Pletten van medicatie bij sondevoeding: To plet or not to plet?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pletten van medicatie bij sondevoeding: To plet or not to plet?"

Transcriptie

1 Pletten van medicatie bij sondevoeding: To plet or not to plet? Apr. Sabine Deryckere, UZ Gent Najaarssymposium VVKVM 3 dec 2011 Crushing pills 'can prove fatal' 'I will always blame myself' PATIENT DIES AFTER CHEWING MEDICATION Crushing Pills Can Lead To Serious Complications And Even Death (Oct 2006) Schier et al. Fatality from Administration of Labetalol and Crushed Extented-release Nifedipine. Ann Pharmacother 2003;37: Bronzetti et al. Solution to a crushing dosage problem? Pediatrics 2004;113;

2 Gevolgen? Adalat LA 30 mg tablet LA tablet 30 mg Geplette tablet 30 mg Product Information Adalat serumconcentratie x 6! werkingsduur : 12u ipv 24u 3 OBJECTIEVEN Vertrouwd raken met farmaceutische codes voor GM die niet geplet mogen worden Identificatie van GM alternatieven Identificatie van GM-sonde interacties Kennisname van specifieke aandachtspunten wat betreft toediening en veiligheid beschikbare informatiebronnen 4 2

3 CASUS 1 Vrouw van 81 jaar Osteoporose Ijzertekort Epilepsie Hartproblemen R/ Coruno co 1x /dag Ferogradumet co 1x /dag Tegretol CR 200 mg co 2 x /dag Fosamax 70 mg co 1x /week Asaflow 80 mg co 1 x /dag Motilium instant IN, max 4 x dag Aandachtspunten en management? 5 SondeWat te doen met geneesmiddelen? Therapie noodzaak? Met arts bekijken 6 3

4 Onderscheid : 1. Traditionele galenische vormen - vloeibare geneesmiddelen - vaste geneesmiddelen Toedienen via de sonde : De vloeibare vormen hebben de voorkeur op ppletten van vaste vormen! Oplossing > Elixir > Suspensie > Siroop Opgelet: - sorbitol (dikwijls niet vermeld): krampen, diarree, - volume: dikwijls pediatrische vormen -IV opl. oraal: duur! 7 VASTE VORMEN Tabletten, dragées :vb. Emconcor pletten vaak valt de tablet uiteen in water Harde capsules :vb. magistrale bereiding openen, poeder dispergeren in water Bruistabletten :vb. Dafalgan voor toediening dispergeren in water goed roeren, alle gas verwijderen (risico op reflux) 8 4

5 VASTE VORMEN (2) Oplostabletten:vb. Imodium instant vallen uiteen in de mond door het speeksel ev.voor toediening dispergeren in water Sublinguale tabletten:vb. Cedocard SL, Temgesic SL absorptie via slijmvliezen onder de tong (geen afbraak in lever) NIET via sonde!!! (onderdosering!) 9 2.Preparaten met gereguleerde vrijstelling = Gecontroleerde vrijgave aanhoudende vrijstelling/verlengde werking geven werkzame stof gedurende lange tijd af Voordelen: minder frequente inname noodzakelijk (nl. equivalent van 2 à 3 normale doses) betere therapietrouw minder fluctuaties in plasmaspiegels vermijden piekconcentraties in bloed minder nevenwerkingen 10 5

6 Gecontroleerde vrijgave Preparaten pletten??? na verpulveren - na openen: dose-dumping kortere werkingsduur gevaarlijke plasmapiekspiegels gevaar voor ongewenste effecten tabletten niet pletten! capsules niet openen! 11 NAAMGEVING Duidelijk: Retard: Inderal Retard Long Acting: Rythmodan LA Controlled Release: Tegretol CR Chrono: Depakine Chrono Prolongatum: Urfadyn PL, Lasix P Once Daily: Clarinase OD Lopresor Slow Onduidelijk: Selozok: zero-order-kinetics Lescol Exel, Efexor Exel Redomex Diffucaps Hydrodynamically balanced system: Prolopa HBS Oral Osmotic System: Adalat OROS Coruno MS Contin Oral Controlled Absortion System: Omic Ocas 12 6

7 NAAMGEVING (2) niet aangegeven in de naam! Entocort Concerta Syscor Xanthium Zyban Morphine Teva Ferogradumet 13 3.Preparaten met maagsapresistente omhulling = Omhulde geneesmiddelvormen waarom worden preparaten omhuld? bescherming patiënt tegen irritatie : Doxycycline (Vibratab), alendronaat (Fosamax), : slokdarm pletten: enkel indien er een maagsonde is! NSAIDs (Voltaren, Brufen, ), aspirine : maag pletten: enkel bij duodenum sonde! bescherming geneesmiddel tegen verteringssappen Enzympreparaten (Creon) pletten: enkel bij duodenumsonde! 14 7

8 CASUS 1 Vrouw van 81 jaar Osteoporose Ijzertekort Epilepsie Hartproblemen R/ Coruno co 1x /dag Ferogradumet co 1x /dag Tegretol CR 200 mg co 2 x /dag Fosamax 70 mg co 1x /week Asaflow 80 mg co 1 x /dag Motilium instant IN, max 4 x dag Aandachtspunten en management? 15 CASUS 1: suggesties Coruno 16 mg co tablet met vertraagde vrijstelling niet pletbaar te vervangen door: -Corvaton 2mg co met dosisaanpassing -Corvaton 20mg/10ml ampul inf. oraal toedienen Ferogradumet co (105 mg Fe++) tablet met vertraagde vrijstelling Niet pletbaar Te vervangen door Losferron bruistabl (80mg Fe++) of Ferricure opl. (100mg Fe+++/5ml) Voor een goede opname : geen voeding 1u tot 2u na toediening 16 8

9 CASUS 1 : suggesties (2) Tegretol CR 200 mg co CR = Controlled release : gecontroleerde vrijstelling Niet pletbaar Alternatieven : met dosisaanpassing en monitoring bloedspiegel: Tegretol siroop 100mg/5ml 17 CASUS 1 : suggesties (3) Fosamax 70 mg co geen retard-formulatie Tablet pletbaar maar geplet enkel via sonde toe te dienen caustisch voor de slokdarm, enkel via sonde toe te dienen Asaflow 80 mg co Enterisch omhuld ter bescherming van etsend effect op de maag Niet pletten bij maagsonde of slikproblemen, wel bij duodenumsonde Oplosbaar alternatief zoeken: vb. Aspegic zakje 100 mg 18 9

10 CASUS 1 : suggesties (3) Motilium instant Oplostablet Dispergeren in water niet mogelijk Vloeibaar alternatief: Motilium siroop 19 CASUS 2 Jongen, 6j PICU Geschiedenis: epilepsie, reflux, chronische malnutritie Interventie: jejunostomie PVC sonde Ch. 10 R/ continue sondevoeding omeprazole MUPS tablet 20 mg opgelost in 10 ml water carbamazepine tablet 100 mg 3x/d fenytoine caps. 60 mg 3x/d cefuroxime-axetil siroop (250 mg/5 ml) 300 mg 2x/d (postoperatief voor bacterïele sinusitis) Aandachtspunten en management? 20 10

11 SONDE Aandachtspunten t positie en type sonde diameter van sonde materiaal van sonde 21 POSITIE EN TYPE SONDE Naso-enterische sonde nasogastrisch (NGT) nasoduodenaal (NDT) nasojejunaal (NJT) Korte termijn 22 11

12 POSITIE EN TYPE SONDE Percutane sondes gastrostomie (PEG) jejunostomie (PEJ) gastrojejunostomie (PEGJ) Lange termijn 23 SONDEDIAMETER Naso-enterische sonde klein (6-12 Fr) vs. groot (12-16 Fr) lang ( cm) Percutane sonde normaal grotere diameter (12-16 Fr) korter verstoppingsrisico (pletten stroperigheid) 24 12

13 SONDEMATERIAAL polyvinylchloride (PVC)* silicone or latex polyurethaan (PUR) *Adsorptie van GM Vb. fenytoine, nitroglycerine, carbamazepine, diazepam 25 CASUS 3 Jongen, 6j PICU Geschiedenis: epilepsie, reflux, chronische malnutritie Interventie: jejunostomie PVC sonde Ch. 10 R/ continue sondevoeding omeprazole MUPS tablet 20 mg opgelost in 10 ml water carbamazepine tablet 100 mg 3x/d fenytoine caps. 60 mg 3x/d cefuroxime-axetil siroop (250 mg/5 ml) 300 mg 2x/d (postoperatief voor bacterïele sinusitis) Aandachtspunten en management? 26 13

14 CASUS 3 : suggesties Carbamazepine & fenytoine adsorptie aan PVC sonde? goed dflushen voor en na toediening i (gebruik van PUR sondes?) Arts : bloedspiegel carbamazepine en fenytoine Sonde verstopping? Raadpleeg arts om : evt. switch naar carbamazepine sir. 100 mg/5 ml, verdun 1/1 evt. switch naar fenytoine susp. 100 mg/4 ml, verdun (hyperosm.) (IV fenytoine + water: precipitatie) verdun cefuroxime-axetil siroop goed flushen voor en na toediening 27 CASUS 3 Meisje, 2 jaar Hemato-oncologie pediatrie Voorgeschiedenis: Acute Lymfatische Leukemia (ALL) Med. Interv.: behandeling ALL, select. darmdecontaminatie neutropenie, cyclische sondevoeding R/ IV cytostatica ~ Hickmann catheter IV anti-infectieuze GM (aciclovir (Zovirax), amfo B (Fungizone) colimycine capsule IU 2x/d mercaptopurine ½ tablet 50 mg 1x/d (gedeeld) Aandachtspunten & Management? 28 14

15 TOEDIENING Aandachtspunten GM voorbereiding pletten - oplossen - verdunnen toedieningswijze Oral Liquid Dispenser 29 GM VOORBEREIDING Pletten van compr - openen van capsules deeltjesgrootte << rest die achterblijft (spoelen!) (licht) stabiliteit? (klaarmaken net voor toediening) microbiologie hygiene (reiniging!) cross-contaminatie naar andere pt. toe (spoelen!) GEEN fracties van een geplette tablet toedienen 30 15

16 GM VOORBEREIDING (2) Opmerking : Toxiciteit voor bereider - toediener cytostatica GM of gelijkgestelden (class I) apotheekbereiding oplossen in lauw water antibiotica, antivirale GM, hormonen (class II) handschoenen en mondmasker 31 ORAL LIQUID DISPENSER Deadline 30 Sept

17 ORAL LIQUID DISPENSER AANBEVELINGEN Gebruik van orale-enterale spuiten LABELLING! Bewustmaking omtrent dit soort IV-PO fouten

18 35 CASUS 3 Meisje, 2 jaar Hemato-oncologie pediatrie Voorgeschiedenis: Acute Lymfatische Leukemia (ALL) Med. Interv.: behandeling ALL, select. darmdecontaminatie neutropenie, cyclische sondevoeding R/ IV - IT cytostatica ~ Hickmann catheter IV anti-infectieuze GM (aciclovir (Zovirax), amfo B (Fungizone) colimycine capsule IU 2x/d Mercaptopurine (Puri-nethol) ½ tablet 50 mg 1x/d (scored) Aandachtspunten & Management? 36 18

19 CASUS 3 - suggesties IV-PO misconnectie colimycine-mercaptopurine mercaptopurine? Gebruik van OLD spuiten Klaarmaken net voor toediening Labelling spuit! Toxiciteit voor toediener? pletten van mercaptopurine (Puri-nethol) in apotheek gesloten systeem toediening (cfr. procedure) handschoenen-mondmasker voor colimycine manipulatie 37 BESCHIKBARE INFORMATIEBRONNEN Handboek of Drug Administration via Enteral Feeding Tubes (ISBN ) Handboek Enteralia, Zwolle, Nederland (ISBN X)

20 CONCLUSIE TO PLET or NOT TO PLET : Da s NIET de (enige) vraag! 39 CONCLUSIE: Pletten, ja MAAR Gebruik informatiebronnen! Informatie op VS betreffende toedieningsweg NIET pletten : gecontroleerde vrijstelling/omhulde GM Vloeibare formulaties > pletten vaste orale GM OVERLEG STEEDS MET ARTS! Toediening rustpauze? pletten net vóór toediening flush voldoende en pulsatiel reinig crushers-mortier Bescherming bereider-toediener cytotoxische GM te pletten in apotheek draag handschoenen en mondmasker bij pletten antibiotica en hormonale GM 40 20

Medicatie en (gastro)stomiesonde

Medicatie en (gastro)stomiesonde Medicatie en (gastro)stomiesonde Apotheker Joeri De Cloet UZ Gent 14 februari 2014 Zesde Vlaams Tweedaags Wondzorgcongres OBJECTIEVEN Therapeutische aandachtspunten bij pletten van GM Identificatie van

Nadere informatie

TO PLET or NOT TO PLET : Da s de vraag!

TO PLET or NOT TO PLET : Da s de vraag! TO PLET or NOT TO PLET : Da s de vraag! Apr. Nele Vermeulen Apr. Sabine Deryckere VZA SIG PLETMEDICATIE Dag van de Ziekenhuisapotheker dinsdag 22 februari 2011 OBJECTIEVEN Kennismaken met legale, ethische

Nadere informatie

SOS PLET Geriatrie Sarah Devloo, Carine De Vroe, Natalie Bostyn 2013

SOS PLET Geriatrie Sarah Devloo, Carine De Vroe, Natalie Bostyn 2013 SOS PLET Geriatrie Sarah Devloo, Carine De Vroe, Natalie Bostyn 2013 PROGRAMMA Inleiding Enkele casussen Casus Theoretische aandachtspunten Suggesties oplossingen casus Beschikbare informatiebronnen Conclusies

Nadere informatie

Toedienen van geneesmiddelen via de sonde. Edith Wiegers, ziekenhuisapotheker

Toedienen van geneesmiddelen via de sonde. Edith Wiegers, ziekenhuisapotheker Toedienen van geneesmiddelen via de sonde Edith Wiegers, ziekenhuisapotheker het voorkómen van verstopping van sondes door geneesmiddelen; het niet vermalen van tabletten waarbij dit ongewenst is het ondervangen

Nadere informatie

Medicatie via sonde. Judy van Gelder, pharmacy practitioner PEG Symposium

Medicatie via sonde. Judy van Gelder, pharmacy practitioner PEG Symposium Medicatie via sonde Judy van Gelder, pharmacy practitioner PEG Symposium DOEL Voorkomen van verstopping van sonde door geneesmiddelen Verwerken van geneesmiddelen zodat ze via de sonde kunnen worden toegediend

Nadere informatie

Inwooncursus H 2 O. Workshop Wateroplosbaar Multipharma

Inwooncursus H 2 O. Workshop Wateroplosbaar Multipharma Inwooncursus H 2 O Workshop Wateroplosbaar Multipharma Tinne De Vos, ziekenhuisapotheker Eline Vandepitte, ziekenhuisapotheker Ma 12 april 2010 Even voorstellen Klinische farmacie is de samenwerking tussen

Nadere informatie

Pijnmedicatie: verpleegkundige aandachtspunten

Pijnmedicatie: verpleegkundige aandachtspunten Pijnmedicatie: verpleegkundige aandachtspunten Ziekenhuis Oost-Limburg 4 februari 2016 Apr. Christa Gilissen Verpleegkundige aandachtspunten bij het toedienen van medicatie 1. Farmacokinetiek: belangrijk

Nadere informatie

INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL

INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL Versie juli 2007 INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL SPECIALITEIT Vermelden zoals in BCFI 2006 Speciale verduidelijkingen van de vorm meegeven vb Isoten Mitis of Feldene Lyotabs Indien 2 of 3

Nadere informatie

INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL

INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL Versie februari 2008 INVULLEN VERSCHILLENDE KOLOMMEN VAN DE TABEL SPECIALITEIT Vermelden zoals op BCFI website Speciale verduidelijkingen van de vorm meegeven vb Isoten Mitis of Feldene Lyotabs, let wel

Nadere informatie

OMA NEEMT GENEESMIDDELEN

OMA NEEMT GENEESMIDDELEN OMA NEEMT GENEESMIDDELEN Medicatiegebruik bij bejaarden Uw apotheker geeft raad WAAROM EXTRA AANDACHT? Polyfarmacie Meestal meerdere aandoeningen (hoge bloeddruk, cholesterol & suikergehalte; artrose,

Nadere informatie

Geneesmiddelengebruik in instellingen: ervaringen in de rusthuissector. Apr. Charlotte Verrue. Eenheid voor Farmaceutische Zorg Universiteit Gent

Geneesmiddelengebruik in instellingen: ervaringen in de rusthuissector. Apr. Charlotte Verrue. Eenheid voor Farmaceutische Zorg Universiteit Gent Geneesmiddelengebruik in instellingen: ervaringen in de rusthuissector Apr. Charlotte Verrue Eenheid voor Farmaceutische Zorg Universiteit Gent Donderdag 25 maart 2010 Overzicht De rol van de apotheker

Nadere informatie

Wat mag je verwachten? Geneesmiddelengebruik gerelateerd aan comorbiditeiten. Farmacokinetiek en formuleringen. Micronutriënten.

Wat mag je verwachten? Geneesmiddelengebruik gerelateerd aan comorbiditeiten. Farmacokinetiek en formuleringen. Micronutriënten. 22/1/213 Geneesmiddelengebruik bij de obese patiënt voor en na bariatrie Apr. Ina Gesquiere PhD student Promotor: Prof. Veerle Foulon Copromotors: Prof. Bart Van der Schueren en Prof. Patrick Augustijns

Nadere informatie

28/04/2010. Geneesmiddelentoediening via de voedingssonde bij geïnstitutionaliseerde kinderen. Een pilootstudie naar problemen in de leefgroep

28/04/2010. Geneesmiddelentoediening via de voedingssonde bij geïnstitutionaliseerde kinderen. Een pilootstudie naar problemen in de leefgroep Geneesmiddelentoediening via de voedingssonde bij geïnstitutionaliseerde kinderen. Een pilootstudie naar problemen in de leefgroep Charlotte Van Impe Dr. Apr. Koen Boussery Eenheid voor Farmaceutische

Nadere informatie

Geneesmiddelen in RVT s

Geneesmiddelen in RVT s Geneesmiddelen in RVT s Huidige situatie - Steeds meer ouderen in het rusthuis - Hoog geneesmiddelengebruik: gemiddeld 8 per dag Kwaliteitsverbetering en kwaliteitsbewaking worden zeer belangrijk: Kwaliteit

Nadere informatie

Verwerking van specialiteiten in de vergoedbare magistrale bereidingen Interpretatie van de reglementering

Verwerking van specialiteiten in de vergoedbare magistrale bereidingen Interpretatie van de reglementering Verwerking van specialiteiten in de vergoedbare magistrale bereidingen Interpretatie van de reglementering De doelstelling van deze nota (opgesteld in samenwerking met OPHACO) is het toelichten van de

Nadere informatie

GENERIEKE NAAM SLIKKLACHTEN SONDEVOEDING

GENERIEKE NAAM SLIKKLACHTEN SONDEVOEDING Medicatie via sonde GENERIEKE NAAM SLIKKLACHTEN SONDEVOEDING acenocoumarol acetylcysteïne bruistablet. bruistablet acetazolamide aciclovir overleg met apotheker; eventueel suspensie 40 mg/ml verkrijgbaar

Nadere informatie

VERWERKING VAN SPECIALITEITEN IN VERGOEDBARE MAGISTRALE BEREIDINGEN

VERWERKING VAN SPECIALITEITEN IN VERGOEDBARE MAGISTRALE BEREIDINGEN VERWERKING VAN SPECIALITEITEN IN VERGOEDBARE MAGISTRALE BEREIDINGEN Interpretatie van de reglementering Deze nota werd opgesteld door APB in samenwerking met Ophaco en heeft als doel het toelichten van

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS NORIT CARBOMIX, 50 g granulaat voor orale suspensie NORIT CARBOMIX, 5 g granulaat voor orale suspensie Actieve kool Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Sondevoeding in de thuissituatie

Sondevoeding in de thuissituatie Sondevoeding in de thuissituatie Dit is uw boekje betreffende enterale sondevoeding. Het bevat belangrijke informatie. Overhandig dit boekje aan uw arts en verpleegkundige opdat het geraadpleegd en vervolledigd

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS bijsluiter BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS NORIT CARBOMIX, 50 g granulaat voor orale suspensie NORIT CARBOMIX, 5 g granulaat voor orale suspensie Actieve kool Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

18/10/2014 PIJNMEDICATIE: EEN INTERACTIEVE DISCUSSIE. Apr. S. Haverhals Apr. I. Smits

18/10/2014 PIJNMEDICATIE: EEN INTERACTIEVE DISCUSSIE. Apr. S. Haverhals Apr. I. Smits 18/10/2014 PIJNMEDICATIE: EEN INTERACTIEVE DISCUSSIE Apr. S. Haverhals Apr. I. Smits 1 TEST: Waar was u het liefst op dit moment? In uw bed Op uw consultatie Thuis in volle voorbereiding voor een barbecueweekend

Nadere informatie

GERIATRISCH SYMPOSIUM

GERIATRISCH SYMPOSIUM GERIATRISCH SYMPOSIUM HET CORRECT VOORBEREIDEN EN TOEDIENEN VAN MEDICATIE BIJ OUDEREN HBO Verpleegkunde Ic Dien vzw Inleiding In het belang van de patiënt: Een correcte toediening volgens persoonlijke

Nadere informatie

Kinderen met sondevoeding

Kinderen met sondevoeding Kinderen met sondevoeding Informatie voor ouders in de thuissituatie In overleg met de behandelend arts is besloten dat uw kind sondevoeding krijgt. In dit informatieblad staat beschreven wat sondevoeding

Nadere informatie

Klinische farmacie op kindermaat. Symposium Klinische Farmacie Apr. K. Cosaert

Klinische farmacie op kindermaat. Symposium Klinische Farmacie Apr. K. Cosaert Klinische farmacie op kindermaat Symposium Klinische Farmacie 06-10-2012 Apr. K. Cosaert Klinische farmacie op kindermaat 1. Inleiding 2. Individuele klinische farmacie 3. Overkoepelende klinische farmacie

Nadere informatie

Praktijkkaart Richtlijn Neusmaagsonde

Praktijkkaart Richtlijn Neusmaagsonde Praktijkkaart Richtlijn Neusmaag Volwassenen METHODE INBRENGEN NEUSMAAGSONDE STAP 1, tref de benodigde voorbereidingen: Overleg vóór het inbrengen met de zorgvrager/ diens vertegenwoordiger(s), leg uit

Nadere informatie

MET SONDEVOEDING NAAR HUIS

MET SONDEVOEDING NAAR HUIS MET SONDEVOEDING NAAR HUIS 2017_Brochure_SondevoedingNaarHuis_16p_A5.indd 1 3/07/17 16:20 MET SONDEVOEDING NAAR HUIS 02 Voorwoord Voorwoord 03 Wat is sondevoeding? 03 Waarom sondevoeding? 04 Toedieningswegen

Nadere informatie

Subtitel voorpagina. Kinderen met sondevoeding in de thuissituatie

Subtitel voorpagina. Kinderen met sondevoeding in de thuissituatie Kinderen met sondevoeding in de thuissituatie Subtitel voorpagina Kinderen met sondevoeding in de thuissituatie 1. Inleiding 3 2. Wat is sondevoeding 3 3. Op welke zijn manieren kan sondevoeding 3 toegediend

Nadere informatie

Giotrif - Afatinib. Product Informatie Fiche. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6.

Giotrif - Afatinib. Product Informatie Fiche. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. Giotrif - Afatinib Product Informatie Fiche T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch

Nadere informatie

Praktijkkaart Richtlijn Neusmaagsonde Kinderen (tot 180 cm)

Praktijkkaart Richtlijn Neusmaagsonde Kinderen (tot 180 cm) Praktijkkaart Richtlijn Neusmaag Kinderen (tot 180 cm) METHODE INBRENGEN NEUSMAAGSONDE STAP 1, tref de benodigde voorbereidingen: Overleg, indien mogelijk, vóór het inbrengen met kind/ ouders/ vertegenwoordiger(s),

Nadere informatie

Rol van de apotheker bij het afleveren van dure en speciale geneesmiddelen. Tine Hendrickx Dag van de Ziekenhuisapotheker Affligem, 22 februari 2011

Rol van de apotheker bij het afleveren van dure en speciale geneesmiddelen. Tine Hendrickx Dag van de Ziekenhuisapotheker Affligem, 22 februari 2011 Rol van de apotheker bij het afleveren van dure en speciale geneesmiddelen Tine Hendrickx Dag van de Ziekenhuisapotheker Affligem, 22 februari 2011 ROTS: Raadpleging voor patiënten op Orale anti-tumorale

Nadere informatie

Pijn in crisis Pijnverpleegkundigen Apotheker Paul Coolen, 22 maart 13

Pijn in crisis Pijnverpleegkundigen Apotheker Paul Coolen, 22 maart 13 Pijn in crisis Pijnverpleegkundigen Aptheker Paul Clen, 22 maart 13 1 Pijn in crisis Pijnverpleegkundigen INHOUD: 1. Merken f generiek, een verstandige beslissing? 2. Bereidingen en pijnmedicatie 3. 4

Nadere informatie

GALENIEK: geneesmiddelformulering, klinische farmacologie en kinderen: omdat pediatrische formuleringen belangrijk zijn

GALENIEK: geneesmiddelformulering, klinische farmacologie en kinderen: omdat pediatrische formuleringen belangrijk zijn GALENIEK: geneesmiddelformulering, klinische farmacologie en kinderen: omdat pediatrische formuleringen belangrijk zijn Apotheek, UZ Gent Apr. Pieter De Cock 1 een DOELTREFFENDE, VEILIGE en kosteneffectieve

Nadere informatie

Handboek Enteralia VU medisch centrum

Handboek Enteralia VU medisch centrum Handboek Enteralia VU medisch centrum Inleiding Voorwoord Het komt in het ziekenhuis regelmatig voor dat patiënten door slikklachten of door aanwezigheid van een sonde orale medicatie (enteralia) niet

Nadere informatie

Optimale farmaceutische zorg voor patienten met M.Parkinson. Wereld Parkinsondag 2015 Nieuwegein

Optimale farmaceutische zorg voor patienten met M.Parkinson. Wereld Parkinsondag 2015 Nieuwegein Optimale farmaceutische zorg voor patienten met M.Parkinson Wereld Parkinsondag 2015 Nieuwegein Een praktijkvoorbeeld Patient gebruikt Sinemet 125 mg 4dd 1 Wordt opgenomen in ziekenhuis: Levodopa/carbidopa

Nadere informatie

Casus geriatrie. Symposium klinische farmacie 06 oktober Veerle Grootaert

Casus geriatrie. Symposium klinische farmacie 06 oktober Veerle Grootaert Casus geriatrie Symposium klinische farmacie 06 oktober 2012 Veerle Grootaert VG: permanente VKF, TIA, syst. Hartfalen, Dementie (MMSE = 15/30) RVO op geriatrie: val met rugpijn ontregelde INR =7 hartslag

Nadere informatie

Handboek Enteralia VU medisch centrum

Handboek Enteralia VU medisch centrum Handboek Enteralia VU medisch centrum Inleiding Voorwoord Het komt in het ziekenhuis regelmatig voor dat patiënten door slikklachten of door aanwezigheid van een sonde orale medicatie (enteralia) niet

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Sondevoeding

Ziekenhuizen. Sondevoeding Ziekenhuizen Sondevoeding Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: september 2007 Revisie: september 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Sutent SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Sutent SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Sutent Patiënteninformatie doelgerichte therapie In het kader van uw behandeling voor gevorderde niercelkanker heeft uw arts het geneesmiddel Sutent

Nadere informatie

Algemene vaststellingen

Algemene vaststellingen De ziekte van Parkinson : Een hersenziekte? Prof.Dr.P.Santens Bewegingsstoornissen Neurologie UZ Gent Algemene vaststellingen Prevalente ziekte : 30000 Belgen, 1% van 65-plussers Kennis van de ziekte en

Nadere informatie

PEG-katheter (maagsonde) Sophia Kinderziekenhuis

PEG-katheter (maagsonde) Sophia Kinderziekenhuis PEG-katheter (maagsonde) Sophia Kinderziekenhuis Uw kind krijgt een maagsonde, de Percutane Endoscopische Gastrostomie of PEG-katheter. Deze katheter wordt gebruikt om voeding toe te dienen. Voordat uw

Nadere informatie

Medicatiebeleid in WZC

Medicatiebeleid in WZC Medicatiebeleid in WZC Keynote speaker: Dr. Lore De Raeve Competentiepool Ouderenzorg Algemene Pharmaceutische Bond (APB) Deskundige Gezondheidsbeleid en Ouderenzorg Koninklijk Limburgs Apothekers Verbond

Nadere informatie

B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X

B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X abacavir iagen rizivir ivexa 300 mg acamprosaat ampral 333 mg acarbose lucobay 50; 100 mg acebutolol 200; 400 mg aceclofenac iofenac 100 mg acenocoumarol 1 mg ablet omhuld. ag niet fijngemalen worden.

Nadere informatie

Medicatietoediening. Focus op oraal toegediende geneesmiddelen Tips & Tricks

Medicatietoediening. Focus op oraal toegediende geneesmiddelen Tips & Tricks Medicatietoediening Focus op oraal toegediende geneesmiddelen Tips & Tricks 30.05.17 Isabel Spriet Ziekenhuisapotheek UZ Leuven & Dpt Farmaceutische en Farmacologische Wetenschappen, KU Leuven Correcte

Nadere informatie

info voor de ouders man, vrouw en kind Naar huis met een gastrostomie

info voor de ouders man, vrouw en kind Naar huis met een gastrostomie info voor de ouders man, vrouw en kind Naar huis met een gastrostomie Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Waarom een gastrostomie?... 04 03 Wat is een gastrostomie?... 04 04 Verzorging... 04 05 Mogelijke problemen...

Nadere informatie

Medicatie na een gastric bypass. Informatiebrochure

Medicatie na een gastric bypass. Informatiebrochure Medicatie na een gastric bypass Informatiebrochure Inhoud Inleiding 3 1 Medicatie met vertraagde werking 3 2 Grootte van de pil 4 3 Pijnstillers 5 4 Vitamines 6 5 Contraceptie 6 2 Medicatie na een gastric

Nadere informatie

GENERIEKEN: altijd uitwisselbaar?

GENERIEKEN: altijd uitwisselbaar? GENERIEKEN: altijd uitwisselbaar? Prof. Dr. Alain Dupont Klinische Farmacologie en Farmacotherapie UZ Brussel 08/06/16 1 DE HUISARTS Structuur van de prijs van een geneesmiddel Publieksprijs Taksen en

Nadere informatie

Register van geneesmiddelen

Register van geneesmiddelen VWS Register van geneesmiddelen Parallelimport Lijst 646b Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen heeft de volgende parallel geïmporteerde en identieke geneesmiddelen in het register ingeschreven

Nadere informatie

RECENTE INFORMATIE. WIJZIGINGEN AAN HET GECOMMENTARIEERD GENEESMIDDELENREPERTORIUM (december 2013)

RECENTE INFORMATIE. WIJZIGINGEN AAN HET GECOMMENTARIEERD GENEESMIDDELENREPERTORIUM (december 2013) RECENTE INFORMATIE WIJZIGINGEN AAN HET GECOMMENTARIEERD GENEESMIDDELENREPERTORIUM (december 2013) : geneesmiddel onder aanvullende monitoring, waarvoor het melden van ongewenste effecten aan het Belgisch

Nadere informatie

Naar huis met een gastrostomie

Naar huis met een gastrostomie man, vrouw en kind info voor patiënten en ouders Naar huis met een gastrostomie Wat nu? UZ Gent, Pediatrie Waarom een gastrostomie? Omdat sommige zieke kinderen er niet in slagen om langs de mond voldoende

Nadere informatie

SIROXYL 250 MG/5 ML SIROOP SIROXYL 1500 MG GRANULAAT SIROXYL ZONDER SUIKER VOOR VOLWASSENEN 750 MG/15 ML DRANK SIROXYL KINDEREN 100 MG/5 ML SIROOP

SIROXYL 250 MG/5 ML SIROOP SIROXYL 1500 MG GRANULAAT SIROXYL ZONDER SUIKER VOOR VOLWASSENEN 750 MG/15 ML DRANK SIROXYL KINDEREN 100 MG/5 ML SIROOP Pagina 1 van 6 SIROXYL 250 MG/5 ML SIROOP SIROXYL 1500 MG GRANULAAT SIROXYL ZONDER SUIKER VOOR VOLWASSENEN 750 MG/15 ML DRANK SIROXYL KINDEREN 100 MG/5 ML SIROOP Carbocisteïne Lees goed de hele bijsluiter,

Nadere informatie

BIJSLUITER. FENOBARBITAL 4 mg/ml drank met acetem

BIJSLUITER. FENOBARBITAL 4 mg/ml drank met acetem BIJSLUITER FENOBARBITAL 4 mg/ml drank met acetem Dit geneesmiddel is specifiek voor kinderen jonger dan 12 jaar ontwikkeld en daar is de tekst van de bijsluiter op aangepast. Lees de hele bijsluiter goed

Nadere informatie

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Beroepstaak D Verpleegtechnische vaardigheden en voorbehouden handelingen Crebo 95520 BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Bijlage 01 Overzicht verpleegtechnische en voorbehouden handelingen, die

Nadere informatie

Inhoud Toedieningswegen en toedieningsvormen Inleiding Toedieningswegen Orale toedieningsvormen Toedieningsvormen voor neus, oor, mond en oog

Inhoud Toedieningswegen en toedieningsvormen Inleiding  Toedieningswegen  Orale toedieningsvormen  Toedieningsvormen voor neus, oor, mond en oog VII 1 Toedieningswegen en toedieningsvormen..................................... 1 1.1 Inleiding............................................................................ 3 1.2 Toedieningswegen..................................................................

Nadere informatie

4. Magistrale bereidingen. Inleiding. SUGGESTIEvragen

4. Magistrale bereidingen. Inleiding. SUGGESTIEvragen 4. Magistrale bereidingen Inleiding Magistrale bereidingen hebben nog steeds een meerwaarde, ondanks de massale groei van farmaceutische specialiteiten. Het voordeel van magistrale bereidingen is dat ze

Nadere informatie

De juiste en verantwoorde voedingsondersteuning voor elke cliënt SONDEVOEDING TOEDIENING PRAKTISCHE TIPS

De juiste en verantwoorde voedingsondersteuning voor elke cliënt SONDEVOEDING TOEDIENING PRAKTISCHE TIPS De juiste en verantwoorde voedingsondersteuning voor elke cliënt SONDEVOEDING TOEDIENING PRAKTISCHE TIPS 3 Inhoud Ondervoeding Wat is ondervoeding? Oorzaken van ondervoeding Gevolgen van ondervoeding Sondevoeding

Nadere informatie

Standpunt overheid (Apr. A. Bourda) VOS & SUBSTITUTIE

Standpunt overheid (Apr. A. Bourda) VOS & SUBSTITUTIE Standpunt overheid (Apr. A. Bourda) VOS & SUBSTITUTIE KB van 10/08/2005 houdende vaststelling van de modaliteiten inzake het voorschrift voor menselijk gebruik: naam geneesmiddel Fantasiebenaming Wetenschappelijke

Nadere informatie

Exocriene pancreasinsufficiëntie

Exocriene pancreasinsufficiëntie Geen belangenverstrengeling Exocriene pancreasinsufficiëntie Annemarie Roele Verpleegkundig specialist HPB MDL scholing 27-03-2017 Inhoud Casuïstiek Exocriene pancreasinsufficiëntie Oorzaak Symptomen Gevolgen

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Iressa SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Iressa SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Iressa Patiënteninformatie doelgerichte therapie In het kader van de behandeling tegen longkanker heeft uw arts een behandeling met Iressa voorgeschreven.

Nadere informatie

1. WAT IS BISOLVON 0,2 % VERNEVELOPLOSSING EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT?

1. WAT IS BISOLVON 0,2 % VERNEVELOPLOSSING EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT? BIJSLUITER BISOLVON 0,2% VERNEVELOPLOSSING BPI 0052-02 + PRAC Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Dit geneesmiddel is zonder voorschrift verkrijgbaar.

Nadere informatie

MOTILIUM 10 mg filmomhulde tabletten (12,72 mg domperidonemaleaat = 10 mg

MOTILIUM 10 mg filmomhulde tabletten (12,72 mg domperidonemaleaat = 10 mg Bijsluiter voor het publiek MOTILIUM Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Dit geneesmiddel is vrij verkrijgbaar. Desalniettemin dient u MOTILIUM zorgvuldig

Nadere informatie

MOTILIUM 1 mg/ml suspensie voor oraal gebruik volwassenen

MOTILIUM 1 mg/ml suspensie voor oraal gebruik volwassenen Bijsluiter voor het publiek MOTILIUM Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Dit geneesmiddel is vrij verkrijgbaar. Desalniettemin dient u MOTILIUM zorgvuldig

Nadere informatie

Wat is sondevoeding? Sondevoeding is een vorm van vloeibare voeding die via een slangetje rechtstreeks naar de maag of de darmen toe gaat.

Wat is sondevoeding? Sondevoeding is een vorm van vloeibare voeding die via een slangetje rechtstreeks naar de maag of de darmen toe gaat. Sondevoeding Wat is sondevoeding? Sondevoeding is een vorm van vloeibare voeding die via een slangetje rechtstreeks naar de maag of de darmen toe gaat. Waarom krijgt een kind sondevoeding? Kinderen krijgen

Nadere informatie

SONDEVOEDING. Vlaamse Pediatrische Diëtisten. Werkgroep Voeding van de Vlaamse Vereniging voor Kindergeneeskunde VVK

SONDEVOEDING. Vlaamse Pediatrische Diëtisten. Werkgroep Voeding van de Vlaamse Vereniging voor Kindergeneeskunde VVK SONDEVOEDING Vlaamse Pediatrische Diëtisten Werkgroep Voeding van de Vlaamse Vereniging voor Kindergeneeskunde VVK Dieetafdeling 2008 INHOUDSTABEL 1. Inleiding en definitie 2. Verklarende woordenlijst

Nadere informatie

Tioguanine (Lanvis) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa)

Tioguanine (Lanvis) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Tioguanine (Lanvis) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Uw behandelend arts heeft met u ge sproken over het gebruik van tioguanine (Lanvis). In deze folder krijgt u informatie

Nadere informatie

BIJSLUITER. LIDOCAINE HCl 2% orale gel

BIJSLUITER. LIDOCAINE HCl 2% orale gel BIJSLUITER LIDOCAINE HCl 2% orale gel Lees de hele bijsluiter goed voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Afinitor SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Afinitor SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Afinitor Patiënteninformatie doelgerichte therapie In het kader van uw behandeling voor nierkanker heeft uw arts het geneesmiddel Afinitor voorgeschreven.

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Tyverb SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Tyverb SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Tyverb Patiënteninformatie doelgerichte therapie Dosis en toediening Tyverb is beschikbaar in tabletten van 250 mg. De aanbevolen dosis volgens voorschrift

Nadere informatie

Dr. Vanclooster ( Huisarts )

Dr. Vanclooster ( Huisarts ) CASUS COPD Dr. Vanclooster ( Huisarts ) Dr. Tits ( Pneumoloog) Niet-medische context Man 86 jaar Gehuwd (echtgenote is nog goed) 7 gehuwde kinderen (erg betrokken) Medische voorgeschiedenis CARA patiënt,

Nadere informatie

Lynparza - Olaparib. Product Informatie Fiche. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6.

Lynparza - Olaparib. Product Informatie Fiche. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. Lynparza - Olaparib Product Informatie Fiche T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch

Nadere informatie

Medicatie review bij ouderen. Studiedag Geriatrie Dinsdag 30 mei 2017 Apr. Lorenz Van der Linden Ziekenhuisapotheek UZ Leuven

Medicatie review bij ouderen. Studiedag Geriatrie Dinsdag 30 mei 2017 Apr. Lorenz Van der Linden Ziekenhuisapotheek UZ Leuven Medicatie review bij ouderen Studiedag Geriatrie Dinsdag 30 mei 2017 Apr. Lorenz Van der Linden Ziekenhuisapotheek UZ Leuven GER cijfers GER: 95-100%: 5 geneesmiddelen 55-60%: 10 geneesmiddelen Ooit geïndiceerd

Nadere informatie

Verpleegkundige aandachtspunten bij een parkinsonpatiënt. Delaere Griet

Verpleegkundige aandachtspunten bij een parkinsonpatiënt. Delaere Griet Verpleegkundige aandachtspunten bij een parkinsonpatiënt Delaere Griet Verpleegkundige aandachtspunten inhoud: 1. Medicatie 2. Mobiliteit 3. Voeding 4. Uitscheiding 5. Slaappatroon 6. Psychische en cognitieve

Nadere informatie

Verdovende middelen gebruikt voor pijnbestrijding Versie 4.3

Verdovende middelen gebruikt voor pijnbestrijding Versie 4.3 Verdovende middelen gebruikt voor pijnbestrijding Versie 4.3 Strategie om de verpakkingsgrootten of de verpakkingsvorm beschikbaar in voor het publiek opengestelde apotheken te beperken 1. Inleiding Het

Nadere informatie

Farmacotherapeutische toelichting Pijnbestrijding gaat in het algemeen volgens het WHO-stappenplan.

Farmacotherapeutische toelichting Pijnbestrijding gaat in het algemeen volgens het WHO-stappenplan. 1 Pijn 1.1 Pijnbehandeling algemeen Pijn vermindert veelal door behandeling van de onderliggende aandoening. Ondersteuning met analgetica zal niettemin vaak nodig zijn. Bij een aantal aandoeningen is symptomatische

Nadere informatie

Farmacologische behandeling van doorbraakpijn

Farmacologische behandeling van doorbraakpijn Farmacologische behandeling van doorbraakpijn M.M.P.M. Jansen, ziekenhuisapotheker klinisch farmacoloog Ede, 19 november 2014 Inhoud Farmacologische behandeling van doorbraakpijn Focus op snelwerkende

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum Groningen. Longziekten. Longtransplantatie. Patiëntenlogboek

Universitair Medisch Centrum Groningen. Longziekten. Longtransplantatie. Patiëntenlogboek Universitair Medisch Centrum Groningen Longziekten Longtransplantatie Patiëntenlogboek 1 Zelfcontroles na transplantatie In dit patiëntenlogboek kunt u uw controles van longfunctie, temperat en gewicht

Nadere informatie

Siroxyl 250 mg/5 ml siroop Siroxyl 1500 mg granulaat Siroxyl zonder suiker voor volwassenen 750 mg/15 ml drank Siroxyl kinderen 100 mg/5 ml siroop

Siroxyl 250 mg/5 ml siroop Siroxyl 1500 mg granulaat Siroxyl zonder suiker voor volwassenen 750 mg/15 ml drank Siroxyl kinderen 100 mg/5 ml siroop NAT-H-4098-01-04-R-10 Roundup Pagina 1 van 5 Siroxyl 250 mg/5 ml siroop Siroxyl 1500 mg granulaat Siroxyl zonder suiker voor volwassenen 750 mg/15 ml drank Siroxyl kinderen 100 mg/5 ml siroop Carbocisteïne

Nadere informatie

MOTILIUM 1 mg/ml suspensie voor oraal gebruik pediatrie

MOTILIUM 1 mg/ml suspensie voor oraal gebruik pediatrie Bijsluiter voor het publiek MOTILIUM Lees de hele bijsluiter aandachtig door alvorens dit geneesmiddel in te nemen. Bewaar deze bijsluiter, misschien heeft u hem nog een keer nodig. Raadpleeg uw arts of

Nadere informatie

PATIËNTENBROCHURE. Imbruvica therapie

PATIËNTENBROCHURE. Imbruvica therapie PATIËNTENBROCHURE Imbruvica therapie Hoe werkt Imbruvica? Imbruvica bevat de werkzame stof ibrutinib en is een geneesmiddel in capsulevorm. Het behoort tot een klasse van geneesmiddelen met de naam proteïnekinaseremmers.

Nadere informatie

Neemt u trouw uw medicatie in? Josbert Keller, MDL arts Judith Schornagel, ziekenhuisapotheker 21 februari 2012

Neemt u trouw uw medicatie in? Josbert Keller, MDL arts Judith Schornagel, ziekenhuisapotheker 21 februari 2012 Neemt u trouw uw medicatie in? Josbert Keller, MDL arts Judith Schornagel, ziekenhuisapotheker 21 februari 2012 Patient, 26 jaar Sinds 2006 colitis ulcerosa, milde vorm Werkt 6 dagen in de week als heftruckchauffeur

Nadere informatie

Pediatric legislation (FDA, EMA, WHO) Conflict of interest. Kindertoedieningsvormen

Pediatric legislation (FDA, EMA, WHO) Conflict of interest. Kindertoedieningsvormen Conflict of interest Nothing to declare 2011-2016 ZON MW subsidie mbt ontwikkeling kinderformuleringen Kindertoedieningsvormen Lidwien Hanff Ziekenhuisapotheker/klinisch farmacoloog Erasmus MC-Sophia Kinderziekenhuis

Nadere informatie

Klinische farmacie in UZGent: Wie zijn we en wat doen we?

Klinische farmacie in UZGent: Wie zijn we en wat doen we? Klinische farmacie in UZGent: Wie zijn we en wat doen we? Prof. dr. apr. Annemie Somers Adjunct-hoofdapotheker farmaceutische zorg Lentesymposium klinische farmacie 21 mei 2015 2015 Universitair Ziekenhuis

Nadere informatie

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Beroepstaak D Verpleegtechnische vaardigheden en voorbehouden handelingen Crebo 95520 BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Bijlage 01 Overzicht verpleegtechnische en voorbehouden handelingen, die

Nadere informatie

Farmacotherapeutische toelichting Pijnbestrijding gaat in het algemeen volgens het WHO-stappenplan.

Farmacotherapeutische toelichting Pijnbestrijding gaat in het algemeen volgens het WHO-stappenplan. 1 Pijn 1.1 Pijnbehandeling algemeen Pijn vermindert veelal door behandeling van de onderliggende aandoening. Ondersteuning met analgetica zal niettemin vaak nodig zijn. Bij een aantal aandoeningen is symptomatische

Nadere informatie

Printscreen van het CMR formulier (weergave zonder uitklapmenu's)

Printscreen van het CMR formulier (weergave zonder uitklapmenu's) Printscreen van het CMR formulier (weergave zonder uitklapmenu's) Subcategorieën Foutenclassificatie (uitklapmenu in het formulier) Voorschrijffout Administratieve en procedurele fout bij het voorschrijven

Nadere informatie

Ambulante intraveneuze antimicrobiële therapie OPAT (Outpatient Parenteral Antimicrobial Therapy)

Ambulante intraveneuze antimicrobiële therapie OPAT (Outpatient Parenteral Antimicrobial Therapy) Ambulante intraveneuze antimicrobiële therapie OPAT (Outpatient Parenteral Antimicrobial Therapy) Praktische toepassing Apr. Tine Ravelingien Ziekenhuisapotheker UZ Gent In samenwerking met prof. dr. Dirk

Nadere informatie

Post-exposure-profylaxe voor hiv

Post-exposure-profylaxe voor hiv Post-exposure-profylaxe voor hiv informatie voor patiënten INLEIDING 3 WAAROM PEP? 4 WELKE MEDICATIE MOET IK INNEMEN EN OP WELKE TIJDSTIPPEN? 4 AANDACHTSPUNTEN 6 VOORZORGSMAATREGELEN 8 OPVOLGING 8 MEDICATIEKOSTEN

Nadere informatie

Sondevoeding toedienen via PEG-sonde, per portie

Sondevoeding toedienen via PEG-sonde, per portie 1 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0 Opdrachtformulier Sondevoeding toedienen via PEG-sonde, per portie Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek

Nadere informatie

PROBLEMATIEK OMTRENT GENEESMIDDELTOEDIENING VIA SONDE BIJ GEÏNSTITUTIONALISEERDE KINDEREN

PROBLEMATIEK OMTRENT GENEESMIDDELTOEDIENING VIA SONDE BIJ GEÏNSTITUTIONALISEERDE KINDEREN UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT FARMACEUTISCHE WETENSCHAPPEN Vakgroep Bioanalyse Laboratorium voor Medische Biochemie en Klinische Analyse Academiejaar 2008-2009 PROBLEMATIEK OMTRENT GENEESMIDDELTOEDIENING

Nadere informatie

Pijnbehandeling na een chirurgische ingreep

Pijnbehandeling na een chirurgische ingreep Pijnbehandeling na een chirurgische ingreep informatie voor patiënten INLEIDING Deze brochure bevat informatie over de pijnbehandeling die wordt opgestart na een chirurgische ingreep. Zowel de pijnstilling

Nadere informatie

Sondevoeding Radboud universitair medisch centrum

Sondevoeding Radboud universitair medisch centrum Sondevoeding Inhoud Inleiding 3 Wat is sondevoeding? 3 Waarom sondevoeding? 3 Toedieningswegen 3 Hygiëne 4 Verzorging van mond en gebit 5 Toedieningsvormen 5 Mobiliteit 5 Aan- en afkoppelen en verwisselen

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Acetylcysteine EG 200 mg, capsules acetylcysteïne

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Acetylcysteine EG 200 mg, capsules acetylcysteïne BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Acetylcysteine EG 200 mg, capsules acetylcysteïne Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie in voor

Nadere informatie

Geneesmiddeleninteracties en ROTS

Geneesmiddeleninteracties en ROTS Geneesmiddeleninteracties en ROTS Dr.Stefanie De Waele Medische Oncologie ROTS Wat is ROTS Raadpleging voor patiënten op Orale anti-tumorale Therapie Sint-Lucas ROTS concept Patiënt Huisarts Apotheker

Nadere informatie

Reglement farmaceutische zorg Univé

Reglement farmaceutische zorg Univé Reglement farmaceutische zorg Univé geldend vanaf 1 januari 2010 2 REGLEMENT FARMACEUTISCHE ZORG UNIVÉ 2010 Inhoudsopgave Artikel 1. Algemeen 3 Artikel 2. Verzekerde zorg 3 Artikel 3. Aanwijzing geneesmiddelen

Nadere informatie

info voor de ouders man, vrouw en kind Plaatsing van een neus-maagsonde bij baby s

info voor de ouders man, vrouw en kind Plaatsing van een neus-maagsonde bij baby s info voor de ouders man, vrouw en kind Plaatsing van een neus-maagsonde bij baby s Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een neus-maagsonde?... 04 03 Plaatsing van de neus-maagsonde... 05 04 Sondevoeding...

Nadere informatie

* Deze brochure is enkel bedoeld voor de behandeling van pijn en koorts bij volwassenen. Dafalgan is een geneesmiddel, geen langdurig gebruik zonder

* Deze brochure is enkel bedoeld voor de behandeling van pijn en koorts bij volwassenen. Dafalgan is een geneesmiddel, geen langdurig gebruik zonder * Deze brochure is enkel bedoeld voor de behandeling van pijn en koorts bij volwassenen. Dafalgan is een geneesmiddel, geen langdurig gebruik zonder medisch advies. Pijn, wat betekent dat? De pijn begrijpen

Nadere informatie

Antibiotica na een chirurgische ingreep. informatie voor patiënten

Antibiotica na een chirurgische ingreep. informatie voor patiënten Antibiotica na een chirurgische ingreep informatie voor patiënten INLEIDING Het is mogelijk dat u tijdens uw verblijf op de dienst traumatologie antibiotica kreeg toegediend. U zult dit geneesmiddel waarschijnlijk

Nadere informatie

Bijlage II. Wetenschappelijke conclusies en redenen voor weigering

Bijlage II. Wetenschappelijke conclusies en redenen voor weigering Bijlage II Wetenschappelijke conclusies en redenen voor weigering 4 Wetenschappelijke conclusies Algehele samenvatting van de wetenschappelijke beoordeling van Levothyroxine Alapis en verwante namen (zie

Nadere informatie

Inhoudstabel. 09-63504-00-B-sondevoeding.indd 2 26-02-2009 10:41:20

Inhoudstabel. 09-63504-00-B-sondevoeding.indd 2 26-02-2009 10:41:20 Inhoudstabel 1. Inleiding en definitie 2. Verklarende woordenlijst 3. Soorten sondes 4. Plaatsen en verzorgen van de sonde a. Nasogastrische sonde b. Nasoduodenale sonde c. Percutane endoscopische gastrostomie

Nadere informatie

Mijn kind heeft diarree

Mijn kind heeft diarree Mijn kind heeft diarree Beste ouders, Uw kind heeft diarree. In deze brochure vindt u een antwoord op de meeste vragen en ook praktische tips, opdat dit tijdelijk ongemak u geen onnodige hoofdbrekens zou

Nadere informatie