Herstructurering. Aandacht schenken aan welzijn tijdens herstructurering en organisatieverandering

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Herstructurering. Aandacht schenken aan welzijn tijdens herstructurering en organisatieverandering"

Transcriptie

1 WG Herstructurering Aandacht schenken aan welzijn tijdens herstructurering en organisatieverandering

2 Veranderingen horen bij het leven Veranderingen horen bij het leven. Ook de bedrijfswereld is onderhevig aan veranderingen. Herstructurering en grote organisatieveranderingen komen frequent voor. In deze brochure buigen we ons over de onlosmakelijke band tussen welzijn en herstructurering. De verwaarlozing van het thema welzijn in herstructureringsprocessen schaadt immers het welzijn van de medewerkers, de onderneming en de maatschappij. Deze brochure tracht beknopt weer te geven wat we precies verstaan onder herstructureringsprocessen, in welke mate ze het welzijn beïnvloeden en wat kan gedaan worden om de negatieve impact te verkleinen. De troeven van de Groep IDEWE als Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk in herstructureringsprocessen worden opgesomd alsook ons aanbod op dit gebied. 2

3 Wat is herstructurering en organisatieverandering? We hanteren een ruime definitie van herstructurering en organisatieverandering (Bron Hires 2009). Ondernemingen in herstructurering zijn ondernemingen die: 99verhuizen naar binnen- en/of buitenland 99activiteiten overhevelen naar een andere onderneming 99activiteiten stopzetten om economische redenen 99fusioneren 99grote interne wijzigingen doorvoeren 99een uitbreiding van activiteiten doen 99organisatorisch opsplitsen. Herstructurering is geen randverschijnsel De Federale Overheidsdienst voor Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (FOD- WASO) schat dat ongeveer 50 % van de Belgische ondernemingen één of andere vorm van herstructurering doorvoeren. Dit cijfer zal in de toekomst nog toenemen onder invloed van de globalisering van de arbeid. Dit betekent concreet dat de meerderheid van de werknemers gedurende hun leven, misschien zelfs verschillende keren, zullen worden geconfronteerd met herstructurering. Herstructureringen zijn geen randverschijnsel. 3

4 De impact van herstructurering op het welzijn Economische en organisatorische redenen bepalen veelal de keuze tot herstructurering. Herstructureringsprocessen leiden echter ook tot 99jobonzekerheid (reëel en gepercipieerd, verlies van werk, veranderende taakinhoud, wijzigende arbeidsrelaties,...) 99verhoogde werkdruk 99vermindering van controlemogelijkheden (de beheersbaarheid van de arbeid) 99rolconflicten (onduidelijkheden inzake verantwoordelijkheden en taken). Deze gevolgen hebben een bewezen negatieve impact op de gezondheid en het welzijn van medewerkers én de onderneming, en bij uitbreiding ook op de maatschappij. De gezondheid van medewerkers Er is een duidelijk oorzakelijk verband tussen herstructurering en hart- en vaatziekten enerzijds en tussen herstructurering en spier- en gewrichtsaandoeningen (musculoskeletale aandoeningen) anderzijds, met een verhoogde mortaliteit tot gevolg. Ook klachten over stress en angsten, depressie, slaapproblemen en burn-out nemen toe. Mannelijke werknemers hebben een verhoogde kans op zelfdoding en alcoholisme. Het algemeen psychisch welbevinden neemt af. Deze impact doet zich zowel voor bij de werknemers die de onderneming verlaten, als bij de blijvers en het middenkader (die de herstructurering moet operationaliseren). 4

5 Het welzijn van de onderneming Herstructurering heeft negatieve gevolgen op bedrijfsprocessen. Zo is vastgesteld dat herstructurering een productieverlaging veroorzaakt. Bij medewerkers wordt een verlaagde jobtevredenheid, een lagere motivatie, en een lagere bedrijfsbinding vastgesteld. Tevens is er een verhoogd risico op arbeidsongevallen en ongewenst grensoverschrijdend gedrag. Bovendien installeren herstructureringen een negatief innovatief klimaat en een klaagcultuur. Indien deze impact wordt genegeerd, wordt het welslagen van de herstructurering op zich gehypothekeerd waardoor er herstructureringsspiralen ontstaan. Gevolgen buiten de onderneming De negatieve gevolgen beperken zich niet tot de onderneming maar reiken ook tot het gezinsleven van de medewerkers (bijvoorbeeld gespannen gezinsrelaties), het sociale netwerk van de medewerkers (bijvoorbeeld meer sociale isolatie) en de buurt (door de regionale inbedding van de onderneming). Tenslotte is er ook een negatieve impact op de maatschappij. De werkloosheid neemt toe en de employability (de beschikbaarheid van mensen op de arbeidsmarkt) neemt af doordat mensen zich soms niet meer (opnieuw) willen of kunnen engageren om aan het werk te gaan. 5

6 Oproep tot sociaal verantwoord herstructureren Het spreekt voor zich dat een algemeen geldend recept voor een sociaal verantwoorde herstructurering niet bestaat. Een aanpak op maat is noodzakelijk voor elke onderneming. Toch geven we enkele inzichten weer ter inspiratie: 99Basisprincipes van sociaal verantwoord herstructureren 99Specifieke aandachtspunten tijdens bepaalde fases van de herstructurering 99Verantwoordelijkheden van de verschillende actoren 99Stappenplan voor een beleid rond welzijn en herstructurering Basisprincipes van sociaal verantwoord herstructureren Principe 1: Welzijn is even belangrijk als de economische en organisatorische processen Die overtuiging moet aanwezig zijn en/of geïnstalleerd worden bij alle relevante actoren van de herstructurering: de aandeelhouders, de leidinggevenden, de ondernemingsraad, het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk, de hiërarchische lijn, de Interne Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk en de medewerkers. De aandacht voor het welzijn in alle fases van de herstructurering biedt een meerwaarde. Het welzijn van de onderneming wordt positief beïnvloed, en dus ook het (economisch) welslagen van de herstructurering. Het volgend model illustreert deze denkwijze. 6

7 Organisatorische factoren Individuele effecten Organisatorische welzijns effecten Dimensies van verandering x Gewijzigde taakinhoud x Andere teams x Verhoogde werkdruk xpersoneelsvermindering x Veranderende flexibiliteit x Onzekere periodes Rechtvaardigheid van de verandering Motivering: preventie van crisis of winst op korte termijn? Individuele psychologische effecten x Gevoel van jobonzekerheid x Gevoel van onrecht x Lagere bedrijfsbinding x Verminderde motivatie xrolonduidelijkheid x Verminderde regelruimte Individuele gezondheidseffecten x Stress en burn-out xslaapstoornissen x Wijzigingen in gezondheidsgerelateerd gedrag: medicatie en alcoholgebruik, ongezonde voeding, weinig sportbeoefening x Meer kans op arbeids ongevallen en arbeidsgerelateerde ziekten x Muscusloskeletaire en cardiovasculaire aandoeningen xabsenteïsme xpresenteïsme x Negatief imago xpersoneelsverloop x Ongewenst grensoverschrijdend gedrag op het werk x Negatieve werksfeer x Verminderde productiviteit x Verminderde kwaliteit van de producten x Meer ziekteverzuim x Weinig attractieve onderneming voor aanwervingen Procedures van verandering x Kwaliteit van de communicatie x Inspraak bij beslissingen x Gelijke verdeling van de middelen en inspanningen van de veranderingen Bron: Hires 7

8 Principe 2: Welzijnsbevorderende veranderingen doorvoeren We denken hier aan: inspraak voor medewerkers waar mogelijk, een duidelijke communicatie en beslissingen nemen die niet indruisen tegen rechtvaardigheidsprincipes. Verder gaat het ook over het versterken van de vaardigheden van de leidinggevenden. Principe 3: Focus op welzijn optimaliseert de verstandhouding tussen alle (sociale) actoren Welzijn is immers een gedeelde doelstelling van de leidinggevenden, het middenkader, de ondernemingsraad, het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk, de hiërarchische lijn en de medewerkers. Specifieke aandachtspunten tijdens bepaalde fases van de herstructurering Voor de officiële mededeling Beschikken over een lang durige visie betreffende de competenties en vaardigheden Verhogen inzetbaarheid medewerkers Promoten van gezondheidsbevorderend gedrag en uitstippelen van actief welzijnsbeleid Zorgvuldig communiceren Zo kan het personeels- en opleidingsbeleid worden geoptimaliseerd. Bijvoorbeeld door xfunctieverrijking xgoed opleidingsbeleid x jobrotatie xmedewerkers constructief leren omgaan met veranderingen xaandacht voor kwetsbare medewerkers. Deze maatregelen zijn ook gunstig voor individuele medewerkers en verhogen hun employability (= inzetbaarheid op de arbeidsmarkt). Bijvoorbeeld door xaandacht voor gezonde voeding en beweging xrook- en alcoholbeleid xscreenen van toekomstige (psychosociale) risico s en actieplan opstellen. Geruchtenmolen zo veel mogelijk stoppen. 8

9 Tijdens de herstructurering Perceptie van rechtvaardigheid stimuleren Communicatieplan opstellen Inspraak geven aan medewerkers Hiërarchische lijn ondersteunen Individuele en collectieve ondersteuningsprogramma s opzetten Verhoogde aandacht hebben voor gezondheid/welzijn Bijvoorbeeld door xformele en transparante procedures bij ontslag en mutatie xaanbieden van outplacement xconstructief overleg met sociale partners. Voor een duidelijke en ondubbelzinnige communicatie met alle actoren. Bij de operationele uitwerking van de herstructurering. Bijvoorbeeld bij x slechtnieuwsgesprekken xopvangen en ter sprake brengen van stress-signalen xomgaan met weerstand xbegeleiden van veranderingen met inspraak. Extra aandacht voor de informatiedoorstroming naar de hiërarchische lijn is vereist. Bijvoorbeeld door xoprichten van informatie- en adviespunt xcoaching en opvang van medewerkers. Bijvoorbeeld door xbewaken van gezondheidstoestand door arbeidsgeneesheer xbevorderen toegankelijkheid vertrouwenspersoon, preventieadviseur psychosociale, arbeidsgeneesheer. Na de herstructurering Evalueren herstructurering Herstellen motivatie medewerkers Aandacht hebben voor bedrijfscultuur Waakzaam zijn voor gezondheid/welzijn In kaart brengen psychosociale belasting Mogelijke aandachtspunten zijn xtaakinhoud xafstemmen taken xprioriteiten xsamenwerking + communicatie in en tussen afdelingen. Alert zijn voor signalen van demotivatie, opvang en opvolging van medewerkers. Alert zijn voor signalen van negativisme, presenteïsme en absenteïsme. Door periodiek gezondheidstoezicht van de arbeidsgeneesheer. Door risicoanalyse + actieplan op te nemen in globaal preventieplan en jaaractieplannen. 9

10 Verantwoordelijkheden van de verschillende actoren Werkgever Hiërarchische lijn Werknemer Interne Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk Arbeidsgeneesheer Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk Zorgt voor integratie van welzijn en gezondheid in herstructureringsbeleid. Is verantwoordelijk voor uitvoering in de praktijk. Specifieke competenties zijn noodzakelijk! Zorgt voor eigen welzijn en levert inspanningen voor zijn employability. Alle actoren bijstaan in de uitwerking, programmatie, uitvoering en evaluatie van het welzijnsbeleid inzake herstructurering. Werkt samen met de Interne Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk. Verstrekt nuttige informatie en geeft advies. Praktische hulp is mogelijk (informering, vorming, coaching, opvang). Speelt een belangrijke preventieve rol. Waakt over gezondheid, arbeidsomstandigheden en hygiëne. Kan negatieve gevolgen onderzoeken. Werkt nauw samen met interne preventieadviseur. Doet de medische onderzoeken. Formuleert adviezen en voorstellen over het preventiebeleid. Zet welzijn op de agenda tijdens herstructureringen. Stappenplan voor een welzijnsbeleid bij herstructurering 10 Als u een beleid wenst te voeren rond welzijn en herstructurering, dan wordt het onderstaand stappenplan aangeraden: 99Stap 1: Creëer een draagvlak Informeer en motiveer over beweegredenen, engagementen van betrokken partijen, instemming werkgever. 99Stap 2: Zet overlegstructuur op of integreer in huidige structuren Bepaal de visie, uitgangspunten, doelstellingen, middelen, rollen en timing. 99Stap 3: Bepaal behoeftes en risico s Inventariseer de risicoverhogende en -verlagende factoren. 99Stap 4: Ontwikkel een veranderingsplan 99Stap 5: Implementeer 99Stap 6: Evalueer 99Stap 7: Herzie en veranker

11 Herstructurering en welzijn? Groep IDEWE als externe partner! Groep IDEWE beschikt over een aantal troeven. Als Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het Werk zijn we structureel verankerd in uw onderneming via de arbeidsgeneesheer, de verpleegkundigen en de preventieadviseurs psychosociale aspecten en veiligheid. We kennen dus de relevante actoren én de bedrijfscultuur, en we kunnen uw onderneming op lange termijn opvolgen. Het welzijn van de werknemers is onze hoofdbezigheid. We benadrukken echter dat we geen rol willen spelen in het economische en productietechnische verhaal van de herstructurering. Last but not least: we hebben een wettelijk neutrale positie, wat ons aanvaardbaar maakt voor zowel werkgevers als werknemers. Aanbod van de Groep IDEWE Onze experten kunnen u bijstaan bij: 99een beleidsaudit herstructurering en welzijn 99de beleidsmatige ondersteuning en advies aan de hand van een checklist 99de sensibilisatie van het management, de ondernemingsraad, het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk, de hiërarchische lijn, de medewerkers 99het communicatieplan 99de vormingssessies en opleidingen voor leidinggevenden over bijvoorbeeld het xinformeren van en communiceren met medewerkers tijdens de herstructurering xzorg dragen voor zichzelf xbegeleiden van veranderingsprocessen xleiden van een weerstandsvergadering xherkennen en ondervragen van stresssignalen x(opnieuw) motiveren van medewerkers xvoeren van slechtnieuwsgesprekken 99de opleiding van medewerkers: zorg dragen voor zichzelf tijdens de herstructurering 99de coaching van medewerkers bij negatieve effecten van herstructurering: stresssignalen, demotivatie, cynisme, 99de bewaking van de gezondheidstoestand door de arbeidsgeneesheer 99de gezondheidspromotie. 11

12 Voor meer informatie kan u steeds terecht bij een regionaal kantoor van de Groep IDEWE. Antwerpen Tel Fax Brussel Tel Fax Gent Tel Fax Hasselt Tel Fax Leuven Tel Fax Mechelen Tel Fax Namur Tel Fax Turnhout Tel Fax Roeselare Tel Fax IDEWE - Niets uit deze uitgave mag, in enige vorm of op enige wijze, verveelvoudigd of openbaar gemaakt worden zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Verantwoordelijke uitgever: dr. Simon Bulterys, IDEWE, Interleuvenlaan 58, 3001 Leuven Wettelijk depot: D/2012/11.422/68.

Sirk Sekuur in Company

Sirk Sekuur in Company WG Sirk Sekuur in Company Coachen naar veiligheidscultuur met focus op veilig gedrag coachen naar veiligheidscultuur Werk aan veilig gedrag in uw onderneming! Is uw infrastructuur voldoende veilig? Beschikt

Nadere informatie

Psychosociale risico s. Hoe kan Securex u ondersteunen?

Psychosociale risico s. Hoe kan Securex u ondersteunen? Psychosociale risico s Nieuwe wetgeving Hoe kan Securex u ondersteunen? Inhoudstafel De nieuwe wetgeving 1. Toepassingsgebied 2. Wat zijn psychosociale risico s? Welke maatregelen moet de werkgever treffen?

Nadere informatie

Een stresspreventiebeleid: waarom en hoe? Informatiebrochure voor werkgevers

Een stresspreventiebeleid: waarom en hoe? Informatiebrochure voor werkgevers Een stresspreventiebeleid: waarom en hoe? Informatiebrochure voor werkgevers Wat is er verplicht? Het koninklijk besluit 21 juni 1999 stelt dat bij toepassing van de wet welzijn en zijn uitvoeringsbesluiten

Nadere informatie

Psychosociaal welzijnsbeleid in de praktijk. Vaststellingen in de toepassing van de wetgeving

Psychosociaal welzijnsbeleid in de praktijk. Vaststellingen in de toepassing van de wetgeving Psychosociaal welzijnsbeleid in de praktijk Vaststellingen in de toepassing van de wetgeving Klachten Ongewenst grensoverschrijdend gedrag op het werk Evolutie in cijfers Slide 2 % personen dat te maken

Nadere informatie

Leer eens joggen. Gezond bewegen heeft alleen maar voordelen.

Leer eens joggen. Gezond bewegen heeft alleen maar voordelen. Leer eens joggen Gezond bewegen heeft alleen maar voordelen. Regelmatig gezond bewegen heeft niets dan voordelen. Het verbetert je gezondheid en je kan meer weerstand bieden aan allerlei ziektes. Iedereen

Nadere informatie

INHOUD. 1. Inleiding... 15

INHOUD. 1. Inleiding... 15 INHOUD 1. Inleiding... 15 2. Psychosociale risico s op het werk... 17 2.1. Stress op het werk... 19 2.2. Burn-out... 22 2.3. Ongewenst gedrag en conflicten... 23 2.3.1. Geweld op het werk... 23 2.3.2.

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN

PSYCHOSOCIALE ASPECTEN PSYCHOSOCIALE ASPECTEN Welke lessen kunnen we trekken uit de evaluatie van de pestwet? Sofie D Ours, Preventieadviseur Psychosociale IDEWE 20 september 2011 Kursaal Oostende PreBes vzw Diestersteenweg

Nadere informatie

Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers

Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers WG Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers Wist u dat...? Het aantal probleemdrinkers bij de beroepsbevolking wordt geschat op 5 tot 10%.

Nadere informatie

Burn-out Definitie, wetgeving en aanpak

Burn-out Definitie, wetgeving en aanpak Burn-out Definitie, wetgeving en aanpak In de beperking toont zich eerst de ware meester (Goethe) Inhoud BURN OUT: DEFINITIE NIEUWIGHEDEN IN DE WETGEVING 3 PREVENTIEVE AANPAK 4 AZERTIE: INTEGRALE AANPAK

Nadere informatie

Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer. Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement

Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer. Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement Preventie van Psychosociale Risico s op de Werkvloer Wet, Wat en Hoe? Bart Vriesacker Psychosociaal departement Inhoudsopgave Psychosociale risico s? De nieuwe wetgeving De psychosociale risicoanalyse

Nadere informatie

Bewegingspromotie. Zet de positieve effecten van beweging in de kijker

Bewegingspromotie. Zet de positieve effecten van beweging in de kijker Bewegingspromotie Zet de positieve effecten van beweging in de kijker Waarom is bewegen zo belangrijk? In deze brochure vindt u een kort overzicht van hoe u bewegingspromotie in uw onderneming tot stand

Nadere informatie

Checklist Inventarisatie risico s psychosociale belasting Tool voor kleine ondernemingen

Checklist Inventarisatie risico s psychosociale belasting Tool voor kleine ondernemingen Psychosociale risico s regelmatig in kaart brengen is belangrijk voor het mentale welzijn van een onderneming. U kan uw eigen psychosociale risico s in kaart brengen door onderstaande checklist in te vullen.

Nadere informatie

Hoe omgaan met infectiebeleid? Hygiëne in de zorgsector

Hoe omgaan met infectiebeleid? Hygiëne in de zorgsector WG Hoe omgaan met infectiebeleid? Hygiëne in de zorgsector Inhoud 1. Draaiboek infectiebeleid in Vlaamse woonzorgcentra...2 2. Ondersteuning...4 3. Opleidingen...6 2 De online versie van het draaiboek,

Nadere informatie

VEILIGHEID EN GEZONDHEID VAN HET PERSONEEL De bestuurder als verantwoordelijk werkgever Vroeger veiligheid & gezondheid = beperkte invulling Nu welzijn = ruime invulling PROGRAMMA: Welzijn op het werk

Nadere informatie

Welzijn op het werk. Internet en andere informatiebronnen. BESWIC: Belgisch kenniscentrum over welzijn op het werk

Welzijn op het werk. Internet en andere informatiebronnen. BESWIC: Belgisch kenniscentrum over welzijn op het werk Welzijn op het werk Internet en andere informatiebronnen BESWIC: Belgisch kenniscentrum over welzijn op het werk Provinciaal comité Oost-Vlaanderen voor de bevordering van de arbeid Gent, 27 april 2012

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid. Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten

Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid. Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten Belang van het implementeren van een alcohol- en drugsbeleid Sabine Stevens Preventieadviseur psychosociale aspecten Wist u dat? Het aantal probleemdrinkers bij de beroepsbevolking wordt geschat op 5 tot

Nadere informatie

Maandag 7 december 2015

Maandag 7 december 2015 Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg Algemene directie Humanisering van de Arbeid Nationaal Opleidingscentrum 249 ste seminarie Van risicoanalyse tot psychosociaal welzijnsbeleid:

Nadere informatie

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Welzijnsdag 12 november 2012 1 Inhoudsopgave Korte schets wetgeving De risicoanalyse Preventiemaatregelen Rolverdeling in

Nadere informatie

Departement Psychosociale Aspecten

Departement Psychosociale Aspecten Departement Psychosociale Aspecten (bron FOD) Model 1 : beleidsverklaring waarbij de onderneming ervoor kiest om het alcohol- en drugsbeleid niet verder uit te werken (zie Art. 3, 3 en 4 van het KB van

Nadere informatie

Opstellen GPP en JAP op basis van verslagen. Els Fias

Opstellen GPP en JAP op basis van verslagen. Els Fias op basis van verslagen Els Fias GPP: Globaal PreventiePlan JAP: JaarActiePlan Wettelijke instrumenten bij de organisatie van de preventie in elke onderneming of instelling Vereisen een zorgvuldige, methodische

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK -------------------

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK ------------------- COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK ------------------- Gelet op de wet van 5 december 1968 betreffende de collectieve

Nadere informatie

DEPRESSIE EN LEEFTIJD

DEPRESSIE EN LEEFTIJD DEPRESSIE EN LEEFTIJD BROCHURE Kathleen Van Hyfte Universiteit Gent Kathleen.vanhyfte@ugent.be 1 Project CAPA BROCHURE DEPRESSIE & LEEFTIJD Brochure : Depressie (1) Depressie en leeftijd (2) Depressie,

Nadere informatie

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement?

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Definitie outplacement Outplacement is een geheel van begeleidende diensten en adviezen die in opdracht van

Nadere informatie

Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie?

Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie? Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie? Huget Désiron Eur.ergonome ergotherapeute Drs. Arbeid & Gezondheid ACT Désiron bvba Even voorstellen Arbeids Consulting Team Sinds

Nadere informatie

GODEWINA MYLLE Preventieadviseur Arbeidsgeneesheer Medewerkster Kennis Informatie en Research

GODEWINA MYLLE Preventieadviseur Arbeidsgeneesheer Medewerkster Kennis Informatie en Research GODEWINA MYLLE Preventieadviseur Arbeidsgeneesheer Medewerkster Kennis Informatie en Research Deel 1: Het ETZ project 1. Inleiding: waarom een ETZ project? 2. Deelnemers? 3. Methode? 4. Resultaten? Deel

Nadere informatie

Opleiding niveau Brandweerman. Hoofdstuk 3 Arbeidsveiligheid. Kapt. Jean-Paul Heyens

Opleiding niveau Brandweerman. Hoofdstuk 3 Arbeidsveiligheid. Kapt. Jean-Paul Heyens Opleiding niveau Brandweerman Hoofdstuk 3 Arbeidsveiligheid Kapt. Jean-Paul Heyens Inleiding en duiding Beschrijving van het Vakgebied Welzijn - Welzijn en welzijnswetgeving sinds 4 augustus 1996 - Kaderwet

Nadere informatie

Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling

Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling Psycho-sociaal beleid : Wetgeving & invulling 2 Psychosociale aspecten : subjectieve invulling van een objectief gegeven Michigan Model Kahn e.a., 1964 Persoonlijkheid Stressor Gebeurtenis Interpretatie

Nadere informatie

Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk. Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA

Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk. Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA Relatie psychosociale aspecten en werkbaar werk Claes Leen Preventieadviseur ergonomie en psychosociale aspecten, AristA Maart 2013 Werkbaar werk Definitie werkbaarheid: (bron Ervaringsfonds) Evenwicht

Nadere informatie

Aanstelling en verantwoordelijkheden van de actoren in de primaire preventie van psychosociale risico s

Aanstelling en verantwoordelijkheden van de actoren in de primaire preventie van psychosociale risico s Aanstelling en verantwoordelijkheden van de actoren in de primaire preventie van psychosociale risico s Pieter Bolle Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid Arbeid en Sociaal Overleg Algemene Directie

Nadere informatie

Van verzuim tot er wèl-zijn op het werk? Informatiebrochure voor werkgevers

Van verzuim tot er wèl-zijn op het werk? Informatiebrochure voor werkgevers WG Van verzuim tot er wèl-zijn op het werk? Informatiebrochure voor werkgevers Inhoud 1. Een totaaloplossing voor ziekteverzuim 1 1.1 Beginnen met een doordachte visie 1 1.2 Gefaseerd opbouwen 1 1.3 Werken

Nadere informatie

arbo 42 11-10-2013 17:27:30

arbo 42 11-10-2013 17:27:30 arbo 42 11-10-2013 17:27:30 e brengen een hoge werkdruk vaak in verband met een breed scala aan gezondheids- en veiligheidsrisico s, variërend van vermoeidheid en fysieke klachten tot hartziekten of ongelukken

Nadere informatie

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer

Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer Alcohol- en drugpreventie op de werkvloer M A A I K E D E C O N I N C K C G G VA G G A B O O M G A A R D S T R A A T 7 2018 A N T W E R P E N 0 3. 2 5 6. 9 1. 4 1 W W W. V A G G A. B E Eigen normen en

Nadere informatie

Titel. Subtitel + auteur

Titel. Subtitel + auteur Titel Subtitel + auteur 1 De nieuwe verplichtingen op vlak van preventie van stress, burn-out, geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk 2 Inleiding De psychosociale risico s werden voorheen

Nadere informatie

Waarom bewegen? Hoog tijd om dit aan te pakken!

Waarom bewegen? Hoog tijd om dit aan te pakken! Gezond bewegen Een gezonde geest in een gezond lichaam. Het is een leuze die al lang bestaat maar meer dan ooit actueel is. We brengen immers het grootste deel van onze werktijd al zittend door of we voeren

Nadere informatie

GGZ congres 16/09/2014 Dr. Inge Neyens & Prof. dr. Chantal Van Audenhove i.s.m. Jobcentrum West Vlaanderen: Bart Coopman, Magda Cuvelier & Nele

GGZ congres 16/09/2014 Dr. Inge Neyens & Prof. dr. Chantal Van Audenhove i.s.m. Jobcentrum West Vlaanderen: Bart Coopman, Magda Cuvelier & Nele C mp l GGZ congres 16/09/2014 Dr. Inge Neyens & Prof. dr. Chantal Van Audenhove i.s.m. Jobcentrum West Vlaanderen: Bart Coopman, Magda Cuvelier & Nele Smissaert Overzicht presentatie Afkorting en doelgroep

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken Flexibiliteit troef

Het Nieuwe Werken Flexibiliteit troef Het Nieuwe Werken Flexibiliteit troef HR trends - algemeen De belangrijkste maatschappelijke krachten die nu spelen en grote invloed op HR hebben zijn: technologische vooruitgang, economische context,

Nadere informatie

GEZOND OMGAAN MET ZIEKE MEDEWERKERS

GEZOND OMGAAN MET ZIEKE MEDEWERKERS GEZOND OMGAAN MET ZIEKE MEDEWERKERS MARTHE VERJANS Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Ziekte versus ziekteverzuim?! Hoe kijk je er zelf naar? 1 Motivatie Soorten ziekteverzuim Wit verzuim (

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. Documentatie

Wet- en regelgeving. Documentatie Studiedag Welzijn bij de Politie: arbeidsveiligheid en gezondheid als beleidskeuze NSPV: Nationaal Syndicaat van het Politieen veiligheidspersoneel ACOD: Algemene Centrale der Openbare Diensten VSOA: Vrij

Nadere informatie

HET NIEUWE TEAMWERKEN

HET NIEUWE TEAMWERKEN HET NIEUWE TEAMWERKEN PROF. DR. DIRK BUYENS WAAROM DEZE WEBINAR? Interactief kennisplatform Met steun van het Europees Sociaal Fonds Vlerick Business School & Arteveldehogeschool 2 www.hetnieuweteamwerken.be

Nadere informatie

Bijlage arbeidsreglement

Bijlage arbeidsreglement Bijlage arbeidsreglement (voorbeeld) Procedure voor psychosociale risico s 1. Doel, definities en toepassingsgebied 1.1. Doel Deze procedures dragen bij tot het welzijn van werknemers en vullen de algemene

Nadere informatie

Re-integratie na langdurige afwezigheid : rol van de Arbeidsgeneesheer. Code 32 25-10-2012 Dr. H. DUPREZ

Re-integratie na langdurige afwezigheid : rol van de Arbeidsgeneesheer. Code 32 25-10-2012 Dr. H. DUPREZ Re-integratie na langdurige afwezigheid : rol van de Arbeidsgeneesheer 1 Inhoud 1. Het wettelijke kader van de arbeidsgeneesheer 2. Huidige gang van zaken 3. Knelpunten en moeilijkheden 4. Besluit 2 1.

Nadere informatie

SENSIBILISERING M.B.T. VERANTWOORDELIJKHEDEN EN AANSPRAKELIJKHEDEN WAT ZOU ER ALLEMAAL KUNNEN VERKEERD (AF)LOPEN?

SENSIBILISERING M.B.T. VERANTWOORDELIJKHEDEN EN AANSPRAKELIJKHEDEN WAT ZOU ER ALLEMAAL KUNNEN VERKEERD (AF)LOPEN? SENSIBILISERING M.B.T. VERANTWOORDELIJKHEDEN EN AANSPRAKELIJKHEDEN WAT ZOU ER ALLEMAAL KUNNEN VERKEERD (AF)LOPEN? Franky De Witte, Senior consultant veiligheid. Officiële versie 30 september 2010 INLEIDING

Nadere informatie

Psychosociale Risico s en welzijn op het werk. Ing. Christian Halsberghe Sociaal Inspecteur Toezicht Welzijn op het Werk

Psychosociale Risico s en welzijn op het werk. Ing. Christian Halsberghe Sociaal Inspecteur Toezicht Welzijn op het Werk Psychosociale Risico s en welzijn op het werk Ing. Christian Halsberghe Sociaal Inspecteur Toezicht Welzijn op het Werk 1 Overzicht 1. Wettelijke bepalingen 2. Definities 3. Risicoanalyse en preventiemaatregelen

Nadere informatie

Er-wel-zijn - beleid. Bijlage 3 bij het arbeidsreglement. Goedgekeurd op de OCMW-raad van xxxx/2015

Er-wel-zijn - beleid. Bijlage 3 bij het arbeidsreglement. Goedgekeurd op de OCMW-raad van xxxx/2015 Er-wel-zijn - beleid Bijlage 3 bij het arbeidsreglement Goedgekeurd op de OCMW-raad van xxxx/2015 versie 1: xxxx 2015 Inhoudstafel A. Visie 2 B. Doelstellingen 2 C. Gemeenschappelijke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Enkele kerncijfers mbt ziekteverzuim Enkele stellingen Geïntegreerde gedragsmatige verzuimaanpak Modulaire opbouw

Enkele kerncijfers mbt ziekteverzuim Enkele stellingen Geïntegreerde gedragsmatige verzuimaanpak Modulaire opbouw Inhoud Geïntegreerde,gedragsmatige aanpak van verzuim Enkele kerncijfers mbt ziekteverzuim Enkele stellingen Geïntegreerde gedragsmatige verzuimaanpak Modulaire opbouw 2 Totale kost ziekteverzuim in 2008

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie

Evaluatie wetgeving psychosociale belasting veroorzaakt door het werk. Maddy Van Temsche sociaal inspecteur FOD WASO TWW- directie Oost-Vlaanderen

Evaluatie wetgeving psychosociale belasting veroorzaakt door het werk. Maddy Van Temsche sociaal inspecteur FOD WASO TWW- directie Oost-Vlaanderen Evaluatie wetgeving psychosociale belasting veroorzaakt door het werk Maddy Van Temsche sociaal inspecteur FOD WASO TWW- directie Oost-Vlaanderen Afkortingen AD HUA: Algemene Diensten Humanisering van

Nadere informatie

Gezond omgaan met (langdurig) zieke werknemers. Katrien Bruyninx Prevent Mario Verzele - Jobcentrum

Gezond omgaan met (langdurig) zieke werknemers. Katrien Bruyninx Prevent Mario Verzele - Jobcentrum Gezond omgaan met (langdurig) zieke werknemers Katrien Bruyninx Prevent Mario Verzele - Jobcentrum www.prevent.be Investing in Human Capital 1. Inleiding verzuim 2. Hoe aanpakken theoretisch kader 3. Aan

Nadere informatie

Arbocatalogus Grafimedia

Arbocatalogus Grafimedia Arbocatalogus Grafimedia Van werkdruk naar werkplezier Presentatie voor gebruik in eigen bedrijf Arbocatalogus Grafimedia Van Werkdruk naar Werkplezier Presentatie voor gebruik in het eigen bedrijf Deze

Nadere informatie

WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN. Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe

WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN. Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe WAAROM AANDACHT VOOR LANGDURIG VERZUIM? (1) Psychische stoornissen en musculoskeletale

Nadere informatie

Kantoorapparaten: opgelet voor mogelijk schadelijke stoffen. Kopieermachines, laserprinters, faxtoestellen,...

Kantoorapparaten: opgelet voor mogelijk schadelijke stoffen. Kopieermachines, laserprinters, faxtoestellen,... Kantoorapparaten: opgelet voor mogelijk schadelijke stoffen. Kopieermachines, laserprinters, faxtoestellen,... Kantoorapparaten: opgelet voor mogelijk schadelijke stoffen. Wat is toner? 3 Welke gezondheidseffecten

Nadere informatie

WN Stress op het werk

WN Stress op het werk Stress op het werk WN Wat is stress op het werk? Volgens het koninklijk besluit van 21 juni 1999 is stress op het werk een door een groep van werknemers als negatief ervaren toestand die gepaard gaat met

Nadere informatie

COMMENTS FROM BELGIUM ON THE FIRST BELGIAN WORKING CONDITIONS SURVEY CHRISTIAN DENEVE DIRECTOR GENERAL MINISTRY OF EMPLOYMENT BELGIUM

COMMENTS FROM BELGIUM ON THE FIRST BELGIAN WORKING CONDITIONS SURVEY CHRISTIAN DENEVE DIRECTOR GENERAL MINISTRY OF EMPLOYMENT BELGIUM COMMENTS FROM BELGIUM ON THE FIRST BELGIAN WORKING CONDITIONS SURVEY CHRISTIAN DENEVE DIRECTOR GENERAL MINISTRY OF EMPLOYMENT BELGIUM Waarom het beroep op en de bijkomende ondersteuning van de vijfjaarlijkse

Nadere informatie

Hou je rug en nek gezond! Oefeningen om rug-, buik-, en nekspieren in goede conditie te houden

Hou je rug en nek gezond! Oefeningen om rug-, buik-, en nekspieren in goede conditie te houden WN Hou je rug en nek gezond! Oefeningen om rug-, buik-, en nekspieren in goede conditie te houden Oefeningen voor rug-, buik- en beenspieren Tillen, dragen, duwen en trekken van lasten is belastend voor

Nadere informatie

Wat kan een Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk doen ter preventie van psychosociale risico s? Infosessie FOD WASO 10 juni 2015

Wat kan een Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk doen ter preventie van psychosociale risico s? Infosessie FOD WASO 10 juni 2015 Wat kan een Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk doen ter preventie van psychosociale risico s? Infosessie FOD WASO 10 juni 2015 Programma 1. Onthaal en verwelkoming 2. Psychosociale risico

Nadere informatie

Oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk

Oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk Oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk Inleiding Krachtens de welzijnswet dient elke werkgever een interne dienst voor preventie en bescherming op

Nadere informatie

Levensmiddelenhygiëne, autocontrole en traceerbaarheid: wij helpen u op weg. Informatiebrochure voor werkgevers

Levensmiddelenhygiëne, autocontrole en traceerbaarheid: wij helpen u op weg. Informatiebrochure voor werkgevers Levensmiddelenhygiëne, autocontrole en traceerbaarheid: wij helpen u op weg Informatiebrochure voor werkgevers Levensmiddelenhygiëne, autocontrole en traceerbaarheid: wij helpen u op weg 1. Hygiënisch

Nadere informatie

Psychosociale risico s en arbeidsongevallen Ir. Pieter de Munck Adviseur-generaal Directiehoofd TWW RD Limburg - Vlaams-Brabant

Psychosociale risico s en arbeidsongevallen Ir. Pieter de Munck Adviseur-generaal Directiehoofd TWW RD Limburg - Vlaams-Brabant Psychosociale risico s en arbeidsongevallen Ir. Pieter de Munck Adviseur-generaal Directiehoofd TWW RD Limburg - Vlaams-Brabant juni 2014 1 Arbeidsongeval Voor de toepassing van de arbeidsongevallenwet

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

www.brainbrightness.eu Ban de burn-out en de bore-out!

www.brainbrightness.eu Ban de burn-out en de bore-out! www.brainbrightness.eu Ban de burn-out en de bore-out! Het welzijn van medewerkers Stress en burn-out lijken goed op weg om dé professionele kwalen van de 21ste eeuw te worden. Recente onderzoeken wijzen

Nadere informatie

Alcohol Preventiebeleid. Maandthema november

Alcohol Preventiebeleid. Maandthema november Alcohol Preventiebeleid Maandthema november Alcohol in het privéleven en op het werk Het gebruik van alcohol is sterk ingeburgerd en sociaal aanvaard in onze samenleving Voor een aantal personen leidt

Nadere informatie

Welzijnsbeleid - Risicoanalyse

Welzijnsbeleid - Risicoanalyse Welzijnsbeleid - Risicoanalyse Infodocument Welzijnsbeleid - Risicoanalyse 1 Wettelijke aspecten Elke werkgever moet zorgdragen voor het uitschakelen van gevaarlijke arbeidsomstandigheden. Hij dient de

Nadere informatie

Psychosociale belasting op het werk

Psychosociale belasting op het werk Psychosociale belasting op het werk Rik Op De Beeck Manager Consultancy Centre www.prevent.be Stressforum Verzekeringssector 29 oktober 2004 1 Prevent Instituut voor preventie, bescherming en welzijn op

Nadere informatie

Middelenbeleid in een onderneming

Middelenbeleid in een onderneming Team psychosociaal welzijn Middelenbeleid in een onderneming Deel 1: Motieven (Waarom?) Inhoud Deel 2: Wat kun je er aan doen? (Wat?) Deel 3: Ontwikkeling beleid (Hoe?) 1 Deel 1: Waarom moet uw organisatie

Nadere informatie

Care for You. Viviane De Boey 25/2/2013

Care for You. Viviane De Boey 25/2/2013 Care for You Viviane De Boey 25/2/2013 2008 gestart met brainstormen over aanwezigheidsbeleid/ absenteïsme: Belangrijke items na het brainstormen : Ondersteuning van de werknemer / zorg dragen voor/ geen

Nadere informatie

1. Ziekteverzuim op de Belgische arbeidsmarkt

1. Ziekteverzuim op de Belgische arbeidsmarkt Absenteïsme beleid Inhoud 1. Ziekteverzuim op de Belgische arbeidsmarkt 2. Maatregelen bij absenteïsme 3. Kosten van ziekteverzuim 4. Ziekteverzuim volgens de kenmerken van de werkgever 5. Ziekteverzuim

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners Colloquium psychosociale risico s Brussel, 23-09-2014 dr Sofie Vandenbroeck 2 Opdrachtgevers Federale

Nadere informatie

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer Preventie van werkdruk in de bouwsector Werknemer Inhoud Wat is werkdruk/stress? Welke factoren bevorderen stress op het werk? Hoe herken ik stress-symptomen bij mezelf? Signalen van een te hoge werkdruk

Nadere informatie

Gezond omgaan met langdurig zieke medewerkers. Katrien Bruyninx Code 32 Prevent Gits, 2012

Gezond omgaan met langdurig zieke medewerkers. Katrien Bruyninx Code 32 Prevent Gits, 2012 Gezond omgaan met langdurig zieke medewerkers Katrien Bruyninx Code 32 Prevent Gits, 2012 Inhoud 1. Inleiding 2. Hoe aanpakken? 3. Aan de slag 4. Wettelijke ondersteuningsmaatregelen 5. Tot slot www.prevent.be

Nadere informatie

Duurzaam gezondheidsbeleid op het werk: strategie voor de toekomst?

Duurzaam gezondheidsbeleid op het werk: strategie voor de toekomst? Duurzaam gezondheidsbeleid op het werk: strategie voor de toekomst? Vannyvel Joeri, Stafmedewerker Gezond werken 1 Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie vzw (VIGeZ) Expertisecentrum

Nadere informatie

Toelichting welzijnsbeleid binnen Recordgroup

Toelichting welzijnsbeleid binnen Recordgroup Chef, ik red het even niet 13u30 13u35 14u00 14u20 14u40 14u55 Verwelkoming Dr. Hendrik Peuskens, psychiater en diensthoofd afdeling verslavingszorg Broeders Alexianen Tienen Visie van de Vlaamse Overheid

Nadere informatie

Geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk

Geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk Geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk p. 24 Wetgeving Geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk (ongewenst grensoverschrijdend gedrag) worden NIET getolereerd binnen

Nadere informatie

De Employability Scan Arbeidsmarktcongres 2013: Organisaties en inzetbaarheid

De Employability Scan Arbeidsmarktcongres 2013: Organisaties en inzetbaarheid De Employability Scan Arbeidsmarktcongres 2013: Organisaties en inzetbaarheid Jill Nelissen Doctoranda Onderzoeksgroep Personeel en Organisatie, KU Leuven Doctoraatsproject over het thema Employability

Nadere informatie

WELKOM Ten Huize van UZ Gent

WELKOM Ten Huize van UZ Gent Absenteïsme WELKOM Ten Huize van UZ Gent 15 DECEMBER 2015 HEALTH & SAFETY Proces van uitval en werkhervatting Asbenteïsme HEALTH & SAFETY 3 Onze visie missie Duurzame Inzetbaarheid Asbenteïsme HEALTH &

Nadere informatie

Oudere werknemer in de gezondheidszorg. Lutgart Braeckman Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidskunde Universiteit Gent

Oudere werknemer in de gezondheidszorg. Lutgart Braeckman Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidskunde Universiteit Gent Oudere werknemer in de gezondheidszorg Lutgart Braeckman Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidskunde Universiteit Gent Inhoud 1. Informatie leeftijdsbewust personeelsbeleid 2. Geldende wetgeving 3. Analyse

Nadere informatie

De RATOG en RATOG-KMO: twee tools voor de primaire preventie van ongewenst gedrag op het werk

De RATOG en RATOG-KMO: twee tools voor de primaire preventie van ongewenst gedrag op het werk De RATOG en RATOG-KMO: twee tools voor de primaire preventie van ongewenst gedrag op het werk Baillien, E., Neyens, I., De Witte, H., & Notelaers, G. (2005). RATOG (Risico-Analyse Tool voor Ongewenst Gedrag)

Nadere informatie

ACTIVITEITENVERSLAG 2009

ACTIVITEITENVERSLAG 2009 PROVINCIAAL COMITE VAN ANTWERPEN VOOR DE BEVORDERING VAN DE ARBEID onder voorzitterschap van Cathy Berx, Gouverneur van de provincie I. Werking ACTIVITEITENVERSLAG 2009 Het heeft in 2009 vier maal vergaderd.

Nadere informatie

ARBEIDSGENEESKUNDE ONDER DE LOEP

ARBEIDSGENEESKUNDE ONDER DE LOEP ARBEIDSGENEESKUNDE ONDER DE LOEP Belgische Beroepsverening voor Arbeidsgeneesheren (BBvAG) Doelstelling = gezondheid en welzijn van werknemers vrijwaren en bevorderen: Primaire preventie: aanpassing van

Nadere informatie

VGZ Bedrijfszorg werkt altijd!

VGZ Bedrijfszorg werkt altijd! VGZ Bedrijfszorg werkt altijd! De beste aanpak van preventie en verzuimbeheersing VGZ Bedrijfszorg Verzuim en vitaliteit van medewerkers blijft voor werk gevers een belangrijk aandachtspunt. Klachten en

Nadere informatie

Infosessie mediation/stress en zelfzorg

Infosessie mediation/stress en zelfzorg Infosessie mediation/stress en zelfzorg Omgaan met stress op de werkvloer Dienst psychosociaal welzijn BRUGGE: 050/47 47 35 HERENTALS: 014/84 94 93 Inhoudstafel 1. Een aantal cijfers 2. Motieven 3. Inzicht

Nadere informatie

FIT en GEZOND op het WERK

FIT en GEZOND op het WERK FIT en GEZOND op het WERK Katrien Bruyninx Prevent Lummen 18 september 2013 Prevent Prevent-Factory A solutions provider Tailor made support of companies and organisations Prevent-Academy Training centre

Nadere informatie

Werken aan het huis van werkvermogen

Werken aan het huis van werkvermogen Werken aan het huis van werkvermogen De sleutel tot duurzame inzetbaarheid (naar Juhani Ilmarinen) Werkvermogen Werk Omstandigheden Inhoud en -eisen Organisatie Management en leiderschap Normen en waarden

Nadere informatie

Stap voor stap naar een psychosociaal welzijnsbeleid. Risicoanalyse psychosociale belasting als basistool

Stap voor stap naar een psychosociaal welzijnsbeleid. Risicoanalyse psychosociale belasting als basistool WG Stap voor stap naar een psychosociaal welzijnsbeleid Risicoanalyse psychosociale belasting als basistool Inleiding Deze brochure maakt u wegwijs in de ontwikkeling van een psychosociaal welzijnsbeleid

Nadere informatie

Tips voor nachtwerkers

Tips voor nachtwerkers Tips voor nachtwerkers Nachtarbeid is niet meer weg te denken uit onze moderne maatschappij. In zowat alle sectoren wordt er tegenwoordig s nachts gewerkt. Maar wat is nachtwerk? De wet spreekt van een

Nadere informatie

Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010. De g-factor in uw bedrijf of organisatie

Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010. De g-factor in uw bedrijf of organisatie Conferentie Met Recht Geletterd 29 november 2010 De g-factor in uw bedrijf of organisatie Achtergrond G-factor Kadert in toenemende aandacht voor laaggeletterdheid op de werkvloer: Pact van Vilvoorde (2001)

Nadere informatie

Overmatige werkstress en burn-out

Overmatige werkstress en burn-out Overmatige werkstress en burn-out Muriël Van Langenhove Coach Psycholoog Cel Welzijn Personeel UZ Gent DEFINITIES 2 Werkdruk: definitie Werkdruk kan ontstaan wanneer iemand niet in staat is om zijn taakeisen

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 1 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in 2006 met een jaarlijks budget van 5.000.000 (3.000.000

Nadere informatie

Preventie van Psychosociale Risico s KB 10/04/2014. Studiedag Prebes. Psychosociaal departement Heidi Mermans

Preventie van Psychosociale Risico s KB 10/04/2014. Studiedag Prebes. Psychosociaal departement Heidi Mermans Preventie van Psychosociale Risico s KB 10/04/2014 Studiedag Prebes Psychosociaal departement Heidi Mermans Preventiedeskundige psychosociale aspecten Inhoudsopgave Opfrissing regelgeving Inleiding Nieuwe

Nadere informatie

Vinçotte. KUNT U uw reputatie. veilig en duurzaam. Bouwen aan reputatie. YoUr reputation is Mine.

Vinçotte. KUNT U uw reputatie. veilig en duurzaam. Bouwen aan reputatie. YoUr reputation is Mine. Vinçotte MILIEU en veiligheid KUNT U uw reputatie versterken door veilig en duurzaam te werken? Bouwen aan reputatie YoUr reputation is Mine. Kunt u uw winst doen stijgen door uw risico s te laten dalen?

Nadere informatie

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling.

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. 1. Sociaal beleid in breder verband Ontwikkelen beleid: een complex proces Het ontwikkelen en implementeren van beleid voor preventie en aanpak van grensoverschrijdend

Nadere informatie

Inleidend hoofdstuk 11 Waarom dit boek? 11 Voor wie is dit boek bedoeld? 12 Wat kun je van je lectuur verwachten? 12 Overzicht van het boek 13

Inleidend hoofdstuk 11 Waarom dit boek? 11 Voor wie is dit boek bedoeld? 12 Wat kun je van je lectuur verwachten? 12 Overzicht van het boek 13 Inhoud Inleidend hoofdstuk 11 Waarom dit boek? 11 Voor wie is dit boek bedoeld? 12 Wat kun je van je lectuur verwachten? 12 Overzicht van het boek 13 Auteurs 15 Deel 1. Het ziekenhuis als organisatie:

Nadere informatie

business and happy employees meet!

business and happy employees meet! Copyright ISAT Revised 2010 ISW Limits nv. All rights reserved. (based on ISAT 2006) Copyright ISAT Revised 2010 ISW Limits nv. All rights reserved. (based on ISAT 2006) ISAT, Where successful business

Nadere informatie

ONTHAAL EN BEGELEIDING VAN BEGINNENDE WERKNEMERS

ONTHAAL EN BEGELEIDING VAN BEGINNENDE WERKNEMERS ONTHAAL EN BEGELEIDING VAN BEGINNENDE WERKNEMERS Nadine Gilis juriste FOD werkgelegenheid, arbeid en sociaal overleg Directie humanisering van de arbeid Afdeling normen Doelstelling De mogelijkheden van

Nadere informatie

Art. 33 van de WZW verplicht elke WG een IDPBW op te richten, waarin minstens één PAwerknemer

Art. 33 van de WZW verplicht elke WG een IDPBW op te richten, waarin minstens één PAwerknemer Nr. 910 Brussel, 12 januari 2010 BETREFT: MOGELIJKHEID VOOR MEERDERE WERKGEVERS TOT OPRICHTING VAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE INTERNE DIENST VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING OP HET WERK (GIDPBW). 1. Wetgeving

Nadere informatie

VGZ Bedrijfszorg werkt altijd!

VGZ Bedrijfszorg werkt altijd! VGZ Bedrijfszorg werkt altijd! De beste aanpak van preventie en verzuimbeheersing VGZ Bedrijfszorg Verzuim en vitaliteit van medewerkers blijft voor werk gevers een belangrijk aandachtspunt. Klachten en

Nadere informatie

klachtenprocedure: formele klacht

klachtenprocedure: formele klacht klachtenprocedure: formele klacht Lieve Vermeire Groep IDEWE November 2011 Slide 1 Inhoud toelichting Situering formele klacht binnen de klachtenprocedure Verschil informeel formeel Motieven om formeel

Nadere informatie

PROVIKMO DYNAMISCH RISICOBEHEERSINGSMODEL: HANDLEIDING

PROVIKMO DYNAMISCH RISICOBEHEERSINGSMODEL: HANDLEIDING PROVIKMO DYNAMISCH RISICOBEHEERSINGSMODEL: HANDLEIDING 1. Inleiding In de reglementering inzake welzijn op het werk staat de beheersing van risico s centraal. Zo dient elke werkgever op een systematische

Nadere informatie