Pletten van medicatie bij sondevoeding: To plet or not to plet?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pletten van medicatie bij sondevoeding: To plet or not to plet?"

Transcriptie

1 Pletten van medicatie bij sondevoeding: To plet or not to plet? Apr. Sabine Deryckere, UZ Gent Najaarssymposium VVKVM 3 dec 2011 Crushing pills 'can prove fatal' 'I will always blame myself' PATIENT DIES AFTER CHEWING MEDICATION Crushing Pills Can Lead To Serious Complications And Even Death (Oct 2006) Schier et al. Fatality from Administration of Labetalol and Crushed Extented-release Nifedipine. Ann Pharmacother 2003;37: Bronzetti et al. Solution to a crushing dosage problem? Pediatrics 2004;113;

2 Gevolgen? Adalat LA 30 mg tablet LA tablet 30 mg Geplette tablet 30 mg Product Information Adalat serumconcentratie x 6! werkingsduur : 12u ipv 24u 3 OBJECTIEVEN Vertrouwd raken met farmaceutische codes voor GM die niet geplet mogen worden Identificatie van GM alternatieven Identificatie van GM-sonde interacties Kennisname van specifieke aandachtspunten wat betreft toediening en veiligheid beschikbare informatiebronnen 4 2

3 CASUS 1 Vrouw van 81 jaar Osteoporose Ijzertekort Epilepsie Hartproblemen R/ Coruno co 1x /dag Ferogradumet co 1x /dag Tegretol CR 200 mg co 2 x /dag Fosamax 70 mg co 1x /week Asaflow 80 mg co 1 x /dag Motilium instant IN, max 4 x dag Aandachtspunten en management? 5 SondeWat te doen met geneesmiddelen? Therapie noodzaak? Met arts bekijken 6 3

4 Onderscheid : 1. Traditionele galenische vormen - vloeibare geneesmiddelen - vaste geneesmiddelen Toedienen via de sonde : De vloeibare vormen hebben de voorkeur op ppletten van vaste vormen! Oplossing > Elixir > Suspensie > Siroop Opgelet: - sorbitol (dikwijls niet vermeld): krampen, diarree, - volume: dikwijls pediatrische vormen -IV opl. oraal: duur! 7 VASTE VORMEN Tabletten, dragées :vb. Emconcor pletten vaak valt de tablet uiteen in water Harde capsules :vb. magistrale bereiding openen, poeder dispergeren in water Bruistabletten :vb. Dafalgan voor toediening dispergeren in water goed roeren, alle gas verwijderen (risico op reflux) 8 4

5 VASTE VORMEN (2) Oplostabletten:vb. Imodium instant vallen uiteen in de mond door het speeksel ev.voor toediening dispergeren in water Sublinguale tabletten:vb. Cedocard SL, Temgesic SL absorptie via slijmvliezen onder de tong (geen afbraak in lever) NIET via sonde!!! (onderdosering!) 9 2.Preparaten met gereguleerde vrijstelling = Gecontroleerde vrijgave aanhoudende vrijstelling/verlengde werking geven werkzame stof gedurende lange tijd af Voordelen: minder frequente inname noodzakelijk (nl. equivalent van 2 à 3 normale doses) betere therapietrouw minder fluctuaties in plasmaspiegels vermijden piekconcentraties in bloed minder nevenwerkingen 10 5

6 Gecontroleerde vrijgave Preparaten pletten??? na verpulveren - na openen: dose-dumping kortere werkingsduur gevaarlijke plasmapiekspiegels gevaar voor ongewenste effecten tabletten niet pletten! capsules niet openen! 11 NAAMGEVING Duidelijk: Retard: Inderal Retard Long Acting: Rythmodan LA Controlled Release: Tegretol CR Chrono: Depakine Chrono Prolongatum: Urfadyn PL, Lasix P Once Daily: Clarinase OD Lopresor Slow Onduidelijk: Selozok: zero-order-kinetics Lescol Exel, Efexor Exel Redomex Diffucaps Hydrodynamically balanced system: Prolopa HBS Oral Osmotic System: Adalat OROS Coruno MS Contin Oral Controlled Absortion System: Omic Ocas 12 6

7 NAAMGEVING (2) niet aangegeven in de naam! Entocort Concerta Syscor Xanthium Zyban Morphine Teva Ferogradumet 13 3.Preparaten met maagsapresistente omhulling = Omhulde geneesmiddelvormen waarom worden preparaten omhuld? bescherming patiënt tegen irritatie : Doxycycline (Vibratab), alendronaat (Fosamax), : slokdarm pletten: enkel indien er een maagsonde is! NSAIDs (Voltaren, Brufen, ), aspirine : maag pletten: enkel bij duodenum sonde! bescherming geneesmiddel tegen verteringssappen Enzympreparaten (Creon) pletten: enkel bij duodenumsonde! 14 7

8 CASUS 1 Vrouw van 81 jaar Osteoporose Ijzertekort Epilepsie Hartproblemen R/ Coruno co 1x /dag Ferogradumet co 1x /dag Tegretol CR 200 mg co 2 x /dag Fosamax 70 mg co 1x /week Asaflow 80 mg co 1 x /dag Motilium instant IN, max 4 x dag Aandachtspunten en management? 15 CASUS 1: suggesties Coruno 16 mg co tablet met vertraagde vrijstelling niet pletbaar te vervangen door: -Corvaton 2mg co met dosisaanpassing -Corvaton 20mg/10ml ampul inf. oraal toedienen Ferogradumet co (105 mg Fe++) tablet met vertraagde vrijstelling Niet pletbaar Te vervangen door Losferron bruistabl (80mg Fe++) of Ferricure opl. (100mg Fe+++/5ml) Voor een goede opname : geen voeding 1u tot 2u na toediening 16 8

9 CASUS 1 : suggesties (2) Tegretol CR 200 mg co CR = Controlled release : gecontroleerde vrijstelling Niet pletbaar Alternatieven : met dosisaanpassing en monitoring bloedspiegel: Tegretol siroop 100mg/5ml 17 CASUS 1 : suggesties (3) Fosamax 70 mg co geen retard-formulatie Tablet pletbaar maar geplet enkel via sonde toe te dienen caustisch voor de slokdarm, enkel via sonde toe te dienen Asaflow 80 mg co Enterisch omhuld ter bescherming van etsend effect op de maag Niet pletten bij maagsonde of slikproblemen, wel bij duodenumsonde Oplosbaar alternatief zoeken: vb. Aspegic zakje 100 mg 18 9

10 CASUS 1 : suggesties (3) Motilium instant Oplostablet Dispergeren in water niet mogelijk Vloeibaar alternatief: Motilium siroop 19 CASUS 2 Jongen, 6j PICU Geschiedenis: epilepsie, reflux, chronische malnutritie Interventie: jejunostomie PVC sonde Ch. 10 R/ continue sondevoeding omeprazole MUPS tablet 20 mg opgelost in 10 ml water carbamazepine tablet 100 mg 3x/d fenytoine caps. 60 mg 3x/d cefuroxime-axetil siroop (250 mg/5 ml) 300 mg 2x/d (postoperatief voor bacterïele sinusitis) Aandachtspunten en management? 20 10

11 SONDE Aandachtspunten t positie en type sonde diameter van sonde materiaal van sonde 21 POSITIE EN TYPE SONDE Naso-enterische sonde nasogastrisch (NGT) nasoduodenaal (NDT) nasojejunaal (NJT) Korte termijn 22 11

12 POSITIE EN TYPE SONDE Percutane sondes gastrostomie (PEG) jejunostomie (PEJ) gastrojejunostomie (PEGJ) Lange termijn 23 SONDEDIAMETER Naso-enterische sonde klein (6-12 Fr) vs. groot (12-16 Fr) lang ( cm) Percutane sonde normaal grotere diameter (12-16 Fr) korter verstoppingsrisico (pletten stroperigheid) 24 12

13 SONDEMATERIAAL polyvinylchloride (PVC)* silicone or latex polyurethaan (PUR) *Adsorptie van GM Vb. fenytoine, nitroglycerine, carbamazepine, diazepam 25 CASUS 3 Jongen, 6j PICU Geschiedenis: epilepsie, reflux, chronische malnutritie Interventie: jejunostomie PVC sonde Ch. 10 R/ continue sondevoeding omeprazole MUPS tablet 20 mg opgelost in 10 ml water carbamazepine tablet 100 mg 3x/d fenytoine caps. 60 mg 3x/d cefuroxime-axetil siroop (250 mg/5 ml) 300 mg 2x/d (postoperatief voor bacterïele sinusitis) Aandachtspunten en management? 26 13

14 CASUS 3 : suggesties Carbamazepine & fenytoine adsorptie aan PVC sonde? goed dflushen voor en na toediening i (gebruik van PUR sondes?) Arts : bloedspiegel carbamazepine en fenytoine Sonde verstopping? Raadpleeg arts om : evt. switch naar carbamazepine sir. 100 mg/5 ml, verdun 1/1 evt. switch naar fenytoine susp. 100 mg/4 ml, verdun (hyperosm.) (IV fenytoine + water: precipitatie) verdun cefuroxime-axetil siroop goed flushen voor en na toediening 27 CASUS 3 Meisje, 2 jaar Hemato-oncologie pediatrie Voorgeschiedenis: Acute Lymfatische Leukemia (ALL) Med. Interv.: behandeling ALL, select. darmdecontaminatie neutropenie, cyclische sondevoeding R/ IV cytostatica ~ Hickmann catheter IV anti-infectieuze GM (aciclovir (Zovirax), amfo B (Fungizone) colimycine capsule IU 2x/d mercaptopurine ½ tablet 50 mg 1x/d (gedeeld) Aandachtspunten & Management? 28 14

15 TOEDIENING Aandachtspunten GM voorbereiding pletten - oplossen - verdunnen toedieningswijze Oral Liquid Dispenser 29 GM VOORBEREIDING Pletten van compr - openen van capsules deeltjesgrootte << rest die achterblijft (spoelen!) (licht) stabiliteit? (klaarmaken net voor toediening) microbiologie hygiene (reiniging!) cross-contaminatie naar andere pt. toe (spoelen!) GEEN fracties van een geplette tablet toedienen 30 15

16 GM VOORBEREIDING (2) Opmerking : Toxiciteit voor bereider - toediener cytostatica GM of gelijkgestelden (class I) apotheekbereiding oplossen in lauw water antibiotica, antivirale GM, hormonen (class II) handschoenen en mondmasker 31 ORAL LIQUID DISPENSER Deadline 30 Sept

17 ORAL LIQUID DISPENSER AANBEVELINGEN Gebruik van orale-enterale spuiten LABELLING! Bewustmaking omtrent dit soort IV-PO fouten

18 35 CASUS 3 Meisje, 2 jaar Hemato-oncologie pediatrie Voorgeschiedenis: Acute Lymfatische Leukemia (ALL) Med. Interv.: behandeling ALL, select. darmdecontaminatie neutropenie, cyclische sondevoeding R/ IV - IT cytostatica ~ Hickmann catheter IV anti-infectieuze GM (aciclovir (Zovirax), amfo B (Fungizone) colimycine capsule IU 2x/d Mercaptopurine (Puri-nethol) ½ tablet 50 mg 1x/d (scored) Aandachtspunten & Management? 36 18

19 CASUS 3 - suggesties IV-PO misconnectie colimycine-mercaptopurine mercaptopurine? Gebruik van OLD spuiten Klaarmaken net voor toediening Labelling spuit! Toxiciteit voor toediener? pletten van mercaptopurine (Puri-nethol) in apotheek gesloten systeem toediening (cfr. procedure) handschoenen-mondmasker voor colimycine manipulatie 37 BESCHIKBARE INFORMATIEBRONNEN Handboek of Drug Administration via Enteral Feeding Tubes (ISBN ) Handboek Enteralia, Zwolle, Nederland (ISBN X)

20 CONCLUSIE TO PLET or NOT TO PLET : Da s NIET de (enige) vraag! 39 CONCLUSIE: Pletten, ja MAAR Gebruik informatiebronnen! Informatie op VS betreffende toedieningsweg NIET pletten : gecontroleerde vrijstelling/omhulde GM Vloeibare formulaties > pletten vaste orale GM OVERLEG STEEDS MET ARTS! Toediening rustpauze? pletten net vóór toediening flush voldoende en pulsatiel reinig crushers-mortier Bescherming bereider-toediener cytotoxische GM te pletten in apotheek draag handschoenen en mondmasker bij pletten antibiotica en hormonale GM 40 20

Medicatie en (gastro)stomiesonde

Medicatie en (gastro)stomiesonde Medicatie en (gastro)stomiesonde Apotheker Joeri De Cloet UZ Gent 14 februari 2014 Zesde Vlaams Tweedaags Wondzorgcongres OBJECTIEVEN Therapeutische aandachtspunten bij pletten van GM Identificatie van

Nadere informatie

SOS PLET Geriatrie Sarah Devloo, Carine De Vroe, Natalie Bostyn 2013

SOS PLET Geriatrie Sarah Devloo, Carine De Vroe, Natalie Bostyn 2013 SOS PLET Geriatrie Sarah Devloo, Carine De Vroe, Natalie Bostyn 2013 PROGRAMMA Inleiding Enkele casussen Casus Theoretische aandachtspunten Suggesties oplossingen casus Beschikbare informatiebronnen Conclusies

Nadere informatie

Toedienen van geneesmiddelen via de sonde. Edith Wiegers, ziekenhuisapotheker

Toedienen van geneesmiddelen via de sonde. Edith Wiegers, ziekenhuisapotheker Toedienen van geneesmiddelen via de sonde Edith Wiegers, ziekenhuisapotheker het voorkómen van verstopping van sondes door geneesmiddelen; het niet vermalen van tabletten waarbij dit ongewenst is het ondervangen

Nadere informatie

Pijnmedicatie: verpleegkundige aandachtspunten

Pijnmedicatie: verpleegkundige aandachtspunten Pijnmedicatie: verpleegkundige aandachtspunten Ziekenhuis Oost-Limburg 4 februari 2016 Apr. Christa Gilissen Verpleegkundige aandachtspunten bij het toedienen van medicatie 1. Farmacokinetiek: belangrijk

Nadere informatie

INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL

INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL Versie juli 2007 INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL SPECIALITEIT Vermelden zoals in BCFI 2006 Speciale verduidelijkingen van de vorm meegeven vb Isoten Mitis of Feldene Lyotabs Indien 2 of 3

Nadere informatie

INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL

INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL Versie februari 2008 INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL SPECIALITEIT Vermelden zoals op BCFI website Speciale verduidelijkingen van de vorm meegeven vb Isoten Mitis of Feldene Lyotabs, let wel

Nadere informatie

OMA NEEMT GENEESMIDDELEN

OMA NEEMT GENEESMIDDELEN OMA NEEMT GENEESMIDDELEN Medicatiegebruik bij bejaarden Uw apotheker geeft raad WAAROM EXTRA AANDACHT? Polyfarmacie Meestal meerdere aandoeningen (hoge bloeddruk, cholesterol & suikergehalte; artrose,

Nadere informatie

Geneesmiddelen in RVT s

Geneesmiddelen in RVT s Geneesmiddelen in RVT s Huidige situatie - Steeds meer ouderen in het rusthuis - Hoog geneesmiddelengebruik: gemiddeld 8 per dag Kwaliteitsverbetering en kwaliteitsbewaking worden zeer belangrijk: Kwaliteit

Nadere informatie

GENERIEKE NAAM SLIKKLACHTEN SONDEVOEDING

GENERIEKE NAAM SLIKKLACHTEN SONDEVOEDING Medicatie via sonde GENERIEKE NAAM SLIKKLACHTEN SONDEVOEDING acenocoumarol acetylcysteïne bruistablet. bruistablet acetazolamide aciclovir overleg met apotheker; eventueel suspensie 40 mg/ml verkrijgbaar

Nadere informatie

18/10/2014 PIJNMEDICATIE: EEN INTERACTIEVE DISCUSSIE. Apr. S. Haverhals Apr. I. Smits

18/10/2014 PIJNMEDICATIE: EEN INTERACTIEVE DISCUSSIE. Apr. S. Haverhals Apr. I. Smits 18/10/2014 PIJNMEDICATIE: EEN INTERACTIEVE DISCUSSIE Apr. S. Haverhals Apr. I. Smits 1 TEST: Waar was u het liefst op dit moment? In uw bed Op uw consultatie Thuis in volle voorbereiding voor een barbecueweekend

Nadere informatie

Praktijkkaart Richtlijn Neusmaagsonde

Praktijkkaart Richtlijn Neusmaagsonde Praktijkkaart Richtlijn Neusmaag Volwassenen METHODE INBRENGEN NEUSMAAGSONDE STAP 1, tref de benodigde voorbereidingen: Overleg vóór het inbrengen met de zorgvrager/ diens vertegenwoordiger(s), leg uit

Nadere informatie

Praktijkkaart Richtlijn Neusmaagsonde Kinderen (tot 180 cm)

Praktijkkaart Richtlijn Neusmaagsonde Kinderen (tot 180 cm) Praktijkkaart Richtlijn Neusmaag Kinderen (tot 180 cm) METHODE INBRENGEN NEUSMAAGSONDE STAP 1, tref de benodigde voorbereidingen: Overleg, indien mogelijk, vóór het inbrengen met kind/ ouders/ vertegenwoordiger(s),

Nadere informatie

GERIATRISCH SYMPOSIUM

GERIATRISCH SYMPOSIUM GERIATRISCH SYMPOSIUM HET CORRECT VOORBEREIDEN EN TOEDIENEN VAN MEDICATIE BIJ OUDEREN HBO Verpleegkunde Ic Dien vzw Inleiding In het belang van de patiënt: Een correcte toediening volgens persoonlijke

Nadere informatie

Pijn in crisis Pijnverpleegkundigen Apotheker Paul Coolen, 22 maart 13

Pijn in crisis Pijnverpleegkundigen Apotheker Paul Coolen, 22 maart 13 Pijn in crisis Pijnverpleegkundigen Aptheker Paul Clen, 22 maart 13 1 Pijn in crisis Pijnverpleegkundigen INHOUD: 1. Merken f generiek, een verstandige beslissing? 2. Bereidingen en pijnmedicatie 3. 4

Nadere informatie

Rol van de apotheker bij het afleveren van dure en speciale geneesmiddelen. Tine Hendrickx Dag van de Ziekenhuisapotheker Affligem, 22 februari 2011

Rol van de apotheker bij het afleveren van dure en speciale geneesmiddelen. Tine Hendrickx Dag van de Ziekenhuisapotheker Affligem, 22 februari 2011 Rol van de apotheker bij het afleveren van dure en speciale geneesmiddelen Tine Hendrickx Dag van de Ziekenhuisapotheker Affligem, 22 februari 2011 ROTS: Raadpleging voor patiënten op Orale anti-tumorale

Nadere informatie

Optimale farmaceutische zorg voor patienten met M.Parkinson. Wereld Parkinsondag 2015 Nieuwegein

Optimale farmaceutische zorg voor patienten met M.Parkinson. Wereld Parkinsondag 2015 Nieuwegein Optimale farmaceutische zorg voor patienten met M.Parkinson Wereld Parkinsondag 2015 Nieuwegein Een praktijkvoorbeeld Patient gebruikt Sinemet 125 mg 4dd 1 Wordt opgenomen in ziekenhuis: Levodopa/carbidopa

Nadere informatie

Handboek Enteralia VU medisch centrum

Handboek Enteralia VU medisch centrum Handboek Enteralia VU medisch centrum Inleiding Voorwoord Het komt in het ziekenhuis regelmatig voor dat patiënten door slikklachten of door aanwezigheid van een sonde orale medicatie (enteralia) niet

Nadere informatie

Handboek Enteralia VU medisch centrum

Handboek Enteralia VU medisch centrum Handboek Enteralia VU medisch centrum Inleiding Voorwoord Het komt in het ziekenhuis regelmatig voor dat patiënten door slikklachten of door aanwezigheid van een sonde orale medicatie (enteralia) niet

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Sondevoeding

Ziekenhuizen. Sondevoeding Ziekenhuizen Sondevoeding Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: september 2007 Revisie: september 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Sutent SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Sutent SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Sutent Patiënteninformatie doelgerichte therapie In het kader van uw behandeling voor gevorderde niercelkanker heeft uw arts het geneesmiddel Sutent

Nadere informatie

Algemene vaststellingen

Algemene vaststellingen De ziekte van Parkinson : Een hersenziekte? Prof.Dr.P.Santens Bewegingsstoornissen Neurologie UZ Gent Algemene vaststellingen Prevalente ziekte : 30000 Belgen, 1% van 65-plussers Kennis van de ziekte en

Nadere informatie

Naar huis met een gastrostomie

Naar huis met een gastrostomie man, vrouw en kind info voor patiënten en ouders Naar huis met een gastrostomie Wat nu? UZ Gent, Pediatrie Waarom een gastrostomie? Omdat sommige zieke kinderen er niet in slagen om langs de mond voldoende

Nadere informatie

Medicatie na een gastric bypass. Informatiebrochure

Medicatie na een gastric bypass. Informatiebrochure Medicatie na een gastric bypass Informatiebrochure Inhoud Inleiding 3 1 Medicatie met vertraagde werking 3 2 Grootte van de pil 4 3 Pijnstillers 5 4 Vitamines 6 5 Contraceptie 6 2 Medicatie na een gastric

Nadere informatie

SIROXYL 250 MG/5 ML SIROOP SIROXYL 1500 MG GRANULAAT SIROXYL ZONDER SUIKER VOOR VOLWASSENEN 750 MG/15 ML DRANK SIROXYL KINDEREN 100 MG/5 ML SIROOP

SIROXYL 250 MG/5 ML SIROOP SIROXYL 1500 MG GRANULAAT SIROXYL ZONDER SUIKER VOOR VOLWASSENEN 750 MG/15 ML DRANK SIROXYL KINDEREN 100 MG/5 ML SIROOP Pagina 1 van 6 SIROXYL 250 MG/5 ML SIROOP SIROXYL 1500 MG GRANULAAT SIROXYL ZONDER SUIKER VOOR VOLWASSENEN 750 MG/15 ML DRANK SIROXYL KINDEREN 100 MG/5 ML SIROOP Carbocisteïne Lees goed de hele bijsluiter,

Nadere informatie

BIJSLUITER. FENOBARBITAL 4 mg/ml drank met acetem

BIJSLUITER. FENOBARBITAL 4 mg/ml drank met acetem BIJSLUITER FENOBARBITAL 4 mg/ml drank met acetem Dit geneesmiddel is specifiek voor kinderen jonger dan 12 jaar ontwikkeld en daar is de tekst van de bijsluiter op aangepast. Lees de hele bijsluiter goed

Nadere informatie

Medicatiebeleid in WZC

Medicatiebeleid in WZC Medicatiebeleid in WZC Keynote speaker: Dr. Lore De Raeve Competentiepool Ouderenzorg Algemene Pharmaceutische Bond (APB) Deskundige Gezondheidsbeleid en Ouderenzorg Koninklijk Limburgs Apothekers Verbond

Nadere informatie

4. Magistrale bereidingen. Inleiding. SUGGESTIEvragen

4. Magistrale bereidingen. Inleiding. SUGGESTIEvragen 4. Magistrale bereidingen Inleiding Magistrale bereidingen hebben nog steeds een meerwaarde, ondanks de massale groei van farmaceutische specialiteiten. Het voordeel van magistrale bereidingen is dat ze

Nadere informatie

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Beroepstaak D Verpleegtechnische vaardigheden en voorbehouden handelingen Crebo 95520 BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Bijlage 01 Overzicht verpleegtechnische en voorbehouden handelingen, die

Nadere informatie

De juiste en verantwoorde voedingsondersteuning voor elke cliënt SONDEVOEDING TOEDIENING PRAKTISCHE TIPS

De juiste en verantwoorde voedingsondersteuning voor elke cliënt SONDEVOEDING TOEDIENING PRAKTISCHE TIPS De juiste en verantwoorde voedingsondersteuning voor elke cliënt SONDEVOEDING TOEDIENING PRAKTISCHE TIPS 3 Inhoud Ondervoeding Wat is ondervoeding? Oorzaken van ondervoeding Gevolgen van ondervoeding Sondevoeding

Nadere informatie

Standpunt overheid (Apr. A. Bourda) VOS & SUBSTITUTIE

Standpunt overheid (Apr. A. Bourda) VOS & SUBSTITUTIE Standpunt overheid (Apr. A. Bourda) VOS & SUBSTITUTIE KB van 10/08/2005 houdende vaststelling van de modaliteiten inzake het voorschrift voor menselijk gebruik: naam geneesmiddel Fantasiebenaming Wetenschappelijke

Nadere informatie

Inhoud Toedieningswegen en toedieningsvormen Inleiding Toedieningswegen Orale toedieningsvormen Toedieningsvormen voor neus, oor, mond en oog

Inhoud Toedieningswegen en toedieningsvormen Inleiding  Toedieningswegen  Orale toedieningsvormen  Toedieningsvormen voor neus, oor, mond en oog VII 1 Toedieningswegen en toedieningsvormen..................................... 1 1.1 Inleiding............................................................................ 3 1.2 Toedieningswegen..................................................................

Nadere informatie

Klinische farmacie in UZGent: Wie zijn we en wat doen we?

Klinische farmacie in UZGent: Wie zijn we en wat doen we? Klinische farmacie in UZGent: Wie zijn we en wat doen we? Prof. dr. apr. Annemie Somers Adjunct-hoofdapotheker farmaceutische zorg Lentesymposium klinische farmacie 21 mei 2015 2015 Universitair Ziekenhuis

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Iressa SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Iressa SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Iressa Patiënteninformatie doelgerichte therapie In het kader van de behandeling tegen longkanker heeft uw arts een behandeling met Iressa voorgeschreven.

Nadere informatie

Tioguanine (Lanvis) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa)

Tioguanine (Lanvis) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Tioguanine (Lanvis) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Uw behandelend arts heeft met u ge sproken over het gebruik van tioguanine (Lanvis). In deze folder krijgt u informatie

Nadere informatie

MOTILIUM 10 mg filmomhulde tabletten (12,72 mg domperidonemaleaat = 10 mg

MOTILIUM 10 mg filmomhulde tabletten (12,72 mg domperidonemaleaat = 10 mg Bijsluiter voor het publiek MOTILIUM Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Dit geneesmiddel is vrij verkrijgbaar. Desalniettemin dient u MOTILIUM zorgvuldig

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Afinitor SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Afinitor SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Afinitor Patiënteninformatie doelgerichte therapie In het kader van uw behandeling voor nierkanker heeft uw arts het geneesmiddel Afinitor voorgeschreven.

Nadere informatie

MOTILIUM 1 mg/ml suspensie voor oraal gebruik pediatrie

MOTILIUM 1 mg/ml suspensie voor oraal gebruik pediatrie Bijsluiter voor het publiek MOTILIUM Lees de hele bijsluiter aandachtig door alvorens dit geneesmiddel in te nemen. Bewaar deze bijsluiter, misschien heeft u hem nog een keer nodig. Raadpleeg uw arts of

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum Groningen. Longziekten. Longtransplantatie. Patiëntenlogboek

Universitair Medisch Centrum Groningen. Longziekten. Longtransplantatie. Patiëntenlogboek Universitair Medisch Centrum Groningen Longziekten Longtransplantatie Patiëntenlogboek 1 Zelfcontroles na transplantatie In dit patiëntenlogboek kunt u uw controles van longfunctie, temperat en gewicht

Nadere informatie

Verdovende middelen gebruikt voor pijnbestrijding Versie 4.3

Verdovende middelen gebruikt voor pijnbestrijding Versie 4.3 Verdovende middelen gebruikt voor pijnbestrijding Versie 4.3 Strategie om de verpakkingsgrootten of de verpakkingsvorm beschikbaar in voor het publiek opengestelde apotheken te beperken 1. Inleiding Het

Nadere informatie

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Beroepstaak D Verpleegtechnische vaardigheden en voorbehouden handelingen Crebo 95520 BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Bijlage 01 Overzicht verpleegtechnische en voorbehouden handelingen, die

Nadere informatie

Sondevoeding Radboud universitair medisch centrum

Sondevoeding Radboud universitair medisch centrum Sondevoeding Inhoud Inleiding 3 Wat is sondevoeding? 3 Waarom sondevoeding? 3 Toedieningswegen 3 Hygiëne 4 Verzorging van mond en gebit 5 Toedieningsvormen 5 Mobiliteit 5 Aan- en afkoppelen en verwisselen

Nadere informatie

Reglement farmaceutische zorg Univé

Reglement farmaceutische zorg Univé Reglement farmaceutische zorg Univé geldend vanaf 1 januari 2010 2 REGLEMENT FARMACEUTISCHE ZORG UNIVÉ 2010 Inhoudsopgave Artikel 1. Algemeen 3 Artikel 2. Verzekerde zorg 3 Artikel 3. Aanwijzing geneesmiddelen

Nadere informatie

Stagedag Faculteit Farmaceutische Wetenschappen. Geneesmiddelgerelateerde opnames: casuïstiek. Ziekenhuisapotheek UZ Leuven

Stagedag Faculteit Farmaceutische Wetenschappen. Geneesmiddelgerelateerde opnames: casuïstiek. Ziekenhuisapotheek UZ Leuven Stagedag Faculteit Farmaceutische Wetenschappen Geneesmiddelgerelateerde opnames: casuïstiek Ziekenhuisapotheek UZ Leuven Liesbeth Decoutere & Hanna Deman PATIENT 1 Man, 75 jaar Opname op traumatologie

Nadere informatie

Dr. Vanclooster ( Huisarts )

Dr. Vanclooster ( Huisarts ) CASUS COPD Dr. Vanclooster ( Huisarts ) Dr. Tits ( Pneumoloog) Niet-medische context Man 86 jaar Gehuwd (echtgenote is nog goed) 7 gehuwde kinderen (erg betrokken) Medische voorgeschiedenis CARA patiënt,

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Sondevoeding

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Sondevoeding Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Sondevoeding Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van dat u

Nadere informatie

Neemt u trouw uw medicatie in? Josbert Keller, MDL arts Judith Schornagel, ziekenhuisapotheker 21 februari 2012

Neemt u trouw uw medicatie in? Josbert Keller, MDL arts Judith Schornagel, ziekenhuisapotheker 21 februari 2012 Neemt u trouw uw medicatie in? Josbert Keller, MDL arts Judith Schornagel, ziekenhuisapotheker 21 februari 2012 Patient, 26 jaar Sinds 2006 colitis ulcerosa, milde vorm Werkt 6 dagen in de week als heftruckchauffeur

Nadere informatie

Mijn kind heeft diarree

Mijn kind heeft diarree Mijn kind heeft diarree Beste ouders, Uw kind heeft diarree. In deze brochure vindt u een antwoord op de meeste vragen en ook praktische tips, opdat dit tijdelijk ongemak u geen onnodige hoofdbrekens zou

Nadere informatie

Overzicht Geneesmiddel-voedingsmiddel interacties met gewone voeding eding en en sondevo sondev eding Apr. K. Cosaert

Overzicht Geneesmiddel-voedingsmiddel interacties met gewone voeding eding en en sondevo sondev eding Apr. K. Cosaert Overzicht Geneesmiddel-voedingsmiddel interacties met gewone voeding en sondevoeding Apr. K. Cosaert 2. Effect van voeding op geneesmiddel a) Bereiding - toediening GM b) Absorptie GM c) Metabolisme GM

Nadere informatie

Delen of pletten van orale geneesmiddelen: niet zo vanzelfsprekend! Verkennende studie en praktijkevaluatie bij verpleegkundigen in de neurozorg.

Delen of pletten van orale geneesmiddelen: niet zo vanzelfsprekend! Verkennende studie en praktijkevaluatie bij verpleegkundigen in de neurozorg. ABSTRACT TITEL: AUTEUR: OPLEIDING: Delen of pletten van orale geneesmiddelen: niet zo vanzelfsprekend! Verkennende studie en praktijkevaluatie bij verpleegkundigen in de neurozorg. Stan Vos Brugopleiding

Nadere informatie

Inleiding in de farmacotherapie

Inleiding in de farmacotherapie H. Elling Inleiding in de farmacotherapie Derde druk Houten 2013 V Voorwoord Inleiding in de farmacotherapie heeft als doel de basisbegrippen uit de farmacotherapie uit te leggen. Kennis van de basisbegrippen

Nadere informatie

Reglement farmaceutische zorg IZZ

Reglement farmaceutische zorg IZZ Reglement farmaceutische zorg IZZ Geldend vanaf 1 januari 2010 IZZ Zorg voor de zorg Reglement farmaceutische zorg Inhoudsopgave Artikel 1. Algemeen 4 Artikel 2. Verzekerde zorg 4 Artikel 3. Aanwijzing

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Tarceva SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Tarceva SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Tarceva Patiënteninformatie doelgerichte therapie In het kader van de behandeling tegen longkanker heeft uw arts een behandeling met Tarceva voorgeschreven.

Nadere informatie

WERKEN MET EEN SPUITDRIJVER Myriam Arren Palliatief deskundige PHA INDICATIE Aanhoudende nausea of braken Ernstige dysfagie Gastro-intestinale obstructie Patiënt is niet meer in staat om orale medicatie

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Lactulose EG 10 g, poeder voor drank 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING : Lactulose 670 mg/ml Lactulose EG 10 g, poeder voor

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Curapeg 13,7 g,poeder voor drank, zakje Macrogol 3350,Natriumchloride,Natriumwaterstofcarbonaat,Kaliumchloride Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke

Nadere informatie

Geneesmiddeleninteracties en ROTS

Geneesmiddeleninteracties en ROTS Geneesmiddeleninteracties en ROTS Dr.Stefanie De Waele Medische Oncologie ROTS Wat is ROTS Raadpleging voor patiënten op Orale anti-tumorale Therapie Sint-Lucas ROTS concept Patiënt Huisarts Apotheker

Nadere informatie

Inhoudstabel. 09-63504-00-B-sondevoeding.indd 2 26-02-2009 10:41:20

Inhoudstabel. 09-63504-00-B-sondevoeding.indd 2 26-02-2009 10:41:20 Inhoudstabel 1. Inleiding en definitie 2. Verklarende woordenlijst 3. Soorten sondes 4. Plaatsen en verzorgen van de sonde a. Nasogastrische sonde b. Nasoduodenale sonde c. Percutane endoscopische gastrostomie

Nadere informatie

Pijnbehandeling na ontslag

Pijnbehandeling na ontslag Infobrochure Pijnbehandeling na ontslag mensen zorgen voor mensen Geachte heer, mevrouw, Vandaag onderging u een ingreep in het daghospitaal. Pijn is onvermijdelijk na een ingreep, maar ons team van artsen

Nadere informatie

info voor de ouders man, vrouw en kind Plaatsing van een neus-maagsonde bij baby s

info voor de ouders man, vrouw en kind Plaatsing van een neus-maagsonde bij baby s info voor de ouders man, vrouw en kind Plaatsing van een neus-maagsonde bij baby s Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een neus-maagsonde?... 04 03 Plaatsing van de neus-maagsonde... 05 04 Sondevoeding...

Nadere informatie

1 Wat is een geneesmiddel? 15. Inleiding 15 1.1 Naamgeving van geneesmiddelen 16 1.2 Reclame voor geneesmiddelen 17

1 Wat is een geneesmiddel? 15. Inleiding 15 1.1 Naamgeving van geneesmiddelen 16 1.2 Reclame voor geneesmiddelen 17 Voorwoord 13 1 Wat is een geneesmiddel? 15 Inleiding 15 1.1 Naamgeving van geneesmiddelen 16 1.2 Reclame voor geneesmiddelen 17 2 Toepassing van een geneesmiddel 20 Inleiding 20 2.1 Behandelingsmethoden

Nadere informatie

Help, een probleem met de voedingssonde!

Help, een probleem met de voedingssonde! Help, een probleem met de voedingssonde! 22 e Antoni van Leeuwenhoek Symposium 16.06.2016 Mariël Klos, Voedingsverpleegkundige Gelre Apeldoorn Voedingsteam Gelre Apeldoorn MDL-arts Chirurg Intensivist

Nadere informatie

Bijlage II. Wetenschappelijke conclusies en redenen voor weigering

Bijlage II. Wetenschappelijke conclusies en redenen voor weigering Bijlage II Wetenschappelijke conclusies en redenen voor weigering 4 Wetenschappelijke conclusies Algehele samenvatting van de wetenschappelijke beoordeling van Levothyroxine Alapis en verwante namen (zie

Nadere informatie

VVIZV Test rekenkundige vaardigheden van verpleegkundigen. Inleiding

VVIZV Test rekenkundige vaardigheden van verpleegkundigen. Inleiding VVIZV Test rekenkundige vaardigheden van verpleegkundigen. Inleiding Studie Rekenkundige vaardigheden van verpleegkundigen, onze patiënt MOET op ons kunnen rekenen, Jan Lambrechts, hoofdverpleegkundige

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Enterol 250 mg harde capsules Enterol 250 mg poeder voor orale suspensie Saccharomyces boulardii Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke

Nadere informatie

Percutane Endoscopische Gastrostomie

Percutane Endoscopische Gastrostomie Percutane Endoscopische Gastrostomie Naam student : Maaike de Kleijn Studentnummer : 3209849 Inleiding In dit essay wordt uitgelegd wat percutane endoscopische gastrostomie (PEG) is en wanneer deze geplaatst

Nadere informatie

Tips. om de symptomen van diarree te behandelen en de kans op besmetting te verkleinen. Gratis brochure

Tips. om de symptomen van diarree te behandelen en de kans op besmetting te verkleinen. Gratis brochure Gratis brochure Imodium Instant, orodispergeerbare tabletten Imodium, harde capsules Posologie: Instant / Caps Eerste dosis: bij volwassenen 2 orodispergeerbare tabletten/harde capsules, bij kinderen vanaf

Nadere informatie

Instillagel 0,12 g ; 0,0031 g, gel Instillagel 0,23 g ; 0,0057 g, gel

Instillagel 0,12 g ; 0,0031 g, gel Instillagel 0,23 g ; 0,0057 g, gel NAT/H/2242/01-02/IB/102 (ID 137244) RUT Pagina 1 van 5 Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Lidocaïne hydrochloride Chloorhexidinegluconaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Nexavar Nexavar Uw arts schreef u een nieuw geneesmiddel voor, Nexavar. Deze behandeling richt zich op kankercellen (targeted therapie). Nexavar

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Acetylcysteine EG 600 mg, bruistabletten acetylcysteïne

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Acetylcysteine EG 600 mg, bruistabletten acetylcysteïne BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Acetylcysteine EG 600 mg, bruistabletten acetylcysteïne Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Plaatsen en verzorgen van een PEG-sonde

Plaatsen en verzorgen van een PEG-sonde Plaatsen en verzorgen van een PEG-sonde informatie voor patiënten en familie 32.009N-140428 Diensthoofd Gastro-enterologie Secretariaat Inwendige Gastro-enterologie JYZ M secinwendige@yperman.net T +32

Nadere informatie

Het meten van maagretentie via een neusmaagsonde / gastrostomiekatheter / PEG katheter.

Het meten van maagretentie via een neusmaagsonde / gastrostomiekatheter / PEG katheter. # Doel* Het meten van maagretentie via een neusmaagsonde / gastrostomiekatheter / PEG katheter. # Toepassingsgebied Geïntubeerde volwassen IC-patiënten # Indicatie Bij elke geïntubeerde volwassen IC- patiënten

Nadere informatie

PIJN KAN OVERAL OPDUIKEN

PIJN KAN OVERAL OPDUIKEN PIJN KAN OVERAL OPDUIKEN Pijn is onvoorspelbaar Pijn is een alarmsignaal, met als rol ons erop te wijzen dat er iets abnormaals gaande is in ons lichaam. Het kan altijd en overal opkomen : in uw wagen

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Imodium Instant 2 mg orodispergeerbare tabletten

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Imodium Instant 2 mg orodispergeerbare tabletten BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Imodium Instant 2 mg orodispergeerbare tabletten Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Dit geneesmiddel

Nadere informatie

Bijlage 1: Pré-operatieve verzorgingsfiche bij slokdarmatresie. Naam: Datum:././. Leeftijd: Vervangen replogle-sonde:././. Spoelen replogle- sonde

Bijlage 1: Pré-operatieve verzorgingsfiche bij slokdarmatresie. Naam: Datum:././. Leeftijd: Vervangen replogle-sonde:././. Spoelen replogle- sonde Mondzorg (/3u) Aspireren neus en mond Speekselresidu Tijdspanne voeding Voeding (ml) Aspiratie gastrostomiesonde Suctie proximale slokdarmstomp Spoelen replogle- sonde (/1u) Anti-trendelenburg Uur Bijlage

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Wijzigingen van afleverstatus november 2009

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Wijzigingen van afleverstatus november 2009 STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 20468 30 december 2009 Wijzigingen van afleverstatus november 2009 Lijst 003 Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL Corsodyl mondspoeling, oplossing voor oromucosaal gebruik 2 mg/ml. 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Bevat 0,2% m/v ( = 2

Nadere informatie

Sondevoeding thuis. Diëtetiek

Sondevoeding thuis. Diëtetiek Sondevoeding thuis Diëtetiek 1 U gaat met sondevoeding naar huis. Deze folder geeft informatie over het gebruik van sondevoeding en tips hoe u hiermee om kunt gaan. Afdeling Diëtetiek Telefoon: 0591-69

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Acetylcysteine EG 200 mg, capsules, hard Acetylcysteine EG 200 mg, granulaat voor drank Acetylcysteine EG 600 mg, granulaat voor drank Acetylcysteine EG 600 mg,

Nadere informatie

Macrogol en electrolyten 13,7 g Teva, poeder voor drank

Macrogol en electrolyten 13,7 g Teva, poeder voor drank 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Macrogol en electrolyten 13,7 g Teva, Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER RENNIELIQUO HYDROTALCIT ZONDER SUIKER, 10%, suspensie voor oraal gebruik Hydrotalcite Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

INNAME VAN GENEESMIDDELEN

INNAME VAN GENEESMIDDELEN ACENOCOUMAROL SINTROM A ALENDRONAAT FOSAMAX O 30' voor L ALENDRONAAT MET VIT D Veel drinken. Rechtop, niet liggen tot 30' na inname. Interval met andere medicatie: 30' FOSAVANCE O 30' voor L Veel drinken.

Nadere informatie

Infuuspompen gebruikt in de ambulante therapie

Infuuspompen gebruikt in de ambulante therapie Infuuspompen gebruikt in de ambulante therapie Apr. Birgit Tans UZ Leuven Infuuspompen gebruikt in de ambulante therapie A. Toedieningswijze en toxiciteit B. Infuuszak / draagbare infuuspomp C. Therapeutische

Nadere informatie

06 MEI 2015. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van

06 MEI 2015. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van 06 MEI 2015 houdende wijziging van de bijlagen 1 en 2 van de Regeling zorgverzekering

Nadere informatie

Maart 2013, Jaargang 20, Nr. 3. Assortimentsnieuws

Maart 2013, Jaargang 20, Nr. 3. Assortimentsnieuws Maart 2013, Jaargang 20, Nr. 3 Assortimentsnieuws Introducties NIEUWS Patentintroductie 18 maart Lamivudine/Zidovudine Sandoz 150/300 mg, 60 filmomhulde tabletten op 18 maart introduceert sandoz Lamivudine/Zidovudine

Nadere informatie

Sondevoeding bij een kind

Sondevoeding bij een kind KINDERGENEESKUNDE Sondevoeding bij een kind Het geven van sondevoeding in het ziekenhuis en thuis Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling en krijgt gedurende een bepaalde periode sondevoeding. Om u het

Nadere informatie

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden?

Inleiding Wat is Methotrexaat? Voor welke patiënten is Methotrexaat geschikt? Wanneer mag Methotrexaat niet gebruikt worden? METHOTREXAAT 1173 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de werking en bijwerkingen van Methotrexaat. De folder is bedoeld voor psoriasispatiënten die behandeld worden met Methotrexaat. Wat is

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Laburide 200 mg TABLETTEN Feneturide Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik

Nadere informatie

BIJSLUITER DULCOLAX PICOSULPHATE 2,5 MG ZACHTE CAPSULES

BIJSLUITER DULCOLAX PICOSULPHATE 2,5 MG ZACHTE CAPSULES BIJSLUITER DULCOLAX PICOSULPHATE 2,5 MG ZACHTE CAPSULES Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Dit geneesmiddel is zonder voorschrift verkrijgbaar. Desalniettemin

Nadere informatie

PEG-J-sonde / Verlengde PEG

PEG-J-sonde / Verlengde PEG PEG-J-sonde / Verlengde PEG Inleiding Bij u wordt een PEG-J sonde geplaatst. Bij PEG staat de P voor Percutaan en betekent door de huid. De E staat voor Endoscopisch, dit betekent dat het plaatsen van

Nadere informatie

VAP Prevention. Dr. H. Jansens, Arts ziekenhuishygiëne UZ Antwerpen Voorzitter BICS (Belgian Infection Control Society)

VAP Prevention. Dr. H. Jansens, Arts ziekenhuishygiëne UZ Antwerpen Voorzitter BICS (Belgian Infection Control Society) VAP Prevention Dr. H. Jansens, Arts ziekenhuishygiëne UZ Antwerpen Voorzitter BICS (Belgian Infection Control Society) Alfabet van de pneumonie CAP community HAP hospital HCAP health-care NHAP nursing

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIENT. (Carbocisteïne)

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIENT. (Carbocisteïne) BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIENT MUCO RHINATHIOL 2% siroop kinderen MUCO RHINATHIOL 2% siroop kinderen, zonder suiker MUCO RHINATHIOL 5% siroop volwassenen MUCO RHINATHIOL 5% siroop volwassenen,

Nadere informatie

Begeleidingsgesprek nieuwe medicatie Astma-Inhalatiecorticosteroïden stap voor stap

Begeleidingsgesprek nieuwe medicatie Astma-Inhalatiecorticosteroïden stap voor stap Begeleidingsgesprek nieuwe medicatie Astma-Inhalatiecorticosteroïden stap voor stap Doelstellingen Deze procedure strekt tot doel: Om de verschillende stappen van het begeleidingsgesprek nieuwe medicatie

Nadere informatie

Januari 2014, Jaargang 21, Nr. 1. Begin het jaar. Assortimentsnieuws INTRODUCTIES NIEUWS

Januari 2014, Jaargang 21, Nr. 1. Begin het jaar. Assortimentsnieuws INTRODUCTIES NIEUWS Januari 2014, Jaargang 21, Nr. 1 Begin het jaar goed Assortimentsnieuws INTRODUCTIES NIEUWS Introductie Mometasonfuroaat Sandoz 50 mcg/dosis, neusspray, suspensie, 140 doses Uniek Generiek* Per direct

Nadere informatie

Ed Schenk, MDL-arts Isalaklinieken Zwolle INDICATIE EN PLAATSING PEG (COMPLICATIES)

Ed Schenk, MDL-arts Isalaklinieken Zwolle INDICATIE EN PLAATSING PEG (COMPLICATIES) Ed Schenk, MDL-arts Isalaklinieken Zwolle INDICATIE EN PLAATSING PEG (COMPLICATIES) PEG Percutane Endoscopische Gastro-enterostomie 1980 1 e PEG plaatsing Vervanging van chirurgische gastro-enterostomie

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER ZOVIRAX 200 mg tabletten ZOVIRAX 800 mg tabletten ZOVIRAX 400 mg/5 ml suspensie voor oraal gebruik aciclovir Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Inleiding pag. 2. 2010 door: P. Rensen-Grabijn, Opleidingsadviseur. 2. Procenten pag. 3

Inhoudsopgave. 1. Inleiding pag. 2. 2010 door: P. Rensen-Grabijn, Opleidingsadviseur. 2. Procenten pag. 3 Inhoudsopgave Alle hoofdstukken beginnen met een stukje uitleg gevolgd door een voorbeeld som. Elk hoofdstuk wordt vervolgens afgesloten met een aantal oefen opgaven. 1. Inleiding pag. 2 2010 door: P.

Nadere informatie