Architectuur moet systeem binden aan organisatie Automatisering Gids 21 NOVEMBER 2002 LOUIS STEVENS ACHTERGROND

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Architectuur moet systeem binden aan organisatie Automatisering Gids 21 NOVEMBER 2002 LOUIS STEVENS ACHTERGROND"

Transcriptie

1 Architectuur moet systeem binden aan organisatie Automatisering Gids 21 NOVEMBER 2002 LOUIS STEVENS ACHTERGROND Als een nieuw informatiesysteem aansluit bij de bedrijfsdoelstellingen is zijn succes verzekerd. Die afstemming is alleen lastiger dan men denkt. Louis Stevens laat zien hoe beslissend een goede softwarearchitectuur is voor het bereiken daarvan. Architecturen staan de laatste jaren sterk in de belangstelling en organisaties passen die om uiteenlopende redenen in toenemende mate toe. De gebruikelijke reden is de beheersbaarheid van de informatieverwerking te verbeteren, bijvoorbeeld door ICTprocessen in min of meer op zichzelf staande deelsystemen te verdelen. Andere redenen zijn: het gemeenschappelijk kunnen gebruiken van generieke programmatuur en het eenvoudig kunnen integreren van aan te kopen componenten. Praktijkervaringen bij verschillende organisaties die hun informatiesystemen realiseren onder architectuur, laten zien dat softwarearchitecturen een toegevoegde waarde hebben. Het toepassen van een architectuur gebeurt nog steeds met vallen en opstaan, zelden worden de mogelijkheden volledig benut. We zien bijvoorbeeld dat fraaie architecturen soms eindeloos worden bijgeschaafd, terwijl een vertaling naar realiseerbare specificaties niet van de grond komt. Regelmatig blijkt een, te zeer op technische overwegingen gebaseerde, architectuur op een aantal punten niet te voldoen aan de verwachtingen van de organisatie. Ook komt het voor dat resultaten van verschillende projecten niet goed op elkaar aansluiten en technologische beperkingen roet in het eten gooien. Wat is de toegevoegde waarde van een softwarearchitectuur? In de ICTwereld bestaan diverse definities van een architectuur. Hier volstaat een algemene en intuïtieve definitie die aansluit bij die van organisaties als het standaardisatieinstituut IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers, Inc.). Met softwarearchitectuur bedoelen we de essentiële kenmerken van het geheel aan softwareproducten die, samen met de hardware, voor de korte en langere termijn de structuur van een informatiesysteem bepalen. Hoewel een architectuurontwerp een zeker abstractieniveau heeft, moet het tenminste een beeld geven van de softwareproducten waaruit het systeem bestaat, hoe deze producten samenwerken en hoe algemene eigenschappen, zoals schaalbaarheid, worden gerealiseerd. Een cruciaal uitgangspunt bij het vormgeven van een informatiesysteem zijn de eisen die een organisatie aan het systeem stelt. Een organisatie laat zich hierbij over het algemeen leiden door een complex van factoren die we kunnen omschrijven als bedrijfsdoelstellingen. Ook andere factoren, zoals technologische mogelijkheden, bepalen de vormgeving. Een succesfactor van een informatiesysteem is de mate waarin de gekozen ICToplossingen aansluiten bij de bedrijfsdoelstellingen. In de praktijk blijkt een voldoende afstemming van deze doelstellingen en oplossingen, ofwel de business & ICTalignment, vaak te ontbreken. Het gevolg hiervan is dat een informatiesysteem niet biedt wat een organisatie ervan verwacht. Een architectuur maakt het mogelijk de afstemming te vergemakkelijken. Het samenstellen van een op een organisatie toegesneden architectuurontwerp fungeert hierbij als spil in het afstemmingsproces. Brede kijk Business & ICTalignment is over het algemeen geen sinecure. Verschillende zaken maken de afstemming lastig. Ten eerste bestaat er over het algemeen geen expliciet verband tussen bedrijfsdoelstellingen en specifieke ICToplossingen. Bedrijfsdoelstellingen hebben een zeker

2 abstractieniveau en laten zich niet direct formuleren als specificaties voor ICToplossingen. De architectuur kan een belangrijke rol spelen bij het overbruggen van deze kloof. Zij biedt een ontwerp op hoofdlijnen en sluit als zodanig gemakkelijker aan bij het abstractieniveau van de bedrijfsdoelstellingen. Het ontwerp geeft een korte en langetermijnvisie op het gehele systeem en is daarom in staat verschillende belangen en onderwerpen vanuit diverse standpunten te belichten. Zonder de details van softwarespecificaties en door de brede kijk op het informatiesysteem is een architectuurontwerp het communicatiemiddel bij uitstek voor een vroegtijdige afstemming tussen organisatie en ICTspecialisten en alle overige betrokken partijen. Wat de business & ICTalignment verder lastig maakt, is de noodzaak niet alleen te moeten beschikken over afzonderlijke systeemonderdelen met de gewenste kwaliteit, maar ook dat het systeem als geheel de gewenste eigenschappen vertoont. De wijze waarop informatiesystemen worden ontwikkeld vormt hierbij vaak een probleem. Hedendaagse informatiesystemen bestaan meestal uit afzonderlijk ontwikkelde applicaties in combinatie met aangekochte standaardsoftwarecomponenten. In veel gevallen hebben verschillende teams op verschillende momenten deze onderdelen gebouwd en geïntegreerd met het bestaande systeem. Kenmerkend voor veel ontwikkelingstrajecten is het voor de hand liggende belang van de projectleider om op tijd en binnen budget het gewenste product op te leveren. De aandacht van het ontwikkelingsteam richt zich daarom voornamelijk op de applicatie zelf. Het succes van moderne informatiesystemen blijkt echter ook af te hangen van eigenschappen die verder gaan dan de grenzen en levensduur van de afzonderlijke systeemonderdelen. Voorbeelden van dergelijke eigenschappen zijn legio, zoals het gemak waarmee een component kan worden vervangen bij een gewijzigde bedrijfsvoering en de schaalbaarheid bij een gewijzigde systeembelasting. In feite gaat dus ook voor informatiesystemen de regel op dat het geheel meer is dan de som der delen. De architectuur overstijgt het aandachtsgebied en de levensduur van individuele applicaties en leent zich er daarom uitstekend voor om als raamwerk een informatiesysteem als geheel de gewenste structuur en eigenschappen te geven. En in het verlengde hiervan ligt de geschiktheid om ICTinitiatieven te sturen. Vragen Het derde probleem dat de business & ICTalignment parten speelt, is de toenemende complexiteit van de tegenwoordige informatiesystemen. De complexiteit ontstaat door de veelheid van en variëteit aan raakvlakken met bedrijfsprocessen, de diversiteit aan standaarden en technologieën en de integratie van uiteenlopende producten, inclusief complete systemen. Daarbij stijgen de verwachtingen ten aanzien van kwaliteit, zoals betrouwbaarheid, beschikbaarheid en beveiliging. Een architectuur biedt een raamwerk dat ingewikkelde problemen kan terugbrengen tot een aantal oplosbare problemen met onderlinge samenhang. Het raamwerk vereenvoudigt de integratie van systeemcomponenten en maakt de ontwikkeling en het beheer van informatiesystemen beheersbaar. Een architectuur is daarom zeer geschikt als middel om complexiteit te reduceren. Een eerste stap in het bepalen van een geschikte softwarearchitectuur is het verkennen van de wensen en eisen die hiervoor van belang zijn. Controlelijsten in de vorm van een aantal doelgerichte vragen zijn een krachtig hulpmiddel. Een softwarearchitectuur heeft een eigen plaats in de informatievoorziening van een organisatie. De vragen die van belang zijn voor het bepalen van een geschikte architectuur vormen daarom een speciale categorie, naast bijvoorbeeld de vragen voor het bepalen van de gewenste functionaliteit van applicaties. De onderstaande lijst toont een aantal van dergelijke vragen. De lijst geeft een beeld van het type problemen waarvoor de architectuur een oplossing kan bieden.

3 Aan welke bedrijfsdoelstellingen dient het informatiesysteem expliciet een bijdrage te leveren en wat houdt deze bijdrage in? Welke bedrijfsdomeinen gaan het informatiesysteem ondersteunen, wat houdt die ondersteuning in grote lijnen in en wat zijn hierbij de kritische succesfactoren? Gaat de organisatie in haar informatiebehoeften voorzien met maatwerksoftware of standaardproducten, of een combinatie van beide? Kiest de organisatie voor integrale oplossingen, zoals ERPpakketten, of is het de bedoeling oplossingen te realiseren met kleinschalige standaardpakketten? Gaat de organisatie in haar informatiebehoeften voorzien met een interne automatiseringsafdeling, door ook externe krachten in te huren, door ontwikkeling en beheer uit te besteden of door een combinatie van deze mogelijkheden? Welke nietfunctionele eisen stellen de verschillende bedrijfsprocessen aan de systemen, bijvoorbeeld eisen aan beveiliging, verwerkingscapaciteit en beschikbaarheid? Moet het nieuwe informatiesysteem ook bestaande systemen ondersteunen, bijvoorbeeld mainframeapplicaties? In hoeverre moet de architectuur een organisatiestrategie voor het uitfaseren, migreren en opwaarderen van applicaties ondersteunen? Is het de bedoeling informatie te ontsluiten via het web (internet en intranet), met clientserversessies of terminal hosting, of een combinatie van deze mogelijkheden? Wat is het beleid ten aanzien van de hardwareinfrastructuur en wat zijn de gevolgen hiervan voor de softwarearchitectuur? Gotiek of art deco Een belangrijke keuze bij het bepalen van een geschikte architectuur is het type architectuur. Voorbeelden van typen zijn: een pipes & filtersarchitectuur, een meerlagenarchitectuur, een componentenarchitectuur en een servicegeoriënteerde architectuur. Hoewel de literatuur hier niet eenduidig in is, zouden de genoemde typen ook stijlen kunnen heten. Analoog aan bouwstijlen, zoals gotiek of art deco, bepalen kenmerkende vormgevende elementen een stijl. Een systeem met een pipes & filtersstijl, waarbij min of meer onafhankelijke processtappen (filters) door middel van voorzieningen voor berichtenverkeer (pipes) met elkaar zijn verbonden, wordt dus gemodelleerd met pipes & filters als kenmerkend vormgevend element. Hetzelfde is het geval voor de lagen in een meerlagenarchitectuur. Een verschil tussen de bouw en ICTwereld is de reden voor het toepassen van een bepaalde stijl. In de bouwwereld is dit om uitdrukking te geven aan een bepaalde levensvisie of een bepaald levensgevoel, of om esthetische redenen, terwijl in de ICTwereld stijl moet bijdragen aan praktische kwaliteiten. In de praktijk komt dit erop neer dat de gekozen stijl de essentiële kenmerken van een systeem in beeld moet kunnen brengen. Het vaststellen van de essentiële kenmerken maakt het mogelijk de meest geschikte ICToplossingen te bepalen. Als een systeem bijvoorbeeld het best beschreven kan worden als: het gegevensverkeer dat plaatsvindt tussen een aantal processen, dan komt een pipes & filtersarchitectuur in aanmerking. Als gedistribueerde verwerking een centrale rol speelt, dan valt een meerlagenarchitectuur te overwegen. Als een bedrijf systemen wil ontwikkelen en onderhouden door hergebruik, aankoop en nieuwbouw, dan is een componentenarchitectuur een mogelijkheid. En als een bedrijf via internet geautomatiseerde diensten wil afnemen op basis van afspraken met de leverancier, dan zou een servicegeoriënteerde architectuur het meest geschikt kunnen zijn. Het is gebruikelijk om verschillende stijlen te combineren. Een systeem met een

4 componentenarchitectuur bestaat over het algemeen uit meerdere lagen, bijvoorbeeld om de gewenste schaalbaarheid te realiseren. Servicegeoriënteerde systemen kunnen op zichzelf uit complete systemen bestaan waarvoor verschillende organisaties verantwoordelijk zijn. In het laatste geval ligt het voor de hand dat er meerdere stijlen worden toegepast. Naast het vaststellen van de essentiële kenmerken van een systeem, bijvoorbeeld aan de hand van een geschikte stijl, is het uitwerken van een architectuurontwerp een kritische succesfactor. Het ontwerpproces moet op een doelgerichte en gestructureerde wijze de afstemming met de organisatie en technologie, en de toepassing van architectuurprincipes faciliteren. Op deze wijze kunnen we voorkomen dat het bij een fraaie architectuur blijft. Voortdurende toetsing van het ontwerp aan relevante principes, zoals die van een componentenarchitectuur, spelen hierbij een prominente rol. Een component dient bijvoorbeeld maximaal samenhangende functionaliteit te vertegenwoordigen, zodat een gewijzigd bedrijfsproces hoofdzakelijk gevolgen zal hebben voor de componenten die dit proces ondersteunen. Interfaces moeten in staat zijn deze functionaliteit voor de omgeving te ontsluiten. Een component moet tot op zekere hoogte onafhankelijk van zijn omgeving kunnen functioneren, zodat een groot deel van het systeem niet vastloopt als een van de componenten faalt. En een component moet in technische zin gemakkelijk kunnen worden losgekoppeld van zijn omgeving als de component aan vervanging toe is. Verder komen bij het ontwerpproces vrijheidsgraden aan de orde, zoals de granulariteit, of korrelgrootte, van afzonderlijke componenten, en de vraag in welke mate en op welke wijze bepaalde principes dienen te worden doorgevoerd. Methoden voor architectuurontwikkeling, zoals Architecture Development Method (ADM) van OpenGroup, en technieken voor architectuurspecificatie, zoals Model Driven Architecture (MDA) van OMG en Architecture Description Markup Language (ADML) van OpenGroup en ACME, zijn hierbij van belang. Zij ondervinden een sterk toegenomen belangstelling van onder meer wetenschappers, analisten, softwareconsortia en ICTspecialisten. Grote toekomst Sinds enkele jaren verschijnen servicegeoriënteerde architecturen, of service oriented architectures (SOA), met een toenemende regelmaat in de publiciteit. Het begrip bestaat nog niet zo lang en implementaties komen nog maar sporadisch voor. Hoewel het begrip nog volop in beweging is, geven we hier een indruk aan de hand van een aantal kenmerken waarover consensus lijkt te bestaan. Deze kenmerken zijn: Geautomatiseerde diensten, zoals het verschaffen van informatie of het uitvoeren van transacties, worden verleend via interfaces waarover heldere en eenduidige afspraken zijn gemaakt. Meerdere partijen, zoals onderdelen van dezelfde organisatie of van verschillende organisaties, nemen deel aan het afnemen en verlenen van een dienst. Alleen het eindresultaat bereikt de organisatie die om de dienst vraagt, het daadwerkelijk verwerken van een verzoek onttrekt zich aan haar gezichtsveld. Omdat een partij volledig verantwoordelijk is voor het leveren van de overeengekomen diensten en meerdere partijen betrokken zijn, is de verwerking gedistribueerd en spelen uiteenlopende architectuurstijlen, implementatietechnologieën en middleware een rol (internet in het bijzonder). Het speelveld is sterk in beweging, in die zin dat er sprake kan zijn van meerdere en elkaar beconcurrerende aanbieders en dat bepaalde diensten, eventueel tijdelijk, niet beschikbaar zullen zijn.

5 Gartner voorziet een grote toekomst voor servicegeoriënteerde architectuur. Het analistenbureau stelt dat de benadering een revolutie kan betekenen voor de wijze waarop organisaties hun bedrijfsvoering zullen uitoefenen, en dat tegen 2007 serviceoriëntatie zich zal ontwikkelen als de belangrijkste stroming in softwarearchitectuur. De belofte houdt vooral in dat op afgesproken en gestandaardiseerde wijze partijen geautomatiseerde diensten van elkaar kunnen afnemen. Integratie van webdiensten openen hierbij geheel nieuwe mogelijkheden voor de bedrijfsvoering van bijvoorbeeld organisaties die onderdeel zijn van een supply chain (de bedrijfsactiviteiten vanaf het plaatsen van een order tot de aflevering van het bestelde product). De opkomst van serviceoriëntatie is vanuit ICTperspectief zeker geen revolutie, maar een evolutie. Principes als in grote mate onafhankelijk functionerende deelsystemen en interoperabiliteit via interfaces, treffen we ook aan bij componentoriëntatie. Vanuit technisch oogpunt zou een servicegeoriënteerde architectuur met webdiensten kunnen worden gezien als een internetgedistribueerde componentenarchitectuur. Uit bovenstaande typering blijkt dat serviceoriëntatie meer dan andere stijlen kan leiden tot buitengewoon complexe systemen. Serviceoriëntatie zal daarom een softwarearchitectuur bij uitstek de gelegenheid bieden haar toegevoegde waarde te bewijzen.

Alignment verhoogt het rendement van ICT-investeringen

Alignment verhoogt het rendement van ICT-investeringen Alignment verhoogt het rendement van ICT-investeringen Ir. Louis J. Stevens Consultant Ordina Finance November 2003 louis.stevens@ordina.nl ICT-investeringen hebben vaak een onvoldoende effect op bedrijfsresultaten.

Nadere informatie

Blauwdruk of richtlijnen?

Blauwdruk of richtlijnen? Blauwdruk of richtlijnen? Ir. Louis J. Stevens Ordina SI&D, Consultant November 2004 louis.stevens@ordina.nl Bij ingrijpende wijzigingen in de informatievoorziening is het aantrekkelijk de gewenste situatie

Nadere informatie

Service Oriented Architecture voor interne beheersing

Service Oriented Architecture voor interne beheersing Service Oriented Architecture voor interne beheersing Bedrijfsprocessen overschrijden steeds vaker de grenzen van de organisatie, bijvoorbeeld in het geval van processen met toeleveringsbedrijven. Dergelijke

Nadere informatie

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Socio-technisch systemen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Systeem categoriën Technische op computer gesteunde systemen Systemen die HW en SW bevatten, maar waar

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Business-to-Business

Business-to-Business Business-to-Business 1 WAT IS BUSINESS-TO-BUSINESS? 1.1 Inleiding Bedrijven communiceren veelvuldig met elkaar. Orders worden geplaatst, facturen worden verzonden, informatie wordt uitgewisseld. Zo n dertig

Nadere informatie

a. Wat wordt verstaan onder V&V? b. Uit welke kernactiviteiten bestaat V&V? c. Noem enkele voor- en nadelen van inspecties. d. Idem voor testen.

a. Wat wordt verstaan onder V&V? b. Uit welke kernactiviteiten bestaat V&V? c. Noem enkele voor- en nadelen van inspecties. d. Idem voor testen. Eindtoets T07351 Software engineering Een eindtoets staat in het algemeen model voor het tentamen van de betreffende cursus. Aangezien deze cursus een mondeling tentamen heeft, bevat deze eindtoets slechts

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1 Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info 1 Maak een (verbeter)voorstel voor Enterprise Architectuur, waarbij u zowel de mogelijkheden als de beperkingen van

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

Proces to model en model to execute

Proces to model en model to execute Proces to model en model to execute Een end-to-end (bedrijfs)proces (figuur 1) is het geheel van activiteiten die zich, op een bepaalde plaats door een bepaalde rol, in bepaalde volgorde opvolgen en waarvan

Nadere informatie

Software voor AGF ondernemers.

Software voor AGF ondernemers. NEOX Software voor AGF ondernemers. Uw rendement in beeld met Neddox. NEOX S O F T W A R E V O O R A G F O N E R N E M E R S Next Business Solutions Mission Statement e oorsprong van Neddox B.V. ligt in

Nadere informatie

Informatiearchitectuur

Informatiearchitectuur Informatiearchitectuur Onderwerpen Waarom is architectuur (nu) zo belangrijk? Wat is informatiearchitectuur? Ontwikkelingen in de tijd Structuur applicaties Applicatie-integratie Webservices Praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

(Business) Informatieplanning. 1 Vanbragt informatiemanagement / 2BVisible

(Business) Informatieplanning. 1 Vanbragt informatiemanagement / 2BVisible (Business) Informatieplanning 1 Waarom Informatieplanning? Integratie Mogelijkheden ICT Eisen maatschappij ICT is in toenemende mate kritisch voor bedrijfsvoering Interactie met consumenten vaker ook via

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

SOA in het perspectief van Enterprise Architectuur

SOA in het perspectief van Enterprise Architectuur SOA in het perspectief van Enterprise Architectuur Jaap Schekkerman 1 Service Architecture staat volop in de belangstelling en veel IT leveranciers promoten hun SOA oplossingen via diverse kanalen. Wat

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Digitale duurzaamheid

Digitale duurzaamheid Digitale duurzaamheid Verantwoording van publieke diensten Bij het leveren van publieke diensten maakt de overheid gebruik van publieke middelen. De overheid moet zich over de besteding hiervan tegenover

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Overheid & Sourcing Drs. Ing. Bob van Graft MCM, CGEIT, C CISO Wnd. Directeur SSC ICT Haaglanden Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Digitalization of the Enterprise Bron: Gartner ITxpo

Nadere informatie

enabling your ambition

enabling your ambition Ctac: enabling your ambition Ambities helpen realiseren Als ondernemer of organisatie heeft u plannen voor de toekomst: groeien, een nog efficiënter bedrijfsvoering realiseren of nieuwe producten of diensten

Nadere informatie

Integraal veranderen met een Enterprise Architectuur

Integraal veranderen met een Enterprise Architectuur Integraal veranderen met een Het nut van werken onder architectuur Hendrik Van Haele Agenda Authentieke bronnen Master data management 2 Koppelingen met Authentieke bronnen bedrijfsregels RR MidOffice

Nadere informatie

Bedrijfsvoering en informatievoorziening; een geïntegreerde aanpak

Bedrijfsvoering en informatievoorziening; een geïntegreerde aanpak Bedrijfsvoering en informatievoorziening; een geïntegreerde aanpak door J.P. van Tongeren, van Tongeren & Trimp organisatie en informatiearchitecten te Den Haag Vóóraf Door de redactie is ons gevraagd

Nadere informatie

Nieuwe dimensies in gebruikerservaring en design

Nieuwe dimensies in gebruikerservaring en design Nieuwe dimensies in gebruikerservaring en design Vanaf Planon Accelerator 6.0 en Planon Software Suite Release 2014 Een innovatieve specialist met dertig jaar ervaring in het IWMSdomein Een partner die

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers

Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Logius & Gebruikersverenigingen / Samenwerkingsverbanden & Leveranciers ADDENDUM: betreffende het implementeren en gebruiken van de standaard Zaak en Document services incl. MijnOverheid / Lopende Zaken. (Addendum op de SAMENWERKINGSOVEREENKOMST KWALITEITSINSTITUUT NEDERLANDSE

Nadere informatie

WHITE PAPER. Business Solutions

WHITE PAPER. Business Solutions WHITE PAPER Business Solutions De keuze van de strategie/aanpak is be-palend voor de complexiteit en doorlooptijd van een implementatie. Introductie Uw organisatie staat op het punt om een standaard software

Nadere informatie

SVHT-IT. Mission statement

SVHT-IT. Mission statement SVHT-IT Mission statement Wij leveren oplossingen en diensten aan het MKB op het gebied van ICT, waarbij service, flexibiliteit en een persoonlijke relatie met de klant voorop staan SVHT-IT is een onderneming

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Oplossingen voor middelgrote en kleine bedrijven. IBM express portfolio: Eenvoudig. Betaalbaar. Krachtig. Precies goed.

Oplossingen voor middelgrote en kleine bedrijven. IBM express portfolio: Eenvoudig. Betaalbaar. Krachtig. Precies goed. Oplossingen voor middelgrote en kleine bedrijven IBM express portfolio: Eenvoudig. Betaalbaar. Krachtig. Precies goed. Om niet langer te moeten kiezen uit teveel of net niet genoeg. Sommige middelgrote

Nadere informatie

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model Ketenbesturing Meten is weten The concept of SCM requires measuring the overall supply chain performance rather then only the performance of the individual chain members. Handfield 1991 K. Melaerts - KHLeuven,

Nadere informatie

MKB ICT-onderzoek 2009

MKB ICT-onderzoek 2009 ICT: noodzakelijk kwaad of concurrentievoordeel? Voor 32% van het MKB vormt ICT een bijrol binnen de business, terwijl voor het overig deel ICT een sleutelfunctie heeft binnen de bedrijfsvoering: als de

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Vrijwel iedere CIO streeft naar lagere kosten en een grotere flexibiliteit van de IT-omgeving. Organisaties

Nadere informatie

DEFINITIEVE ANTWOORDEN

DEFINITIEVE ANTWOORDEN DEFINITIEVE Vragen bij Het waarom en hoe van F-commerce Vraag 1 (10 punten) Geef aan wat de verschillen zouden kunnen zijn tussen een reguliere E-commerce website en een winkel die gebruik maakt van F-Commerce.

Nadere informatie

Plan van Aanpak Business Project

Plan van Aanpak Business Project 1. Aanleiding en achtergrond van het project Soulco is een Belgische KMO die zijn activiteiten uitoefent in Afrika en het Midden- Oosten. Ze willen graag een nieuwe website omdat hun huidige website volledig

Nadere informatie

KPN ÉÉN Op weg naar ICT zonder zorgen

KPN ÉÉN Op weg naar ICT zonder zorgen KPN ÉÉN Op weg naar ICT zonder zorgen Op weg naar ICT zonder zorgen Onze maatschappij verandert razendsnel onder invloed van technologische ontwikkelingen. De scheiding tussen de fysieke en virtuele wereld

Nadere informatie

VVBS Webservices. De onderneming voor al uw internetzaken!

VVBS Webservices. De onderneming voor al uw internetzaken! VVBS Webservices De onderneming voor al uw internetzaken! VVBS Webservices Vormgeving van uw website Bouwen van websites en intranet Onderhoud van websites en intranet Services - copywriting, eindredactie,

Nadere informatie

7 Aandachtspunten om een verkeerde CRM software selectie te voorkomen

7 Aandachtspunten om een verkeerde CRM software selectie te voorkomen 7 Aandachtspunten om een verkeerde CRM software selectie te voorkomen Organisaties die zich op dit moment (opnieuw) in een CRM software selectie traject begeven, hebben een grote uitdaging. Daar waar vroeger

Nadere informatie

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden:

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden: Op het vlak van informatie uitwisseling tussen bedrijven valt veel te verbeteren. Veel van die verbeteringen vinden hun oorzaak in het niet goed op elkaar aansluiten van de verschillende softwaretoepassingen

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Duur van stage/afstuderen Manager Begeleider Locatie : 6 à 9 Maanden : dr. ir. J.J. Aue : dr. ir. H.J.M. Bastiaansen

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Invoering van service oriented architecture. voor landelijke informatievoorziening in de zorg

Invoering van service oriented architecture. voor landelijke informatievoorziening in de zorg Invoering van service oriented architecture voor landelijke informatievoorziening in de zorg Nictiz, Nationaal ICT instituut in de zorg Albert Vlug, manager van de architectuur Computable, maart 2008 Presentatie

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Windows Server 2003 End of support

Windows Server 2003 End of support Windows Server 2003 End of support Wat betekent dit voor mijn organisatie? Remcoh legt uit Met dit nieuwsitem brengt Remcoh de naderende End of Support datum voor Windows Server 2003 onder uw aandacht.

Nadere informatie

Sneller ritsen met internet applicaties?

Sneller ritsen met internet applicaties? VERRICHTEN INRICHTEN RICHTEN Sneller ritsen met internet applicaties? BESTURING PRODUCTEN PROCESSEN ORGANISATIE APPLICATIES GEGEVENS van de bedrijfsvoering van de bedrijfsvoering Door : Rimko van den Bergh

Nadere informatie

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten bridging it & users Consultancy Software Training & onderzoek Consultancy CEPO helpt al meer dan 15 jaar organisaties om integraal de kwaliteit van hun informatiesystemen

Nadere informatie

Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille

Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille Afsprakenkader ICT voor de kmo-portefeuille versie van 16/09/2014 1 Inleiding Via de kmo-portefeuille (http://www.kmo-portefeuille.be/) kunnen kmo s subsidies krijgen voor opleiding, advies, strategisch

Nadere informatie

BEDRIJFSVOERING, een palet van verbetermogelijkheden Mei 2010, Theo Geurts ebm bureau voor bedrijfsvoering

BEDRIJFSVOERING, een palet van verbetermogelijkheden Mei 2010, Theo Geurts ebm bureau voor bedrijfsvoering BEDRIJFSVOERING, een palet van verbetermogelijkheden Mei 2010, Theo Geurts ebm bureau voor bedrijfsvoering 1 Inleiding In dit document vindt u wat we voor u als klant kunnen doen. We leggen uit hoe we

Nadere informatie

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn!

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Ready to go Pagina 1 van 12 Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Copyright Pagina 2015, 2 van 12 perbit bv Alle rechten zijn gereserveerd.

Nadere informatie

Parasoft toepassingen

Parasoft toepassingen Testen op basis van OSB en Digikoppeling Voor de bestaande Overheid Service Bus en de nieuwe standaard Digikoppeling zijn verschillende test- omgevingen opgezet. Hiermee kan het asynchrone berichtenverkeer

Nadere informatie

Optimalisatie. BMC klantendag 4 maart 2010

Optimalisatie. BMC klantendag 4 maart 2010 Applicatie Portfolio Optimalisatie BMC klantendag 4 maart 2010 Introductie Pim van der Kleij consultant applicatieen servicemanagement Benno Faase consultant servicemanagement 2 Sogeti Professioneel ICT-vakbedrijf

Nadere informatie

Computercommunicatie B: Informatiesystemen

Computercommunicatie B: Informatiesystemen Computercommunicatie B: Informatiesystemen Markus Egg Rijksuniversiteit Groningen Voorjaar 2007 Introductie: doelen van de cursus definitie van informatiesystemen voorbeelden van informatiesystemen klassieke

Nadere informatie

Kernwaarden versus principes. Johan Hobelman Nieuwegein, november 2011

Kernwaarden versus principes. Johan Hobelman Nieuwegein, november 2011 Kernwaarden versus principes Johan Hobelman Nieuwegein, november 2011 Enkele definities van architectuurprincipes: Fundamentele organisatiespecifieke keuzes Richtinggevende afspraken Regels en richtlijnen

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten infosecurity.nl

Onderzoeksresultaten infosecurity.nl Onderzoeksresultaten infosecurity.nl Pagina 1 Introductie Tijdens de beurs infosecurity.nl, die gehouden werd op 11 en 12 oktober 2006, heeft Northwave een onderzoek uitgevoerd onder bezoekers en exposanten.

Nadere informatie

HC&H Consultants ADVIES PROJECTEN BEHEER. Processen Informatiesystemen Informatievoorziening Sturen op samenhang Mens & Organisatie

HC&H Consultants ADVIES PROJECTEN BEHEER. Processen Informatiesystemen Informatievoorziening Sturen op samenhang Mens & Organisatie HC&H Consultants ADVIES PROJECTEN BEHEER Processen Informatiesystemen Informatievoorziening Sturen op samenhang Mens & Organisatie OVER HC&H HC&H is een landelijk werkend adviesbureau voor woningcorporaties.

Nadere informatie

IT diensten op maat...

IT diensten op maat... IT diensten op maat... Even voorstellen. Interforce B.V. is een jong, dynamisch, kleinschalig automatisering- en dienstverlenend bedrijf van gedreven, klantgerichte en creatieve professionals, die stuk

Nadere informatie

PRODUCT SHEET WHAT WE DO

PRODUCT SHEET WHAT WE DO ESDNOW, onderdeel van DISC BV, is dé Europese specialist als het gaat om het beheren, beveiligen, verkopen, toegang verschaffen tot, en distributie van digitale content. ESDNOW helpt uitgevers bij het

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur We behandelen in dit document de 5 stappen naar een dynamische it-infrastructuur:

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

Professioneel beheer. Altijd kunnen vertrouwen op uw (bedrijfskritische) informatiesystemen

Professioneel beheer. Altijd kunnen vertrouwen op uw (bedrijfskritische) informatiesystemen Professioneel beheer Altijd kunnen vertrouwen op uw (bedrijfskritische) informatiesystemen Onze visie op professioneel beheer Als een applicatie eenmaal ontwikkeld en in productie genomen is, dan draait

Nadere informatie

Voorbeeld data-architectuur principes Bert Dingemans

Voorbeeld data-architectuur principes Bert Dingemans Voorbeeld data-architectuur principes Voorbeeld data-architectuur principes Bert Dingemans Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 2 Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Principes... 4 Alle lagen... 4 Bedrijfsarchitectuur...

Nadere informatie

Application interface. service. Application function / interaction

Application interface. service. Application function / interaction Les 5 Het belangrijkste structurele concept in de applicatielaag is de applicatiecomponent. Dit concept wordt gebruikt om elke structurele entiteit in de applicatielaag te modelleren: softwarecomponenten

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB

Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB ERP nu ook geschikt voor midden- en kleinbedrijf Was Enterprise Resource Planning (ERP) tot aan het begin van het millennium vooral voor de grote

Nadere informatie

Heeft u al applicaties in de cloud (zoals AWS, Azure, Google) draaien?

Heeft u al applicaties in de cloud (zoals AWS, Azure, Google) draaien? Asset 1 van 5 Hoe houd je de cloudkosten beheersbaar? Gepubliceerd op 20 april 2015 Hoe krijgt u grip op uw cloud-kosten? Leer de verschillende oorzaken voor onverwachtse kosten te herkennen en lees vijf

Nadere informatie

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Veel zorginstellingen geven aan informatievoorziening te willen verbeteren. Om bijvoorbeeld de cliënt meer centraal te stellen of Het

Nadere informatie

BPM voor Sharepoint: het beste van twee werelden

BPM voor Sharepoint: het beste van twee werelden BPM voor Sharepoint: het beste van twee werelden BPM voor Sharepoint: het beste van twee werelden Analisten als Gartner en Forrester voorzien dat Sharepoint dé standaard wordt voor document management

Nadere informatie

Diesel roterende UPS systemen. Ride Through systemen. Aggregaten. PDF documentatie

Diesel roterende UPS systemen. Ride Through systemen. Aggregaten. PDF documentatie PDF documentatie Diesel roterende UPS systemen Ride Through systemen Aggregaten Algemeen AA Energy Services verhuurt Uninterruptible Power Supply (UPS) systemen en stroomvoorzieningen. Onze huurvloot omvat

Nadere informatie

5 SMM-SOA: een onafhankelijk groeifasemodel voor de adoptie van een service - georiënteerde architectuur

5 SMM-SOA: een onafhankelijk groeifasemodel voor de adoptie van een service - georiënteerde architectuur 5 SMM-SOA: een onafhankelijk groeifasemodel voor de adoptie van een service - georiënteerde architectuur Maarten Veger Het ideale beeld van een SOA klinkt erg veelbelovend maar in de praktijk staat SOA

Nadere informatie

Heeft u al applicaties in de cloud (zoals AWS, Azure, Google) draaien?

Heeft u al applicaties in de cloud (zoals AWS, Azure, Google) draaien? Asset 1 van 4 Hoe houd je de cloudkosten beheersbaar? Gepubliceerd op 20 april 2015 Hoe krijgt u grip op uw cloud-kosten? Leer de verschillende oorzaken voor onverwachtse kosten te herkennen en lees vijf

Nadere informatie

Regas als bedrijf. Regas B.V. is een landelijke speler en actief binnen

Regas als bedrijf. Regas B.V. is een landelijke speler en actief binnen Regas als bedrijf Regas B.V. is een landelijke speler en actief binnen de geestelijke gezondheidszorg en jeugdzorg. Binnen de maatschappelijke dienstverlening en maatschappelijke opvang/ vrouwenopvang

Nadere informatie

ICT vormt sleutelfunctie binnen de bedrijfsvoering: als de ICT uitvalt, ligt de business plat.

ICT vormt sleutelfunctie binnen de bedrijfsvoering: als de ICT uitvalt, ligt de business plat. ICT vormt sleutelfunctie binnen de bedrijfsvoering: als de ICT uitvalt, ligt de business plat. Voor 26% van het MKB vormt ICT een bijrol binnen de business, terwijl voor het overige deel ICT een sleutelfunctie

Nadere informatie

De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven. succeed IT. better results together

De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven. succeed IT. better results together De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven succeed IT better results together Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven in handel

Nadere informatie

Vernieuwing en innovatie van informatievoorziening. Hoe doe je dat? Remko van der Pols

Vernieuwing en innovatie van informatievoorziening. Hoe doe je dat? Remko van der Pols Vernieuwing en innovatie van informatievoorziening. Hoe doe je dat? Remko van der Pols Agenda Ontwikkelingen Hoe dan wel Hoe werkt dat uit? Wat zijn leuke thema s? Informatievoorziening Hoe richt je de

Nadere informatie

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM

DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM DEEL I DE OPKOMST VAN E-HRM Business sounds different these days...3 1. Introductie...4 2. De veranderende omgeving van organisaties...7 3. Toenemende complexiteit van organisaties en HRM...10 3.1 Inleiding...10

Nadere informatie

Vergroening Kennisnet Cloud

Vergroening Kennisnet Cloud Vergroening Kennisnet Cloud Have your cake and eat it too Dirk Linden 30 januari 2014 Inleiding / Aanleiding Aanbesteding Kennisnet Housing en Hosting 2013 Nieuwbouw aangegrepen door Vancis en Kennisnet

Nadere informatie

Thier Software Development

Thier Software Development planning.nl Thier Software Development Planning.nl is, als je alle factoren en afhankelijkheden mee zou nemen, vaak complex. Daarom is het belangrijk bij het automatiseren van dit proces te bedenken welke

Nadere informatie

Architectuurredeneermodel Afgewogen keuzes maken

Architectuurredeneermodel Afgewogen keuzes maken Architectuurredeneermodel Afgewogen keuzes maken Robert Deckers SASG okt 2012 v3 Architectuur: technologie in perspectief Klantbehoefte Toepassing Systeem T 2 Vele wegen die naar ergens leiden Bewuste

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

Skopos dienstverlening rond informatiseringsvraagstukken

Skopos dienstverlening rond informatiseringsvraagstukken Skopos dienstverlening rond informatiseringsvraagstukken Snel en zorgeloos naar een optimale informatievoorziening Skopos Rendementbouwers Hanzepoort 1 7575 DB Oldenzaal Telefoon 0541 662682 Fax 0541 516187

Nadere informatie

Kwaliteit. 1. Introductie. Deel 1. Algemene Kennis

Kwaliteit. 1. Introductie. Deel 1. Algemene Kennis 1. Introductie Kwaliteit In deze module gaan we iets verder in op het begrip "kwaliteit". Het is de bedoeling om wat achtergrondinformatie te geven die van pas kan komen bij de andere modules. Kwaliteit

Nadere informatie

VORM GEVEN AAN VISIE

VORM GEVEN AAN VISIE VORM GEVEN AAN VISIE Hoe businessarchitectuur bijdraagt aan het bereiken van businessdoelen White paper Auteurs: Martin van den Berg, Aldert Boersma, Serge Bouwens, Erica Dane, Bonne van Dijk, Paul Dijkwel,Jan

Nadere informatie

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Het betaalbare integratieplatform voor al uw Business-to-Business Integratie en Applicatie Integratie Volledig geautomatiseerde afhandeling van elektronisch

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie