Elmer Jaarverslag 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Elmer Jaarverslag 2012"

Transcriptie

1 Elmer Jaarverslag 2012 Vzw Elmer Jaarverslag

2 Voorstelling Historiek Vanuit de sector van de werkzoekenden en de integratiesector kwamen signalen dat er geen toegang was tot de kinderopvang voor ouders die opleiding wilden volgen, die hun administratie moesten regelen of plots een werkaanbod kregen. In 1997 is Elmer, als project van vzw EVA, opgestart met als doel tegemoet te komen aan de nood aan kinderopvang van deze ouders. Vanuit het idee van de buurtdiensten werd deze buurtgerichte dienstverlening gekoppeld aan een opleidingstraject in de kinderzorg voor mensen uit de buurt. Sinds 2004 verwierf Elmer de eerste structurele erkenning van Kind & Gezin voor Elmer Noord en is de werking van Elmer verzelfstandigd in een eigen vzw. De organisatie beschikt over een capaciteit van 137 plaatsen verspreid over 3 erkende en gesubsidieerde kinderdagverblijven en 2 lokale diensten buurtgerichte kinderopvang. Deze voorzieningen bevinden zich in Schaarbeek, Anderlecht, St-Jan-Molenbeek en Brussel Centrum. Elmer stelt op continue basis 14 medewerkers te werk in een opleidingstraject. Missie Elmer wil het welzijn, de maatschappelijke kansen en de participatie van gezinnen en kinderen verhogen door het organiseren van buurtdiensten die Nederlandstalige, laagdrempelige, kwalitatieve kinderopvang aanbieden in Brussel. De werking rond opleiding en tewerkstelling van medewerkers uit kansengroepen maakt hier integraal deel van uit. Respect voor diversiteit en eigenheid en het geloof in de positieve groeikansen van elk individu zijn hierbij belangrijke waarden. Werking Elmer biedt kinderopvang aan ouders die nood hebben aan occasionele, deeltijdse, voltijdse, kortdurende of urgentie-opvang. Elmer geeft prioriteit aan ouders die opleiding volgen, plots werk gevonden hebben of om sociale, medische of pedagogische redenen nood hebben aan kinderopvang. Daarnaast richt Elmer zich ook naar werkende ouders uit de buurt, met als doel een gezonde sociale mix te bereiken. De begeleiding van de kinderen gebeurt door een gemengd team van gekwalificeerde en (nog) nietgekwalificeerde medewerkers. Deze laatsten volgen de opleiding Kinderzorg in het C.V.O., afdeling Tweedekansonderwijs van Anderlecht. Vzw Elmer Jaarverslag

3 Inhoudstafel Inleiding 4 Kinderen & ouders Cijfers 5 Pedagogische werking 13 Ouderwerking 16 Wijkwerking, netwerkvorming en samenwerkingsverbanden 23 Omkadering 27 Medewerkers 27 Organisatiestructuur 31 Vorming en opleiding 32 Opleidingstrajecten 38 Ondersteuning 40 Preventie 44 Kwaliteit en kwaliteitscontrole 46 Financiële structuur 51 Besluit 52 Vzw Elmer Jaarverslag

4 Inleiding 2012 stond in het teken van de uitbreiding. Of hoe een relatief beperkte uitbreiding met 17 plaatsen een effect kan hebben op een hele organisatie. Twee extra leefgroepen en een aantal medewerkers erbij hadden zijn gevolgen voor de structuur van de organisatie. Deze diende herbekeken te worden om in de toekomst sterk te kunnen blijven in onze pedagogische opdracht. Vanuit deze nieuwe structuur bleken nieuwe en sterke dynamieken te ontstaan. Zo hebben we nieuwe functies gecreëerd die nieuwe mogelijkheden bieden. Verder heeft het bij een aantal medewerkers geleid tot het besluit om verder te studeren tot Bachelor Pedagogie van het Jonge Kind. De groei heeft ook geleid tot een eerste deelname aan de sociale verkiezingen en de oprichting van een Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk. In al onze veranderingen werden we ondersteund door vernieuwde informaticatechnologie. Elmer deed zijn eerste stappen in de cloud. En zag dat het goed was maar dat we ons verder moeten bekwamen in het gebruik van deze technologie. De uitbreiding heeft ook geleid tot een financieel verlies. Het eerste in de geschiedenis van Elmer. Uit deze ervaring zullen we in elk geval de nodige conclusies moeten trekken, zodat het bij deze ene keer blijft was een bewogen jaar. Zoveel is duidelijk. Veel leesplezier! Vzw Elmer Jaarverslag

5 1. Kinderen & ouders Cijfers In 2012 werden 333 verschillende kinderen opgevangen in de verschillende vestigingen van Elmer, ongeveer evenveel als in Er werden aanwezigheden geteld. Dit zijn er 864 meer dan in De stijging is vooral toe te schrijven aan Elmer Zuid. Er was de opstart van een nieuwe lokale dienst in de tuin in september en de uitbreiding met 3 erkende plaatsen, vanaf november. In Elmer Noord, Zuid en West hebben we ook een erkenning voor urgentie-opvang door F.C.U.D. (Fonds voor Collectieve Uitrustingen en Diensten). We beschikken daar over voldoende oppervlakte in de leefruimten voor een capaciteit van respectievelijk 32, 36 en 34 plaatsen. Door de aanvullende middelen van F.C.U.D. konden we dan ook in 2012 extra begeleiding inzetten. In Elmer in de Stad bleven we beperkt tot 28 plaatsen. Dit toont zich in de verschillende bezettingsgraden. Kind & Gezin voert een voorrangsbeleid voor een aantal doelgroepen. Elke voorziening wordt verwacht te streven naar een bereik van minstens 20% gezinnen uit deze doelgroepen. Gezien Elmer een uitgesproken sociaal opnamebeleid voert binnen een gezonde sociale mix, situeerden onze percentages zich tussen 42 en 61 %. Elmer biedt ook buitenschoolse opvang aan voor de jongste kleuters tot 3,5 jaar. Meestal gaat dit over woensdagen en vakantiedagen. We hebben in jonge kleuters opgevangen. Tenslotte voert Elmer ook een actief beleid op vlak van inclusie. In 2012 kwamen 11 kinderen met specifieke zorgbehoeften naar Elmer. Hieronder een gedetailleerd overzicht: Vzw Elmer Jaarverslag

6 2012 Erkende capaciteit Aantal kinderen Aantal aanwezigheden Bezettingsgraad Voorrangsgroepen Buitenschools Inclusie Elmer Noord ,29% 47% 10 3 Elmer Zuid 33/ ,90% 59% 16 2 Elmer Zuid LD % 61% 0 1 Elmer West ,32% 42% 6 1 Elmer in de Stad ,70% 53% 10 4 Het is belangrijk jaarlijks te evalueren of de beoogde doelgroep ook daadwerkelijk bereikt werd. Hieronder volgt een kwantitatieve analyse van de verschillende kenmerken die de doelgroep van Elmer kunnen typeren. REDEN VAN OPVANG De reden van opvang is in Elmer bepalend binnen het plaatsingsbeleid. Elmer voert een uitgesproken sociaal beleid, binnen een gezonde sociale mix. Ons beleid bepaalt dat we maximaal 50% van de kinderen opvangen omwille van werk, maximaal 50% omwille van opleiding en maximaal 20% om sociale redenen, zoals acute crisissituatie, draaglastvermindering, solliciteren of sociaal pedagogische redenen. Ook de groep van ouders die plots werk gevonden hebben, wordt als sociale reden gezien, omdat dit een beleid vraagt van kort op de bal spelen om deze ouders een plaats te kunnen bieden Elmer Reden van opvang 40% 1% 6% 1% 9% 6% 37% Crisis Draaglastvermindering Opleiding Plots Werk Sociaal Pedagogisch Werk Solliciteren Vzw Elmer Jaarverslag

7 In 2012 waren de groep van de werkende ouders en van de ouders in opleiding ongeveer even groot. Beiden vertegenwoordigden ongeveer 40%. 23% van de ouders kwam omwille van een sociale reden, waarvan 9% in het kader van plots werk. Tussen de vestigingen van Elmer waren verschillen: Elmer Noord heeft een bijzondere inspanning gedaan voor ouders die plots werk hadden. In Elmer in de Stad werden in verhouding meer kinderen opgevangen waarvan de ouders opleiding volgen. De ligging van Elmer in de Stad, naast het Huis van het Nederlands en andere opleidingsinstellingen, zoals Lethas, verklaart deze cijfers. GEZINSSITUATIE Net als de vorige jaren, leefde gemiddeld ruim één vierde van de kinderen in een eenoudergezin. Per vestiging kan dit cijfer schommelen tussen 20 en 30 %. We bereiken reeds jaren een relatief grote groep alleenstaanden. Toch merken we dat de expliciete opname van dit criterium in ons opnamebeleid niet heeft geleid tot een grotere vertegenwoordiging van deze ouders. De doelgroepen die we reeds vanaf de start van onze werking prioriteit toekennen - ouders die opleiding volgen, plots werk hebben of opvang nodig hebben om sociale of medische redenen vallen vaak samen met de groep van eenoudergezinnen. Elmer Gezinssituatie 26% Eenoudergezin Samen 74% Vzw Elmer Jaarverslag

8 GEZINSINKOMEN In 2012 hebben we meer kinderen opgevangen die in een gezin leefden waarvan minimum één van de ouders werkt. Een kwart van de gezinnen leefde enkel van vervangingsinkomen of geen geregeld inkomen. Elmer Gezinsinkomen 2% 26% Enkel vervangingsinkomen Min. 1 inkomen uit werk 72% Geen inkomen Een andere manier om naar de gezinsinkomens te kijken is de hoogte van de ouderbijdrage. De gemiddelde dagprijs bedroeg 7,75. Iets meer dan 40 % van de ouders betaalde het minimumtarief. Ook had bijna 40% van de ouders in Elmer een inkomen onder de grens die Kind & Gezin hanteert om lage inkomens te definiëren. Deze cijfers liggen in de lijn van de voorgaande jaren. We kunnen eruit concluderen dat we een gemengde groep van ouders blijven bereiken, met een groot aandeel van ouders uit de laagste inkomensgroepen. Elmer Inkomen 61% 39% Onder inkomensgrens Boven inkomensgrens Vzw Elmer Jaarverslag

9 WOONPLAATS We richten ons prioritair naar de kinderen van het Brussels Gewest, bij voorkeur wonend in de omgeving van de opvangvestiging. Deze keuze komt versterkt naar voor in de cijfers van Bijna 2/3 de van de gezinnen woonde in gemeente van de opvangplaats. Zoals steeds, tonen vooral de cijfers van Elmer Zuid en nu ook de lokale dienst van Elmer Zuid dit aan. Elmer in de Stad volgt deze trend. De kinderen die van buiten Brussel komen, zijn meestal kinderen van medewerkers van Elmer. Elmer Woonplaats 19% 10% 7% 64% Gemeente grensgemeente elders in Brussel buiten Brussel ORIGINE Het gehanteerde criterium voor origine is de herkomst van de moeder. We blijven een heel diverse groep van gezinnen bereiken, met als grootste groepen de gezinnen van Afrikaanse en Maghrebijnse origine. Het aandeel van de gezinnen met een moeder van Belgische origine stijgt lichtjes. Zoals de voorbije jaren blijft de verdeling in de vestigingen zijn eigen accenten hebben, met meer Afrikaanse gezinnen in onze vestigingen in Kuregem en Molenbeek, een groter aandeel gezinnen van Maghrebijnse origine in Schaarbeek en een stevige mix in Elmer in de Stad. Deze verschillen hebben vooral te maken met de ligging van de vestigingen. Vzw Elmer Jaarverslag

10 Elmer Origine 3% 29% 31% Afrikaans Aziatisch (+Turks) Belgisch Europees 6% 22% 9% Maghrebijns M/Z Amerikaans THUISTAAL We bereiken steeds meer gezinnen waar één van de ouders het Nederlands machtig is. Voor de kinderen die een schoolloopbaan tegemoet gaan in het Nederlandstalig onderwijs is dit zeker een goede zaak. Het komt de communicatie en de opvolging van de kinderen ten goede. Een objectief criterium om deze groepen te bepalen hanteren we niet. De cijfers zijn daarom eerder indicatief. We betreuren dat dit in de toekomst wel zal gevraagd worden, in navolging van het decreet dat reeds in Onderwijs van toepassing is. Hoe kunnen we ouders warm welkom heten, als we tegelijk van bij de start papieren eisen om te bewijzen welk niveau van Nederlands ze behaald hebben? Elmer Taalkennis Nederlands ouders 51% 36% Beperkt Nederlands Geen Ned. Nederlands 13% Vzw Elmer Jaarverslag

11 KINDEREN MET SPECIFIEKE ZORGBEHOEFTE Elmer voert een proactief beleid op vlak van de opvang van kinderen met een specifieke zorgbehoefte. De 3 erkende kinderdagverblijven (Elmer Noord, Zuid en Stad) hebben samen een structurele erkenning voor 3 inclusieplaatsen. Elmer West en de lokale dienst van Elmer Zuid vangen kinderen met specifieke zorg op individuele basis op. In de loop van 2012 hebben we 11 kinderen opgevangen in het kader van inclusie, met in totaal 674 aanwezigheden. Voor de structurele plaatsen haalden we een bezetting van 90%. In functie van de kinderen met specifieke zorgen kochten we in 2012 een aantal ondersteunende materialen aan. Om ons netwerk verder uit te bouwen hebben we in de loop van het jaar onze werking voorgesteld aan Inkendaal, een revalidatieziekenhuis in de rand van Brussel met een specifieke werking naar jonge kinderen. De Verantwoordelijke Preventie stuurt de werking rond specifieke zorgen aan. Ze verzorgt het netwerkt met buurtgerichte en gespecialiseerde medische diensten. Daarnaast ondersteunt ze de Vestigingsverantwoordelijken en de Aandachtsbegeleidsters. Het is onze bedoeling om het netwerk van doorverwijzers jaar na jaar te onderhouden en verder uit te bouwen. Getuigenis uit Elmer Noord De psychologe die A en haar gezin volgt, kwam maandelijks naar de leefgroep. Ze gaf adviezen om A te ondersteunen in haar ontwikkeling. Zo toonde ze welke gebaren A had geleerd om in communicatie te gaan. Deze werden door de begeleidsters overgenomen. Verder kregen we achterliggende uitleg over fysische en gedragskenmerken en over de manier waarop we er best konden mee omgaan. Getuigenis uit de Locale Dienst van Elmer Zuid We werden dit jaar geconfronteerd met heel wat allergieën. De meest ernstige, levensbedreigende allergie kwam voor bij een meisje die allergisch was aan noten, maar ook aan peulvruchten, Vzw Elmer Jaarverslag

12 bepaalde kruiden of specerijen (zoals curry en nootmuskaat) en bepaalde toevoegingen (zoals maïzena). Deze allergie eiste een specifieke aanpak gezien de ernst van de situatie. Daarom werd beslist een inclusie-dossier voor dit kindje aan te maken. Wat hield de specifieke aanpak zoal in? Eerst en vooral nam de verantwoordelijke preventie contact op met de geneesheer en de ouders van het kind om zoveel mogelijk informatie te verzamelen. Daarnaast deed ze een grondige inspectie van de voedingsmiddelen in onze keuken om na te gaan welke bovenstaande ingrediënten bevatten. Aan de hand van al deze informatie werd een speciaal menu opgesteld en werden ook bepaalde voedingsmiddelen zoals curry en nootmuskaat gebannen uit de keuken om risico s uit te sluiten. De ouders van de kinderen in Elmer werden tijdens een ouderactiviteit geïnformeerd over deze allergie om hen op te roepen waakzaam te zijn en geen voedingswaren met hun kind mee te geven in de opvang. Zelfs een klein koekje kon tot levensbedreigende reacties leiden. Naast deze preventieve maatregelen, kregen de begeleidsters een uitgebreide uitleg over het gebruik van de epipen, die ze moesten gebruiken wanneer het kind een allergische reactie had en over verdere eerste hulp. Deze instructies werden tijdens elke vergadering opgefrist. Vzw Elmer Jaarverslag

13 Pedagogische werking Doelstellingen Kinderen voelen zich goed in Elmer Kinderen worden begeleid en gestimuleerd in hun ontwikkeling Kinderen worden benaderd als competente, gelijkwaardige individuen Kinderen bouwen een positief zelfbeeld op in Elmer Pedagogische stromingen Piaget Freinet Reggio Emilia Loczy - Koczak Methodieken Maandelijkse werknamiddagen onder pedagogische begeleiding Introductie van de werkvormen Analyse de pratique, videointeractiebegeleiding Elmer Vragenboek Inhoudelijk hebben we voor 2012 in Elmer gewerkt rond spel- en activiteitenaanbod. Er werd nagedacht over mogelijk thema s binnen het grote kader van de vier seizoenen en over geschikte materialen. Ook werd gezocht naar variatie in het soort activiteiten, met als doel alle ontwikkelingsdomei nen aan te spreken. De teams werden begeleid in het voorbereiden van deze activiteiten. Een structuur werd gezocht in de agenda van de leefgroepen. Verder werd bekeken hoe dit aanbod kon gedocumenteerd worden zodat ook anderen een beeld konden vormen van wat zich afspeelde in de leefgroepen: het maken van foto s, het uithangen van deze beelden, Een ander algemeen thema was zindelijkheidstraining. Nadat in Elmer Zuid al een tijdje werd getest met het uitlenen van zindelijkheidszakjes, werden deze in alle vestigingen Vzw Elmer Jaarverslag

14 ingevoerd. In deze zindelijkheidszakjes zaten materialen zoals leesboekjes rond het thema zindelijkheid, waarmee de ouders thuis ook aan de slag konden. Deze zakjes werden voorgesteld op het moment dat Elmer en de ouders beslisten om met zindelijkheidstraining te starten. Verder werd in alle leefgroepen van Elmer gewerkt aan een gelijkvormig aanbod van muziek en liedjes en werd in verschillende peutergroepen een stickerwand voorzien. We hadden immers uit observaties opgemerkt dat de kinderen het heel leuk vonden om stickers te plakken en te herplakken. We willen in Elmer voortdurend aanzetten tot reflectie over ons pedagogisch handelen. De maandelijkse werknamiddagen waren het forum om aan reflectie te doen. Tijdens deze maandelijkse overlegmomenten werden verschillende vormen van reflectie geïntroduceerd. Zo werden enkele casussen uitgewerkt met de methode van Analyse de Pratique, waarrond werd geëxperimenteerd in het Wanda-project (zie wijkwerking, netwerkvorming en samenwerkingsverbanden). Elke zes maanden gebruikten we het ZIKO-instrument van het ECEGO (Expertisecentrum voor Ervaringsgericht Onderwijs). Per team bekeken we de gefilmde fragmenten van individuele kinderen. Op basis van hun welbevinden en betrokkenheid op deze momenten, zochten we naar mogelijke verbeteringen en werden actiepunten geformuleerd. Deze werden dan opgevolgd tijdens de werknamiddagen. Twee medewerkers in Elmer volgden de opleiding Video-Interactiebegeleiding. Deze methodiek werd ingevoerd om te reflecteren over het eigen pedagogisch handelen van de gefilmde begeleidsters. Op ad hoc basis werden begeleidsters gedurende korte momenten gefilmd. Samen met hen werd dan naar de successen gekeken die terug te vinden waren in het eigen handelen en tot welke positieve resultaten dit leidde. Deze waarderende benadering spoorde begeleidsters aan goede interactie met de kinderen te blijven hanteren en waar mogelijk uit te breiden. In elke vestiging werden in de loop van het jaar nog eigen accenten gelegd in de pedagogische werking. Hieronder volgt een overzicht. Elmer Noord Vanuit een ZIKO-observatie in januari werden acties gedaan rond het verlengen van de wenperiode. Deze worden verder beschreven bij de ouderwerking. Vzw Elmer Jaarverslag

15 Video-interactiebegeleiding werd uitgeprobeerd bij twee begeleidsters van de peutergroepen. De begeleiding van een activiteit met klei werd gefilmd en besproken. Daarbij was duidelijk dat de begeleidster alle kinderen zoveel mogelijk probeerde te betrekken bij de activiteit. Ze communiceerde veel en gebruikte korte zinnen met veel gebaren. Verder werd een begeleidster in een buitenspelmoment gefilmd. Deze ging sterk in op vragen, gevoelens en gedrag van de kinderen. Ze zocht oplossingen voor probleempjes die zich voordeden. Ze bleef steeds rustig en vroeg aan de kinderen hulp voor de opruim. Bij de baby s werd gewerkt rond de herinrichting van één van de leefruimten, zodat de ruimte beter gebruikt zou kunnen worden. Elmer Zuid In Elmer Zuid werd 2 maal aan analyse de pratique gedaan. Telkens werd rondgevraagd welk thema belangrijk gevonden werd om te analyseren. Na het bepalen van het thema (beide keren ging het over probleem gedrag van een kind in de peutergroep) kon de aanbrenger van het thema dit wat verder toelichten. Daarna stelden de andere begeleidsters vragen om het thema uit te diepen. Na deze uitdieping werd samen gezocht naar een probleemformulering en een aantal hypothesen. Wat waren de oorzaken van dit probleem? Welke elementen speelden een rol? Tenslotte gaf de groep adviezen rond aanpak aan de aanbrenger. In de werknamiddagen werd gewerkt rond structuur in de opvang, vooral tijdens de vroege en de late uren. Het combineren van aandacht voor de kinderen én voor de ouders was vaak niet evident. Daarnaast werd ook erg intens gewerkt aan het handelingsplan van een peutertje. Dat kindje werd opgevolgd tijdens teamvergaderingen en werknamiddagen. Wat betreft inrichting werd de snoezelruimte van de peuters verder ingericht met blacklight-materialen. Elmer West Bij de peutergroep werd gewerkt rond het slaapmoment en het toezicht tijdens dit moment. Er werd van het idee afgestapt dat alle peuters in één ruimte moesten slapen. Verder werd gewerkt aan manieren om aan actieve toezicht te doen tijdens het slaapmoment. Kinderen die niet hoefden of wilden slapen, kregen andere activiteiten aangeboden zoals boekjes lezen. De inrichting van één van de peuterleefgroepen bleef een aandachtspunt. Ook het gebruik van de polyvalente ruimte werd onder de loupe genomen. Er werd gezocht naar manieren Vzw Elmer Jaarverslag

16 om materialen op te bergen zodat ze gemakkelijk terug te vinden waren en opnieuw gebruikt konden worden. Elmer in de Stad Elmer in de Stad telde in een bepaalde periode vijf zwangere moeders. Daarom werd het thema baby gedurende twee weken grondig uitgewerkt met de kinderen en hun ouders. Elke dag werd iets gedaan dat te maken had met de baby : poppenwassen, baby verluieren, de dikke buik van mama nabootsen,... In die periode zijn ook twee moeders hun baby komen voorstellen in de leefgroep. Verder hebben de peuterleefgroepen een manier gezocht om op positieve wijze om te gaan met het meebrengen van kleine voorwerpen door de kinderen. Dit stelde soms immers veiligheidsproblemen voor de andere kinderen. Wat betreft inrichting kregen de twee peuterleefgroepen extra ingrepen om er gezellige ruimtes van te maken. Ouderwerking Doelstellingen Elmer als opvang met een lage drempel, ten dienste van de ouder Elmer in open communicatie met de ouder Elmer in een vertrouwensrelatie met de ouder om het kind beter te kunnen begeleiden Elmer als ondersteuner van de ouder in zijn rol als opvoeder Vzw Elmer Jaarverslag

17 Methodieken Intake- en wenprocedure Breng- en haalcontacten Formele oudergesprekken Groepsactiviteiten Elmer vindt het belangrijk dat de ouders zich gesteund voelen in hun opvoeding door naar Elmer te komen. De opvang zelf betekent vaak een sterke steun voor ouders. Daarnaast zijn de contacten en gesprekken met begeleiders, verantwoordelijke en andere ouders vaak een belangrijke ondersteuning. In Elmer Noord werd dit jaar gesleuteld aan het wennen. De wenperiode werd verlengd naar 2 weken tot een maand in plaats van 3 wenmomenten. Dit had een aantal positieve gevolgen: er was meer tijd voor wederzijds kennismaking. De ouders waren gemakkelijker bereikbaar om kindjes die niet te troosten waren vroeger te komen afhalen, ze bleven ook langer aanwezig in de leefgroep. Zowel de ouders als de kinderen ervaarden minder stress en het welbevinden van kinderen, ouders en begeleidsters verhoogde. Bovendien verliep de eerste keer dat de ouder een hele dag moest gaan werken of les volgen, een stuk vlotter. Ook in Elmer Zuid werd het wennen aangepast aan de noden van individuele ouders. Getuigenis uit Elmer Zuid L. startte bij Elmer op de leeftijd van 4 maanden. De mama van dit meisje was erg onzeker en het eerste wenmoment was voor haar erg zwaar: het was druk in de leefgroep, er waren verschillende nieuwe kindjes die huilden omdat ze nog moesten wennen aan de opvang. Deze omstandigheden bezorgden haar geen goede eerste indruk. Ze besprak haar bezorgdheden met de verantwoordelijke. Deze stelde voor om meer tijd te nemen voor het wennen en langs te komen op verschillende momenten van de dag zodat ze kon zien hoe de dagindeling in de opvang was. Gedurende één maand kwam mama twee keer per week wennen. Ze bleef lang in de leefgroep, soms twee uur lang. De begeleidsters (een nieuw team) voelden zich eerst niet erg op hun gemak, ze dachten dat de mama hen op hun vingers zou komen kijken. De verantwoordelijke lichtte hen tijdens een overleg toe waarom deze verlengde wenperiode zo belangrijk was voor de mama. Hierdoor kregen de begeleidsters meer begrip voor de mama en ervaarden ze haar bezoekjes met de tijd als aangenaam omdat ze ook graag meespeelde met de andere kinderen. Vzw Elmer Jaarverslag

18 Na een wenperiode van ongeveer een maand had de verantwoordelijke een gesprek met de mama om te bevragen hoe ze zich voelde. Haar idee over de opvang was enorm veranderd, ze had de werking goed leren kennen en had vertrouwen gekregen in de begeleidsters. Haar nieuwsgierigheid naar de pedagogische werking van Elmer werd er ook door geprikkeld. Naar aanleiding van de bevraging bij de ouders merkten we dat het voor de begeleidsters van de peutergroepen niet altijd vanzelfsprekend was om een gesprek te hebben met de ouders over hun kind in de opvang. Er zijn zoveel leuke dingen om te bespreken maar tijdens de breng- en haalmomenten ontbreekt de tijd vaak. Daarom zijn we in de loop van 2012 gestart met de organisatie van contactdagen. Tijdens de contactdag ontvangt de begeleidster de ouders in een aparte ruimte en heeft ze een individueel gesprek met hen over hun kind. Het gesprek gebeurt op basis van observaties die worden ingevuld op het ZikoVo-document. De reacties van de ouders tijdens deze eerste contactdagen waren erg positief. Hetgeen besproken werd, was voor de ouders vaak herkenbaar. Dit deed velen van hen deugd: het was een teken dat de begeleidster hun kind goed kende en dat de dingen die zij thuis ervaarden ook voorkwamen in het kinderdagverblijf. De ouders vonden het interessant om te horen hoe de begeleidsters reageerden op bepaald gedrag, ze namen tips mee naar huis. Daarnaast was het voor de begeleidsters een uitgelezen kans om meer dingen over het kind te weten te komen, bruikbaar voor de aanpak van het kind in de opvang. De contactdagen vergden heel wat voorbereiding en organisatie. Van de andere kant betekende het voor de begeleidsters een erkenning om deze individuele gesprekken met de ouders te kunnen voeren. We gaan deze werkvorm zeker verder uitwerken in de toekomst. Naast de dagelijkse en individuele gesprekken organiseerden we ook dit jaar regelmatig groepsactiviteiten in Elmer. We zochten bij de organisatie van deze activiteiten steeds naar een goede mix tussen educatieve activiteiten en feesten. Beiden hebben op hun manier hun belang. Ontmoeting staat centraal. Hieronder volgt een overzicht van de groepsactiviteiten per vestiging: Vzw Elmer Jaarverslag

19 ELMER NOORD Datum Wie Thema Opkomst 16/01/2012 samen Nieuwjaarsontbijt 12 ouders 24/02/2012 samen Carnavalfeest 9 ouders 24/02/2012 peutergroep Afscheid schoolgaanders 6 ouders 22/03/2012 peutergroep Kruiden planten 5 ouders 19/04/2013 peutergroep Ontbijt 15 ouders 26/04/2012 babygroep Ontbijt 12 ouders 15/05/2012 samen Uitstap naar kinderboerderij Maximiliaan 12 ouders Juni 2012 peutergroep Contactdagen 17 ouders 21/06/2012 peutergroep Gezonde smoothies maken 18 ouders 17/10/2012 samen Kennismaking en ontmoeting 11 ouders Nov 2012 samen Voorleesweek 3 ouders Dec 2012 peutergroep Contactdagen 17 ouders 23/12/2012 babygroep Kunst-kerstfeest 4 ouders Het jaarlijkse infomoment voor nieuwe ouders werd dit jaar omgedoopt in een kennismakings- en ontmoetingsmoment. Na een korte welkom stelden de ouders zich aan elkaar voor. Sommigen vertelden iets over hun werk anderen iets over hun hobby. Daarna werd de werking van Elmer uitgelegd aan de hand van foto s en beeldmateriaal. Een ancienne een mama die al een tijdje naar Elmer komt nam de taak op zich om te getuigen en uitleg te geven vanuit haar perspectief. Er werd ook afgesproken om elkaar met de voornaam aan te spreken. Dat is een stuk familialer dan mama van en papa van. Deze andere vorm van kennismaking was heel leuk. De ouders waren heel enthousiast en gaven aan aan meer van dergelijke activiteiten te willen deelnemen. Vzw Elmer Jaarverslag

20 ELMER ZUID Datum Wie Thema Opkomst 20/01/2012 samen Nieuwjaarsfeestje 23 ouders 16/02/2012 samen Carnavalfeest met grime 4 ouders 26/04/2012 peutergroep 4-uurtje 8 ouders 23/05/2012 samen Uitstap naar kinderboerderij Maximiliaan 9 ouders 6/06/2012 babygroep Babymassage 4 ouders Juni 2012 peutergroep Contactdagen 19 ouders 12/07/2012 samen Tropical Bar 34 ouders 27/08/2012 peutergroep Afscheid schoolgaanders ism Walala 8 ouders 28/09/2012 samen Wijkwandeling 2 ouders Nov 2012 samen Voorleesweek 2 ouders 18/12/2012 samen Info over schoolinschrijvingen 4 ouders Dec 2012 peutergroep Contactdagen 21 ouders Dit jaar werd het feestje voor het afscheid van de schoolgaanders georganiseerd in samenwerking met spel-o-theek Walala. Ouders van kindjes die na de grote vakantie naar school gingen, werden in het bijzonder uitgenodigd, maar ook de andere ouders waren welkom. Twee medewerkers van Walala waren aanwezig om de ouders een toelichting te geven over het reilen en zeilen in de kleuterklas. Dit werd gedaan aan de hand van foto s en een eerste kennismaking met Jules, de klaspop die in vele kleuterklassen logeert. Deze voorstelling was erg waardevol omdat niet alle ouders vertrouwd zijn met het Belgisch onderwijs en de werking van een kleuterklas niet kennen. Jammer genoeg wordt de werking van Walala stopgezet, waardoor dit soort van ondersteuning wegvalt in de toekomst. Voor de tweede keer werd een tropical bar georganiseerd. Het is een activiteit waar de begeleidsters zelf heel erg naar uit kijken, ze plannen reeds een tijd op voorhand welke drankjes en hapjes ze zullen maken en hoe ze de bar gaan inkleden. Dit enthousiasme is heel erg prettig en spreekt de ouders aan waardoor zij zin krijgen om deel te nemen. Dit wordt een klassieker! Vzw Elmer Jaarverslag

21 ELMER WEST Datum Wie Thema Opkomst 20/01/2012 samen Nieuwjaarsreceptie 36 ouders 13/04/2012 peutergroep Afscheidsfeest schoolgaanders 5 ouders 27/04/2012 babygroep Babyvoeding 8 ouders 4/05/2012 samen Uitstap naar de kinderboerderij 11 ouders 1/06/2012 peutergroep Peutermassage 10 ouders Juni 2012 peutergroep Contactdagen 16 ouders 29/06/2012 samen Barbecue 37 ouders 30/11/2012 peutergroep Herfstwandeling 11 ouders 12/12/2012 babygroep Babymassage 6 ouders In Elmer West is de barbecue uitgegroeid tot een klassieker. Deze activiteit had weer een heel grote respons : een gezellige bedoening met vele ouders, kinderen en sympathisanten. De tuin van Elmer West leent zich daar perfect toe. Dit jaar hebben enkele ouders er een extra accent aan toegevoegd met een karate voorstelling. We waren gewoon om jaarlijks een babymassage te organiseren. Dit jaar hebben we dit ook ingevoerd bij de peuters. We hebben er bovendien de papa s bij betrokken. Dit was een zeer leuk moment. Er werden ook massages aan elkaar gegeven: kinderen aan ouders en omgekeerd. We proberen steeds te luisteren naar suggesties van ouders. Zo gaf een mama aan dat het van buiten uit niet echt duidelijk was dat in ons gebouw een kinderdagverblijf gehuisvest was. We hadden ook dikwijls te maken met vandalisme en inbraken. We hebben dan een papa van een kindje aangesproken, die werkt als professionele fotograaf, om foto s te Vzw Elmer Jaarverslag

Elmer. Jaarverslag 2013. Vzw Elmer Jaarverslag 2013-1

Elmer. Jaarverslag 2013. Vzw Elmer Jaarverslag 2013-1 Elmer Jaarverslag 2013 Vzw Elmer Jaarverslag 2013-1 Voorstelling Historiek Vanuit de sector van de werkzoekenden en de integratiesector kwamen signalen dat er geen toegang was tot de kinderopvang voor

Nadere informatie

ONTHAALBROCHURE. Betrouwbaarheid. Evolueren. Respect voor. Emoties. Geborgenheid voor kinderen. Ontdekken van talenten stimuleren

ONTHAALBROCHURE. Betrouwbaarheid. Evolueren. Respect voor. Emoties. Geborgenheid voor kinderen. Ontdekken van talenten stimuleren ONTHAALBROCHURE KDV BEREGOED streeft naar een kwalitatieve opvang waarin het kind centraal staat, waarbij de ouders beschouwd worden als de belangrijkste en meest invloedrijkste personen in het leven van

Nadere informatie

Oog voor kwaliteit in de Vlaamse kinderopvang: elke kinderbegeleider en elke verantwoordelijke gekwalificeerd

Oog voor kwaliteit in de Vlaamse kinderopvang: elke kinderbegeleider en elke verantwoordelijke gekwalificeerd Oog voor kwaliteit in de Vlaamse kinderopvang: elke kinderbegeleider en elke verantwoordelijke gekwalificeerd Evelien Van Vlasselaer Stafmedewerker K&G 17 november 2014 Inhoud 1. Decreet kinderopvang baby

Nadere informatie

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg.

Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Vzw Ondersteuningsstructuur Bijzondere Jeugdzorg info@osbj.be - www.osbj.be Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Deel 2: aandachtspunten voor organisaties Naar aanleiding van het

Nadere informatie

Zorgbeleid Stedelijk Internaat Gent

Zorgbeleid Stedelijk Internaat Gent Zorgbeleid Stedelijk Internaat Gent Vertrekpunten DOOSG IVA : visie op zorg, HGW, pedagogisch project Stedelijk internaat Gent: visie op opvoeden, HGW, visie op zorg Missie Dag- en nachtopvang voorzien

Nadere informatie

Subsidies voor groepsopvang van schoolkinderen

Subsidies voor groepsopvang van schoolkinderen Subsidies voor groepsopvang van schoolkinderen Er bestaan heel wat verschillende soorten subsidies voor de groepsopvang van schoolkinderen. Hier vind je info over de voorwaarden, de bedragen en wie voor

Nadere informatie

Sterk in kinderopvang

Sterk in kinderopvang Sterk in kinderopvang Goede kinderopvang Langdurige positieve effecten op - sociale - emotionele - verstandelijke - morele - taalontwikkeling tot ver in de schooltijd Lage pedagogische kwaliteit? - negatieve

Nadere informatie

Examenprogramma Begeleider Verblijf

Examenprogramma Begeleider Verblijf Examenprogramma Begeleider Verblijf De Vereniging Ons Tehuis gaat over tot de organisatie van een wervingsexamen voor de functie begeleider verblijf. 1 WIE KAN DEELNEMEN? Je bent minstens 18 jaar Je kan

Nadere informatie

20/02/2014 VERGUNNINGSVOORWAARDEN KINDEROPVANG BABY S EN PEUTERS INHOUD. 1. Nieuwe namen. Nieuwe namen

20/02/2014 VERGUNNINGSVOORWAARDEN KINDEROPVANG BABY S EN PEUTERS INHOUD. 1. Nieuwe namen. Nieuwe namen VERGUNNINGSVOORWAARDEN KINDEROPVANG BABY S EN PEUTERS Principieel akkoord Vlaamse Regering 5 juli 2013 INHOUD 1. Nieuwe namen 2. Algemene principes 3. Aanpak 4. 5. Werkingsvoorwaarden Nieuwe namen NU 1

Nadere informatie

Je kan niet kiezen waar en in welk gezin je geboren wordt

Je kan niet kiezen waar en in welk gezin je geboren wordt Je kan niet kiezen waar en in welk gezin je geboren wordt Anne Dedry Directeur Zorg-Saam en Ons Zorgnetwerk - 11 maart 2014 - Daarom 6 goede praktijkvoorbeelden rond kinderarmoede waar geboren aan de goede

Nadere informatie

Peuter Speelpunt Turnhout

Peuter Speelpunt Turnhout Peuter Speelpunt Turnhout Samen spelen kan je leren! -Een plaats voor ontmoeting -Bruggen bouwen naar maatschappelijke deelname -Open en laagdrempelig aanbod voor ouders en opvoeders en jongste kinderen

Nadere informatie

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken

De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken 1 De Onthaalouderacademie Wat is de Onthaalouderacademie? De Onthaalouderacademie: onthaalouders sterker maken De sector van de kinderopvang is in beweging. Er worden heel wat initiatieven genomen om de

Nadere informatie

6 Coaching van de cliënt

6 Coaching van de cliënt 6.1 6 Coaching van de cliënt De begeleiding of coaching op de werkvloer is afhankelijk van de noden van de cliënt én van de noden van de collega s en werkgever. Samen starten op de stage/ tewerkstelling

Nadere informatie

6 Coaching van de cliënt

6 Coaching van de cliënt 6.1 6 Coaching van de cliënt De begeleiding of coaching op de werkvloer is afhankelijk van de noden van de cliënt, collega s en werkgever. Samen starten op de stage/ tewerkstelling Als coach kan je samen

Nadere informatie

Subsidies inclusieve opvang

Subsidies inclusieve opvang Subsidies inclusieve opvang Om de ouders binnen een redelijke afstand een opvangplaats aan te bieden, voorziet de Vlaamse overheid 3 soorten subsidies. INHOUD SUBSIDIE VOOR INDIVIDUELE INCLUSIEVE OPVANG

Nadere informatie

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde.

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde. Limburgse kinderopvang misdeeld door huidige Vlaamse Regering. Uit het antwoord vanwege Vlaams minister van Welzijn Heeren op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Els Robeyns blijkt

Nadere informatie

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod.

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Een inloopteam werkt doelgroepgericht. De gezinnen waar

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

Peuterspeelpunten Turnhout

Peuterspeelpunten Turnhout Peuterspeelpunten Turnhout Een plaats voor ontmoeting Bruggen bouwen naar maatschappelijke deelname Open en laagdrempelig aanbod voor ouders en opvoeders en jongste kinderen Samen spelen kan je leren Algemene

Nadere informatie

Door de bril van ouders. Ellen Rutgeerts KIDDOdag Samen werkt! mei 2014

Door de bril van ouders. Ellen Rutgeerts KIDDOdag Samen werkt! mei 2014 Door de bril van ouders Ellen Rutgeerts KIDDOdag Samen werkt! mei 2014 Achtergrond project om ouderbeleid te versterken 8 Brusselse kinderdagverblijven focusgroepen met ouders Wat is een goed ouderbeleid?

Nadere informatie

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang Figure 1 logo vrouwenraad De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang INHOUDSTAFEL kinderopvang... 1 Een kaderdecreet kinderopvang... 2 Kwaliteitsvolle kinderopvang...

Nadere informatie

Opleiding en werkervaring aanvullende thuiszorg vzw Aksent

Opleiding en werkervaring aanvullende thuiszorg vzw Aksent BIJLAGE Bijlage nr. 1 Fiches Titel initiatief: Initiatiefnemer: Opleiding en werkervaring aanvullende thuiszorg vzw Aksent Projectomschrijving Het project wordt opgenomen binnen volgende strategische en

Nadere informatie

wegwijs in opvang voor je baby of peuter

wegwijs in opvang voor je baby of peuter wegwijs in opvang voor je baby of peuter 1. Opvang zoeken 1.1 Wat zijn je wensen? De opvang zorgt samen met jou voor de opvoeding van je kind. Daarom is opvang kiezen een belangrijke keuze, waar je zelf

Nadere informatie

Visie. Stedelijke Initiatieven Buitenschoolse Opvang. pedagogische begeleidingsdienst & dienst kinderopvang. Departement Onderwijs en Opvoeding

Visie. Stedelijke Initiatieven Buitenschoolse Opvang. pedagogische begeleidingsdienst & dienst kinderopvang. Departement Onderwijs en Opvoeding Visie Stedelijke Initiatieven Buitenschoolse Opvang Departement Onderwijs en Opvoeding pedagogische begeleidingsdienst & dienst kinderopvang Colofon Deze brochure is tot stand gekomen in samenwerking

Nadere informatie

Inclusieve opvang en Centra inclusieve kinderopvang

Inclusieve opvang en Centra inclusieve kinderopvang Inclusieve opvang en Centra inclusieve kinderopvang Inspiratiedag Kinderopvang VVSG 2 april 2015 Sylvia Walravens Stafmedewerker afdeling Kinderopvang Historische context Inclusieve opvang binnen Kind

Nadere informatie

Centrum voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning (CKG) De Hummeltjes

Centrum voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning (CKG) De Hummeltjes Centrum voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning (CKG) De Hummeltjes Wat is een CKG? Centrum voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning (IVA Kind en Gezin) Mobiele begeleiding Ambulante begeleiding Residentiële

Nadere informatie

Voorstelnota Steunpunt GOK begeleiding en onderzoek Brusselse proefprojecten Brede School. 25 augustus 2006

Voorstelnota Steunpunt GOK begeleiding en onderzoek Brusselse proefprojecten Brede School. 25 augustus 2006 BIJLAGE Bijlage nr. 2 Voorstelnota Steunpunt GOK begeleiding en onderzoek Brusselse proefprojecten Brede School BRREEDDEE SCCHOOLL BEGELEIDING EN ONDERZOEK BRUSSELSE PROEFPROJECTEN 25 augustus 2006 1.

Nadere informatie

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met de KINDEROPVANG

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met de KINDEROPVANG De film Childcare Stories als discussiemateriaal Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met de KINDEROPVANG Enkele voorbeelden: - Vormings- of begeleidingstraject voor medewerkers en verantwoordelijke(n)

Nadere informatie

Charter collectieve rechten en plichten

Charter collectieve rechten en plichten Charter collectieve rechten en plichten Van Begeleid Wonen Zennestreek vzw het voor Personen met een ( VAPH) (erkenningsnummer 409200333) Ons adres: In dit charter leggen we duidelijk uit hoe we werken

Nadere informatie

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA OVERZICHT 1. Situering en onderzoeksvragen 2. Methode 3. Wervings- en selectieprocedures

Nadere informatie

Uw kind in vertrouwde handen. Kinderopvang van 0 t/m 12 jaar

Uw kind in vertrouwde handen. Kinderopvang van 0 t/m 12 jaar Uw kind in vertrouwde handen Kinderopvang van 0 t/m 12 jaar SKSG verzorgt alle vormen van professionele kinderopvang op kindercentra en bij gastouders. Voor kinderen van nul tot en met twaalf jaar. Onze

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan. Kinderdagverblijven

Pedagogisch werkplan. Kinderdagverblijven Pedagogisch werkplan Kinderdagverblijven 1 HET PEDAGOGISCH WERKPLAN 1. HET KIND Vanaf de leeftijd van 6 weken tot 4 jaar kunnen kinderen gebruik maken van opvang op de verschillende kinderdagverblijven

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

Dubbeldamseweg-Zuid 97, 3314 JC Dordrecht, 078-6139776

Dubbeldamseweg-Zuid 97, 3314 JC Dordrecht, 078-6139776 Versie 20 september 2010 Activiteitenprogramma VVE KDV De Huiskamer BV 1 Verdere professionalisering VVE activiteiten Kinderdagverblijf De Huiskamer is een zelfstandig en onafhankelijk kinderdagverblijf

Nadere informatie

Socioprofessionele reïntegratie. Conny Daens, GTB

Socioprofessionele reïntegratie. Conny Daens, GTB Socioprofessionele reïntegratie Conny Daens, GTB GTB - dienst, vzw die vanuit de werkwinkels heel nauw samenwerkt met VDAB binnen een samenwerkingsakkoord voor personen met een werkvraag. - Onderscheidt

Nadere informatie

Pedagogisch werkplan Kinderopvang De Cirkel KDV Den Ham Zuidmaten

Pedagogisch werkplan Kinderopvang De Cirkel KDV Den Ham Zuidmaten Pedagogisch werkplan Kinderopvang De Cirkel KDV Den Ham Zuidmaten Algemene pedagogische visie Ons algemene pedagogisch beleid, dat onderschreven en uitgevoerd wordt op al onze dagverblijven, is gebaseerd

Nadere informatie

INHOUD WORKSHOPS VAKBEURS KINDEROPVANG 27 EN 28 NOVEMBER 2015

INHOUD WORKSHOPS VAKBEURS KINDEROPVANG 27 EN 28 NOVEMBER 2015 Agentschap Ondernemen en KidsInvest Titel: Welke steun- en financieringsmogelijkheden zijn er voor mijn opvanginitiatief? Een nieuwe voorziening opstarten vraagt heel wat investeringen. Vaak volstaan de

Nadere informatie

Vrijetijdsbesteding en -behoeften van Brusselse jeugd met een handicap. Roeland Janssen Joris Van Puyenbroeck Dirk Smits

Vrijetijdsbesteding en -behoeften van Brusselse jeugd met een handicap. Roeland Janssen Joris Van Puyenbroeck Dirk Smits Vrijetijdsbesteding en -behoeften van Brusselse jeugd met een handicap Roeland Janssen Joris Van Puyenbroeck Dirk Smits Doelgroep Kinderen met een functiebeperking (6-12 jaar) en hun ouders Nederlandstalig

Nadere informatie

Sint-Franciscus Roosdaal

Sint-Franciscus Roosdaal Sint-Franciscus Roosdaal Najaar 2010: oproep VAPH Bespreking op coördinatoren niveau en stafniveau: moeten we hier wel in stappen Hele proces van minder is meer nog bezig Op sommige plaatsen al wel verlichting

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan buitenschoolse opvang het Zwammeke

Pedagogisch beleidsplan buitenschoolse opvang het Zwammeke Pedagogisch beleidsplan buitenschoolse opvang het Zwammeke Inhoud 1. Inleiding 2. Onze visie 3. Doelstellingen 4. Pedagogische uitgangspunten voor het kind 5. Pedagogische uitgangspunten voor de groepsleiding

Nadere informatie

1. Ouders en jij: opvoedingspartners

1. Ouders en jij: opvoedingspartners 1. Ouders en jij: opvoedingspartners Ouders die jouw opvang kiezen, vertrouwen je hun kostbaarste bezit toe. Jij voedt hun kinderen mee op tijdens hun belangrijkste levensjaren, een mooie taak! EEN GOEDE

Nadere informatie

Visie Stedelijke kinderdagverblijven

Visie Stedelijke kinderdagverblijven Visie Stedelijke kinderdagverblijven Departement Onderwijs en Opvoeding pedagogische begeleidingsdienst & dienst kinderopvang Voorwoord Beste In deze brochure beschrijven we de visie waarnaar we streven

Nadere informatie

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met OUDERS

Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met OUDERS De film Childcare Stories als discussiemateriaal Suggesties en tips voor gebruik in gesprek met OUDERS Enkele voorbeelden: - Oudergroepen van een inloopteam - Oudergroepen waarin ouders vanuit een zelfde

Nadere informatie

Als school samenwerken met een opvanginitiatief voor baby s en peuters (03.02.2012)

Als school samenwerken met een opvanginitiatief voor baby s en peuters (03.02.2012) Als school samenwerken met een opvanginitiatief voor baby s en peuters (03.02.2012) Schoolbestuur Het Inrichtend Comité Annuntiaten Heverlee groepeert 6 schoolbesturen = 6 VZW s 27 administratieve scholen:

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Nanny Association

Pedagogisch Beleid. Nanny Association Pedagogisch Beleid Nanny Association Rijen, juni 2006 Inhoud Inleiding 1. Nanny Association 2. Profiel nanny 3. Functie- en taakomschrijving 4. Accommodatie en materiaal 5. Ouderbeleid 6. Pedagogische

Nadere informatie

Wennen in kinderopvang

Wennen in kinderopvang Wennen in kinderopvang Wennen - WAT Kind, ouder en begeleider(s) leren elkaar kennen voordat het kind alleen en voor een lange periode in de opvang blijft. De start van de opvang wordt geleidelijk opgebouwd.

Nadere informatie

VVSG als pedagogische ondersteuningsorganisatie

VVSG als pedagogische ondersteuningsorganisatie VVSG als pedagogische ondersteuningsorganisatie Ann Lobijn, VVSG Inhoud 1. Pedagogisch beleid 2. 3. Voorstel VVSG 4. Reacties en vragen 2 - VVSG - Inhoud 1 Pedagogisch beleid Decreet Kinderopvang van baby

Nadere informatie

VACATURE Educatief medewerker (m/v) Persoonlijke ontwikkelingstrajecten vzw LEJO 100% Voor een op te starten P.O.T.

VACATURE Educatief medewerker (m/v) Persoonlijke ontwikkelingstrajecten vzw LEJO 100% Voor een op te starten P.O.T. VACATURE Educatief medewerker (m/v) Persoonlijke ontwikkelingstrajecten vzw LEJO 100% Voor een op te starten P.O.T. antenne in Boom In diensttreding: 1 september 2010 Contactadres: vzw LEJO Borgerhoutsestraat

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: Begeleiding jonge kinderen Spreker: Krista De Vos (Kind en Gezin) Kind en Gezin Kleine kinderen, wij maken er werk van! 1 Voorgeschiedenis 1919: Nationaal Werk voor het Kinderwelzijn

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

Waar en hoe begint het verhaal?

Waar en hoe begint het verhaal? Brede School Helmet Coördinator: Tina Smout Email: tsmout@klaveren7.be Waar en hoe begint het verhaal? Helmet = wijk in Schaarbeek, Brussel veel kleuren en geuren, maar ook veel maatschappelijke uitdagingen

Nadere informatie

Begeleider in de kinderopvang

Begeleider in de kinderopvang DBSO-opleidingskaarten Administratieve groep 37701 Rubriek: Personenzorg 9/06/2011 Begeleider in de kinderopvang Kerntaken De begeleider in de kinderopvang begeleidt en verzorgt baby s, peuters, kleuters

Nadere informatie

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin VLOR studiedag 3 februari 2012 Taal = hot item Arme peuters ook taalarm (16/03/2009) Steeds minder baby s met Nederlands als thuistaal geboren (4/12/2010)

Nadere informatie

We stellen de resultaten graag aan u voor op een informatievergadering. U zult hiervoor worden uitgenodigd in de loop van het najaar van 2009.

We stellen de resultaten graag aan u voor op een informatievergadering. U zult hiervoor worden uitgenodigd in de loop van het najaar van 2009. Betreft: bevraging jonge gezinnen in Herent Mogen wij een beetje van uw tijd vragen voor deze vragenlijst? Deze enquête kunt u anoniem invullen. De vragenlijst bestaat uit drie delen: een eerste algemeen

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over peuterschool Nieuw Sloten

Veel gestelde vragen over peuterschool Nieuw Sloten Veel gestelde vragen over peuterschool Nieuw Sloten Maart 2015 Wat is een peuterschool? De peuterschool is een combinatie van kinderdagverblijf en voorschool. Hier komen alle kinderen in de wijk van 2,5

Nadere informatie

Participatie van kinderen uit kwetsbare gezinnen in een samenwerking tussen de sportdienst en sociale partners. Houthalen-Helchteren

Participatie van kinderen uit kwetsbare gezinnen in een samenwerking tussen de sportdienst en sociale partners. Houthalen-Helchteren Participatie van kinderen uit kwetsbare gezinnen in een samenwerking tussen de sportdienst en sociale partners Houthalen-Helchteren De achtergrond De gemeente Houthalen-Helchteren wenst een sportaanbod

Nadere informatie

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN KLEINE MENSEN GROTE WENSEN Voor de betere kinderopvang DOOR DE OGEN VAN KINDEREN Dit boekje laat je kinderopvang zien door de ogen van kinderen. Een praktische gids voor iedereen die nadenkt over de opvang

Nadere informatie

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA Nederlandstalig onderwijs Brussel Capaciteit

Nadere informatie

Beleid Inzet pedagogisch medewerkers en stagiaires in opleiding versie

Beleid Inzet pedagogisch medewerkers en stagiaires in opleiding versie Beleid Inzet pedagogisch medewerkers en stagiaires in opleiding versie Uitgangspunten Visie Bij Mops begint, zowel voor kinderen, medewerkers en stagiaires een leven lang leren. Een leerbedrijf biedt de

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang

Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Pedagogisch beleid Tussenschoolse opvang Introductie Introductie Het pedagogisch beleid van de tussenschoolse opvang SKN s Eetclub biedt een kader dat de overblijfkrachten en de coördinatoren tussenschoolse

Nadere informatie

Uitgangspunt van deze omzendbrief is het subsidiëren van projecten van bepaalde duur.

Uitgangspunt van deze omzendbrief is het subsidiëren van projecten van bepaalde duur. Omzendbrief voor de subsidiëring van projecten in het kader van Samenlevingsinitiatieven 1. Wat zijn de Samenlevingsinitiatieven? De erkenning en subsidiëring van Samenlevingsinitiatieven gebeurt op basis

Nadere informatie

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD

VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD STUK 459 (2011-2012) Nr. 1 VLAAMSE GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD ZIT TING 2011-2012 17 NOVEMBER 2011 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Elke ROEX betreffende het waarborgen van het recht op kinderopvang

Nadere informatie

Buitenschoolse opvang in en met de buurt

Buitenschoolse opvang in en met de buurt Buitenschoolse opvang in en met de buurt Denktank BKO 05/06/2009 KADER RAPPORT 2002-2003: actieonderzoek XYZ VGC VBJK IBO s Theoretisch kader voor buitenschoolse opvang in grootstad: nest en web 2009:

Nadere informatie

VVSG INSPIRATIEDAG 20 maart 2014. Stand van zaken op vandaag, onder voorbehoud van definitieve goedkeuring van de regelgeving

VVSG INSPIRATIEDAG 20 maart 2014. Stand van zaken op vandaag, onder voorbehoud van definitieve goedkeuring van de regelgeving INKOMENSTARIEF VVSG INSPIRATIEDAG 20 maart 2014 Stand van zaken op vandaag, onder voorbehoud van definitieve goedkeuring van de regelgeving INHOUD 1. Bestellen is betalen 2. Inkomenstarief: principes en

Nadere informatie

Voorbeelden compententieprofiel mentor

Voorbeelden compententieprofiel mentor BIJLAGE 1 Voorbeelden compententieprofiel mentor Voorbeeld 1 Meetindicator voor competenties en gedragingen van een mentor, opgesteld door Ryhove, beschutte werkplaats in Gent (PH= persoon met een handicap)

Nadere informatie

PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN

PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN POPERINGE 11.933 HA (IN TOP 5 W-VL) - 19.894 INW KANSARME BUURTEN Kansarmoedeatlas Provincie West-Vlaanderen (Steunpunt

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn

Pedagogisch beleid Kinderdagverblijf de Harlekijn 1 Inhoud Inleiding... 3 Visie Kinderdagverblijf de Harlekijn... 4 Een gevoel van emotionele veiligheid en geborgenheid bieden... 5 Veiligheid en geborgenheid... 5 Persoonlijke competentie... 7 Ieder kind

Nadere informatie

Peuteropvang Dolfijn

Peuteropvang Dolfijn Peuteropvang Dolfijn Samen spelen, leren en ontdekken VVE Leuk en leerzaam Vriendjes maken Voorwoord Beste ouders en peuters, In deze brochure kunt u allerlei praktische informatie lezen over onze peutergroep.

Nadere informatie

VERANTWOORDINGSNOTA BBC STRATEGISCHE DOELSTELLING 2.

VERANTWOORDINGSNOTA BBC STRATEGISCHE DOELSTELLING 2. VERANTWOORDINGSNOTA BBC STRATEGISCHE DOELSTELLING 2. Het OCMW bouwt samen met alle partners een kwaliteitsvol en behoeften dekkend kinderopvangaanbod voor baby s, peuters en schoolgaande kinderen verder

Nadere informatie

Competentieprofiel educatief medewerker buitenschoolse kinderopvang Ravot

Competentieprofiel educatief medewerker buitenschoolse kinderopvang Ravot Competentieprofiel educatief medewerker buitenschoolse kinderopvang Ravot 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Educatief medewerker Sociale zaken Buitenschoolse kinderopvang Ravot

Nadere informatie

2 Algemene doelstelling en visie

2 Algemene doelstelling en visie 2 Algemene doelstelling en visie 2.1 Algemene doelstelling De groene kikker heeft als doel huiselijke en persoonlijke kinderopvang te bieden, die optimaal tegemoet komt aan de behoeften van de kinderen.

Nadere informatie

Pedagogische visie. Ik voel me hier goed!

Pedagogische visie. Ik voel me hier goed! Pedagogische visie Ik voel me hier goed! Opdat een kind zich goed en volgens eigen tempo kan ontwikkelen, is het fundamenteel dat een kind zich geborgen en veilig (zowel psychisch als fysiek) voelt. Hier

Nadere informatie

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN 1 ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN PROACTIEF HANDELEN In strikte zin Financiële onderbescherming (4,2%) In ruimere zin Onderbenutting recht op sociale hulpen dienstverlening van het OCMW In maximale

Nadere informatie

Algemene info aangaande de functie

Algemene info aangaande de functie Algemene info aangaande de functie Functie Verantwoordelijke opvanggezinnen Statuut statutair Aantal voltijds equivalenten 0,5 Prestatieverhoudingen halftijds Loopbaanonderbreking / Duur wervingsreserve

Nadere informatie

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Kind en Gezin èn Agentschap Jongerenwelzijn? Kind en Gezin en Agenschap Jongerenwelzijn verantwoordelijk voor

Nadere informatie

TAAL- COMPETENTIE 16/10/2014. Overzicht. Pourquoi? Beleidskeuze 1

TAAL- COMPETENTIE 16/10/2014. Overzicht. Pourquoi? Beleidskeuze 1 1 Taalbeleid Mentorendag 07/10/2014 Ann Steverlynck ann.steverlynck@arteveldehs.be Overzicht 1. Waarom een taalbeleid? Waarom aandacht voor taalstimulering en taalontwikkeling binnen nieuw decreet? Mijn

Nadere informatie

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Jaarverslag Herplaatsingsfonds 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Het Herplaatsingsfonds financiert de outplacementbegeleiding van alle ontslagen werknemers tewerkgesteld in bedrijven in het Vlaamse

Nadere informatie

Bouwstenen & Oefeningen Werkmap Draagkracht

Bouwstenen & Oefeningen Werkmap Draagkracht Bouwstenen & Oefeningen Werkmap Draagkracht Kennismakingsmodules kandidaten gezinsopvang Gesuperviseerde Beroepspraktijk werkenden gezinsopvang, Bink-opleiding in CVO s Parallellen en verschillen KMM,

Nadere informatie

Pedagogisch beleid. kinderdagverblijf

Pedagogisch beleid. kinderdagverblijf Pedagogisch beleid kinderdagverblijf maatwerk kinderopvang voor elk gezin Voorwoord Dit pedagogisch beleid is met het doel geschreven om duidelijkheid te geven aan de inhoud van een pedagogisch beleidsplan.

Nadere informatie

VACATURE Trajectbegeleider (m/v) Persoonlijke ontwikkelingstrajecten vzw LEJO 100% Voor een op te starten P.O.T.-antenne in Boom

VACATURE Trajectbegeleider (m/v) Persoonlijke ontwikkelingstrajecten vzw LEJO 100% Voor een op te starten P.O.T.-antenne in Boom VACATURE Trajectbegeleider (m/v) Persoonlijke ontwikkelingstrajecten vzw LEJO 100% Voor een op te starten P.O.T.-antenne in Boom In diensttreding: 1 september 2010 Contactadres: vzw LEJO Borgerhoutsestraat

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

Jaarverslag EXPOO 2014

Jaarverslag EXPOO 2014 Jaarverslag EXPOO 2014 EXPOO, het Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid, bouwt mee aan een positieve leefomgeving waar het voor kinderen en jongeren goed is om op te groeien.

Nadere informatie

Moeder- en kindcentrum Bij-1 Jaarverslag 2013 'Een Duurzame Toekomst 2011-2014'

Moeder- en kindcentrum Bij-1 Jaarverslag 2013 'Een Duurzame Toekomst 2011-2014' Moeder- en kindcentrum Bij-1 Jaarverslag 2013 'Een Duurzame Toekomst 2011-2014' Juni 2014 Moeder- en Kindcentrum Bij-1 Schimmelweg 1 2524 VT Den Haag 070 785 58 20 06 19 45 43 47 Stichting Bij-1 info@bij-1.nl

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Deskundige (m/v)

Functiebeschrijving: Deskundige (m/v) Functiebeschrijving: Deskundige (m/v) Graad Deskundige (m/v) Functietitel Bedrijfseconomisch Deskundige (m/v) Doelstelling van de functie Als bedrijfseconomisch deskundige geeft u mee dagelijkse leiding

Nadere informatie

Samenvatting pedagogisch beleidsplan Trias Kinderopvang, waar kinderen zich thuis voelen

Samenvatting pedagogisch beleidsplan Trias Kinderopvang, waar kinderen zich thuis voelen Samenvatting pedagogisch beleidsplan Trias Kinderopvang, waar kinderen zich thuis voelen Voor u ligt het samengevatte pedagogisch beleidsplan van de kinderdagverblijven van Trias Kinderopvang. Doelstellingen

Nadere informatie

Hoe ziet een avond eruit? een woordje uitleg Over het IBO

Hoe ziet een avond eruit? een woordje uitleg Over het IBO een woordje uitleg Over het IBO IBO De Verliefde Wolk is meer dan zomaar een opvang. Voor ons is de buitenschoolse opvang gelijk aan vrije tijd. Het is dus geen verlengde van de schooltijd. Het aanbod

Nadere informatie

verzekering vrijwilligerswerk

verzekering vrijwilligerswerk verzekering vrijwilligerswerk Inleiding Vrijwilligerswerk is niet weg te denken uit onze samenleving. Het vult het werk van beroepskrachten perfect aan en het verhoogt de onderlinge solidariteit in de

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid en de Gentse Brugfiguren

Ouderbetrokkenheid en de Gentse Brugfiguren Ouderbetrokkenheid en de Gentse Brugfiguren Anita Schnieders Mieke Blancke Nathalie Van Wassenhove Gent - Groningen 4-06-2010 Gentse Brugfiguren en ouderbetrokkenheid 2 1 Agenda Ouderbetrokkenheid: hardnekkig

Nadere informatie

Visie in de praktijk

Visie in de praktijk Gastlessen voor studenten 2 e leerjaar PW 3 en 4 Pedagogisch kader kindercentra 0-4 jaar - Docentenhandleiding Visie in de praktijk Gastles visie in de praktijk - Docentenhandleiding Theorie over dit onderwerp:

Nadere informatie

CENTRALE AANMELDINGSLIJST KINDEROPVANG IN GROOT-AALST. voor kinderen van 0-3 jaar

CENTRALE AANMELDINGSLIJST KINDEROPVANG IN GROOT-AALST. voor kinderen van 0-3 jaar CENTRALE AANMELDINGSLIJST KINDEROPVANG IN GROOT-AALST voor kinderen van 0-3 jaar INHOUDSTAFEL Hoofdstuk Pagina I. INLEIDING 2 II. SOORTEN KINDEROPVANG 2 III. IV. OVERZICHT DEELNEMENDE KINDEROPVANGINITIATIEVEN

Nadere informatie

DEELTIJDS LEREN DEELTIJDS WERKEN Pilootproject in de kinderopvang arrondissement Antwerpen

DEELTIJDS LEREN DEELTIJDS WERKEN Pilootproject in de kinderopvang arrondissement Antwerpen DEELTIJDS LEREN DEELTIJDS WERKEN Pilootproject in de kinderopvang arrondissement Antwerpen Dit project wordt gesubsidieerd door het Fonds Sociale Maribel Vlaamse welzijns- en gezondheidssector (PC 331)

Nadere informatie

Kinderen met een handicap op de schoolbanken

Kinderen met een handicap op de schoolbanken Kinderen met een handicap op de schoolbanken Ouders van een kind met een handicap moeten vaak een moeilijke weg bewandelen met veel hindernissen en omwegen om voor hun kind de geschikte onderwijsvorm of

Nadere informatie

Appendix bij Pedagogisch Beleidsplan voor Buiten Schoolse Opvang

Appendix bij Pedagogisch Beleidsplan voor Buiten Schoolse Opvang Appendix bij Pedagogisch Beleidsplan voor Buiten Schoolse Opvang INLEIDING Algemeen: Om tegemoet te komen aan de vraag van ouders vervullen wij op dezelfde locatie ook een BSO functie. Zij dit wel in beperkte

Nadere informatie

brief VOL nieuws Alle spots gericht op EduSpot

brief VOL nieuws Alle spots gericht op EduSpot Nummer 1, april 2014 brief VOL nieuws Alle spots gericht op EduSpot Speciale EduSpot editie In dit nummer Nieuw Eduspot team Bekijk onze EduSpot film Website Eduspotter Bestel EduSpot brochures en affiches

Nadere informatie

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2013/2014 navorming Mentor Klinisch Onderwijs Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Navorming Mentor Klinisch Onderwijs Deze opleiding is een samenwerking van het departement Gezondheid en

Nadere informatie

DEELTIJDS LEREN DEELTIJDS WERKEN Pilootproject in de kinderopvang arrondissement Antwerpen

DEELTIJDS LEREN DEELTIJDS WERKEN Pilootproject in de kinderopvang arrondissement Antwerpen DEELTIJDS LEREN DEELTIJDS WERKEN Pilootproject in de kinderopvang arrondissement Antwerpen Dit project wordt gesubsidieerd door het Fonds Sociale Maribel Vlaamse welzijns- en gezondheidssector (PC 331)

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Auteur: Ingeborg van der Zanden Bartels Datum: 05 januari 2015 Plaats: Kerkdriel Versie: 0.1 Pedagogisch beleidsplan BSO VillaDriel 12 april 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid

Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid KBS-project Aangepaste communicatie naar sociaal zwakke groepen Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid Tinne Rommens, stafmedewerker diversiteit KInd & Gezin Frank Van Swalm, communicatieambtenaar

Nadere informatie