UMC Utrecht is een internationaal toonaangevend universitair medisch centrum waarin kennis

Nadere informatie

ISM: BPM voor IT Service Management

ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management Het jonge IT-vakgebied wordt bestookt met allerlei frameworks om grip te krijgen op de input en output: ITIL, ASL, BiSL, COBIT en

Nadere informatie

Trial and Error - Acht jaar procesverbeteren

Trial and Error - Acht jaar procesverbeteren Trial and Error - Acht jaar procesverbeteren Trial and Error - Acht jaar procesverbeteren Start Lean Six Sigma UMCG at the Universitair Medisch Centrum Groningen dr. Gerard Niemeijer CMC g.c.niemeijer@umcg.nl

Nadere informatie

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Project Management met Teamcenter 2007 Door: Ramon van Raak Beheert u complexe projecten dan weet u als geen ander dat de projectvoorbereiding de basis legt

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Integraal risicomanagement

Integraal risicomanagement Samenvatting Integraal risicomanagement in 40 Nederlandse ziekenhuizen Inhoud Inleiding 3 Onderzoeksvragen 3 Integraal risicomanagement onvoldoende beschreven 4 Aanbevelingen 5 Over VvAA 7 2 VvAA Risicomanagement

Nadere informatie

Zorgpaden: een oplossing voor het verbeteren van cliëntendoorstroom in de GGZ

Zorgpaden: een oplossing voor het verbeteren van cliëntendoorstroom in de GGZ Dag van de zorglogistiek Zorgpaden: een oplossing voor het verbeteren van cliëntendoorstroom in de GGZ Maarssen, 13 december 2012 René Voesenek en Harm Quax Inhoud Voorstellen Uitdagingen voor de GGZ Stip

Nadere informatie

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties Benefits Management Continue verbetering van bedrijfsprestaties Agenda Logica 2010. All rights reserved No. 2 Mind mapping Logica 2010. All rights reserved No. 3 Opdracht Maak een Mindmap voor Kennis Management

Nadere informatie

Managing Variability. Agenda. Wat is variabiliteit Management of Variability Program Effecten van variabiliteit Illustraties

Managing Variability. Agenda. Wat is variabiliteit Management of Variability Program Effecten van variabiliteit Illustraties Managing Variability Agenda Wat is variabiliteit Management of Variability Program Effecten van variabiliteit Illustraties Wat is variabiliteit Ziekenhuizen zijn continu op methoden om de kwaliteit, veiligheid,

Nadere informatie

Transmurale Zorgbrug Zwolle (TZBZ)

Transmurale Zorgbrug Zwolle (TZBZ) Transmurale Zorgbrug Zwolle (TZBZ) Warme overdracht ziekenhuis naar thuis 23 juni 2016 Isala Agenda Voorstellen Over de transmurale zorgbrug De praktijk à zorgbrug in Isala, Zwolle Geleerde lessen Isala

Nadere informatie

Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht

Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht Inhoud Even voorstellen Handreiking control framework Enquête

Nadere informatie

Conclusie: voor elke organisatie die dit nastreeft is het goed besturen en beheersen van de bedrijfsprocessen

Conclusie: voor elke organisatie die dit nastreeft is het goed besturen en beheersen van de bedrijfsprocessen 1 Waarom? : Succesvol zijn is een keuze! Organisaties worden door haar omgeving meer en meer gedwongen om beter te presteren. Voornamelijk wordt dit ingegeven door de klant die haar eisen en wensen m.b.t.

Nadere informatie

Bureauprofiel. Work, flow, fun

Bureauprofiel. Work, flow, fun Bureauprofiel Work, flow, fun Onze missie Bouwen aan betrouwbare overheidsorganisaties Met een heldere strategie Elke dag een stapje beter Door overdracht van kennis en ervaring Omdat verbeteren en ontwikkelen

Nadere informatie

Over de lijnen heen. Daan Aeyels Departement maatschappelijke gezondheidszorg & eerstelijnszorg KU Leuven

Over de lijnen heen. Daan Aeyels Departement maatschappelijke gezondheidszorg & eerstelijnszorg KU Leuven Over de lijnen heen Daan Aeyels Departement maatschappelijke gezondheidszorg & eerstelijnszorg KU Leuven daan.aeyels@med.kuleuven.be @daanaeyels Romeo & Julia 1929: geboren 1943: oorlogswonde 1950: trouw

Nadere informatie

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V.

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Een kwaliteitsmanagementsysteem helpt bij de beheersing van risico s Want

Nadere informatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Hieronder treft u per onderwerp het beoordelingskader aan van de module Betalingsachterstanden hypotheken 2014-2015. Ieder onderdeel

Nadere informatie

Actualiteitendag Platform Deelnemersraden Risicomanagement

Actualiteitendag Platform Deelnemersraden Risicomanagement Actualiteitendag Platform Deelnemersraden Risicomanagement Benne van Popta (voorzitter Detailhandel) Steffanie Spoorenberg (adviseur Atos Consulting) Agenda 1. Risicomanagement 2. Risicomanagement vanuit

Nadere informatie

Kwaliteit in kleine en middelgrote zorginstellingen

Kwaliteit in kleine en middelgrote zorginstellingen Kwaliteit in kleine en middelgrote zorginstellingen PART zorg - Masterclass februari 2013 Agenda 1 2 3 4 5 6 7 8 Kennismaking + huiswerkopdracht Wat is kwaliteit? Kwaliteitscertificaten Uit het nieuws

Nadere informatie

Benchmarken binnen DOT

Benchmarken binnen DOT Benchmarken binnen DOT Zorgvisie congres 14-03-2012 Op dit document zijn de Algemene Voorwaarden van LOGEX, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Rotterdam, van toepassing. Inhoud presentatie 1. Inleiding

Nadere informatie

Lean Management. BiZZdesign www.bizzdesign.com. Building Strong Organizations

Lean Management. BiZZdesign www.bizzdesign.com. Building Strong Organizations Lean Management BiZZdesign www.bizzdesign.com Building Strong Organizations BiZZdesign begeleidt ons zeer goed bij de optimalisatie van onze werkprocessen en de organisatiebrede aanpak. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Stand van zaken juli 2016 EMBRAZE kankernetwerk

Stand van zaken juli 2016 EMBRAZE kankernetwerk Stand van zaken juli 2016 EMBRAZE kankernetwerk www.embraze.net Aanleiding Toename kanker patiënten, complexe behandelingen, maatwerk. Toename van kwaliteitseisen/normen, krimpend budget, wijziging rol

Nadere informatie

Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis

Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis Auteur : Liesbeth van Erp Review : Hugo Roomans, Winnifred de Keizer Versie : 1.0 Datum : 1 oktober 2009 Bruggebouw Bos en Lommerplein 280 Postbus 9204 1006

Nadere informatie

VERTROUWEN IN PROFESSIONALS

VERTROUWEN IN PROFESSIONALS VERTROUWEN IN PROFESSIONALS drannemarie van t Veen MBA Arts microbioloog UMCUtrecht/ Saltro Lid Adviespanel belanghebbenden RVA ISO 15189 auditor annemarievantveen@gmail.com Kwaliteit Medische Laboratoria

Nadere informatie

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht.

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. Vormen van outsourcing In praktijk zien we verschillende vormen van outsourcing die we verder niet toelichten

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

Procesmodel in de High Level Structure

Procesmodel in de High Level Structure Procesmodel in de High Level Structure Geert-Jan Rens Principal Consultant Assurance Services dinsdag november 06 DNV GL 06 maandag 7 november 06 SAFER, SMARTER, GREENER High Level Structure een fundamentele

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Lean Workshop 16 juni 2015

Lean Workshop 16 juni 2015 Lean Workshop 16 juni 2015 Wat is Lean? 2 De klant staat centraal Samen doelen bereiken en doorbraken realiseren Operationele Stabiliteit Kwaliteit Doorlooptijd Kosten per item Altijd op tijd De gevraagde

Nadere informatie

ITIL komt van Mars, Agile van Venus

ITIL komt van Mars, Agile van Venus ITIL komt van Mars, Agile van Venus Frederick Winslow Taylor 2 Scientific Management 3 Werknemers zijn... 4 Denkwerk overlaten aan... 5 Dus Tayloriaans = Standaardisatie van zoveel mogelijk activiteiten

Nadere informatie

Ordening van processen in een ziekenhuis

Ordening van processen in een ziekenhuis 4 Ordening van processen in een ziekenhuis Inhoudsopgave Inhoud 4 1. Inleiding 6 2. Verantwoording 8 3. Ordening principes 10 3.0 Inleiding 10 3.1 Patiëntproces 11 3.2 Patiënt subproces 13 3.3 Orderproces

Nadere informatie

RADNED.NL. Introductie

RADNED.NL. Introductie RADNED.NL Introductie 2011 2 Inhoud Propositie RadNed Pilotplatform Deelnemer Programma Vervolgstappen Herkent u deze marktrends en behoeftes? 1 Toenemende subspecialisatie van aanvragers. 2 Radiologen

Nadere informatie

Waterschap Rivierenland

Waterschap Rivierenland Waterschap Rivierenland Onze Lean reis Door: Kees Vonk Secretaris-directeur Wie zijn wij? Waterschap Rivierenland is 1 van de 24 waterschappen in Nederland - 201.000 ha - 36 gemeenten - 950.000 inwoners

Nadere informatie

Duurzaamrendementvan software

Duurzaamrendementvan software Duurzaamrendementvan software Week van Kwaliteitsmanagement 3 oktober 2011 Joost Kouwenberg Agenda Wie zijn wij? Problematiekbij klanten Aanpak Reliant Consultancy Praktijkvoorbeeld Samenwerkingmet Mavim

Nadere informatie

Primavera bij ProRail. Integraal projectmanagement meer dan 1200 projecten op de rails 10 september 2013

Primavera bij ProRail. Integraal projectmanagement meer dan 1200 projecten op de rails 10 september 2013 Primavera bij ProRail Integraal projectmanagement meer dan 1200 projecten op de rails 10 september 2013 Martin Zoontjens, Business Information Manager ProRail Projecten 2 Agenda Introductie ProRail De

Nadere informatie

EPD en de weerbarstige praktijk

EPD en de weerbarstige praktijk EPD en de weerbarstige praktijk Reflecties vanuit de maatschap Inwendige Geneeskunde 17 november 2008 Introductie Gezien vanuit de maatschap Inwendige Geneeskunde voordelen EPD nadelen EPD betekenis van

Nadere informatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie

Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Patiënt en Netwerk ontketenen Innovatie Dr. Marten Munneke Afdeling Neurologie, Revalidatie en IQ Healthcare, UMC St Radboud MijnZorgNet Factsheet Parkinson Nederland: 50 duizend Patiënten Impact kwaliteit

Nadere informatie

Van EPD business case naar concrete batenrealisatie

Van EPD business case naar concrete batenrealisatie Van EPD business case naar concrete batenrealisatie MIC 2015, vrijdag 30 oktober, 11.15 12.00 uur Elkerliek Ziekenhuis Merijn Mulders, programmamanager EPD Programma Één EPD Elkerliek Change is hard because

Nadere informatie

EFFECTIEVE ARCHITECTUUR IN EEN ZIEKENHUIS

EFFECTIEVE ARCHITECTUUR IN EEN ZIEKENHUIS Een pragmatische aanpak EFFECTIEVE ARCHITECTUUR IN EEN ZIEKENHUIS 26 juni 2014 Gert Florijn, Henk ten Dolle EVEN VOORSTELLEN Gert Florijn HIO Enschede HIO Enschede SERC Universiteit Utrecht CIBIT, DNV-CIBIT

Nadere informatie

BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland

BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland PRINCE2, MSP, M_o_R, P3O, MoP & MoV are Registered Trade Marks of the Office of Government Commerce Centraal PMO:

Nadere informatie

Ulivio. Grip op dossieraanvragen

Ulivio. Grip op dossieraanvragen Ulivio Grip op dossieraanvragen Door het inzetten van de Ulivio methodiek kunnen zorginstellingen een kopie medisch dossier snel, veilig, compliant en digitaal uitleveren. Voor patiënten en derden zijn

Nadere informatie

NVA BEROEPSNORMEN. Zorgprocessen

NVA BEROEPSNORMEN. Zorgprocessen NVA BEROEPSNORMEN De NVA beroepsnormen worden uitgedrukt in een minimumnorm en een tweetal streefnormen. De systematiek van de kwaliteitsvisitatie sluit hierbij aan: 1. Minimumnorm - Het inzicht, de maatregel

Nadere informatie

ENTHOUSIASTE PATIËNTEN? UW ÉN ONZE ZORG

ENTHOUSIASTE PATIËNTEN? UW ÉN ONZE ZORG ENTHOUSIASTE PATIËNTEN? UW ÉN ONZE ZORG OP WEG NAAR KWALITEITSVERBETERING Patiënten krijgen steeds meer keuzevrijheid en kunnen meer invloed uitoefenen op de door hen gewenste zorg. Vanwege deze keuzevrijheid

Nadere informatie

Opleiding Zorgpaden 2016

Opleiding Zorgpaden 2016 Opleiding Zorgpaden 2016 BELGISCH NEDERLANDS NETWERK KLINISCHE PADEN LEUVENS INSTITUUT VOOR GEZONDHEIDSZORGBELEID KU LEUVEN 1. Doelstelling De doelstelling van de Opleiding Zorgpaden 2016 volgens het 7

Nadere informatie

Screening en behandeling van ondervoeding: een MUST voor verpleegkundigen

Screening en behandeling van ondervoeding: een MUST voor verpleegkundigen Screening en behandeling van ondervoeding: een MUST voor verpleegkundigen Renaldo Secchi 3 juni 2010 Inhoud Introductie Wat is ondervoeding? Gevolgen van ondervoeding? Prevalentie van ondervoeding Voeding

Nadere informatie

Veilige toepassing van medische technologie. Lessons (to be) learned

Veilige toepassing van medische technologie. Lessons (to be) learned Veilige toepassing van medische technologie Lessons (to be) learned Inhoud 1. Belangrijkste resultaten 2. Op welke wijze kunnen ziekenhuizen een verbeterslag maken? Tabel 1: Nederlandse documenten veilig

Nadere informatie

Medische verantwoordelijkheid en werkwijze van een AOA. 25 maart 2010 Marko Wentzel, zorgmanager AOA Erik Kapteijns, longarts en medisch manager AOA

Medische verantwoordelijkheid en werkwijze van een AOA. 25 maart 2010 Marko Wentzel, zorgmanager AOA Erik Kapteijns, longarts en medisch manager AOA Medische verantwoordelijkheid en werkwijze van een AOA 25 maart 2010 Marko Wentzel, zorgmanager AOA Erik Kapteijns, longarts en medisch manager AOA Rode Kruis Ziekenhuis Middelgroot perifeer ziekenhuis

Nadere informatie

Joint Care. Zorgprotocol voor gewrichtsvervangende chirurgie. S.M.E. Cardinaal, B.C.M. Schoutens, N. Stolk, Biomet Nederland B.V.

Joint Care. Zorgprotocol voor gewrichtsvervangende chirurgie. S.M.E. Cardinaal, B.C.M. Schoutens, N. Stolk, Biomet Nederland B.V. Joint Care Zorgprotocol voor gewrichtsvervangende chirurgie S.M.E. Cardinaal, B.C.M. Schoutens, N. Stolk, Biomet Nederland B.V., Dordrecht, 2009 Aanleiding In de gezondheidszorg neemt de druk op zorgaanbieders

Nadere informatie

Palliatieve zorg in het Elkerliek ziekenhuis

Palliatieve zorg in het Elkerliek ziekenhuis Palliatieve zorg in het Elkerliek ziekenhuis LOOV, 4 november 2014 Ingrid van Asseldonk Verpleegkundig specialist palliatieve zorg Programmaleider palliatieve zorg Consulent palliatieve zorg IKNL Elkerliek

Nadere informatie

Verandering op komst: functionele, integrale bekostiging voor niet-complexe chronische zorgvormen. Wat betekent dit voor u!

Verandering op komst: functionele, integrale bekostiging voor niet-complexe chronische zorgvormen. Wat betekent dit voor u! Verandering op komst: functionele, integrale bekostiging voor niet-complexe chronische zorgvormen Wat betekent dit voor u! Agenda 1. Actuele ontwikkelingen in de bekostiging 2. Wat is functionele bekostiging

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Integrated Audit in het Erasmus MC

Integrated Audit in het Erasmus MC Integrated Audit in het Erasmus MC NFU Symposium Mind the gap! Effectieve inzet van interne audits 29 mei 215 Freek Wegerif Sector Audit Succesfactoren Uitdagingen 2 Integrated audit - uitvoering EXPERTS

Nadere informatie

Terugkoppeling opdracht

Terugkoppeling opdracht Terugkoppeling opdracht Toepasbaarheid zorgpaden Wat neem je hieruit mee? Zorgpaden in het Waterlandziekenhuis Zorgpaden in het Waterlandziekenhuis de juiste (be)handelingen in de juiste volgorde, door

Nadere informatie

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn

Psychosociale oncologische zorg. Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg Afstemming en communicatie tussen eerste- en tweedelijn Psychosociale oncologische zorg binnen het st. Anna Ziekenhuis en de eerste lijn Input huidig procesverloop: Doorlopen

Nadere informatie

Is uw instelling klaar voor de overgang. Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de

Is uw instelling klaar voor de overgang. Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de Is uw instelling klaar voor de overgang naar volledige prestatiebekostiging in 2015? Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden binnen de geneeskundige

Nadere informatie

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Stop met procesgericht ICT-beheer Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Wie is Leo Ruijs? Leo Ruijs, Service 8-2 - Ontwikkelingen vakgebied 1950-1970 Beheer als specialisatie 1970-1990 ICT

Nadere informatie

ZiN en kwaliteitsbeleid

ZiN en kwaliteitsbeleid ZiN en kwaliteitsbeleid Ineen Werkconferentie kwaliteit 24 april 2014 Prof Niek J de Wit, huisarts Lid advies commissie kwaliteit achtergrond Agenda Organisatie ZiN Visie op kwaliteit Kwaliteitsregister

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Interim Specialist implementatie SSC. Interim Specialist implementatie SAP

Curriculum Vitae. Interim Specialist implementatie SSC. Interim Specialist implementatie SAP Curriculum Vitae Interim Specialist implementatie SSC Interim Specialist implementatie SAP Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (0)6 523 76 775 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen

Nadere informatie

Bij de huisarts waar het kan, naar het ziekenhuis als het moet.

Bij de huisarts waar het kan, naar het ziekenhuis als het moet. Bij de huisarts waar het kan, naar het ziekenhuis als het moet. Inleiding Dit is stuk is opgesteld door o.a. Huisarts Diego Keijzer en Robert Weij van Pluhz en HMC innovatie platform. Verder hebben meegeschreven

Nadere informatie

Het Elektronisch Patiënten Dossier. Wordt dit het nieuwe toekomstbeeld?

Het Elektronisch Patiënten Dossier. Wordt dit het nieuwe toekomstbeeld? Beroepsproduct 6 Beroepsontwikkeling 2 Het Elektronisch Patiënten Dossier. Wordt dit het nieuwe toekomstbeeld? Kim Nillesen Studentnummer 478177 KAG.Nillesen@student.han.nl Tutor: Dhr. H Masselink Klas:

Nadere informatie

Ervaringen Inkoopadministratie. Vastlegging van middagbijeenkomst op Kasteel Woerden 19 september 2013

Ervaringen Inkoopadministratie. Vastlegging van middagbijeenkomst op Kasteel Woerden 19 september 2013 Ervaringen Inkoopadministratie Vastlegging van middagbijeenkomst op Kasteel Woerden 19 september 2013 1 Agenda 14.00 14.15 Introductie 14.15 14.30 Jullie doelstelling voor vanmiddag? 14.30 14.45 Presentatie

Nadere informatie

Procesbeschrijving, hoe doe k dat nou?

Procesbeschrijving, hoe doe k dat nou? Procesbeschrijving, hoe doe k dat nou? De reis van ROC Eindhoven om te komen tot permanent verbeteren op basis van integraal Performance Management (ipm) Anouk Vromans November 2011 De aanleiding Tegenstrijdige

Nadere informatie

Gain Automation Technology Specialist in technische en industriële automatisering

Gain Automation Technology Specialist in technische en industriële automatisering Gain Automation Technology Specialist in technische en industriële automatisering Inleiding Ontwikkeling KPI-dashboard Voorbeelden Samenvatting Even voorstellen Paul Janssen: Senior Technical Consultant

Nadere informatie

Big Data. Gaat het iets voor de zorg betekenen? Dr N.S. Hekster 18 maart 2015. Big Data in de Zorg. 2015 IBM Corporation

Big Data. Gaat het iets voor de zorg betekenen? Dr N.S. Hekster 18 maart 2015. Big Data in de Zorg. 2015 IBM Corporation Big Data Gaat het iets voor de zorg betekenen? Dr N.S. Hekster 18 maart 2015 1 Introductie Spreker Nicky Hekster Technical Leader Healthcare & LifeSciences IBM Nederland BV Johan Huizingalaan 765 1066

Nadere informatie

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN Klanten verwachten tegenwoordig een grotere leverbetrouwbaarheid, tegen lagere kosten, met betere kwaliteit en dat allemaal tegelijk. Diegenen

Nadere informatie

Zorgpad voor Kwetsbare Ouderen Presentatie Heerenveen 18/11/2014

Zorgpad voor Kwetsbare Ouderen Presentatie Heerenveen 18/11/2014 Zorgpad voor Kwetsbare Ouderen Presentatie Heerenveen 18/11/2014 Riet ten Hoeve Friesland Voorop Het zorgpad is ontwikkeld door een Projectgroep in het kader van Friesland Voorop en vastgesteld september

Nadere informatie

Update PICA + Lean mgmt, wiskundig modelleren en gezond verstand. Ger Koole

Update PICA + Lean mgmt, wiskundig modelleren en gezond verstand. Ger Koole Update PICA + Lean mgmt, wiskundig modelleren en gezond verstand Ger Koole Update PICA Seminar René Bekker & Isabelle Klaasse Bos Inbedding sneldiagnostiek Annemieke v Dongen op SEH projecten VU-CC Toekomst

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Logistiek in ziekenhuizen: Een palet aan mogelijkheden

Logistiek in ziekenhuizen: Een palet aan mogelijkheden Logistiek in ziekenhuizen: Een palet aan mogelijkheden TOC, Lean, klinische paden, 6 σ, LSS of TLS? Logistieke methoden bieden een doelgerichte aanpak voor het doorvoeren van verbeteringen in kwaliteit

Nadere informatie

De eerste stappen... Processen. Grote stappen: zelfmanagement. Door hogere levensverwachting en ongezonde leefstijl gaat aantal chronisch

De eerste stappen... Processen. Grote stappen: zelfmanagement. Door hogere levensverwachting en ongezonde leefstijl gaat aantal chronisch 10 stappen vooruit... De kosten van de gezondheidszorg zijn zeer snel gestegen Stijging ziekenhuiskosten in 5 jaar Stijging kosten AWBZ in 10 jaar 30 % Naar 20 mrd 66 % Naar 21 mrd 2 Daardoor En neemt

Nadere informatie

Ketenzorg patiëntgericht ontwikkelen in de regio

Ketenzorg patiëntgericht ontwikkelen in de regio Ketenzorg patiëntgericht ontwikkelen in de regio Land van Cuijk en Noord Limburg 18 juni 2009 Vilans Barend Voskuilen; b.voskuilen@pantein.nl; 0610671792 - gezonde burgers in een vitale regio - - mensgerichte

Nadere informatie

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture Denken in processen Peter Matthijssen Introductie BiZZdesign Consultancy Training Tools Best practices Business Model Innovation Business Process Management Lean Management Enterprise Architecture Wereldwijd

Nadere informatie

Druk op de spoedbedden: Eerste ervaringen met tactisch en integraal plannen St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein / Utrecht / Woerden

Druk op de spoedbedden: Eerste ervaringen met tactisch en integraal plannen St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein / Utrecht / Woerden Druk op de spoedbedden: Eerste ervaringen met tactisch en integraal plannen St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein / Utrecht / Woerden Spoedzorg invitational, 25 oktober 2016 Dr. Marc Rouppe van der Voort,

Nadere informatie