Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg."

Transcriptie

1 Vzw Ondersteuningsstructuur Bijzondere Jeugdzorg - Spannend: Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Deel 2: aandachtspunten voor organisaties Naar aanleiding van het Djinn- project dat door OSBJ werd uitgevoerd in de loop van de voorbije twee jaar kan je in dit en de volgende nummers een reeks artikels verwachten over verschillende aspecten van participatie in de bijzondere jeugdzorg. De inzichten zijn de resultaten van een intensieve toetsing van theoretische uitgangspunten aan de praktijk van de hulpverlening of begeleiding. Hoewel het gebruik van sommige termen gevoelig kan liggen, bedoelen we met hulpverlening alle interventies in de bijzondere jeugdzorg over de categorieën heen, in het verlengde daarvan spreken we ook van hulpverleners als omvattende term voor alle opvoeders, begeleiders, professionals. Tenslotte gaat het steeds over kinderen en jongeren, hoewel snel duidelijk zal worden dat we meestal toch + 12 jarigen voor oog hadden bij het schrijven van deze reeks. Het geheel krijgt als titel spannend omdat we gemerkt hebben dat het steeds om spanningsvelden gaat, om de zoektocht naar evenwicht tussen de verschillende elementen. Het is met deze artikels niet de bedoeling om organisaties met de vinger te wijzen, maar eerder om mensen aan het denken te zetten over hun eigen praktijk. Na het eerste deel met aandachtspunten voor hulpverleners geven we in dit artikel belangrijke aandachtspunten voor organisaties bij het optimaliseren van hun participatieve hulpverlening mee. Een participatief klimaat. In het vorige artikel hadden we het al over de hulpverlener. Deze werken allemaal voor een organisatie. De mate waarin hulpverleners participatief kunnen werken hangt in grote mate af van de organisatie waarin hij/zij werkt. Participatieve hulpverlening kan enkel ten volle in een participatief klimaat. Dat weerspiegelt in de manier waarop beslissingen worden genomen en dat op elk echelon. Zo zal een organisatie waar alles gedicteerd wordt door staf en directie het moeilijker hebben om participatief te werken met jongeren dan een organisatie waar een cultuur bestaat van dialoog en gedeelde beslissingen. Organisaties willen nagaan in welke mate ze participatief kunnen werken. Het werken aan participatie is echter een leerproces, dat betekent dat er tijd zal moeten gemaakt worden om over opgedane ervaringen te reflecteren en dingen anders te proberen, waardoor er weer nieuwe ervaringen ontstaan enz. Het is de organisatie die deze leerruimte, deze leeromgeving voor haar personeel creëert. Reflectie op het eigen handelen kan door hulpverleners individueel en informeel gebeuren, als een organisatie er werk van maakt wordt dit leerproces gestructureerd en ondersteund. In een volgend artikel presenteren we een instrument dat ondersteunt bij de analyse van participatie in de voorziening. Het team beslist De bijzondere jeugdzorg heeft een grote verscheidenheid aan organisaties. De sector draait op relatief kleine teams of entiteiten die veel beslissingen nemen over de hulpverlening van individuele jongeren, de gang van zaken in hun leefgroep. In de meeste organisaties bepaalt het team de pedagogische aanpak, de eigen leefregels en beslist het over de evolutie van kinderen en jongeren. Dat maakt dat participatieprocessen op deze plaats vaak beginnen en 1

2 eindigen. Het is het team dat de grenzen van de participatie op voorhand bepaalt. Maar het is ook het team dat de uiteindelijke beslissing neemt. Dit is een decentralisatie van beslissingen (vanuit de organisatie naar het teamniveau), wat een positieve evolutie kan zijn. Een mogelijk gevolg is echter ook dat de dialoog met jongeren zelden een beslissing krijgt die samen met de minderjarige wordt genomen. Vaak is het zo dat beslissingen die een individuele begeleider niet kan/mag of wil nemen door het team worden besproken. De jongere wacht dan een paar dagen op het antwoord. Na de teamvergadering is er dan een soort deliberatiegevoel bij de jongere: in spanning wordt op de uitslag gewacht. Dit is een veel voorkomende manier van werken in de Bijzondere Jeugdbijstand. Je kan je echter vragen stellen bij de dialoog die hier gevoerd wordt: jongeren worden naar hun mening en visie gevraagd maar het is het team dat uiteindelijk beslist In een participatieve hulpverlening worden veel beslissingen in dialoog met de jongeren en onmiddellijk genomen, ook over het eigen handelingsplan. Een team heeft dan vooral de taak om reflectie over het handelen van de begeleider mogelijk te maken. Die vereist een teamvergadering die meer op intervisie en ondersteuning is gericht dan nu vaak het geval is. Op zijn minst moet er sprake zijn van een evenwicht tussen gevalsbespreking en ondersteuning van het leerproces van de hulpverleners. Die moeten immers zelf ad hoc de meeste beslissingen kunnen nemen. Uiteraard kunnen ze daarover achteraf altijd verantwoording afleggen aan het team. Dit is een belangrijk element in het eigen leerproces, door zich open te stellen voor feedback, zet men de deur open voor reflectie over het eigen hulpverleningshandelen. Dat dergelijke visie ook gevolgen heeft voor het personeelsbeleid van de organisatie is voor de hand liggend. Het zo groot mogelijk houden van de handelingsbevoegdheid (discretioniare ruimtes) van de individuele hulpverlener en van de teams stelt organisaties voor uitdagingen. Deze hebben te maken met identiteit en controle. Identiteit Beslissingen overlaten aan individuen en teams stelt de organisatie voor de vraag wat de verbindende elementen dan nog zijn? Dat er in grotere voorzieningen niet altijd overleg is tussen de verschillende entiteiten vergroot deze uitdaging: voor de directie en de staf is het zaak om een identiteit te creëren voor heel de voorziening met respect voor de autonomie van de teams. We hebben gezien dat organisaties deze gemeenschappelijkheid trachten te vormen door het pedagogisch project neer te schrijven in een visie. Werken aan een visie is dan ook een mogelijke invalshoek om het leerproces over participatieve hulpverlening te starten. Er wordt dan een proces opgezet over de vraag: wat is participatie in onze organisatie? Hoe moeten we ermee omgaan? Dat zorgt ervoor dat op zijn minst een paar neuzen in dezelfde richting staat, vooraleer men aan de kinderen en jongeren gaat vragen wat er nog kan verbeteren. Andere organisaties zetten eerst deze laatste stap en starten zo met concrete antwoorden op vragen van kinderen en jongeren. De input van de jongeren zorgt ervoor dat organisaties hun manier van werken bevragen; zo wordt erg concreet aan een visie gewerkt. Moeten we nu starten met jongeren te bevragen of moeten we eerst samen met de begeleiders een visie ontwikkelen? Het antwoord ligt waarschijnlijk in de combinatie van beide. In sommige organisaties werd eerst aan visie gewerkt. Dat kan goed aflopen maar vaak stopt het proces omdat men niet uit de discussies over termen en aanpak raakt. Organisaties die niet expliciet aan een visie werken 2

3 maar kiezen voor een bevraging van jongeren ervaren vooral problemen bij het overzetten van de resultaten naar geledingen van de organisatie waar geen bevraging is gebeurd. De resultaten blijven dan vaak beperkt tot één leefgroep. De combinatie van werken aan een visie en deze verder ontwikkelen door er met jongeren over te praten en erg concreet aan de slag te gaan, lijkt het meeste kans van slagen te hebben. Op die manier wordt de discussie over de visie in de praktijk gebracht en is dit een middel om als organisatie te leren en te groeien. Controle Het inbrengen van participatieve hulpverlening deed verantwoordelijken af en toe vragen stellen bij de beheersbaarheid van de verandering die teweeg zou worden gebracht. Zullen we het wel allemaal in de hand hebben? En kunnen we het in de hand houden éénmaal de jongeren mee beslissen? In alle organisaties bleek dit een zoekproces. Wie echter vertrekt van een participatieve procesbenadering zal er zich moeten bij neerleggen dat hij mee kan beslissen tijdens het proces, maar dat hij niet op voorhand weet wat het eindresultaat is. Dit gaat over het delen van de beslissingsmacht en hangt af van de mate van vertrouwen dat men in de medewerkers heeft, de transparantie van de organisatie en van de lerende instelling van de organisatie. De identiteit van de organisatie is op deze manier minder te realiseren als een vaststaand, onbeweeglijk en vrij definitief iets, maar meer een identiteit in ontwikkeling. Die ontwikkeling en de leerprocessen zijn meer de rode draad dan de uitkomst ervan. Wanneer we aan voorzieiningen vragen hoe aan participatie vorm wordt gegeven, komen twee instrumentenin beeld: tevredenheidsmetingen en bewonersvergaderingen? Tevredenheidsmetingen Door de aandacht die er de laatste jaren in de sector is geweest voor het kwaliteitsdenken komen ook de tevredenheidsmetingen in beeld. Sommigen zien dit als een participatieinstrument. Anderen benadrukten dat tevredenheidsmetingen eerder beleidsinstrumenten zijn die in de agenda van de organisatie passen en niet in de agenda van de betrokken cliënten. Zelf hangen we deze tweede visie aan. Tevredenheidsmetingen hebben een beperkte participatieve waarde. Net omwille van de gerichtheid op de agenda van het management zijn het geen participatie-instrumenten. Toch geven ze een beeld van de mate waarin jongeren al dan niet tevreden zijn over de organisatie en kunnen ze aangeven waar verbeteringen kunnen worden aangebracht. Zo kunnen ze als basis voor een gesprek met de jongeren dienen. Tevredenheidsmetingen zijn wel geschikte instrumenten om een analyse van de situatie te maken, ze kunnen gebruikt worden als aanzet om te reflecteren en om zo het leerproces te starten. Een voorbeeld: een tevredenheidsmeting kan kindvriendelijk worden gemaakt door te werken met figuren, in te kleuren, streepjes te zetten. Maar is wat men meet ook belangrijk voor kinderen? Is het voor hen belangrijk dat het eten alle dagen lekker is? Vraagt men ook of ze voldoende contact hebben met mama en papa? Wie bepaalt de vragen? Bewonersvergaderingen Een mogelijke manier om kinderen en jongeren te laten participeren is de bewonersvergadering of groepsvergadering. Het is een moment waarop de kinderen en jongeren hun eigen mening, beleving ideeën geven over gebeurtenissen, activiteiten of het 3

4 leven in de leefgroep. Soms komt ook het beleid van de organisatie aan bod. Vaak is een groepsvergadering een manier om participatie te realiseren. Toch is het starten en op gang houden van een bewonersvergadering niet zo makkelijk. Vaak vallen bewonersvergaderingen na een paar keer stil bij gebrek aan agendapunten of deelnemers. De moeilijkheid situeert zich vaak bij de agenda of in termen van de jongere bij de uitdaging: Waarom is een bewonersvergadering er? Vaak starten organisaties hiermee om jongeren te laten participeren in de leefgroep of de organisatie. Het is echter telkens weer de vraag of deze doelstelling ook in de agenda van de jongeren past? Zijn de jongeren bezig met de organisatie? Willen ze daar iets over te zeggen hebben? Vaak hebben jongeren in de hulpverlening andere prioriteiten (Tv, lief, schoolwerk, een crisissituatie.) Op die momenten is er geen evenwicht in de persoonlijke driehoek van de jongere (zie vorig artikel.) Dat evenwicht wordt wel verondersteld door de begeleiding, dus rijst er een probleem. De agenda van de begeleiders is dikwijls ook overheersend. De jongeren zitten eens samen. Dat is altijd goed om nieuwe regels mee te geven of om gemaakte afspraken in de verf te zetten. Er kan ook gepraat worden over fouten die de jongeren maken. Tijdens het gesprek kunnen ze tot de orde worden geroepen, er is controle door de begeleider over waar het gesprek naartoe gaat en de ideeën van de jongeren worden meegenomen naar het team en daar wordt dan bekeken wat kan en niet kan. We zien dat bij vele bewonersvergaderingen leefregels een belangrijk onderdeel van de vergaderingen zijn. In dat geval is de vraag hoeveel openheid de jongeren ervaren om deze regels aan te passen en te bediscussiëren. De houding van de begeleiders blijkt dan ook cruciaal. Begeleiders die de regels blijven verdedigen worden al gauw als niet open gezien en het nut van de bewonersvergadering zal dan worden in vraag gesteld. Een bewonersvergadering stelt ook eisen aan de capaciteiten van jongeren. Zo merkten we zelf dat vijftig minuten rond de tafel zitten al een maximale inspanning vergt, ongeacht welke methodiek er gebruikt wordt. Veel methoden om met jongeren over thema s te praten gaan uit van een langere aandachtsboog. Die methoden en vergadertechnieken zullen dus moeten aangepast worden aan de doelgroep. Dit mag geen pleidooi zijn tegen het inrichten van bewonersvergaderingen. Als participatieinstrument stellen ze echter hoge eisen aan de vaardigheden van de begeleiders en aan de openheid van de organisatie. Al te vaak worden bewonersvergaderingen ingericht zonder op voorhand na te denken over wat dit allemaal vraagt. Een stevige voorbereiding zowel van de doelstelling bij de invoering van deze (nieuwe) methodiek, als van elke concrete groepsvergadering is noodzakelijk. Op voorhand over een aantal aspecten nadenken kan helpen. Op de OSBJ-site vind je een tekst die dit denken kan ondersteunen. Een participatieve hulpverlening kan enkel in een participatieve organisatie. Deze organisatie kenmerkt zich door de gerichtheid op het leren van de begeleiders en de eigen inhoudelijke en pedagogische groei. Gekende participatie-instrumenten zoals tevredenheidsmetingen en bewonersvergaderingen kunnen een participatieve waarde hebben voor de organisatie maar zijn niet zo evident als participatie-instrument te gebruiken als vaak wordt gedacht. 4

5 Kurt De Backer 5

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie

Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Gelijke onderwijskansen Leerlingen- en ouderparticipatie Studiedagen GOK derde cyclus oktober/november 2008 1. Leerlingen- en ouderparticipatie is 2. Waarom? 3. Hoe? 4. Instrument voor analyse beginsituatie

Nadere informatie

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken?

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken? Intervisie Wat is het? Intervisie is een manier om met collega's of vakgenoten te leren van vragen en problemen uit de dagelijkse werkpraktijk. Tijdens de bijeenkomst brengen deelnemers vraagstukken in,

Nadere informatie

G.V.Basisschool Hamont-Lo

G.V.Basisschool Hamont-Lo G.V.Basisschool Hamont-Lo Zorg onze schooleigen visie op BREDE zorg Als school hebben we de opdracht om met brede zorg te werken aan de ontplooiing van iedere leerling. Dat is één van de pijlers van het

Nadere informatie

Beroepsgeheim in de drughulpverlening

Beroepsgeheim in de drughulpverlening Beroepsgeheim in de drughulpverlening KU Leuven Broeders van Liefde Studiedag De8 Antwerps Integratiecentrum Antwerpen, 15 januari 2013 Inleiding Specifieke invalshoek Vanuit West-Europese en Vlaamse cultuur

Nadere informatie

Probleemanalyse Time-

Probleemanalyse Time- School:... Naam jongere:... Naam leerkracht:... Probleemanalyse Time- T.a.v. medeleerlingen Plaats in de klasgroep Anderen aanvaarden Aanvaard worden Conflicthantering Vriendschappen Individueel Zelfbeeld,

Nadere informatie

Aandacht, affectie, waardering, respect en ondersteuning.

Aandacht, affectie, waardering, respect en ondersteuning. Het Pedagogisch Klimaat Schooljaar 2007 / 2008 Wat is een pedagogisch klimaat? Als we praten over een pedagogisch klimaat binnen Breedwijs Zuid Berghuizen gaat het over de sfeer die de partners willen

Nadere informatie

Flyer Intervisie. Intervisie is vooral taakgericht en resultaatgericht werken met collega s ter optimalisering van de werkzaamheden van alledag.

Flyer Intervisie. Intervisie is vooral taakgericht en resultaatgericht werken met collega s ter optimalisering van de werkzaamheden van alledag. Flyer - Intervisie Wat is intervisie? Intervisie is vooral taakgericht en resultaatgericht werken met collega s ter optimalisering van de werkzaamheden van alledag. De volgende omschrijving van intervisie

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Klas-in-zicht Wat? Hoe gaan we tewerk? Aan de slag en verder?

Klas-in-zicht Wat? Hoe gaan we tewerk? Aan de slag en verder? Klas-in-zicht Wat? Een negatieve groepsdynamiek, leerlingen die niet met elkaar overeenkomen, een vertroebelde relatie tussen leerlingen en leerkrachten, moeilijk les kunnen geven door storend gedrag zijn

Nadere informatie

Dagbegeleiding. Het Klavier. kennismakingsbrochure

Dagbegeleiding. Het Klavier. kennismakingsbrochure Dagbegeleiding Het Klavier kennismakingsbrochure April 2015 Voor wie? De dagbegeleiding is er voor kinderen/jongeren tussen 6 en 18 jaar en hun gezinnen. Wanneer het dagelijks leven in jullie gezin op

Nadere informatie

BASECAMPvzw 2011. De missie van Basecamp vzw

BASECAMPvzw 2011. De missie van Basecamp vzw BASECAMPvzw 2011 De missie van Basecamp vzw 1 Doel Basecamp vzw groeide vanuit een kerngroep van begeleiders met elk een eigen theoretische, technische en sociale achtergrond. Omwille van deze achtergronden

Nadere informatie

Visie en Methoden Mondiaal Burgerschap

Visie en Methoden Mondiaal Burgerschap Visie en Methoden Mondiaal Burgerschap De KNVB gelooft in de maatschappelijke meerwaarde van voetbal. Voetbal brengt de samenleving in beweging. Zo n 300.000 vrijwilligers zijn in Nederland actief bij

Nadere informatie

Contextbegeleiding kortdurend intensief. Onthaalbrochure - 12 jarigen. Dit boekje is van:

Contextbegeleiding kortdurend intensief. Onthaalbrochure - 12 jarigen. Dit boekje is van: Contextbegeleiding kortdurend intensief Onthaalbrochure - 12 jarigen Dit boekje is van:.... 2 Inhoudstafel Voorwoord 3 Wie zijn we? 4 Voor wie? 6 Waar vind je ons? 7 Wie is wie? 8 Belangrijke nummers 9

Nadere informatie

Werken in Teamverband Vragen voor een groepsgesprek

Werken in Teamverband Vragen voor een groepsgesprek Werken in Teamverband Vragen voor een groepsgesprek Don Boscocollege Hechtel Hieronder vind je een tekst en bijbehorende vragen waarmee de gangmakers in Hechtel een gesprek op gang willen brengen in verschillende

Nadere informatie

Bijlage 1 Interviewleidraad voor het interview met locatiemanagers

Bijlage 1 Interviewleidraad voor het interview met locatiemanagers 245 Bijlage 1 Interviewleidraad voor het interview met locatiemanagers Datum van het interview : Vensterschool: Introductie: Het GION doet onderzoek naar de ontwikkeling van vier Vensterscholen: Vinkhuizen,

Nadere informatie

Leren hoe je leren kunt

Leren hoe je leren kunt Leren hoe je leren kunt Als manager stimuleer je de ontwikkeling van medewerkers en draag je zorg voor een goede onderlinge communicatie. Managers en medewerkers wisselen ervaringen uit en leren van elkaar.

Nadere informatie

10/05/2012. Project evalueren studenten in het UZA. Hoe is dit gegroeid?? Wat is de achtergrond en het doel van evalueren

10/05/2012. Project evalueren studenten in het UZA. Hoe is dit gegroeid?? Wat is de achtergrond en het doel van evalueren Project evalueren studenten in het UZA Nancy Van Genechten Katrien Van den Sande Yvonne Gilissen Werkgroep mentoren en Hogescholen Hoe is dit gegroeid?? Mentorendag 2010 Hoe verder na vraag Mentoren hadden

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEIDSPLAN. Stichting Katholiek Onderwijs Hulst 2015-2019

STRATEGISCH BELEIDSPLAN. Stichting Katholiek Onderwijs Hulst 2015-2019 STRATEGISCH BELEIDSPLAN Stichting Katholiek Onderwijs Hulst 2015-2019 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Missie en Visie... 3 Missie... 3 Visie... 4 Visie op onderwijs... 5 Speerpunten onderwijs:... 5 Visie

Nadere informatie

III. Schakelen tussen communciatieniveaus

III. Schakelen tussen communciatieniveaus III. Schakelen tussen communciatieniveaus Herkent u de volgende situaties? o 'Nu heb ik al een paar keer aan mijn medewerker gevraagd of hij uit wil leggen wat er precies aan de hand is; maar hij geeft

Nadere informatie

Scan Professionele leercultuur op scholen Kohnstamm Instituut

Scan Professionele leercultuur op scholen Kohnstamm Instituut Scan Professionele leercultuur op scholen Kohnstamm Instituut De scan Professionele leercultuur op scholen is een instrument voor scholen voor voortgezet onderwijs waarmee in kaart wordt gebracht hoe ver

Nadere informatie

Zijn onze doelen jullie

Zijn onze doelen jullie Dialoogdag Vrijdag 8 juni 2012 Ouders nodigen uit voor een dialoog over: En hoe kunnen we dat nagaan? We stelden de volgende vragen aan ouders: Zijn onze doelen jullie doelen? 1. Wat was je bedoeling,

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3 Code Ad3 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 120 studiebelasting (in uren)

Nadere informatie

Samen een plan maken... Samen beslissen...over de toekomst!

Samen een plan maken... Samen beslissen...over de toekomst! Eigen Kracht-conferentie voor individuen en families Samen een plan maken... Samen beslissen......over de toekomst! Dat ik zelf kan kiezen wat er gaat gebeuren en zoveel mensen me daarbij steunen, dat

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 3. Hoofdstuk 1 Wat is intervisie 5

Inhoudsopgave. Inleiding 3. Hoofdstuk 1 Wat is intervisie 5 Naam: Peter de Graaf Opleiding: Coaching & Counseling Europees Instituut Periode: Januari 2006 September 2011 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Wat is intervisie 5 1.1 Het begrip intervisie 5 1.2 Toelichting

Nadere informatie

Jeugdzorg en sport. Niels Hermens (Verwey-Jonker Instituut & Wageningen Universiteit) nhermens@verwey-jonker.nl

Jeugdzorg en sport. Niels Hermens (Verwey-Jonker Instituut & Wageningen Universiteit) nhermens@verwey-jonker.nl Jeugdzorg en sport Niels Hermens (Verwey-Jonker Instituut & Wageningen Universiteit) nhermens@verwey-jonker.nl Agenda Samenwerking jeugdzorg en sport: achtergrond en ervaringen Sport in de interventiepiramide

Nadere informatie

KOERSNOTA VEELZIJDIG STERK ONDERWIJS

KOERSNOTA VEELZIJDIG STERK ONDERWIJS KOERSNOTA VEELZIJDIG STERK ONDERWIJS Veelzijdig sterk onderwijs Het Edison College, het Gymnasium Apeldoorn en de Koninklijke Scholengemeenschap (KSG) zijn verenigd in AVOO. Onze scholen bieden goed onderwijs

Nadere informatie

Liefde, voor iedereen gelijk?

Liefde, voor iedereen gelijk? Seksuele diversiteit graad 2 Lesvoorbereiding Liefde, voor iedereen gelijk? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print de verhalen 'Het geheim van Mirjam'

Nadere informatie

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Onze ideologie We zien iedereen als uniek en waardevol. Ieder kind heeft talenten en samen gaan we die ontdekken en ontwikkelen. Hierdoor kunnen

Nadere informatie

Toelichting reflectievoorwaarden voor jeugdzorgwerkers

Toelichting reflectievoorwaarden voor jeugdzorgwerkers Toelichting reflectievoorwaarden voor jeugdzorgwerkers Wat is reflectie? Professionele en effectieve jeugdzorg vraagt om professionals die in staat zijn om algemeen werkzame factoren zoals bevorderen motivatie,

Nadere informatie

OPEN SPACE TECHNIEK: 6 WERKGROEPEN. WEERGAVE VAN DE FLAPPEN

OPEN SPACE TECHNIEK: 6 WERKGROEPEN. WEERGAVE VAN DE FLAPPEN OPEN SPACE TECHNIEK: 6 WERKGROEPEN. WEERGAVE VAN DE FLAPPEN Hoe wordt de participatie, de inbreng van leerlingen zelf vorm gegeven? Vraag van het Stimuleringsfonds Brede School Antwerpen Basis: - Verkiezing

Nadere informatie

Ben Ik Tevreden? Meetinstrument cliënttevredenheid

Ben Ik Tevreden? Meetinstrument cliënttevredenheid Ben Ik Tevreden? Meetinstrument cliënttevredenheid De kracht van Ben ik tevreden? ligt in het hier en nu. Wensen van cliënten zetten direct aan tot actie. Meten is dus niet alleen weten, maar de start

Nadere informatie

Kadernotitie professionalisering

Kadernotitie professionalisering Kadernotitie professionalisering 2015-2020 Colofon Uitgave : ZAAM interconfessioneel voortgezet onderwijs Voorgenomen besluit College van Bestuur : 31 maart 2015 Instemming GMR : 24 april 2015 Vastgesteld

Nadere informatie

INLEIDING / VERANTWOORDING. 3 DE METHODE 9 HET PERSOONLIJKE IN HET DOCENTSCHAP EN DE ROL VAN BEGELEIDER...

INLEIDING / VERANTWOORDING. 3 DE METHODE 9 HET PERSOONLIJKE IN HET DOCENTSCHAP EN DE ROL VAN BEGELEIDER... DE KLAS ALS TEAM (DOCENTENBOEK) INHOUDSOPGAVE INLEIDING / VERANTWOORDING. 3 DE METHODE 9 HET PERSOONLIJKE IN HET DOCENTSCHAP EN DE ROL VAN BEGELEIDER... RICHTLIJNEN EN HULPMIDDELEN VOOR DE DOCENT ALS BEGELEIDER...

Nadere informatie

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie?

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? De externe omgeving wordt voor meer en meer organisaties een onzekere factor. Het is een complexe oefening voor directieteams om

Nadere informatie

Studieloopbaanbegeleiding in het hbo: mogelijkheden en grenzen. Marinka Kuijpers & Frans Meijers

Studieloopbaanbegeleiding in het hbo: mogelijkheden en grenzen. Marinka Kuijpers & Frans Meijers Studieloopbaanbegeleiding in het hbo: mogelijkheden en grenzen Marinka Kuijpers & Frans Meijers De Haagse Hogeschool Januari 2009 Management Samenvatting Studieloopbaanbegeleiding is hot in het hoger beroepsonderwijs.

Nadere informatie

Veranderen en Beïnvloeden. Koen Toye VSPW Kortrijk

Veranderen en Beïnvloeden. Koen Toye VSPW Kortrijk Veranderen en Beïnvloeden Koen Toye VSPW Kortrijk Veranderende maatschappij De organisatie als ding(vroeger) Sterke verdeling in hokjes Helder Stevige structuur Weinig flexibiliteit Sterke duidelijkheid

Nadere informatie

Handleiding VeiligPlus-aanpak voor projectleiders

Handleiding VeiligPlus-aanpak voor projectleiders Handleiding VeiligPlus-aanpak voor projectleiders Stap 3: Realiseren Stap 3 is de echte (teamaanpak van de) dialoog. Het draait hier om communicatie over veiligheid en deelnemen aan de nieuwe aanpak. Resultaat

Nadere informatie

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 Zorgleefplan brochure bronnen www.loc.nl, (LOC, zeggenschap in de zorg is de koepelorganisatie van de cliëntenraden van de sectoren verpleging en verzorging,

Nadere informatie

Scan Professionele leercultuur in teams Kohnstamm Instituut

Scan Professionele leercultuur in teams Kohnstamm Instituut Scan Professionele leercultuur in teams Kohnstamm Instituut De scan Professionele leercultuur in teams is een instrument voor scholen voor voortgezet onderwijs waarmee in kaart wordt gebracht hoe ver het

Nadere informatie

De Backer, K. (2006). Spannend! Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Ontwerprapport. Brussel, OSBJ.

De Backer, K. (2006). Spannend! Participatieprocessen in de Bijzondere Jeugdzorg. Ontwerprapport. Brussel, OSBJ. Dit ontwerprapport is het resultaat van het Djinn-project. Dit project werd gedragen door het team van OSBJ. Het project werd uitgevoerd door Lies De Ruyver en Kurt De Backer. Min Berghmans en Véronique

Nadere informatie

Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch

Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch Een Positieve Klas resultaten Duhamel College Den Bosch Mentoren van Duhamel College Den Bosch (vmbo) hebben het programma Een Positieve Klas in het schooljaar 2011-2012 uitgevoerd met eerste en tweede

Nadere informatie

S TA G E S L I J N 5

S TA G E S L I J N 5 STAGES LIJN5 Wil jij stage lopen bij Lijn5? In de provincie Utrecht biedt Lijn5 behandeling en begeleiding aan kinderen en jongeren met én zonder licht verstandelijke beperking en hun gezin. Lijn5 beschikt

Nadere informatie

Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog

Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog Kwaliteit van zorg door georganiseerde reflectie en dialoog Bert Molewijk (RN,MA, PhD) Voorbij de vrijblijvendheid Programmaleider Moreel Beraad, VUmc Associate professor Clinical Ethics, Oslo VWS, Week

Nadere informatie

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Inleiding De tekst die voor jou ligt, verduidelijkt onze visie bij het organiseren van vrijwilligerswerk in het buitenland. We sturen je niet zo maar naar het

Nadere informatie

Kerndoelen Startblokken geïntegreerd met eisen onderwijsinspectie

Kerndoelen Startblokken geïntegreerd met eisen onderwijsinspectie Kerndoelen Startblokken geïntegreerd met eisen onderwijsinspectie De kerndoelen geven een beeld van het werken met Startblokken op de hele locatie. Advies: 2 x per jaar door LM invullen (in december als

Nadere informatie

- Betrokkenheid - Vertrouwen - Verantwoordelijkheid Betrokkenheid is motivatie. Leerlingen die gemotiveerd zijn, ontwikkelen zich.

- Betrokkenheid - Vertrouwen - Verantwoordelijkheid Betrokkenheid is motivatie. Leerlingen die gemotiveerd zijn, ontwikkelen zich. Waarom vinden wij deze kernwaarden belangrijk voor de leerlingen van de Driesprong? Hoe organiseren we ons onderwijs gebaseerd op onze overtuigingen? Wat voor soort onderwijs geven wij op de Driesprong?

Nadere informatie

1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat

1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat KIJKWIJZER PEDAGOGISCH-DIDACTISCH HANDELEN IN DE KLAS School : Vakgebied : Leerkracht : Datum : Groep : Observant : 1 De leraar creëert een veilig pedagogisch klimaat (SBL competenties 1 en 2) 1.1* is

Nadere informatie

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP)

Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) Handleiding bij het opstellen van een Persoonlijk ontwikkelingsplan (POP) In de voorbereiding op het Pop gesprek stelt de medewerker een persoonlijk ontwikkelingsplan op. Hierbij maakt de medewerker gebruik

Nadere informatie

Jeugdbescherming Informatie voor ouders/opvoeders

Jeugdbescherming Informatie voor ouders/opvoeders Jeugdbescherming Informatie voor ouders/opvoeders Inhoudsopgave»» Jeugdbescherming»» Wat is een ondertoezichtstelling (OTS)?»» Wat is uw rol bij een OTS?»» Wat gaat er gebeuren?»» Wat zijn uw rechten?»»

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Kennis rond dementie, familierelaties en verlieservaringen is onontbeerlijk.

Kennis rond dementie, familierelaties en verlieservaringen is onontbeerlijk. COMPETENTIEPROFIEL COACH BEGELEIDING MODULES PSYCHO-EDUCATIEPAKKET DEMENTIE EN NU De coach van Dementie en nu is hij/zij die de vormingssessies begeleidt voor een groep mantelzorgers van personen met dementie.

Nadere informatie

Competentie 7: Reflectie en ontwikkeling

Competentie 7: Reflectie en ontwikkeling Competentie 7: Reflectie en ontwikkeling Vaardigheden: Reflecteren op persoon, proces en product Eigen portfolio beheren Kennis: Reflectie Zelfsturing CAO-VO-2011-2012: Scholingsrecht PO (H9) Scholingsrecht

Nadere informatie

CONCEPT PESTPROTOCOL SBO DE BALANS

CONCEPT PESTPROTOCOL SBO DE BALANS CONCEPT PESTPROTOCOL SBO DE BALANS Reina Bos en Henk Versteeg 0 Inhoudsopgave: 1. Pesten op school: Hoe gaan wij er mee om? 2. Algemene voorwaarden 3. Hoe willen wij daar op De Balans mee omgaan? 4. Uitgangspunten

Nadere informatie

Cliëntparticipatie. consument. als. De cliënt. in de hulpverlening. en medeproducent

Cliëntparticipatie. consument. als. De cliënt. in de hulpverlening. en medeproducent Cliëntparticipatie als consument De cliënt in de hulpverlening. en medeproducent 14 januari 2011 Wie zijn we? Een Centrum Algemeen Welzijnswerk = een sterke eerste lijn in de welzijnszorg Bijzondere kenmerken:

Nadere informatie

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel Inhoud Vooraf: Steunpunt Diversiteit en Leren 1. Wat is een Brede School? 2. Welke impact ervaren de proefprojecten? 3. Brede school in de toekomst 4. Standpunt VVJ Brede School in Vlaanderen en Brussel

Nadere informatie

Intensieve Kortdurende Thuisbegeleiding. Onthaalbrochure voor ouders

Intensieve Kortdurende Thuisbegeleiding. Onthaalbrochure voor ouders Intensieve Kortdurende Thuisbegeleiding Onthaalbrochure voor ouders 2 Inhoudstafel Voorwoord 3 Wie zijn we? 4 Voor wie? 7 Hoe kan je ons bereiken? 8 Wie is wie 9 Belangrijke nummers 10 Wat is IKT? 11 Goed

Nadere informatie

TEST VOOR WERKGEVERS

TEST VOOR WERKGEVERS TEST VOOR WERKGEVERS Dit product werd ontwikkeld door het Kennispunt Mantelzorg van de Hogeschool West-Vlaanderen met steun van het Europees Sociaal Fonds en de Vlaamse Overheid. Naast de website www.mantelzorgvriendelijk-ondernemen.be

Nadere informatie

Project Wanda. 3 februari 2012

Project Wanda. 3 februari 2012 Project Wanda 3 februari 2012 Wanda-project Arteveldehogeschool = promotor VBJK = partner-ontwikkelaar Waarderen analyseren daden Importeren Franse reflectiemethodiek Analyse de pratiques vertaling naar

Nadere informatie

Aan de commissie: Algemeen bestuur en middelen Datum vergadering: 22 maart 2007 Agendapunt: Aan de Raad. Made, 13 februari 2007

Aan de commissie: Algemeen bestuur en middelen Datum vergadering: 22 maart 2007 Agendapunt: Aan de Raad. Made, 13 februari 2007 Aan de Raad Made, 13 februari 2007 Aan de commissie: Algemeen bestuur en middelen Datum vergadering: 22 maart 2007 Agendapunt: Raadsvergadering: 12 april 2007 Onderwerp: Diagnose Integrale Veiligheid gemeente

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

Vernieuwende elementen. 1. Stuurgroep ouderbetrokkenheid

Vernieuwende elementen. 1. Stuurgroep ouderbetrokkenheid Ds. Joannes Beukelmanschool, Alblasserdam pagina 1 De Ds. Joannes Beukelmanschool, locatie Weverstraat: samenwerken met ouders aan de ontwikkeling van kinderen op basis van de Bijbel Ouders worden gezien

Nadere informatie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie

De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie De stem van de patiënt in de ambulante chirurgie Ilse Weeghmans Vlaams Patiëntenplatform vzw B.A.A.S. Congres 27 februari 2015 Neder-over-Heembeek Inhoud 1. Het Vlaams Patiëntenplatform vzw 2. Wat is een

Nadere informatie

Blauwdruk Leerlijn Seksualiteit

Blauwdruk Leerlijn Seksualiteit RAAK-Pro project: ezond seksueel gedrag in de residentiële jeugdzorg Blauwdruk Leerlijn Seksualiteit Het project Seksueel gezond gedrag in de RJ heeft twee doelstellingen: 1. De handelingsverlegenheid

Nadere informatie

Digitaal Veiligheidsplan

Digitaal Veiligheidsplan Digitaal Veiligheidsplan Overzicht aandachtspunten sociale veiligheid 2015-12-01 16:53 Een veilige school is een school waar leerlingen en personeel met plezier leren en werken en waar zij zich zo goed

Nadere informatie

Wat vinden wij belangrijk? Er zijn een aantal zaken die wij erg belangrijk vinden in Van Celsthuis.

Wat vinden wij belangrijk? Er zijn een aantal zaken die wij erg belangrijk vinden in Van Celsthuis. Onze opdracht Wij willen met behulp van verschillende vormen van hulpverlening voor kinderen, jongeren en hun gezinnen met ernstige opvoedingsproblemen de meest kwalitatieve hulpverlening op maat realiseren,

Nadere informatie

klein, veilig, ondernemend

klein, veilig, ondernemend klein, veilig, ondernemend Visie 2012-2018 22-05-2012 1 Inhoud i Inleiding p. 3 1 Leerling p. 4 2 Medewerker p.5 3 Onderwijs p.6 4 Organisatie p. 7 Bijlagen: 1. Locatiejaarplan 2012-2013 2. Doelstellingen

Nadere informatie

On-line Communicatietool Ict op School

On-line Communicatietool Ict op School On-line Communicatietool Ict op School Rapport 2 Output van kwalitatieve marktonderzoek basisschool Kwalitatief marktonderzoek ten behoeve van de ontwikkeling en toetsing van een online communicatietool

Nadere informatie

Aan de ouders, Vriendelijke groet, team prinses Beatrixschool. Verbeterpunten en acties

Aan de ouders, Vriendelijke groet, team prinses Beatrixschool. Verbeterpunten en acties Aan de ouders, Voor u ligt het verbeterplan wat is opgesteld door het team naar aanleiding van de resultaten van de oudervragenlijst afgelopen november. Per onderdeel geven we aan welke items minder scoorden

Nadere informatie

PERSOONLIJK ONTWIKKELPLAN. Pop Martin van der Kevie

PERSOONLIJK ONTWIKKELPLAN. Pop Martin van der Kevie POP Martin van der Kevie Naam student: Martin van der Kevie Studentnr.: s1030766 Studiefase: leerjaar 2 Datum: 27 sept 2010 Interpersoonlijk competent voor deze Een inter-persoonlijk competente docent

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

HUISWERKBELEID in MAATJES

HUISWERKBELEID in MAATJES HUISWERKBELEID in MAATJES Huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces wat in de klas is gestart. Het vormt de brug tussen de school en de ouders. Via ons huiswerkbeleid willen we spanningen en conflicten

Nadere informatie

Recept 1: Wat is de smaak van onze organisatie?

Recept 1: Wat is de smaak van onze organisatie? Recept 1: Wat is de smaak van onze organisatie? Het gerecht Het resultaat: een Kwaliteitswijzer voor uw organisatie. Een model dat de basis vormt om uw kwaliteitszorg in samenhang opnieuw handen en voeten

Nadere informatie

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Document opgesteld door: vzw de Keeting vzw Recht-Op Kroonstraat 64/66 Lange Lobroekstraat 34 2800 Mechelen 2060 Antwerpen email: info@dekeeting.be

Nadere informatie

3. Bouwsteen 3: Evalueren en bijsturen van de persoonlijke leerkrachtstijl

3. Bouwsteen 3: Evalueren en bijsturen van de persoonlijke leerkrachtstijl 3. Bouwsteen 3: Evalueren en bijsturen van de persoonlijke leerkrachtstijl Jo Voets, orthopedagoog, gedragstherapeut en pedagogisch directeur van het Centrum Bethanië (Genk), is al jarenlang een groot

Nadere informatie

Geweldloosheid en veiligheid

Geweldloosheid en veiligheid Geweldloosheid en veiligheid Missie van Levenslust Geweldloosheid en veiligheid zijn kernwoorden in ons beleid. We willen onze kinderen en jongeren het belang van een geweldloze wijze van handelen bijbrengen

Nadere informatie

PRIVACY. 1. Privacy. 2. Hoe kunnen we de privacy van onze cliënten waarborgen? 2.1. Op lichamelijk gebied.

PRIVACY. 1. Privacy. 2. Hoe kunnen we de privacy van onze cliënten waarborgen? 2.1. Op lichamelijk gebied. PRIVACY Bij de dagdagelijkse invulling van onze opdracht, het verlenen van zorg-op-maat aan volwassenen met een verstandelijke handicap, worden we herhaaldelijk geconfronteerd met het begrip privacy en

Nadere informatie

Specificaties. Pedagogisch medewerker 4 jeugdzorg. Creëer een veilig seksueel klimaat. Werksituatie:

Specificaties. Pedagogisch medewerker 4 jeugdzorg. Creëer een veilig seksueel klimaat. Werksituatie: Specificaties Pedagogisch medewerker 4 jeugdzorg Titel: Soort: Werksituatie: Eindproduct: Creëer een veilig seksueel klimaat Cursus PWJ Voorlichtingsprogramma voor een specifieke doelgroep Niveau: 4 KD:

Nadere informatie

De stem van de ouders een plaats geven.

De stem van de ouders een plaats geven. 1 De stem van de ouders een plaats geven. Naar aanleiding van het jubileumnummer van dit tijdschrift, werd aan het Roppov (Regionaal OverlegPlatform Participatie Oost-Vlaanderen) gevraagd een bijdrage

Nadere informatie

Transformatie leer je niet in een cursus

Transformatie leer je niet in een cursus NIEUW VAKMANSCHAP Transformatie leer je niet in een cursus Door: Rieke Veurink Fotografie: Kees Winkelman Aansluiten bij de vraag uit de samenleving, regie voeren, werken in steeds veranderende omstandigheden:

Nadere informatie

Thema 4: Competentiemanagement

Thema 4: Competentiemanagement Thema 4: Competentiemanagement Competentiemanagement (of management van vaardigheden) is de praktijk van het begrijpen, ontwikkelen en inzetten van mensen en hun competenties. Hoewel competentiemanagement

Nadere informatie

SCHATTEN VAN ADVOCATEN

SCHATTEN VAN ADVOCATEN SCHATTEN VAN ADVOCATEN PRAKTIJKOPLEIDINGEN VOOR DE ADVOCATUUR Vaardigheden in de praktijk Coachen in de praktijk Leidinggeven in de praktijk Teamwork in de praktijk SCHATTEN VAN ADVOCATEN Wij zijn er van

Nadere informatie

Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid. Beleid en protocollen

Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid. Beleid en protocollen Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid Beleid en protocollen OBS De Viermaster Papendrecht 2014-2015 Inleiding In dit document staat omschreven welk beleid en welke protocollen gehanteerd

Nadere informatie

Methodiek 20150819. Inhoud: Inleiding. Hoe verloopt een overleg/bewonersvergadering? Richtlijnen voor de coach. Hulpmiddelen.

Methodiek 20150819. Inhoud: Inleiding. Hoe verloopt een overleg/bewonersvergadering? Richtlijnen voor de coach. Hulpmiddelen. Methodiek 20150819 Een geëmancipeerd mens is een mondig mens. Mondig zijn houdt in dat je zelfstandig kunt beslissen, handelen en oordelen, dat je keuzes kunt en mag maken en dat je keuzevrijheid hebt.

Nadere informatie

Op de agenda. VIVO vzw. Het persoonlijk ontwikkelingsplan: een instrument binnen een kwalitatief VTO -beleid

Op de agenda. VIVO vzw. Het persoonlijk ontwikkelingsplan: een instrument binnen een kwalitatief VTO -beleid Het persoonlijk ontwikkelingsplan: een instrument binnen een kwalitatief VTO -beleid Aline Schelfaut Miranda Vermeiren 22 mei 2013 Op de agenda Intro Kwalitatief leer- en opleidingsbeleid Het persoonlijk

Nadere informatie

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Ons uitgangspunt is het welbevinden en positief gedrag van leerlingen te bevorderen. Wij gaan uit van: Goed gedrag kun je leren Om dit te bereiken werken

Nadere informatie

Maak je eigen professionaliseringsplan!

Maak je eigen professionaliseringsplan! DAG VAN DE LERAAR 5 OKTOBER 2013 Maak je eigen professionaliseringsplan! Een minicursus Sectorraad Hoger Onderwijs CNV Onderwijs Academie Maak je eigen professionaliseringsplan! 1. Inleiding In de CAO

Nadere informatie

Competenties De Fontein

Competenties De Fontein Competenties De Fontein We werken met de volgende 4 competenties: 1. Verantwoordelijkheid 2. Samenwerken 3. Organisatie en planning, zelfstandigheid 4. Motivatie - In klas 1 wordt gewerkt aan de volgende

Nadere informatie

Noden van familiebetrokkenen

Noden van familiebetrokkenen Noden van familiebetrokkenen Soetkin Claes soetkin.claes@familieplatform.be Samenwerking PC St. Hiëronymus Informatie rond noden en ervaringen familiebetrokkenen Kwalitatief onderzoek interviews Interviews

Nadere informatie

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven Coachend Leidinggeven Sales Force Consulting inleiding Leidinggeven aan de alledaagse uitvoering van het werk, is één van de belangrijkste kerntaken van elke manager.

Nadere informatie

Doelstelling Functie en definitie

Doelstelling Functie en definitie Doelstelling Functie en definitie Welke functie heeft het instrument? Gestructureerd kader voor het gesprek over de professionele werkrelatie Onderzoek van de (gezamenlijke) inspanningen en acties die

Nadere informatie

Vzw Roppov Martelaarslaan 212 9000 Gent tel 09/224.09.15 e-mail info@roppov.be web www.roppov.be

Vzw Roppov Martelaarslaan 212 9000 Gent tel 09/224.09.15 e-mail info@roppov.be web www.roppov.be Vzw Roppov Martelaarslaan 212 9000 Gent tel 09/224.09.15 e-mail info@roppov.be web www.roppov.be THEMABUNDEL CONTEXTBEGELEIDING: ADVIEZEN VAN OUDERS EN HULPVERLENERS (Dialoogdag 2014) Standpunten van ouders

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

2. VORMING MANAGEMENTTEAM

2. VORMING MANAGEMENTTEAM 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) Deze vorming is opgesteld voor het managementteam van een organisatie. Ze volgt op de eerste infosessie en heeft als doel het ontwikkelen van

Nadere informatie

De focusgroepen gaven ons in het verleden al een antwoord op volgende kernvragen:

De focusgroepen gaven ons in het verleden al een antwoord op volgende kernvragen: Focusgroepen basisonderwijs: Wat denken ouders uit verschillende doelgroepen over wat de school of het schoolteam kan doen om ouders meer te betrekken bij de school (geïnspireerd op de draaiboeken van

Nadere informatie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie Mr Roger VAN BOXTEL, Minister of City Management and Integration, Netherlands Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie 21-22 mei 2001 Enkel gesproken tekst geldt Tweede

Nadere informatie

Competenties. De beschrijvingen van de 7 competenties :

Competenties. De beschrijvingen van de 7 competenties : Inhoud Inleiding...3 Competenties...4 1. Interpersoonlijk competent...5 2. Pedagogisch competent...5 3. Vakinhoudelijk en didactisch competent...6 4. Organisatorisch competent...6 5. Competent in samenwerking

Nadere informatie

Examenprogramma Begeleider Verblijf

Examenprogramma Begeleider Verblijf Examenprogramma Begeleider Verblijf De Vereniging Ons Tehuis gaat over tot de organisatie van een wervingsexamen voor de functie begeleider verblijf. 1 WIE KAN DEELNEMEN? Je bent minstens 18 jaar Je kan

Nadere informatie

Concreet aan de slag: checklist strategisch vto-beleidsplan

Concreet aan de slag: checklist strategisch vto-beleidsplan Concreet aan de slag: checklist strategisch vto-beleidsplan De weg is belangrijker dan de wegwijzer Tussen de wil om het huidige vormingsbeleid meer af te stemmen op de uitdagingen inzake toenemende kwaliteitseisen

Nadere informatie

Schoolbeleid en ontwikkeling

Schoolbeleid en ontwikkeling Schoolbeleid en ontwikkeling V. Maakt gedeeld leiderschap een verschil voor de betrokkenheid van leerkrachten? Een studie in het secundair onderwijs 1 Krachtlijnen Een schooldirecteur wordt genoodzaakt

Nadere informatie