provinsje fryslân provincie fryslân

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "provinsje fryslân provincie fryslân"

Transcriptie

1 provinsje fryslân provincie fryslân t Provinciale Staten Leeuwarden, 13 februari 2015 Verzonden, 1 3 FEB Ons kenmerk Afdeling : Flexpool Behandeld door : A.H. van Toly / (058) of Uw kenmerk Bijlage(n) 1. Aanvullende informatie over muizenproblematiek Onderwerp : Informerende brief over muizenproblematiek Geachte Statenleden, Hierbij informeren wij u graag over de onderzochte mogelijkheden voor een kredietfaciliteit (lening) voor agrarische ondernemers van wie de bedrijfscontinuïteit gevaar loopt door muizenschade. Naast de brieven met kenmerk en heeft u op 10 februari ji. van ons een brief ontvangen met daarin het verzoek om de muizenproblematiek te agenderen voor 18 februari In deze brief treft u twee onderzochte opties voor financiie ondersteuning aan. In de bijlage leest u aanvullende informatie over de actuele situatie rondom de muizenschade, de stand van zaken rondom het plan van aanpak zoals de Staatssecretaris dat heeft voorgesteld en de ecologische kant van de plaag. Ramp De muizenplaag ontwikkelt zich steeds meer tot een ramp. Dit werd eens te meer duidelijk tijdens de bijeenkomst in het Abe Lenstra Stadion op 19 januari ji. Dit heeft het college doen besluiten het Eau nafonds opdracht te geven voor het uitvoeren van taxaties. Om zo de werkelijke schade in beeld te krijgen. Na intensief onderzoek en gesprekken met de betrokken partners (het Rijk, Nederlandse Melkveehouders Verbond (NMV), LTO, Wetterskip en Faunafonds) wordt duidelijk dat er geen moge lijkheden voor boeren zijn om schadevergoedingen uit fondsen, zoals het Faunafonds, te ontvangen 1, 1 Voor de gevolgen van de muizenplaag kan geen beroep gedaan worden op het Faunafonds. Deze veldmuis mag namelijk bestreden worden en als bestrijding kan plaatsvinden, keert het Faunafonds geen schade uit. Daarnaast zit er onvoldoende - 1 / 5- Ons kenmerk:

2 niet Ons provinsje fryslân provincie fryslân terwijl ons steeds meer signalen bereiken dat er een aantal boeren hun bedrijfsvoering niet door kun nen zetten door deze schadepost. Wij vragen de boeren eerst een gesprek aan te gaan met hun huisbank. Hierbij kunnen de taxatierapporten een belangrijke rol spelen. Maar de agrarische ondernemers die geen lening of slechts tegen hoge rentes bij de bank kunnen krijgen willen wij als provincie dé zuivelprovincie van Nederland laten vallen. Daarom hebben wij als college mogelijkheden on derzocht om de boeren financieel te ondersteunen. Het gaat uitdrukkelijk om in de kern gezonde be drijven die door de muizenplaag in continuïteitsproblemen zijn gekomen en daarvôôr dus nog niet in financiële problemen verkeerden. Uit gesprekken met o.a. banken is gebleken dat boeren op dit moment nog geen behoefte hebben aan een kredietfaciliteit, maar dat de druk op de liquiditeit in het voorjaar groot wordt. Dan moet er onder andere voer worden bijgekocht en ontstaan er (loonwerk)kosten voor het inzaaien van het land (nade re uitleg leest u onder het kopje kostenopbouw ). Daarom vindt het college het van groot belang zo snel mogelijk duidelijkheid te geven over de mogelijkheden voor financiële ondersteuning. Dit kan zodra de taxatierapporten in april worden opgeleverd door het Faunafonds. Onderzochte leningsmogelijkheden We hebben op dit moment twee goede mogelijkheden voor een lening op het oog. De eerste moge lijkheid, die op dit moment direct kan worden toegepast binnen de staatssteunregels zonder dat vooraf of achteraf toestemming nodig is van Brussel, betreft een rente- en aflossingsvrije lening met een maximum van euro en een looptijd van vijf jaar gedekt door 50% zekerheden. Of een lening van maximaal euro met een looptijd van tien jaar gedekt door 50% zekerheden. De Europese Commissie geeft de mogelijkheid om een rente- en aflossingsvrije lening van dit maximale bedrag te verstrekken binnen de zogeheten de-minimisverordening voor landbouw. Deze staat steun per 3 fiscale jaren toe. Eerder verstrekte steun onder deze verordening moet van dit bedrag worden afgetrokken. De tweede mogelijkheid betreft een langlopende lening tegen 3,5% rente die in 25 jaar tijd moet wor den afgelost. De eerste tien jaar hiervan zijn aflossingsvrij. Eerdere aflossing is vanzelfsprekend mo gelijk. Bij deze kredietmogelijkheid willen wij maximaal 80% van de schade vergoeden. Deze lening heeft een hogere rente dan bij banken, maar bevat een aflossingsvrije periode, die veel banken niet afgeven. Bij deze optie is het van belang dat nog niet zeker is of de Europese Commissie deze renteconstructie verenigbaar acht met de staatssteunregels. Het ministerie van Economische Zaken gaat hierover op korte termijn in gesprek met de Europese Commissie. Wat van belang is, zijn de drie fiscale jaren waarop de de-minimissteun ziet. Indien een ondernemer een provinciale lening afsluit die neerkomt op in totaal steun, kan hij drie jaar lang geen an dere subsidies ontvangen. Het voordeel hiervan is dat de faciliteit alleen gebruikt zal worden door ondernemers die echt in financiële nood zijn, het nadeel ervan is dat de ondernemers die er gebruik van maken zich wellicht voor de komende jaren klem zetten, danwel geen gebruik meer kunnen ma ken van andere subsidies die onder de de-minimis landbouw vallen. Op de volgende pagina leest u een nadere uitleg van de twee leningsmogelijkheden. Kostenopbouw Boeren maken als gevolg van de muizenplaag extra kosten. Deze bestaan uit vijf onderdelen: 1. Bewerken van het land: er worden kosten gemaakt voor ploegen, inzaaien en eventueel herin zaaien; 2. Gederfde voeropbrengsten: boeren hebben geen of minder voer voor de winter en moeten dit inkopen; boeren missen verder de eerste snee grasopbrengst door de inzaai; Daar komt bij dat dit kwalitatief hoogwaardig gras is 3. Kopen van extra voer doordat muizen de huidige voervoorraad in de voeropslag aantasten; geld in het Faunatonds om de schade te vergoeden. Verder is van belang dat alle andere provincies toestemming moeten geven voor uitkering uit het Faunafonds. Daarnaast gaat uitkering ter compensatie van vraatschade door muizen ten koste van schadevergoedingen voor andere (beschermde) dieren zoals ganzen, dassen etc. Tenslotte is van belang dat alle andere provincies toestemming moeten geven voor uitkering uit het Faunafonds. - 2/5 - kenmerk:

3 - 3/5 Ons provinsje fryslân provincie fryslân b 4. Kosten voor afvoer van mest als gevolg van de kringloopwijzer: Komt er minder gras van het land (als gevolg van de muizenplaag), dan mag de boer ook minder mest op het land brengen. Dat betekent dat de mest moet worden afgevoerd, waarvoor betaald moet worden; 5. Werk en inzet van de boer zelf. çi, Staatssteun De eerste vier kostenposten zouden wat ons betreft voor een lening in aanmerking komen. Daarbij is sprake van staatssteun. Steun kan in ieder geval onder de-minimis worden toegekend. Op dit moment is zeker dat steun verleend kan worden onder de de-minimisverordening landbouw. In de landbouwsector ligt de maximale de-minimissteun op in drie fiscale jaren. Echter, voor een aantal subsidieregelingen is het kader van de-minimissteun al gebruikt, zoals steun voor boeren in ganzenfoerageergebieden (bovenop uitkering Faunafonds) en de regeling Asbest eraf, Zonnepanelen erop. Dat betekent dat boeren mogelijkerwijs al een deel van de hebben ge bruikt. Of dat zo is en hoeveel dat er zijn is op dit moment onbekend. Daardoor kan de hoeveelheid steun die we kunnen bieden wellicht relatief klein zijn. De precieze omvang van de steun die we in dat geval kunnen bieden moet per aanvrager worden bepaald, op basis van de hoeveelheid steun die hij al ontvangen heeft. Die gegevens worden opgevraagd bij de aanvrager via een de-minimisverklaring. In algemene zin geldt nog dat geen de-minimissteun in de vorm van een lening mag worden gegeven indien tegen de aanvrager een collectieve insolventieprocedure loopt (dreigend faillissement). Nadere uitleg optie 1: Renteloze lening In de de-minimisverordening voor landbouw van de Europese Commissie wordt de mogelijkheid ge geven om via een vast format een renteloze lening te verstrekken die leidt tot de maximale toegestane steun van De gehele ruimte onder de-minimis is dan in een keer opgebruikt. Er kan dan een rente- en aflossingsvrije lening worden verstrekt van met een looptijd van 5 jaar, tegen 50% zekerheid of een rente- en aflossingsvrije lening van met een looptijd van 10 jaar, tegen 50% zekerheid. Dit betekent dat er voor de provincie sprake zal zijn van kosten doordat wij geen rente ont vangen over de verstrekte leningen (rentederving). Een nadeel van deze optie is dat het de omvang van de schades nog niet bekend zijn en het dus vraag is of deze bedragen voldoende zijn voor de schade die boeren lijden. Daarnaast kunnen boeren maar een gedeelte van bovenstaande bedragen lenen binnen de geldende staatssteun kaders van de Europese Commissie als ze de afgelopen 3 fiscale jaren al steun binnen de-minimis hebben ontvangen. Als een ondernemer al steun heeft ont vangen, wordt per individueel bedrijf gekeken naar de krediet rating en de zekerheden die de onder nemer kan overleggen voor een lening. Op basis daarvan worden dan de mogelijkheden per bedrijf berekend, waarbij we zoveel mogelijk conformiteit willen behouden. Nadere uitleg optie 2: Langlopende lening tegen 3,5%, 10 jaar aflossingsvrij Deze optie past niet binnen bestaande staatssteunkaders, maar is ontstaan op basis van gesprekken met onder andere banken, NMV en LTO. We gaan uit van maximaal 200 aanvragende boeren en van schades variërend van circa tot maximaal , waarvan voor maximaal 80% van de schade een provinciale lening verstrekt wordt. Voor het verstrekken van de leningen zijn voldoende provinciale liquide middelen beschikbaar. Echter, we moeten er rekening mee houden dat een aantal ondernemers wellicht niet in staat zal zijn de lening terug te betalen. Daarom is een risico-reservering noodzakelijk. Omdat we zorgen voor een degelijke beoordeling van de business cases via o.a. een bankbrief/bankverklaring is het niet noodzakelijk een 100% risico-reservering te maken. Voldoende is om een risicoreservering van 10% (defaultprecentage) te hanteren. Daarnaast geldt dat de provincie over de verstrekte leningen rente ontvangt. Doordat we voor de boeren rekenen met 3,5% rente en wij zelf 2,8% rente ontvangen, is er geen sprake van verlies (rentederving). Ook de risico-reservering kan daaruit worden gedekt. Banken verstrekken kredieten aan (gezonde) ondernemingen voor ca. 3% rente. Het probleem voor boeren bij een dergelijke lening van de bank zit in de aflossing die gelijk moet starten. Een provinciale langlopende lening, met een aflossingsvrije periode kan hierin een op lossing bieden. We stellen voor om 3,5 % rente te vragen. Door een hogere rente te vragen dan de banken voorkomen we in eerste instantie dat alle getroffen ondernemers gebruik willen maken van deze lening; bedrijven die op korte termijn de lening terug kunnen betalen zullen zich tot de bank wenden, doordat zij daar goedkoper uit zijn. - kenmerk:

4 - 4 Ons provinsje fryslân provincie fryslân Zoals u eerder in deze brief kon lezen is bovenstaande opzet op dit moment niet mogelijk binnen de bestaande staatssteunkaders. In het overleg met het ministerie van EZ op 6 februari ji. is afgesproken dat het ministerie in Brussel voorlegt of voor een dergelijke langlopende lening, met een aflossings vrije periode van 10 jaar en een rentepercentage van 3,5% een uitzondering te vinden is of binnen een kader te passen is, mede gezien het plaagkarakter. Op dit moment is dit namelijk niet geoorloofd. Met een dergelijke lening wordt meer dan de in de de-minimisverordening landbouw toegestane steun verleend, Op korte termijn zal hierover nader overleg met Brussel plaatsvinden. Wan neer bekend wordt of de Europese Commissie deze optie toestaat of binnen een kader wil plaatsen, is op dit moment nog niet duidelijk. Wanneer het in Brussel niet lukt om toestemming te krijgen omdat de Europese Commissie verwijst naar bestaande staatssteunkaders of wanneer boeren reeds steun ontvangen hebben, zullen we terug moeten vallen op de maximale de-minimissteun voor de landbouw. Dit houdt in dat wij het vaste format kiezen uit optie 1 waar dat mogelijk is, of, wanneer er door boeren al gebruik is gemaakt van de de-minimisverordening, op basis van een rekenmodel (referentierente) van de Europese Commissie moeten bepalen wat een marktconforme rente is. Deze marktconforme rente ligt ergens tussen 4,44% en 10,44%. De precieze hoogte van de marktconforme rente wordt bepaald op basis van de kredietwaardigheid van een ondernemer en de zekerheden die een onderneming kan overleggen ter dekking van de provinciale financiering. De berekening zal per bedrijf verschillen en zal verschillen geven in de door de provincie gevraagde percentages en de uit te lenen bedragen. In zijn geheel terugvallen op deze variant is echter niet wenselijk. Dit model leidt tot mogelijk hoge(re) rentepercentages voor boe ren en hoge administratie- en beheerskosten voor de provincie. Voor een langlopende lening is dit zelfs nagenoeg onmogelijk binnen de-minimis. Een derde mogelijkheid is de landbouwvrijstellingsverordening. Dit is nog met onzekerheden omgeven en hiervoor verwachten we een lange doorlooptijd vanwege onduidelijkheden en vragen die door Brussel beantwoord moeten worden. Wanneer bovenstaande mogelijkheden niet haalbaar of oppor tuun zijn, zullen we ook deze mogelijkheid nader onderzoeken. Ten slotte is het nog mogelijk om een subsidie te verstrekken aan ondernemers of garant te staan voor leningen die zij bij een bank afsluiten. Deze twee opties zijn voor boeren niet (erg) interessant omdat de hoogte van de subsidie voor boeren naar verwachting te gering zal zijn vanwege de staats steunregelgeving. Er is wellicht sprake van dat de boeren de de-minimis ruimte al hebben gebruikt. Voor de garanties geldt dat dit de onzekerheden voor de bank afdekt. Borgstellingsfonds In plaats of mogelijk naast een eventuele kredietfaciliteit, kunnen ondernemers in de akkerbouw, tuin bouw, veehouderij en visteelt voor menselijke consumptie, onder bepaalde voorwaarden, een beroep doen op de Stichting Borgstellingsfonds voor de Landbouw. Het Borgstellingsfonds, dat als doel heeft de ontwikkeling in de landbouw te bevorderen, staat garant voor rente en aflossing van het bankkre diet. De borgstelling gaat over het bedrag dat boeren zelf niet kunnen financieren en dat de bank niet via andere financieringsvormen, zoals een hypothecaire lening of rekening-courant krediet, wil ver strekken. De hoogte van de borgstelling kan niet meer bedragen dan twee-derde van het benodigde bedrag. Naar aanleiding van de aangenomen motie in de Tweede Kamer (dd. 10 februari 2015) wordt door het Rijk onderzocht of er mogelijkheden zijn binnen de huidige garantstellingsregeling voor be drijven met een continuïteitsprobleem. Indien het Borgstellingsfonds ingezet wordt voor bepaalde on dernemers, vervalt voor die ondernemers waarschijnlijk de optie om een lening af te sluiten. Het lijkt vooralsnog niet mogelijk gebruik te maken van beide faciliteiten. / 5 - kenmerk:

5 - 5 Ons provinsje fryslân provincie fryslân b Verzekering Het Rijk stelt dat het van belang is dat ondernemers zelf voorzieningen treffen om om te gaan met grootschalige schades. Voor weerschade is sinds enkele jaren een brede weersverzekering geïntro duceerd, die alle weerschaderisicos afdekt. Een dergelijke verzekering bestaat niet voor vraatschade door muizen. In overleg met de sector en verzekeraars wil het Rijk onderzoeken of er mogelijkheden en animo zijn om naar dit voorbeeld te komen tot een verzekering voor vraatschade. Dit heeft geen terugwerkende kracht en biedt daardoor geen oplossing voor de reeds geleden schade, maar kan mogelijk wel bijdragen in de compensatie van toekomstige schade door muizenvraat. Vervolg Zoals uit bovenstaande blijkt zijn er diverse acties op gang gebracht om de boeren te ondersteunen nu en in de toekomst. Voor verdere concrete stappen zijn we op dit moment afhankelijk van de rappor tages over de omvang van de schades en de uitspraken vanuit Brussel over de mogelijkheden voor een langlopende lening tegen 3,5% rente. In afwachting van de verdere uitspraken werken wij als College aan de concrete uitwerking van de twee opties voor provinciale leningen. Gezien de omvang van de schade lijkt het voor de hand te liggen dat het college op korte termijn aan u zal voorstellen een bedrag beschikbaar te stellen voor het verstrekken van renteloze leningen en de eventuele rente derving. De hoogte van het bedrag is sterk afhankelijk van de uitkomsten van de taxatierapporten. Uiteraard houden wij uw Staten de komende periode geïnformeerd over de ontwikkelingen in dit dos sier en vragen wij u na het ontvangen van de taxatierapporten om een besluit Gedeputeerde A.J. van den Berg, secretaris voor deze H.M. van Gils, loco-secretaiis /5 - kenmerk:

6 Bijlage 1 Aanvullende informatie over muizenproblematiek Waar staan we nu, medio februari 2015? Op de graslandpercelen in het zuidwesten van Fryslân is sprake van aanzienlijke schade door de veidmuis. De schade is zo groot dat deze waarneembaar is met satellietbeelden. De schadeomvang wordt geschat tussen 40 miljoen en 70 miljoen. De precieze schadeomvang zal door taxateurs bepaald worden. Inmiddels (stand 12 februari) zijn er 836 schadeformulieren ingevuld. Ook uit Groningen, Overijssel en Noord-Holland zijn inmiddels schades gemeld. Op de bijeenkomst van 19 januari ji., waar de provincie een duidelijk standpunt innam, volg de een werkbezoek van staatssecretaris Dijksma op 27 januari. Aansluitend spraken provin cie en Rijk af dat er, vanuit de verschillende verantwoordelijkheden van betrokken partijen een plan van aanpak komt met een samenhangend pakket aan maatregelen die leiden tot (zicht op) herstel van de schade van de huidige muizenplaag. Ook worden maatregelen ge nomen om een toekomstige plaag zoveel mogelijk te voorkomen. Het plan van aanpak bevat de volgende elementen: A. Omvang van de schade bepalen: Provincie Fryslân heeft het initiatief genomen voor taxatie van de schade. Het ministerie van EZ erkent de status van die taxaties en ba seert verdere acties hierop; B. Preventieve maatregelen: Op korte termijn moeten preventieve maatregelen worden genomen zodat herhaling in deze omvang in de toekomst kan worden voorkomen. De eerste verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij ondernemers; Er is een onderzoek gestart door een gespecialiseerd bureau in nauwe samenwerking met LTO, NMV, Wet terskip, ministerie en de provincie om vast te stellen welke maatregelen hiervoor ef fectief zijn. 0. Maatregelen voor herstel van grasland: De mogelijkheden om graslanden te herstel len worden onderzocht. Provincie, rijk, LTO, NMV en onderzoeksbureaus als Alterra, LEI en Altenburgh & Wymenga vervullen hierin een rol. Daarbij bekijken het ministe rie van EZ en de Europese commissie of voor een aantal beperkende (mili eu)maatregelen tijdelijk ontheffing kan worden verkregen. D. Schadevergoeding: de provincie onderzoekt twee mogelijkheden t.a.v. leningen. Op tie 1 werken via een vast format is zeker mogelijk binnen de staatssteunkaders. Optie 2 van een lening tegen 3,5% rente, met een looptijd van 25 jaar, waarvan de eerste 10 jaar aflossingsvrij past niet binnen de bestaande staatssteunkaders. Het ministerie van EZ legt deze optie op korte termijn voor aan de Europese Commissie met het verzoek om dit toe te staan binnen de staatssteunkaders. Mocht dit niet luk ken dan werken we de mogelijkheden voor provinciale leningen verder uit. Om ver schillende redenen (o.a. budgettaire en juridische kaders), zijn er geen mogelijkheden voor tegemoetkoming in de schade uit het Faunafonds. Het ministerie van EZ onder zoekt op verzoek van de tweede kamer (motie Geurts) de mogelijkheden om via het borgstellingsfonds de getroffen boeren te ondersteunen. E. Verzekering tegen schade door vraat door muizen: Ondernemers kunnen voorzienin gen treffen om om te gaan met de grootschalige schades. In overleg met de sector en verzekeraars wil het rijk onderzoeken of er mogelijkheden en animo zijn voor een verzekering voor vraatschade. Een dergelijke verzekering heeft geen terugwerkende kracht en biedt daardoor geen oplossing voor de reeds geleden schade, maar kan mogelijk bijdragen in de compensatie van toekomstige schade door muizenvraat.

7 Het uitgangspunt ta.v. de regievoering is dat het ministerie van EZ verantwoordelijk is voor de acties die daar moeten worden opgepakt, mci. de regie over de partijen die betrokken zijn bij de muizenplaag. De provincie voert de regie op het provinciale deel en stuurt op de pun ten die op haar bord liggen: ecologische maatregelen, zover onder verantwoordelijkheid van de provincie, onderzoek naar de effectiviteit van de maatregelen en verkennen van de moge lijkheden voor een kredietfaciliteit. Daarnaast ziet de provincie toe op goede uitvoering van de andere acties. Bij alle partijen zien we de wil om voor deze muizenramp goede oplossin gen te vinden en hierin nauw samen te werken. Maatregelen Op dit moment zal vooral gekeken moeten worden hoe voorkomen kan worden dat de situa tie verergert en wat er in de toekomst gedaan kan worden om de omvang van een muizenplaag minder groot te laten zijn. Er wordt in samenwerking met o.a. het Rijk, provincie Frys lân, gemeenten, LTO, NMV, Wetterskip, Altenburg & Wymega, Faunafonds, RUG, LEI en Alterra gestart met een grootschalig onderzoek naar de effectiviteit van maatregelen tegen de muizenplaag. De kosten van dit onderzoek worden gedragen door Rijk, provincie, Wet terskip, LTO en andere belanghebbende partijen. De Provincie is in dit onderzoek opdracht gever, in nauw overleg met Wetterskip, NMV en LTO. A. Ecologische maatregelen korte termijn Vanuit ecologisch standpunt is het een complex probleem. Veidmuizen laten een natuurlijke populatieschommeling zien waarbij moeilijk te voorspellen is wanneer een jaar met hoge populatiedichtheid zal omslaan in een plaag, vanwege de invloed van het klimaat, reproduc tiesnelheid, etc. Het is van belang om op korte termijn te komen tot een implementatie van maatregelen, zodat herhaling van de nu ontstane situatie in de toekomst kan worden voor komen. Overheden dragen hieraan bij door het versoepelen van regels en het doen van on derzoek. De eerste verantwoordelijkheid daarvoor ligt echter bij de ondernemers. Een geza menlijke aanpak met hen is cruciaal voor de effectiviteit. Hieronder lichten we een aantal maatregelen toe die boeren kunnen treffen en die zo mogelijk in het onderzoek worden mee genomen. Er is gebleken dat maatregelen ter voorkoming van een muizenplaag niet genomen moeten worden in het piekjaar, maar in de jaren daarvoor. Daarom moet onderscheid worden ge maakt in preventieve maatregelen en maatregelen voor de acute bestrijding van muizen op perceelniveau. Er is een aantal opties bekend die mogelijk een direct effect hebben op de muizenplaag. Het verhogen van het waterpeil kan helpen doordat holletjes onder water lopen en muizen verdrinken. Er kunnen pilots uit de Veenweidevisie worden betrokken bij het onderzoek naar effectieve maatregelen om muizenschade te voorkomen. Het Wet terskip is hiervoor verantwoordelijk. Overwogen kan worden deze regulatie (tijdelijk) bij de boeren te beleggen. Beweiden zorgt ervoor dat de grasmat compacter wordt. Het wordt daardoor moeilij ker om gangen te graven en het gras biedt minder dekking tegen predatoren. Onderzocht moet worden of het aanplanten van een bufferstrook van andere gewas sen, zoals Luzerne, kan helpen. Ontheffing van Scheurverbod met als doel opnieuw kunnen inzaaien van grasland. (dit helpt niet tegen de muizen, zorgt er wel voor dat er weer gras op het land komt)

8 Zodra de muizen zijn bestreden, is het herstel van het grasland de volgende stap. De Staatssecretaris overlegt met de Europese Commissie of de calamiteitenregeling onder het vijfde Actieprogramma Nitraatrichtlijn uitgebreid kan worden voor schade door muizenvraat. Op dit moment komt alleen schade door emelten of engerlingen in aanmerking. Daarnaast bekijkt de Staatssecretaris de mogelijkheden om binnen de voorwaarden van de Nitraatricht lijn gebruik te maken van derogatie (bijv. het later uitrijden van mest en het verschuiven van de uitrij periode)) en het bouwplan in te richten op snelle oogst van ruwvoer. Het Rijk en LTO bezien of boeren met technische kennis over zaai- en bemestingsplannen ondersteund kun nen worden en/of tijdelijk afgeweken mag worden van de 80/20-regel (maximaal 20% van het land mag geen gras zijn). B. Ecologische maatregelen lange termijn Ecologische maatregelen die meer preventief van karakter zijn moeten niet in het piekjaar genomen worden, maar in de jaren daarvoor. Om een dergelijke plaag in de toekomst te voorkomen kan nagedacht worden over periodieke monitoring van de aantallen muizen. In dien een piek dreigt, kunnen maatregelen genomen worden. Daarbij kan gedacht worden aan: Bermen maaien: Er is gesproken over het maaien van wegbermen als maatregel. De verwachting is dat het effect hiervan gering is. Muizen produceren zich namelijk ra zendsnel, waarbij het kort houden van bermen de populatiegroei onvoldoende af remt. Bermen hebben daarnaast een hoge biodiversiteit en fungeren vaak als verbindende schakel tussen natuurgebieden. Zeker in de homogene, agriculturele landschappen in Fryslân is deze functie van belang. Door overheden moet rekening gehouden wor den met beschermde flora- en faunasoorten. Deze komen veelvuldig voor in bermen. De provincie is het bevoegd gezag voor de Flaura- en Faunawet en geeft hierin dus het goede voorbeeld. Veldonderzoek kan uitwijzen welke bermen gemaaid zouden kunnen worden. Voor het maaien van alle provinciale bermen bedragen de kosten circa op jaarbasis. Gemeenten en het rijk zullen voor enig effect ook hun bermen moeten maaien en kosten maken. Dit is dus relatief kostbaar. Ten slotte is van belang dat het zou gaan om een preventieve maatregel en niet om een cura tieve maatregel. Beperken van de ideale habitat: verminderen van de homogeniteit van het landschap. Beperken van migratiemogelijkheden; Graslandbeheer en (intensieve) beweiding: niet alleen een korte termijn, maar ook een lange termijn oplossing.

provinsje fryslân provincie fryslân

provinsje fryslân provincie fryslân provinsje fryslân provincie fryslân b postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 -l J Provinciale Staten Www.fryslafl.nl provincie@fryslan.nl www.twitter.com/provfryslan

Nadere informatie

Subsidieregeling krediet muizenschade Fryslân

Subsidieregeling krediet muizenschade Fryslân Subsidieregeling krediet muizenschade Fryslân Gedeputeerde Staten van Fryslân, gelet op artikel 26 van Verordening (EU) nr. 702/2014 van de Commissie van 25 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun

Nadere informatie

rj) provinsje fryslân provincie fryslân b

rj) provinsje fryslân provincie fryslân b - 1 Ons Provinciale Staten van Fryslan provinsje fryslân provincie fryslân b postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 1 www.fryslan.sil provincie

Nadere informatie

provinsje fryslân provincie fryslân

provinsje fryslân provincie fryslân Heerenveen provinsje fryslân provincie fryslân Provinciale Staten van Fryslân postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 5125 ;vvsv.fryslan.ni provincie@fryslan.nl

Nadere informatie

Garantstelling landbouw

Garantstelling landbouw Inkomen en subsidie Garantstelling landbouw Bent u agrarisch ondernemer? En wilt u investeren, maar heeft u niet voldoende zekerheden voor een lening bij de bank? Dan kunt u het ministerie van LNV vragen

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Nr. 1137

PROVINCIAAL BLAD. Nr. 1137 PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Utrecht. Nr. 1137 3 juli 2014 Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 17 juni 2014, nr. 80FD2676, tot wijziging van Uitvoeringsverordening subsidie

Nadere informatie

rjj provinsje fryslîn provincie frys1n Provinciale Staten van Friesland Tweebaksmarkt 52 8900 HM LEEUWARDEN

rjj provinsje fryslîn provincie frys1n Provinciale Staten van Friesland Tweebaksmarkt 52 8900 HM LEEUWARDEN - 1 Ons provinsje fryslîn provincie frys1n postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 t rjj Provinciale Staten van Friesland Tweebaksmarkt 52 8900

Nadere informatie

PS2009WMC01-1 - Ontwerpbesluit pag. 5

PS2009WMC01-1 - Ontwerpbesluit pag. 5 PS2009WMC01-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 18 november 2008 Nummer PS : PS2009WMC01 Afdeling : MOW Commissie : WMC Registratienummer : 2008INT229564 Portefeuillehouder : De

Nadere informatie

Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe

Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe Verordening vastgesteld: 26-06-2003 In werking getreden: 15-09-2003 COMPENSATIEVERPLICHTING Artikel 1 Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan

Nadere informatie

Wethouder Werk en Inkomen, Stads en Wijkbeheer en Sport 2. Op weg met talent

Wethouder Werk en Inkomen, Stads en Wijkbeheer en Sport 2. Op weg met talent Voorstel aan de raad Nummer: 141024839 Portefeuille: Programma: Programma onderdeel: Wethouder Werk en Inkomen, Stads en Wijkbeheer en Sport 2. Op weg met talent 2.3 Verhogen arbeidsparticipatie Steller:

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Nr. 116034. Beleidsregels Verstrekken Lening of Garantie

GEMEENTEBLAD. Nr. 116034. Beleidsregels Verstrekken Lening of Garantie GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Nijmegen. Nr. 116034 4 december 2015 Beleidsregels Verstrekken Lening of Garantie Hoofdstuk 1 Inleiding De gemeente Nijmegen kan een lening verstrekken aan een

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 52 21 Agendapunt: 8 ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 52 21 Agendapunt: 8 ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Arts, Marian RB S1 RAD: RAD151103 dinsdag 3 november 2015 BW: BW150922 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 3 november 2015 Portefeuillehouder : A.F. van Eersel Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Prospectus Doorlopend Krediet. Prospectus Doorlopend krediet Fidis Nederland B.V. 1 mei 2006 Versie 1 Pagina 1

Prospectus Doorlopend Krediet. Prospectus Doorlopend krediet Fidis Nederland B.V. 1 mei 2006 Versie 1 Pagina 1 Prospectus Doorlopend Krediet Prospectus Doorlopend krediet Fidis Nederland B.V. 1 mei 2006 Versie 1 Pagina 1 Doel van deze prospectus Deze prospectus is bedoeld om u duidelijke informatie te verstrekken

Nadere informatie

Fauna en wet Natuurbescherming

Fauna en wet Natuurbescherming Fauna en wet Natuurbescherming Technische briefing Statenleden 16 maart 2016 Doel presentatie Fauna in de nieuwe Wet Natuurbescherming bevoegdheden provincie Verdieping op basis vragen Provincie Gelderland

Nadere informatie

nummer 20 van 2009 agrarisch natuurbeheer Drenthe (bijlage 28c, onderdeel A)

nummer 20 van 2009 agrarisch natuurbeheer Drenthe (bijlage 28c, onderdeel A) nummer 20 van 2009 Vaststelling subsidiebedragen voor de jaren 2008 en 2009, subsidieplafond begrotingsjaar 2009, aanvraagperiode voor begrotingsjaar 2009 en de regelingswijzigingen in het kader van de

Nadere informatie

Over de subsidieregeling

Over de subsidieregeling Over de subsidieregeling Wat zijn de voorwaarden? De subsidie is bedoeld voor een (voormalige) agrarische onderneming en eigenaren van een voormalig agrarisch bouwblok. De aanvragers dienen minimaal 250

Nadere informatie

t.a.v. Subsidiezaken Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN

t.a.v. Subsidiezaken Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Aanvraagformulier Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân Formulier retoursturen naar: Contactpersonen: Gedeputeerde Staten van de Provincie Fryslân t.a.v. Subsidiezaken Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Margreet

Nadere informatie

De Conservatrix Hypotheek

De Conservatrix Hypotheek U mag vertrouwen op een aantrekkelijke rente. Maar dat is niet de enige zekerheid. De Conservatrix Hypotheek Een beetje conservatief is zo gek nog niet. Al sinds 1872 is Conservatrix gespecialiseerd in

Nadere informatie

Borgstelling geldlening SPPiLL tbv aankoop langgevelboerderij Barrierweg 4.

Borgstelling geldlening SPPiLL tbv aankoop langgevelboerderij Barrierweg 4. Onderwerp Borgstelling geldlening SPPiLL tbv aankoop langgevelboerderij Barrierweg 4. Samenvatting De aankoop en restauratie van de langgevelboerderij is een belangrijk onderdeel van het deelproject "Versterking

Nadere informatie

b1 Ç) provinsje fryslân provincie fryslân

b1 Ç) provinsje fryslân provincie fryslân provinsje fryslân provincie fryslân b1 Ç) postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 Provinciale Staten van Fryslân Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN

Nadere informatie

B&W besluit Publicatie

B&W besluit Publicatie B&W besluit Publicatie Onderwerp Toekennen Gemeentelijke Stimuleringslening aan Seinwezen Beheer BV Bestuurlijk behandelvoorstel (2013/358279) STZ/MIL Collegebesluit 1. Het college besluit een Gemeentelijke

Nadere informatie

Provinciaal blad. Haarlem, 23 juni 2008. Provinciale Staten van Noord-Holland. Provinciale Staten van Noord-Holland; H.C.J.L. Borghouts, voorzitter.

Provinciaal blad. Haarlem, 23 juni 2008. Provinciale Staten van Noord-Holland. Provinciale Staten van Noord-Holland; H.C.J.L. Borghouts, voorzitter. Provinciaal blad 2008 Besluit van Gedeputeerde Staten van Noord- Holland van 24 juni 2008, nr. 2008-37944 tot bekendmaking van de deelverordening klimaat Noord-Holland 2008. Gedeputeerde Staten van Noord-Holland;

Nadere informatie

Prospectus Persoonlijke Lening

Prospectus Persoonlijke Lening Prospectus Persoonlijke Lening Inhoudsopgave Pagina Op verantwoorde wijze lenen 1 Wat is een persoonlijke lening? 1 Aanvraagprocedure 1 Bepaling kredietwaardigheid en wijze van risicobeoordeling 2 Twee

Nadere informatie

J^ J. provmcie ~^^^ groningen

J^ J. provmcie ~^^^ groningen J^ J. provmcie ~^^^ groningen 13 maart 2012 Corr.nr. 2012-11.623, LGW Nummer 6/2012 Zaaknr. 385833 Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten over deelname aan RaboStreekrekeningen en de

Nadere informatie

Gemeente Dordrecht VANGNETLENING FUNDERINGSHERSTEL. Project Funderingen Redactie W.M. (Wim) Bellaart

Gemeente Dordrecht VANGNETLENING FUNDERINGSHERSTEL. Project Funderingen Redactie W.M. (Wim) Bellaart Gemeente Dordrecht VANGNETLENING FUNDERINGSHERSTEL Project Funderingen Redactie W.M. (Wim) Bellaart 1 (Huidige) Vangnetregeling In artikel 6 van de Subsidieverordening funderingsherstel 2001 is geregeld

Nadere informatie

Richtlijn Rentepercentage leningen aan derden

Richtlijn Rentepercentage leningen aan derden Openbaar Onderwerp Richtlijn Rentepercentage leningen aan derden Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042 BW-nummer Portefeuillehouder B. Jeene Samenvatting De gemeente Nijmegen kan besluiten

Nadere informatie

Onderdeel Risico Kans op risico Maatregelen Schade worst case Kans x schade Conclusie risico

Onderdeel Risico Kans op risico Maatregelen Schade worst case Kans x schade Conclusie risico Bijlage b: : risicoanalyse r nieuwbouw MFA/BHS Bij de raadsbehandeling van de informatie omtrent de mogelijkheden om het MFA/BHS nieuw te bouwen heeft de raad gevraagd om een risicoanalyse op de beoogde

Nadere informatie

Toetsingskader Garantstelling Landbouw

Toetsingskader Garantstelling Landbouw Toetsingskader Garantstelling Landbouw De GL wordt alleen afgegeven voor leningen ten behoeve van investeringen. De totale garantstelling van een onderneming kan maximaal 80% van 2,5 miljoen bedragen.

Nadere informatie

*2014084048* Variant A. Beleid t.a.v. leningen en garanties. 1. Inleiding en aanleiding.

*2014084048* Variant A. Beleid t.a.v. leningen en garanties. 1. Inleiding en aanleiding. *2014084048* Zaaknummer: 2014/83894 Referentie: 2014/84048 Variant A Beleid t.a.v. leningen en garanties 1. Inleiding en aanleiding. Recentelijk hebben twee gemeentelijke sportverenigingen gevraagd om

Nadere informatie

Steunmaatregelen van de Staten/Nederland Steunmaatregel nr. N 301/2005 Programma Beheer, functiewijziging

Steunmaatregelen van de Staten/Nederland Steunmaatregel nr. N 301/2005 Programma Beheer, functiewijziging EUROPESE COMMISSIE Brussel, 8-XII-2005 C(2005) 5300 Betreft: Steunmaatregelen van de Staten/Nederland Steunmaatregel nr. N 301/2005 Programma Beheer, functiewijziging Excellentie, Ik heb de eer u mee te

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2010WMC12-1 -

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2010WMC12-1 - PS2010WMC12-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 22 juni 2010 Nummer PS : PS2010WMC12 Afdeling : MOW Commissie : WMC Registratienummer : 2010int260921 Portefeuillehouder : De Jong

Nadere informatie

Oan Provinsjale Steaten

Oan Provinsjale Steaten Oan Provinsjale Steaten Gearkomste : Wurklistnûmer : Beliedsprogramma : Wurkje foar Fryslân Ôfdieling : Wurkje foar Fryslân Behanneljend amtner : Z.R. Cazemier/5682 Tastel : 5682 Registraasjenûmer : 1120170

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 576 Natuurbeleid Nr. 17 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

gelet op artikel 2, tweede lid van de Algemene Subsidieverordening Flevoland 2012. BESLUITEN:

gelet op artikel 2, tweede lid van de Algemene Subsidieverordening Flevoland 2012. BESLUITEN: 2014-22 Nummer 1672144 Eerste wijziging Nadere regels subsidie asbest eraf zonnepanelen erop provincie Flevoland 2013 Gedeputeerde Staten van Flevoland maken overeenkomstig artikel 136 van de Provinciewet

Nadere informatie

rj, provinsje fryslân provincie fryslân Friese Koers De heer J. Hiemstra Leeuwarden, 27 augustus 2013 Verzonden, 133 SEP. 2013

rj, provinsje fryslân provincie fryslân Friese Koers De heer J. Hiemstra Leeuwarden, 27 augustus 2013 Verzonden, 133 SEP. 2013 provincie fryslân postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon; (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 1 1 Friese Koers De heer J. Hiemstra www.fryslan.nl provincie@fryslan ni www.twitter.com/provfryslan

Nadere informatie

Prospectus Aflopend Krediet

Prospectus Aflopend Krediet Prospectus Aflopend Krediet Prospectus aflopend krediet Fidis Nederland B.V. 1 mei 2006 versie 1 Pagina 1 Doel van deze prospectus Deze prospectus is bedoeld om u duidelijke informatie te verstrekken over

Nadere informatie

Prospectus Sociaal Krediet 2014

Prospectus Sociaal Krediet 2014 5 informatie Prospectus Sociaal Krediet 2014 Algemeen De prospectus Sociaal Krediet geeft u inzicht in de werkwijze van de gemeente Zwolle bij het verstrekken van een persoonlijke lening.. Persoonlijke

Nadere informatie

t.a.v. Subsidiezaken Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Provincie Fryslân, Afdeling Subsidiezaken Tweebaksmarkt 52, 8911 KZ LEEUWARDEN

t.a.v. Subsidiezaken Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Provincie Fryslân, Afdeling Subsidiezaken Tweebaksmarkt 52, 8911 KZ LEEUWARDEN Aanvraagformulier Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân Formulier retoursturen naar: Gedeputeerde Staten van de Provincie Fryslân t.a.v. Subsidiezaken Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Contactpersoon inhoudelijk:

Nadere informatie

Prospectus Internet Voordeel Krediet

Prospectus Internet Voordeel Krediet Prospectus Internet Voordeel Krediet De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële

Nadere informatie

B&W 2 maart 2010 Gemeenteblad ALGEMEEN KADER BORGTOCHTVERLENING T.L.V. BORGSTELLINGREGELING MKB

B&W 2 maart 2010 Gemeenteblad ALGEMEEN KADER BORGTOCHTVERLENING T.L.V. BORGSTELLINGREGELING MKB Jaar: 2010 Nummer: 12 Besluit: B&W 2 maart 2010 Gemeenteblad ALGEMEEN KADER BORGTOCHTVERLENING T.L.V. BORGSTELLINGREGELING MKB Het college van burgemeester en wethouders van Helmond; gelet op het collegevoorstel

Nadere informatie

Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst

Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig idee voor de verbouwing of u wilt een andere hypotheek. Uitstekend! Maar dat heeft ook gevolgen voor uw uitgavenpatroon.

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 181726 Afdeling: Leefomgeving Registratiedatum: Agendapunt: 29-03-00 Openbaar: Ja X Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Garantstelling Tennisvereniging Gennep Het college besluit: 1. Een

Nadere informatie

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Drenthe 2015

Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Drenthe 2015 Subsidieregeling Asbest eraf, zonnepanelen erop Drenthe 205 (geconsolideerde versie, geldend vanaf 9-2-205) Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie provincie Drenthe Officiële naam regeling Subsidieregeling

Nadere informatie

Faunaf onc l s 11 JAN 2006 PROVINCIAL^ STATEN VAN OVERU^SEL. Provinciale Staten Overijssel Postbus 10078 8000GB ZWOLLE. lojanuari 2006 bijlagen

Faunaf onc l s 11 JAN 2006 PROVINCIAL^ STATEN VAN OVERU^SEL. Provinciale Staten Overijssel Postbus 10078 8000GB ZWOLLE. lojanuari 2006 bijlagen PROVINCIAL^ STATEN VAN OVERU^SEL Reg.nr. Faunaf onc l s Dat. ontv.: Routing 11 JAN 2006 a.d. Bijl:: Provinciale Staten Overijssel Postbus 10078 8000GB ZWOLLE uw brief van uw kenmerk onderwerp FF/2006.009

Nadere informatie

Provincie Overijssel Rapport van feitelijke bevindingen fractievergoedingen

Provincie Overijssel Rapport van feitelijke bevindingen fractievergoedingen Provincie Overijssel Rapport van feitelijke bevindingen fractievergoedingen Pagina 1 1 Opdracht Wij hebben een aantal specifieke werkzaamheden verricht met betrekking tot de verkregen verantwoordingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 700 XI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat

Nadere informatie

Uitvoeringsbesluit financiering instandhouding provinciale monumenten in Drenthe

Uitvoeringsbesluit financiering instandhouding provinciale monumenten in Drenthe Uitvoeringsbesluit financiering instandhouding provinciale monumenten in Drenthe (geconsolideerde versie, geldend vanaf 1-1-2013) Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie provincie Drenthe Officiële

Nadere informatie

t.a.v. Subsidiezaken Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN

t.a.v. Subsidiezaken Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Aanvraagformulier Subsidieregeling Wurkje foar Fryslân Formulier retoursturen naar: Contactpersonen: Gedeputeerde Staten van de Provincie Fryslân t.a.v. Subsidiezaken Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Esther

Nadere informatie

De Conservatrix Hypotheek

De Conservatrix Hypotheek U mag vertrouwen op een aantrekkelijke rente. Maar dat is niet de enige zekerheid. De Conservatrix Hypotheek Een beetje conservatief is zo gek nog niet. Al sinds 1872 is Conservatrix gespecialiseerd in

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Zeeland Seaports

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Zeeland Seaports Algemene Vergadering van Aandeelhouders Zeeland Seaports datum vergadering: 19 december 2014 agendapunt: datum stuk: onderwerp: vennootschapslening ZSP aan WarmCO2 Inleiding Begin 2013 was de continuïteit

Nadere informatie

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Rabobank. Een bank met ideeën. Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Lees deze brochure zorgvuldig door. U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig

Nadere informatie

Collegevoorstel BEDRIJFSVOERING. zaak_zaaknummer. Ja, uitgesteld 1 week. Stad van actieve mensen. Bureau Eerlijke Mededinging (BEM)

Collegevoorstel BEDRIJFSVOERING. zaak_zaaknummer. Ja, uitgesteld 1 week. Stad van actieve mensen. Bureau Eerlijke Mededinging (BEM) bericht_nummer bericht_id zaak_zaaknummer Collegevoorstel BEDRIJFSVOERING Reg.nr. B&W d.d. 27-05-2013 Openbaar Programma Ja, uitgesteld 1 week. Stad van actieve mensen DT d.d. OR d.d. B&W d.d. OR d.d.

Nadere informatie

Samen verdien je meer in de SRE regio

Samen verdien je meer in de SRE regio Asbest eraf, Zonnepanelen erop Samen verdien je meer in de SRE regio Ruud Hoosemans (Z)LTO Programmamanager Asbestsanering November 13 www.zlto.nl/asbest De wereld van Asbest Asbestanering is van belang!

Nadere informatie

DEFAM. Uw heldere keuze.

DEFAM. Uw heldere keuze. DEFAM. Uw heldere keuze. Bij DEFAM kunt u terecht voor alle consumptief kredietvormen, waarmee u kunt doen wat u graag wílt doen. Een consumptief krediet is bij DEFAM gemakkelijk en snel geregeld. Bovendien

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage AV/KO/2004/19004

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage AV/KO/2004/19004 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Provinciaal blad 2012, 55

Provinciaal blad 2012, 55 ISSN 0920-105X Provinciaal blad 2012, 55 Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 25 september 2012, nr. 80BFD9C0, houdende nadere regels op grond van de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht

Nadere informatie

KREDIETPROSPECTUS MAATWERK REKENING-COURANT KREDIET

KREDIETPROSPECTUS MAATWERK REKENING-COURANT KREDIET KREDIETPROSPECTUS MAATWERK REKENING-COURANT KREDIET Aanvraagprocedure Theodoor Gilissen Bankiers N.V. (hierna: de bank ) verstrekt in het algemeen slechts kredietfaciliteiten aan cliënten als tevens sprake

Nadere informatie

*ZAACC9B7FC0* Adviesnota. Raad van : 12 december 2013 Agendapunt : 11 Volgnr. : 2013-083 Reg. nr. : Z-13-04755 /INT-13-01813

*ZAACC9B7FC0* Adviesnota. Raad van : 12 december 2013 Agendapunt : 11 Volgnr. : 2013-083 Reg. nr. : Z-13-04755 /INT-13-01813 Raad van : 12 december 2013 Agendapunt : 11 Volgnr. : 2013-083 Reg. nr. : Z-13-04755 /INT-13-01813 Adviesnota *ZAACC9B7FC0* Onderwerp Startersleningen. Inleiding In de raadsvergadering van 18 april 2013

Nadere informatie

Over de voorliggende planningslijst kan verder nog het volgende worden opgemerkt:

Over de voorliggende planningslijst kan verder nog het volgende worden opgemerkt: MEMO Aan: presidium Van: griffie Betreft: planningslijst PS-stukken Datum: 16 november 2015 1. Planningslijst Voor u ligt de meest recente planningslijst. In de lijst is de planning van stukken die vragen

Nadere informatie

Nr. 18 Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Nr. 18 Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie 31920 Vergunningverlening natuur- en milieuwetgeving Nr. 18 Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 311 Zelfstandig ondernemerschap Nr. 20 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Prospectus Privélimiet Plus

Prospectus Privélimiet Plus Prospectus Privélimiet Plus De ABN AMRO Bank N.V. (ABN AMRO) is een financiële dienstverlener die onder andere actief is als aanbieder van kredieten. Op basis van de wetgeving voor financiële dienstverleners

Nadere informatie

rd) provinsje fryslân provincie fryslân Provinciale Staten van Fryslan t.a.v. de Statenfractie V\ID Tweebaksmarkt 52 8911 KZ LEEUWARDEN

rd) provinsje fryslân provincie fryslân Provinciale Staten van Fryslan t.a.v. de Statenfractie V\ID Tweebaksmarkt 52 8911 KZ LEEUWARDEN Provinciale Staten van Fryslan t.a.v. de Statenfractie V\ID Tweebaksmarkt 52 8911 KZ LEEUWARDEN provinsje fryslân provincie fryslân postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292

Nadere informatie

2. Startersleningen. Werking Starterslening

2. Startersleningen. Werking Starterslening Middelen/B&I/VROM Memo Aan: Van: gemeenteraad (presidium 27 november) college Datum: 29 november 2007 betreft: raadsagendapunt nr. 16: Starterswoningen Op de lijst van toezeggingen is afgesproken dat het

Nadere informatie

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010).

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). 1. Algemeen 1.1 De gemeente Eindhoven gaat alleen over tot het

Nadere informatie

DEFAM. Uw heldere keuze.

DEFAM. Uw heldere keuze. DEFAM. Uw heldere keuze. Bij DEFAM kunt u terecht voor alle consumptief kredietvormen, waarmee u kunt doen wat u graag wílt doen. Een consumptief krediet is bij DEFAM gemakkelijk en snel geregeld. Bovendien

Nadere informatie

Provinciaal blad 2009, 2

Provinciaal blad 2009, 2 ISSN 0920-105X Provinciaal blad 2009, 2 Besluit van provinciale staten van Utrecht van 8 december 2008, nr. 2008INT231243, tot wijziging van de Subsidieregeling aardgasafleverinstallaties provincie Utrecht

Nadere informatie

OVEREENKOMST ENERGIELENING PMC. De ondergetekenden:

OVEREENKOMST ENERGIELENING PMC. De ondergetekenden: OVEREENKOMST ENERGIELENING PMC De ondergetekenden: 1. De Stichting Parkmanagement Coevorden, gevestigd te Coevorden aan de Monierweg 12, ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

rj) provinsje fryslân provincie fryslân Partij voor de Dieren t.a.v. mevrouw R. van der Zanden Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN

rj) provinsje fryslân provincie fryslân Partij voor de Dieren t.a.v. mevrouw R. van der Zanden Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN - 1 provincie fryslân postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 rj) Partij voor de Dieren t.a.v. mevrouw R. van der Zanden Postbus 20120 8900

Nadere informatie

Ons kenmerk: 596472 A.C.P. van Kruijssen Doorkiesnummer: 0180451222 E-mailadres: Datum o 2 SEP. 2015

Ons kenmerk: 596472 A.C.P. van Kruijssen Doorkiesnummer: 0180451222 E-mailadres: Datum o 2 SEP. 2015 RIDDERKERK Aan de Gemeenteraad Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): Ons kenmerk: 596472 Contact: A.C.P. van Kruijssen Doorkiesnummer: 0180451222 E-mailadres: Datum o 2 SEP. 2015 Betreft: Onderzoek Startersleningen

Nadere informatie

Collegevoorstel. De achtervangovereenkomst voor de bestaande lening van De Alliantie met BNG-leningnummer FRL.332.01 aan te gaan.

Collegevoorstel. De achtervangovereenkomst voor de bestaande lening van De Alliantie met BNG-leningnummer FRL.332.01 aan te gaan. Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4515624 Opsteller : A. Sleeuwenhoek Telefoon : (033) 469 44 59 User-id : SLE1 Onderwerp Achtervangovereenkomst renteherziening De Alliantie Voorstel: De achtervangovereenkomst

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst op 20 mei over Samenwerkingsagenda gemeen te Leeuwarden en provincie Fryslân Lwd. KH18

Informatiebijeenkomst op 20 mei over Samenwerkingsagenda gemeen te Leeuwarden en provincie Fryslân Lwd. KH18 provinsje fryslân provincie fryslân postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 b 1 Provinciale Staten van Fryslân www.fryslan.nl provincie@fryslan.nl

Nadere informatie

Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen

Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen CPB Notitie 4 mei 2011 Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen Op verzoek van het Ministerie van Financiën, Directie Algemene Financiële

Nadere informatie

Loop geen onnodig risico. Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Verstandig Lenen

Loop geen onnodig risico. Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Verstandig Lenen Loop geen onnodig risico Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Verstandig Lenen Voor wie is deze folder? Je kent vast wel die reclames over geld lenen. Snel extra geld, dat klinkt

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 221 Agendapunt: 15 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 221 Agendapunt: 15 ONDERWERP Arts, Marian RB S1 RAD: RAD121212 2012-12-12T00:00:00+01:00 BW: BW131029 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 12 december 2012 Portefeuillehouder : A.W.P. Kirkels Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Onderwerp Achtervangovereenkomst Woonzorg Nederland verzorgingshuis St Jozeph

Onderwerp Achtervangovereenkomst Woonzorg Nederland verzorgingshuis St Jozeph Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4504014 Opsteller : A. Sleeuwenhoek Telefoon : (033) 469 44 59 User-id : SLE1 Onderwerp Achtervangovereenkomst Woonzorg Nederland verzorgingshuis St Jozeph Voorstel:

Nadere informatie

Inwonerszaken 1511 BE Oostzaan

Inwonerszaken 1511 BE Oostzaan Aan Adres het CDA Oostzaan t.a.v. de heer E. de Jong Kerkbuurt 44 Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt 4, 1511 BD Oostzaan Postadres Postbus 15, 1510 AA Oostzaan Telefoon 075-684 7777 Fax 075-684 7778 E-mail

Nadere informatie

*001010012012782* RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering van Stuk/nummer Agendapunt 10 juli 2012 KNDK/2012/782 9.8. Datum: 4 juli 2012 Verzonden: 6 juli 2012

*001010012012782* RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering van Stuk/nummer Agendapunt 10 juli 2012 KNDK/2012/782 9.8. Datum: 4 juli 2012 Verzonden: 6 juli 2012 *001010012012782* RAADSVOORSTEL Raadsvergadering van Stuk/nummer Agendapunt 10 juli 2012 KNDK/2012/782 9.8 Datum: 4 juli 2012 Verzonden: 6 juli 2012 Aan de gemeenteraad. Onderwerp: Aanvraag om garantstelling

Nadere informatie

FAUNAFONDS, DORDRECHT FINANCIEEL VERSLAG 2002 FAUNAFONDS DORDRECHT

FAUNAFONDS, DORDRECHT FINANCIEEL VERSLAG 2002 FAUNAFONDS DORDRECHT FINANCIEEL VERSLAG 2002 FAUNAFONDS DORDRECHT INHOUDSOPGAVE Pagina FINANCIEEL VERSLAG 2002 A - Balans per 31 december 2002 4 B - Staat van baten en lasten over het jaar 2002 5 C - Grondslagen voor de financiële

Nadere informatie

Aanvraagformulier voor subsidie zonne-energie Dalfsen 2012

Aanvraagformulier voor subsidie zonne-energie Dalfsen 2012 Aanvraagformulier voor subsidie zonne-energie Dalfsen 2012 Bijlage I Dit is het aanvraagformulier van de subsidieverordening zonne-energie Dalfsen 2012 (bijlage I, zie artikel 5 lid 1). Met dit formulier

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-18 d.d. 16 januari 2012 (prof.mr. C.E. du Perron, voorzitter, mr. R.J. Verschoof en mr. A.W.H. Vink, en mr.drs. D.J. Olthoff, secretaris)

Nadere informatie

Glasvezel Ommen-Hardenberg Nieuwsbrief januari 2014

Glasvezel Ommen-Hardenberg Nieuwsbrief januari 2014 Glasvezel Ommen-Hardenberg Nieuwsbrief januari 2014 Afgelopen jaar bent u geïnformeerd over de mogelijkheden voor aanleg van glasvezel in de buitengebieden van de gemeenten Ommen en Hardenberg. In de tweede

Nadere informatie

Woningfinanciering 4 WONINGFINANCIERING 4 (CBV12.4/CREBO:50166)

Woningfinanciering 4 WONINGFINANCIERING 4 (CBV12.4/CREBO:50166) WONINGFINANCIERING 4 (CBV12.4/CREBO:50166) sd.cbv12.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze,

Nadere informatie

Provinciaal blad nr. 2013/0203131

Provinciaal blad nr. 2013/0203131 Provinciaal blad nr. 2013/0203131 paragraaf 8.21 Subsidieregeling "Asbest eraf, zonnepanelen erop" besluit van: Gedeputeerde Staten d.d. 4 juni 2013 kenmerk: 2013/0172802 gepubliceerd op: 20 juni 2013

Nadere informatie

2 9 SEP. 2 015. 2015-40.921/40/A.6, OM 584453 Pol E.P. (050)316 4549. Geachte heren De Wit en Keurentjes,

2 9 SEP. 2 015. 2015-40.921/40/A.6, OM 584453 Pol E.P. (050)316 4549. Geachte heren De Wit en Keurentjes, K provincie groningen bezoekadres: Martinikerkhof 12 Aan de leden van Provinciale Staten de heren R. de Wit en F. Keurentjes postadres: Postbus 610 9700 AP Groningen algemeen telefoonnr: 050 316 49 II

Nadere informatie

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening Onderwerpen 28 april 2016 Nieuwe Steen 3 1625 HV HOORN 0229-234 334 info@bvw.nl www.bvw.nl Ouders kunnen kinderen helpen met de koopwoning

Nadere informatie

besluit vast te stellen de Verordening bijzondere bijstand 2015 gemeente Heerde.

besluit vast te stellen de Verordening bijzondere bijstand 2015 gemeente Heerde. Raadsbesluit De raad van de gemeente Heerde; gelezen het voorstel van het college d.d. 11 november 2014; gelet op artikel 35 van de Participatiewet; besluit vast te stellen de Verordening bijzondere bijstand

Nadere informatie

Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Waddenfonds, gelet op artikel 5 van de gemeenschappelijke regeling Waddenfonds,

Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Waddenfonds, gelet op artikel 5 van de gemeenschappelijke regeling Waddenfonds, Verordening van 30 maart 2015 van het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Waddenfonds, houdende bepalingen tot wijziging van de Subsidieverordening Waddenfonds 2014; (2 e Wijzigingsverordening

Nadere informatie

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743 Om als bedrijf concurrerend te blijven is het van belang voortdurend te ontwikkelen. Hierbij is het betreden van nieuwe markten, samenwerken met andere bedrijven en investeren vaak noodzakelijk. Dergelijke

Nadere informatie

l i llülllllini illl III II NOORDENVELD Agendapunt: 5.2/19122012 Documentnr.: RV12.0715 s Raad 'd"d v»o' 1 2- f Aan de gemeenteraad

l i llülllllini illl III II NOORDENVELD Agendapunt: 5.2/19122012 Documentnr.: RV12.0715 s Raad 'dd v»o' 1 2- f Aan de gemeenteraad Aan de gemeenteraad Roden, 12 december 2012 G E M E E N T E t NOORDENVELD Agendapunt: 5.2/19122012 Documentnr.: RV12.0715 s Raad 'd"d v»o' 1 2- f Besluit/ Onderwerp Initiatiefvoorstel financiële ondersteuning

Nadere informatie

Samenvatting. 1. Procesverloop

Samenvatting. 1. Procesverloop Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2013-366 d.d. 11 december 2013 (prof.mr. M.L. Hendrikse, voorzitter, mevrouw mr. E.M. Dil-Stork en mr. W.H.G.A. Filott mpf, leden en mevrouw

Nadere informatie

Productspecifieke kenmerken

Productspecifieke kenmerken Productspecifieke kenmerken Nationaal Groenfonds Annuïteitenlening De Nationaal Groenfonds Annuïteitenlening is een lening, waarmee u de aankoop, ontwikkeling of het herstel van uw natuurproject kan financieren.

Nadere informatie

Kollumerland c.a. gemeente VERZONDEN 1 9 APR 2C1. Overlegorgaan Nationaal Park Lauwersmeer t.a.v. M. Hoekstra Postbus 630 9700 AP GRONINGEN

Kollumerland c.a. gemeente VERZONDEN 1 9 APR 2C1. Overlegorgaan Nationaal Park Lauwersmeer t.a.v. M. Hoekstra Postbus 630 9700 AP GRONINGEN gemeente Kollumerland c.a. Uw brief Uw kenmerk Ons kenmerk Z.7) 1 0 9 Uw BSN Behandeld door : S. van der Heide Doorkiesnurnmer : 0511 458 903 principeverzoek aan provii Onderwerp mbt windturbinecluster

Nadere informatie

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast)

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Inleiding Met ingang van 2004 moeten alle provinciale jaarrekeningen worden voorzien van een accountantsverklaring met betrekking tot de financiële

Nadere informatie

OVEREENKOMST ENERGIELENING DRENTHE. De ondergetekenden:

OVEREENKOMST ENERGIELENING DRENTHE. De ondergetekenden: OVEREENKOMST ENERGIELENING DRENTHE De ondergetekenden: 1. De Stichting DRENTSE ENERGIE ORGANISATIE, gevestigd te (9405 BJ) Assen aan de Westerbrink 1, ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van

Nadere informatie

Toelichting op Financieringsregeling sociale huur

Toelichting op Financieringsregeling sociale huur Toelichting op Financieringsregeling sociale huur Onderdeel van de maatregelen uit het Aanvalsplan Woningmarkt is de Financieringsregeling sociale huur, waarvoor een bedrag van 20 miljoen voorwaardelijk

Nadere informatie

1.2 De bank heeft een op 7 januari 2011 gedateerd verweerschrift ingediend.

1.2 De bank heeft een op 7 januari 2011 gedateerd verweerschrift ingediend. Uitspraak Commissie van Beroep 2011-07 d.d. 16 juni 2011 (mr. A. Rutten-Roos, voorzitter, mr. A. Bus, mr. C.A. Joustra, mr. F.H.J. Mijnssen en mr. F. Peijster, leden, en mr. M.J. Drijftholt, secretaris)

Nadere informatie

Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling

Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling Statenvoorstel P r o v i n c i e F l e v o l a n d Statenvoorstel *450788* Aan: Provinciale Staten Onderwerp: De 10e wijziging van de begroting 2006 van de provincie Flevoland en de beschikbaarstelling

Nadere informatie