WKO-coach Drenthe Kansen gemeente Westerveld in beeld. Rutger Wierikx IF Technology 9 februari 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WKO-coach Drenthe Kansen gemeente Westerveld in beeld. Rutger Wierikx IF Technology 9 februari 2012"

Transcriptie

1 WKO-coach Drenthe Kansen gemeente Westerveld in beeld Rutger Wierikx IF Technology 9 februari 2012

2 Inhoud 1. Introductie 2. Inventarisatie a. Bodemgeschiktheid b. Bouwontwikkelingen c. Omgevingsbelangen 3. Geïntegreerde Kansenkaart 4. En hoe nu verder? 2

3 1. Introductie Wat is bodemenergie? Wettelijk kader 3

4 Wat is bodemenergie? ondiepe bodemenergie gesloten systemen open systemen bodemenergie diepe bodemenergie hoge temperatuuropslag geothermie 4

5 Open systeem Gesloten systeem Bronnen Tot 300 m-mv Vergunning Waterwet Vanaf circa 50 woningen Toepassing: utiliteit, kantoren, industrie, 2011: systemen Lussen Tot 200 m-mv Geen vergunning (tot 2013) Vanaf 1 woning Toepassing: woningen + kleine utiliteit 2011: lussen (schatting) 5

6 Open systeem Gesloten systeem Voor- en nadelen: + Hoger rendement + Minder doorboring Hydrologische effecten Voor- en nadelen: + Ook voor kleine energievrager + Kleinere effecten omgeving Lager rendement Relatief veel doorboringen 6

7 Huidig wettelijk kader provincie Drenthe Zone II ( m-mv) Structuurvisie ondergrond provincie Drenthe 7

8 Bestaande systemen Westerveld 8

9 Wat is bodemenergie? ondiepe bodemenergie gesloten systemen open systemen bodemenergie diepe bodemenergie hoge temperatuuropslag geothermie 9

10 Hogetemperatuuropslag (HTO) SKB: landelijke potentieelkaart HTO beschikbaar Verduurzaming bestaande bouw 10

11 Geothermie Geologische inventarisatie door IF o Aardwarmte in Drenthe kansrijk o Bodem biedt veel potentie o Verduurzaming bestaande bouw 11

12 Inhoud 1. Introductie 2. Inventarisatie a. Bodemgeschiktheid b. Bouwontwikkelingen c. Omgevingsbelangen 3. Geïntegreerde Kansenkaart 4. En hoe nu verder? 12

13 2. Inventarisatie Bodemgeschiktheid Bouwontwikkelingen Kansenkaarten Westerveld Omgevingsbelangen 13

14 Inhoud 1. Introductie 2. Inventarisatie a. Bodemgeschiktheid b. Bouwontwikkelingen c. Omgevingsbelangen 3. Geïntegreerde Kansenkaart 4. En hoe nu verder? 14

15 2a. Bodemgeschiktheid Bodemopbouw o Bodemgeschiktheid is afhankelijk van de dikte en doorlatendheid van watervoerende pakket Breuken aanwezig, bodemopbouw is hier complex Door het ontbreken van een permanente eerste scheidende laag vormen het eerste en tweede watervoerende pakket één gecombineerd pakket Daarnaast ook derde watervoerende pakket aanwezig 15

16 Bodemgeschiktheid Bodemopbouw 16

17 Bodemgeschiktheid Grondwaterkwaliteit: redox o Menging van geoxideerd en gereduceerd grondwater veroorzaakt ijzeroxide (roest) o Dit kan de bronnen verstoppen, daarom een aandachtpunt Door de afwezigheid van continue eerste scheidende laag kan geoxideerd water diep doordringen en vormt redox een aandachtpunt in heel Westerveld grondwaterstand Verwachte diepte is 40 m-mv zuurstof- of nitraathoudend grondwater (geoxideerd) redoxgrens ijzerhoudend grondwater (gereduceerd) 17

18 Bodemgeschiktheid Grondwaterkwaliteit: o Zoet-/brakgrensvlak: verzilting is vanuit provinciaal beleid niet toegestaan o Zoet-/brakgrensvlak zich op circa 200 m-mv, in de hydrologische basis o Geen aandachtspunt voor positionering bronnen 18

19 Bodemgeschiktheid Grondwaterstroming: o Richting bepalend voor positionering bronnen o Bij grote stromingssnelheid verlies warmte en koude mogelijk Grondwater stroomt in zuidwestelijke richting met een snelheid van 20 tot 40 m/jaar o Aandachtspunt voor positionering o Energieverlies treedt op, maar acceptabel 19

20 Bodemgeschiktheid open systemen Bodemgeschiktheidsklassen open systemen legenda kd [m²/d]¹ toelichting² matig geschikt < 150 maximale capaciteit van één brondoublet bedraagt circa 25 m³/uur. De bodem is geschikt voor de bouw van maximaal 25 huizen of 10 appartementen of m² bvo, zonder meer investering in extra koude en warme bron (doublet). geschikt maximale capaciteit van één brondoublet bedraagt circa 25 tot 100 m³/uur. De bodem is geschikt voor de bouw van 25 tot 100 huizen, of 25 appartementen of m² bvo, zonder meer investering in extra koude en warme bron (doublet). zeer geschikt > 600 maximale capaciteit van één brondoublet is groter dan circa 100 m³/uur. De bodem is geschikt voor de bouw van minimaal 100 huizen of 50 appartementen of m² bvo, zonder meer investering in extra koude en warme bron (doublet). ¹ Bij het bepalen van de kd-klassen is rekening gehouden met de praktijksituatie dat gemiddeld slechts 80% van de dikte van het watervoerend pakket gebruikt kan worden voor het plaatsen van filters. ² Het debiet per woning is sterk afhankelijk van het type woning en het energieconcept en kan hierdoor aanzienlijk variëren. Uitgangspunt voor tabel 2.1 vormt een grondgebonden woning en een monovalent energieconcept. 20

21 Bodemgeschiktheid open systemen Bodem geschikt tot zeer geschikt voor open systemen Redox vormt een aandachtspunt in de hele gemeente 21

22 Bodemgeschiktheid gesloten systemen Bodemgeschiktheidsklassen gesloten systemen klasse specifiek vermogen¹ [W/m] toelichting matig geschikt < 20 luslengte> 300 m per woning geschikt luslengte m per woning zeer geschikt >30 luslengte< 200 m per woning ¹ Bij het bepalen van de kd-klassen is rekening gehouden met de praktijksituatie dat gemiddeld slechts 80% van de dikte van het watervoerend pakket gebruikt kan worden voor het plaatsen van filters. ² Het debiet per woning is sterk afhankelijk van het type woning en het energieconcept en kan hierdoor aanzienlijk variëren. Uitgangspunt voor tabel 2.1 vormt een grondgebonden woning en een monovalent energieconcept. 22

23 Bodemgeschiktheid gesloten systemen Bodem geschikt tot zeer geschikt voor gesloten systemen Geen aandachtspunten aanwezig 23

24 Inhoud 1. Introductie 2. Inventarisatie a. Bodemgeschiktheid b. Bouwontwikkelingen c. Omgevingsbelangen 3. Geïntegreerde Kansenkaart 4. En hoe nu verder? 24

25 2b. Bouwontwikkelingen De bouwlocaties in de gemeente zijn in kaart gebracht. Bouwontwikkelingen bepalen voor een belangrijk deel waar kansen liggen voor de toepassing van energieopslag. Ieder type bebouwing heeft een eigen energievraag: o Woningen: netto warmtevraag o Bedrijven en utiliteit: netto koudevraag 25

26 Bouwontwikkelingen 26

27 Conclusies bouwontwikkelingen Bouwontwikkelingen: o Zowel nieuwbouw als herstructurering o Welke locaties zijn het meest kansrijk? Indien alle ontwikkeling worden aangesloten op WKO: o Maximaal ton CO 2 -emissiereductie o Bodem kan MWh aan energie leveren 27

28 Inhoud 1. Introductie 2. Inventarisatie a. Bodemgeschiktheid b. Bouwontwikkelingen c. Omgevingsbelangen 3. Geïntegreerde Kansenkaart 4. En hoe nu verder? 28

29 2c. Omgevingsbelangen Randvoorwaarde: geen negatieve effecten Nader toegelicht in volgende sheets belang gevolg 1. drinkwaterwinning geen WKO in beschermingsgebieden 2. natuur minimale grondwaterstandveranderingen 3. verontreinigingen niet beïnvloeden (hydrologisch) 4. archeologie niet beïnvloeden (hydrologisch) 5. grondwatergebruikers niet beïnvloeden (hydrologisch en thermisch) 6. infrastructuur aandachtspunt voor positionering bronnen 29

30 Omgevingsbelangen 30

31 1. Drinkwaterwinning Binnen de gemeente bevinden zich twee waterwingebieden: o Havelterberg o Leggeloo Deze waterwingebieden worden beschermd middels een grondwaterbeschermingsgebied (rood gebied). Open en gesloten systemen zijn niet toegestaan Voor systemen net buiten het grondwaterbeschermingsgebied gelden aanvullende eisen voor de afwerking van boorgaten. 31

32 2. Natuur Binnen de gemeente bevinden drie Natura200-gebieden: o Havelte-Oost o Dwingelderveld o Drents-Friese Wold & Leggelderveld Oranje gebieden : vergunningaanvraag moet worden vergezeld van een eco-scan 32

33 3. Verontreinigingen Verontreinigingen geïnventariseerd op basis van info provincie Alleen grondwaterverontreinigingen opgenomen: 2 verontreinigingen aanwezig Vormt een aandachtspunt bij open systemen, maar kan ook een combinatiekans vormen (WKO & saneren) 33

34 4. Archeologie Provinciale informatie Diverse gebieden van archeologische waarde o waarden variëren van archeologische betekenis tot zeer hoge archeologische waarde, wettelijk beschermd Aangeduid als oranje gebied : vergunningaanvraag moet worden vergezeld van een archeologische toets 34

35 5. Grondwatergebruikers Permanente onttrekkingen o drinkwaterwinningen o industriële onttrekkingen o KWO o beregening, veedrenking: kleinschalig, ondiep niet opgenomen in de kansenkaarten, want ondiep en kleinschalig, dus geen interferentie verwacht Tijdelijke onttrekkingen o niet opgenomen in de kansenkaart want tijdelijk, dus minder relevant 35

36 6. Infrastructuur Belangrijke gasleidingen: risicokaart.nederland.nl Aandachtspunt voor positionering bronnen 36

37 Maar ook combinatiekansen mogelijk! Combinatikansen: Combinatie energieopslag met sanering Combinatie energieopslag met wateroverlastbestrijding Warmtelevering uit restwarmte Energielevering uit drinkwaterwinning Energielevering uit oppervlaktewater Combinatie met bluswatervoorziening 37

38 Combinatie energieopslag met sanering Kenmerken: Variërend onttrekken en infiltreren Verontreiniging blijft op de plaats Geen actieve vorm van saneren Proces kan positief effect hebben op biologische afbraak Actieve vormen van saneren zijn te combineren 38

39 Energielevering uit oppervlaktewater Voorbeeld: defensie-eiland Woerden o in de zomer wordt warmte onttrokken en opgeslagen in de ondergrond o in de winter wordt deze warmte gebruikt voor de verwarming van de woningen 39

40 Inhoud 1. Introductie 2. Inventarisatie a. Bodemgeschiktheid b. Bouwontwikkelingen c. Omgevingsbelangen 3. Geïntegreerde Kansenkaart 4. En hoe nu verder? 40

41 3. Geïntegreerde kansenkaart Op basis van inventarisatie hebben we geïntegreerde kaarten opgesteld: de zogenaamde kansenkaarten Alle thema s opgenomen in één kaart Geeft op quickscan-niveau een overzicht van de mogelijkheden per locatie 41

42 42

43 Conclusies Bodem geschikt tot zeer geschikt voor de toepassing van open en gesloten systemen Veel natuur aanwezig, weinig andere belangen Aantal bouwontwikkelingen bevinden zich in een beschermingszone: uitdaging om hier bodemenergie te realiseren 43

44 Koppeling gemeentelijke lagen in WKO Tool Drenthe Verfijning bodemdata VROM-tool Toevoegen bouwontwikkelingen Toevoegen ondergrondse functies/belangen: regelgeving Drenthe 44

45 Kansrijke locaties Bouwvolume ontwikkeling Fasering van project Bodemgeschiktheid en omgevingsbelangen Wat zijn de meest kansrijke locaties voor Westerveld? 45

46 Factsheets kansrijke locaties Doel: Eerste stap van ambitie naar realisatie Meest kansrijke locaties voor bodemenergie nader uitgewerkt in quickscan+ Stimuleringsinstrument om extern betrokken partijen te informeren over de mogelijkheden van het gebruik van bodemenergie 46

47 Voorbeeld Factsheet 47

48 Inhoud 1. Introductie 2. Inventarisatie a. Bodemgeschiktheid b. Bouwontwikkelingen c. Omgevingsbelangen 3. Geïntegreerde Kansenkaart 4. En hoe nu verder? 48

49 4. En hoe nu verder? 2 sporen mogelijk: 1. Van kansen naar realisatie 2. Van kansen naar regie op de ondergrond 49

50 1. Realisatie quickscan: kansrijke locatie Kanskaart WKO Tool Van kansrijke locatie naar haalbaarheidsonderzoek WKO-coach kan worden ingezet om dit te realiseren 50

51 2. Regie op ondergrond Geschiktheid ondergrond 1. Open systemen 2. Gesloten systemen 3. Geothermie 4. HTO 5. Energie uit oppervlaktewater Analyse energievraag 1. Nieuwbouw 2. Renovatie bestaande bouw Randvoorwaarden/ combinatiekansen 1. Natuur 2. Drinkwaterwinning 3. Verontreinigingen 4. Archeologie 5. Potentieel bodemenergie Structuurvisie ondergrond Blauw = aanbevolen stap (facet) bestemmingsplan Aanwijzen interferentiegebieden Groen = facultatieve stap Masterplannen bodemenergie Rood = stap indien nodig 51

Bodemenergie in de gemeente Arnhem

Bodemenergie in de gemeente Arnhem Bodemenergie in de gemeente Arnhem Congres ILB 14 februari 2012 Marc van der Burght Beleidsadviseur Energie en Bodem Open systeem Gesloten systeem 1 Arnhem wil bodemenergie als bron van duurzame energie

Nadere informatie

Kansenkaart bodemenergie gemeente Waalwijk

Kansenkaart bodemenergie gemeente Waalwijk Kansenkaart bodemenergie gemeente Waalwijk Opdrachtgever Gemeente Waalwijk Postbus 10150 5141 PA Waalwijk Contactpersoon: mevr. E. Raats-Leenders Adviseur bodemenergie IF Technology bv Velperweg 37 Postbus

Nadere informatie

Masterplan Bodemenergie Stationskwartier

Masterplan Bodemenergie Stationskwartier Masterplan Bodemenergie Stationskwartier Gemeente Breda Opdrachtgever Gemeente Breda Afdeling Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Milieu Postbus 90156 4800 RH BREDA Contactpersoon: mevr. S.B. Schripsema

Nadere informatie

Open en gesloten WKO systemen. Open systemen

Open en gesloten WKO systemen. Open systemen Open en gesloten WKO systemen Open systemen Een kenmerk van open systemen is dat er grondwater onttrokken en geïnfiltreerd wordt. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen doubletsystemen, monobronsystemen

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Wat is WKO? Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan zijn de Hondsrug

Nadere informatie

Realisatie WKO. WKO-coach Drenthe - Voorlichtingsbijeenkomst WKO

Realisatie WKO. WKO-coach Drenthe - Voorlichtingsbijeenkomst WKO Realisatie WKO WKO-coach Drenthe - Voorlichtingsbijeenkomst WKO 1 Bouwopgave: Case: realisatie 4 woontorens, totaal 200 appartementen 2 gemeente convenant (stap 2) duurzame ambities DE scan besluit gemeenteraad

Nadere informatie

WKO en sanering gecombineerd in Spoorzone Woerden

WKO en sanering gecombineerd in Spoorzone Woerden WKO en sanering gecombineerd in Spoorzone Woerden Ko Hage (TTE) Delft, 1 december 2010 TTE consultants verbinden van ondergrond en bovengrond - Opgericht in 1999 door drie ingenieurs (The Three Engineers)

Nadere informatie

Effectenstudie bodemenergiesysteem

Effectenstudie bodemenergiesysteem voor open bodemenergiesystemen: tot 50 m³/uur en 250.000 m³/jaar en dieper dan 20 m-mv Project: Projectlocatie: OLO-nummer: Datum: Referentie: Vergunningaanvrager: Adviseur: Klik hier als u een datum wilt

Nadere informatie

Masterplan Bodemenergie

Masterplan Bodemenergie Masterplan Bodemenergie Gemeente Amersfoort Opdrachtgever Gemeente Amersfoort T.a.v. de heer P.P.J. Camps Postbus 4000 3800 EA AMERSFOORT Adviseur IF Technology bodemenergiesysteem Velperweg 37 Postbus

Nadere informatie

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst.

De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. De ondergrond als basis voor een duurzame toekomst. Bodemenergie in Haarlem Marc van Someren (Bodem en Water Consultancy) 14 februari 2012 ILB Congres Media Plaza - Utrecht De ondergrond als basis voor

Nadere informatie

Ervaringen met gesloten bodemenergiesystemen in Goes. Dag van de Zeeuwse Bodem - 21 april 2016 Ronald Wennekes - IF Technology

Ervaringen met gesloten bodemenergiesystemen in Goes. Dag van de Zeeuwse Bodem - 21 april 2016 Ronald Wennekes - IF Technology Ervaringen met gesloten bodemenergiesystemen in Goes Dag van de Zeeuwse Bodem - 21 april 2016 Ronald Wennekes - IF Technology 1 Inhoud 1. Bodemenergie in het kort 2. Melding en vergunning gesloten systemen

Nadere informatie

1. INLEIDING 2. REIKWIJDTE BELEIDSKADER

1. INLEIDING 2. REIKWIJDTE BELEIDSKADER 1. INLEIDING In het POL 2006 is vastgelegd dat de Provincie Limburg warmte en koude opslag (WKO) actief zal stimuleren, rekening houdend met de belangen van grondwaterkwaliteit en grondwateronttrekkingen.

Nadere informatie

Bodemenergieplan Doornsteeg Nijkerk. Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie

Bodemenergieplan Doornsteeg Nijkerk. Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie Bodemenergieplan Doornsteeg Nijkerk Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie Bodemenergieplan Doornsteeg Nijkerk Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie DEFINITIEF Opdrachtgever Adviseur

Nadere informatie

Bijlage 1: Kaart Aanwijzing Interferentiegebied

Bijlage 1: Kaart Aanwijzing Interferentiegebied Bijlage 1: Kaart Aanwijzing Interferentiegebied Toelichting Algemeen Artikel 1 Begripsomschrijving Op 1 juli 2013 treedt het Besluit bodemenergiesystemen in werking. Het besluit bevat regels over het installeren

Nadere informatie

1 Inleiding en projectinformatie

1 Inleiding en projectinformatie Project: Groenhorst College te Velp Onderwerp: hemelwater infiltratieonderzoek Datum: 9 november 2011 Referentie: 25.515/61341/LH 1 Inleiding en projectinformatie Het Groenhorst College, gelegen aan de

Nadere informatie

Potentieelstudie bodemenergie Gemeente Groningen

Potentieelstudie bodemenergie Gemeente Groningen Potentieelstudie bodemenergie gemeente Groningen Opdrachtgever Gemeente Groningen Dienst Ruimtelijke Ordening & Economische Zaken Postbus 7081 9701 JB GRONINGEN Contactpersoon: de heer P. Corzaan Adviseur

Nadere informatie

1.2 Adres van de initiatiefnemer Naam bedrijf/instelling: Geomec4p realisatie en exploitatie bv Rietgorsweg 6, 3356 LJ Papendrecht

1.2 Adres van de initiatiefnemer Naam bedrijf/instelling: Geomec4p realisatie en exploitatie bv Rietgorsweg 6, 3356 LJ Papendrecht Project: hoge temperatuuropslag GeoMEC te Brielle Onderwerp: aanmeldingsnotitie voor de vormvrije m.e.r.-beoordelingsplicht Datum: 08-05-2011 Referentie: 26.468/58182/BG 0. Inleiding Voor het glastuinbouw

Nadere informatie

Bodemenergieplan Waarderpolder en Oostradiaal

Bodemenergieplan Waarderpolder en Oostradiaal Reageren antwoord@haarlem.nl Meer informatie www.haarlem.nl Vragen 023 _ 511 51 15 Gemeente Haarlem Stadszaken Ruimtelijk Beleid en Milieu Ontwerp Bodemenergieplan Waarderpolder en Oostradiaal Haarlem,

Nadere informatie

White Paper Warmtepompsysteem

White Paper Warmtepompsysteem White Paper Warmtepompsysteem Inleiding Een warmtepompsysteem is voor veel mensen inmiddels een bekend begrip, toch ontstaat er nog steeds veel onduidelijkheid over de werking van het systeem. Dit blijkt

Nadere informatie

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Zaaknummer: DBO12. Kansenkaart bodemenergie gemeente Heusden

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Zaaknummer: DBO12. Kansenkaart bodemenergie gemeente Heusden Zaaknummer: DBO12 Onderwerp Kansenkaart bodemenergie gemeente Heusden Collegevoorstel Inleiding Warmte/koude opslag (verder:wko) is een manier om ondergronds energie op te slaan. Deze methode is duurzaam

Nadere informatie

Geschiktheidskaarten energieopslag provincie Zeeland

Geschiktheidskaarten energieopslag provincie Zeeland Geschiktheidskaarten energieopslag provincie Zeeland Opdrachtgever Provincie Zeeland Directie Ruimte Milieu en Water Postbus 165 4330 AD MIDDELBURG T 0118 63 1950 Contactpersoon: de heer P. Michielsen

Nadere informatie

Ondiepe bodemenergie - provincie Utrecht. t.b.v. provinciale Kadernota Ondergrond (KNO)

Ondiepe bodemenergie - provincie Utrecht. t.b.v. provinciale Kadernota Ondergrond (KNO) Ondiepe bodemenergie - provincie Utrecht t.b.v. provinciale Kadernota Ondergrond (KNO) Ondiepe bodemenergie - provincie Utrecht t.b.v. provinciale Kadernota Ondergrond (KNO) 22 november 2013 Ondiepe bodemenergie

Nadere informatie

VERGUNNING VOOR GRONDWATERONTTREKKING OP GROND VAN DE WATERWET

VERGUNNING VOOR GRONDWATERONTTREKKING OP GROND VAN DE WATERWET VERGUNNING VOOR GRONDWATERONTTREKKING OP GROND VAN DE WATERWET verleend aan Woningcorporatie Lefier Ontwikkelbedrijf De activiteit water in de bodem brengen en eraan ontrekken (Locatie: Berkenstraat 2

Nadere informatie

BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND

BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Datum : 14 januari 2016 Onderwerp : Waterwet - gemeente Arnhem Activiteit : Bodemenergiesysteem aan Antoon van Hooffplein 1, 6816 SH Arnhem Verlenen/weigeren

Nadere informatie

(ONTWERP) VERGUNNING VOOR GRONDWATERONTTREKKING OP GROND VAN DE WATERWET

(ONTWERP) VERGUNNING VOOR GRONDWATERONTTREKKING OP GROND VAN DE WATERWET (ONTWERP) VERGUNNING VOOR GRONDWATERONTTREKKING OP GROND VAN DE WATERWET verleend aan Telecom Service Leek B.V. De activiteit water in de bodem brengen of eraan te onttrekken Locatie: De Hoogte 1 leek

Nadere informatie

Landelijke verkenning warmte en koude uit Rijkswateren en kunstwerken. Eindrapportage 7 oktober 2016

Landelijke verkenning warmte en koude uit Rijkswateren en kunstwerken. Eindrapportage 7 oktober 2016 Landelijke verkenning warmte en koude uit Rijkswateren en kunstwerken Eindrapportage 7 oktober 2016 1 Voorblad Opdrachtgever: Rijkswaterstaat Griffioenlaan 2 3526 LA UTRECHT Contactpersoon: dhr. Henk Looijen

Nadere informatie

Bodemenergie en grondwaterverontreiniging

Bodemenergie en grondwaterverontreiniging Bodemenergie en grondwaterverontreiniging Een nieuw werkveld VVMA congres Lunteren april 2011 Hans Slenders Imagine the result Bodemenergie Grondwaterverontreiniging Ontwikkelingen Voorbeelden BOEG BOdemEnergie

Nadere informatie

: Bodemenergiesysteem aan de Batavierenweg 25 te Arnhem, 6841 HN Arnhem Verlenen/weigeren : verlenen vergunning

: Bodemenergiesysteem aan de Batavierenweg 25 te Arnhem, 6841 HN Arnhem Verlenen/weigeren : verlenen vergunning BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Datum : 30 november 2016 Onderwerp : Waterwet - gemeente Arnhem Activiteit : Bodemenergiesysteem aan de Batavierenweg 25 te Arnhem, 6841 HN Arnhem

Nadere informatie

VERKENNING INTERFERENTIEGEBIEDEN BODEMENERGIE HAAGLANDEN

VERKENNING INTERFERENTIEGEBIEDEN BODEMENERGIE HAAGLANDEN VERKENNING INTERFERENTIEGEBIEDEN BODEMENERGIE HAAGLANDEN STADSGEWEST HAAGLANDEN 30 november 2011 075925686:0.3 - Definitief B02034.000274.0100 Inhoud 1 Inleiding 2 1.1 Energie in een drukke ondergrond

Nadere informatie

Bodemenergie in Arnhem Stimuleren en regie

Bodemenergie in Arnhem Stimuleren en regie Stimuleren en regie 12 juni 2013 Marc van der Burght Gelders netwerk Energie Beleidsmedewerker Bodem en Energie Open systeem 2011 Zes programmalijnen: 1. Energieneutraal Arnhem 2. Toonaangevend cluster

Nadere informatie

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen SAMENVATTING Aanleiding In het westelijke deel van het Schilderskwartier zijn de woningen gefundeerd op houten palen met betonopzetters. Uit onderzoeken in de jaren 90 is gebleken dat de grondwaterstand

Nadere informatie

Bodemenergie: Anno nu en kansen in de toekomst

Bodemenergie: Anno nu en kansen in de toekomst Bodemenergie: Anno nu en kansen in de toekomst Eindsymposium Meer met Bodemenergie 24 april 2012 Wageningen Maurice Henssen Bioclear b.v. Inhoud Bodemenergie anno 2012 Waarom MMB? Het proces van MMB Highlights

Nadere informatie

Bijlage 1. Geohydrologische beschrijving zoekgebied RBT rond Bornerbroek

Bijlage 1. Geohydrologische beschrijving zoekgebied RBT rond Bornerbroek Bijlage 1 Geohydrologische beschrijving zoekgebied RBT rond Bornerbroek Bijlagel Geohydrologische beschrijving zoekgebied RBT rond Bornerbroek Bodemopbouw en Geohydrologie Inleiding In deze bijlage wordt

Nadere informatie

BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND

BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Datum : 23 juli 2015 Onderwerp : Waterwet - gemeente Arnhem Activiteit : Bodemenergiesysteem aan Mr. D.U. Stikkerstraat 11, 6842 CW Arnhem Verlenen/weigeren

Nadere informatie

Bodemenergieplan Bedrijventerrein A12 (Noord en Zuid)

Bodemenergieplan Bedrijventerrein A12 (Noord en Zuid) Bodemenergieplan Bedrijventerrein A12 (Noord en Zuid) Gemeente Ede Opdrachtgever Gemeente Ede Postbus 9022 6710 HK EDE Contactpersoon: dhr. Erik van Tol Adviseur bodemenergie IF Technology Velperweg 37

Nadere informatie

Bodemenergieplan IBF Heerenveen. Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie

Bodemenergieplan IBF Heerenveen. Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie Bodemenergieplan IBF Heerenveen Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie Bodemenergieplan IBF Heerenveen Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie 28 oktober 2014 Bodemenergieplan

Nadere informatie

Hoog Temperatuur Opslag in de praktijk

Hoog Temperatuur Opslag in de praktijk nergie Totaal Projecten Hoog Temperatuur Opslag in de praktijk Koos Agtereek nergie Totaal Projecten TP is systeemleverancier voor duurzame energie: WKO en warmtepompen warmteopslag in de bodem ondiepe

Nadere informatie

Gemeente Gouda. Masterplan Warmte-/Koudeopslag Goudse Poort Gouda. Witteveen+Bos. Louis Armstrongweg 6. Postbus 10095. 1301 AB Almere.

Gemeente Gouda. Masterplan Warmte-/Koudeopslag Goudse Poort Gouda. Witteveen+Bos. Louis Armstrongweg 6. Postbus 10095. 1301 AB Almere. Gemeente Gouda Masterplan Warmte-/Koudeopslag Goudse Poort Gouda Louis Armstrongweg 6 Postbus 10095 1301 AB Almere t 036 548 29 00 f 036 533 38 83 INHOUDSOPGAVE blz. Managementsamenvatting 1. INLEIDING

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Stappenplan WKO. Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Stappenplan WKO. Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Stappenplan WKO Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan zijn de Hondsrug

Nadere informatie

Demo Geothermische Screeningstool

Demo Geothermische Screeningstool Innovatiesessie: Hoe geld verdienen met energie uit eigen bodem? Gust Van Lysebetten gvl@bbri.be Onderzoeker Afdeling Geotechniek WTCB Innovatiesessies Gent en Hasselt Hoe geld verdienen met energie uit

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan

Nadere informatie

Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie

Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie Bodemenergieplan gemeente Dordrecht Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie Opdrachtgever Gemeente Dordrecht Spuiboulevard 300 Postbus 8 3300

Nadere informatie

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Willemien Veele Cor Kamminga 08-04-16 www.rijksmonumenten.nl Achtergrond en aanleiding Ambitie om in 2020 16% van de energie duurzaam op te wekken in Fryslân

Nadere informatie

Verbinden van onder- en bovengrond

Verbinden van onder- en bovengrond Verbinden van onder- en bovengrond Gebieden en clusters: Slimmer omgaan met grondwater Inhoud - Gebiedsgerichte benadering - Toelichting locaties: multi sectorale opgave - Het proces Deventer 18 november

Nadere informatie

Bodemenergie en toezicht. 13-2-2013 Gert Jan Evers

Bodemenergie en toezicht. 13-2-2013 Gert Jan Evers Bodemenergie en toezicht 13-2-2013 Gert Jan Evers Inhoud presentatie Is toezicht nodig? Waar toezicht op houden? Wat en hoe worden gegevens aangeleverd? Knelpunten Gevolgen Voorbeelden Oplossingen Na 1

Nadere informatie

Highlights Meer met Bodemenergie

Highlights Meer met Bodemenergie Highlights Meer met Bodemenergie Diep onder Drenthe Bijeenkomst over Warmte Koude Opslag 12 juni 2012, Provinciehuis te Assen Maurice Henssen, Bioclear b.v. Inhoud Bodemenergie anno 2012 Waarom Meer met

Nadere informatie

Postbus 80300 3508 TH UTRECHT T 030-25 82 980 E Stef.Roell@provincie-utrecht.nl Contactpersoon: dhr. S. Roëll

Postbus 80300 3508 TH UTRECHT T 030-25 82 980 E Stef.Roell@provincie-utrecht.nl Contactpersoon: dhr. S. Roëll Energievoorziening glastuinbouw provincie Utrecht Haalbaarheidsstudie Opdrachtgever Provincie Utrecht Postbus 80300 3508 TH UTRECHT T 030-25 82 980 E Stef.Roell@provincie-utrecht.nl Contactpersoon: dhr.

Nadere informatie

BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND

BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Datum : 7 januari 2015 Onderwerp : Waterwet - gemeente Rheden Activiteit : Bodemenergiesysteem aan President Kennedylaan 100, 6883 AZ Velp Verlenen/weigeren

Nadere informatie

Stadhuisplein te Eindhoven

Stadhuisplein te Eindhoven Stadhuisplein te Eindhoven Masterplan koude-/warmteopslag in de bodem Opdrachtgever Gemeente Eindoven Waagstraat 1 Postbus 90150 5600 RB EINDHOVEN T 040-238 61 02 E a.verboom@eindhoven.nl Contactpersonen:

Nadere informatie

Landelijke verkenning warmte en koude uit het watersysteem. Eindrapportage 31 juli 2016

Landelijke verkenning warmte en koude uit het watersysteem. Eindrapportage 31 juli 2016 Landelijke verkenning warmte en koude uit het watersysteem Eindrapportage 31 juli 2016 1 Voorblad Opdrachtgever: Unie van Waterschappen Postbus 93218 2509 AE Den Haag Contactpersoon: dhr. Reinier Romijn

Nadere informatie

Samenvatting. Figuur 1: Onderzoeksgebied in paars

Samenvatting. Figuur 1: Onderzoeksgebied in paars Samenvatting Geothermie duurzame energiebron De lat voor verduurzaming in de woningbouw, tuinbouw en industrie ligt hoog. Het blijkt uit onderzoek en praktijk dat geothermie een zeer kosteneffectieve manier

Nadere informatie

Definitie Voorbeelden Roadmap Cases

Definitie Voorbeelden Roadmap Cases 1 Definitie Voorbeelden Roadmap Cases 2 DEFINITIE LATENT = LAge Temperatuur EnergieNeT Lage temperatuur: energiebron < 40 C Energienet: energielevering aan verschillende verbruikers Warmte en/of Koude

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag & De volgende stap in IT-business. Rotterdam, 12 November 2013 Elbert Raben (Rittal) en Ronald Smit (Installect)

Warmte Koude Opslag & De volgende stap in IT-business. Rotterdam, 12 November 2013 Elbert Raben (Rittal) en Ronald Smit (Installect) Warmte Koude Opslag & De volgende stap in IT-business Rotterdam, 12 November 2013 Elbert Raben (Rittal) en Ronald Smit (Installect) Elbert Raben Product Manager IT Controlelijst EU Code of Conduct Best

Nadere informatie

Sfeerverslag kennisdeelbijeenkomst bodemenergie gemeenten 23 september 2015

Sfeerverslag kennisdeelbijeenkomst bodemenergie gemeenten 23 september 2015 Sfeerverslag kennisdeelbijeenkomst bodemenergie gemeenten 23 september 2015 Met in totaal 44 deelnemers vanuit diverse (semi) overheidsinstellingen was er sprake van een mooie opkomst. Dat er werd voldaan

Nadere informatie

Ordening ondergrond. Het is druk in de ondergrond. 28-11-2013. 28-11-2013 GPKL en ondergrond

Ordening ondergrond. Het is druk in de ondergrond. 28-11-2013. 28-11-2013 GPKL en ondergrond Ordening ondergrond 28-11-2013 Het is druk in de ondergrond. 1 Men zit elkaar steeds vaker in de weg. En er komen ook nog steeds nieuwe objecten bij. 2 De gevolgen worden merkbaar: Bron:gemeente Amsterdam

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Beleidsregel open bodemenergiesystemen in bodemenergieplannen Zuid-Holland 2016

PROVINCIAAL BLAD. Beleidsregel open bodemenergiesystemen in bodemenergieplannen Zuid-Holland 2016 PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Zuid-Holland. Nr. 8608 29 december 2015 Beleidsregel open bodemenergiesystemen in bodemenergieplannen Zuid-Holland 2016 Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland,

Nadere informatie

bevoegd gezag gesloten in de praktijk zeer weinig voorkomt.

bevoegd gezag gesloten in de praktijk zeer weinig voorkomt. telefoon 085-4862450 www.sikb.nl Pagina 1 van 9 OVERZICHT WIJZIGINGEN BUM S EN HUMS S BODEMENERGIE OKTOBER 2015 Voorgenomen wijzigingen in versie 2.4 ten opzichte van versie 2.3 Tabel 1. Wijzigingen BUM

Nadere informatie

Samenvatting. Geothermische energie uit Trias aquifers in de ondergrond van Noord-Brabant

Samenvatting. Geothermische energie uit Trias aquifers in de ondergrond van Noord-Brabant 1 Samenvatting Geothermische energie uit Trias aquifers in de ondergrond van Noord-Brabant De gemeenten Breda, Tilburg en Helmond hebben in samenwerking met de Provincie Noord-Brabant, Brabant Water en

Nadere informatie

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.125 en Y = 455.100.

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.125 en Y = 455.100. Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van de Gemeente Utrecht voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van het tot stand brengen van de Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) baan

Nadere informatie

Vergunningverlening. Besluit

Vergunningverlening. Besluit Vergunningverlening Pythagoraslaan 101 Postbus 80300 3508 TH Utrecht Tel. 030-2589111 Fax 030-2583140 www.provincie-utrecht.nl Besluit Datum 17 februari 2009 Team Groen, Grond en Water Nummer 2009int238011

Nadere informatie

De maaiveldhoogte is ca. NAP +0,5 m. In tabel 1 is een globale schematisatie van de bodemopbouw gegeven.

De maaiveldhoogte is ca. NAP +0,5 m. In tabel 1 is een globale schematisatie van de bodemopbouw gegeven. Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van Multi Veste 25 BV voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van een koude- en warmteopslag (KWO) systeem in de bodem voor het koelen

Nadere informatie

14. Geohydrologie Zuidbuurt eemnes Tauw Kenmerk N001-4524746BTM-V01 06-12-2007

14. Geohydrologie Zuidbuurt eemnes Tauw Kenmerk N001-4524746BTM-V01 06-12-2007 14. Geohydrologie Zuidbuurt eemnes Tauw 06-12-2007 Notitie Concept Contactpersoon Maaike Bevaart Datum 6 december 2007 Geohydrologie Zuidbuurt Eemnes 1 Inleiding Ter voorbereiding op de ontwikkeling van

Nadere informatie

Ondergrond game 1. Algemeen 2. Doelen People Planet Woningen Energie en water 3. Maatregelen die de gemeente kan nemen

Ondergrond game 1. Algemeen 2. Doelen People Planet Woningen Energie en water 3. Maatregelen die de gemeente kan nemen Ondergrond game 1. Algemeen Als gemeente heeft u als doel om de leefbaarheid van de stad te verbeteren. Het is belangrijk voor uw partij om dit op een duurzame manier te bereiken. Er is bovendien vraag

Nadere informatie

Kansenkaart voor energie uit oppervlaktewater

Kansenkaart voor energie uit oppervlaktewater Kansenkaart voor energie uit oppervlaktewater Sanne de Boer, Barry Scholten (IF Technology), Pascal Boderie, Ivo Pothof (Deltares) Rijkswaterstaat onderzocht met Deltares en IF Technology hoeveel warmte

Nadere informatie

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Bodem & Klimaat Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Jaartemperaturen en warmterecords in De Bilt sinds het begin van de metingen in 1706 Klimaatverandering KNMI scenarios Zomerse dagen Co de Naam

Nadere informatie

Wavin Diensten BV. Energiebesparing. warmte-koudeopslag restwarmte. Door Thom Cremer Manager locatiebeheer Wavin Diensten B.V.

Wavin Diensten BV. Energiebesparing. warmte-koudeopslag restwarmte. Door Thom Cremer Manager locatiebeheer Wavin Diensten B.V. Wavin Diensten BV Energiebesparing warmte-koudeopslag restwarmte Door Thom Cremer Manager locatiebeheer Wavin Diensten B.V. Inhoud 2 Inhoud Wavin locatie algemeen Koude opslagsysteem Ombouw naar warmte-koude

Nadere informatie

Riothermie en WKO voor duurzame warmte en koude

Riothermie en WKO voor duurzame warmte en koude Riothermie en WKO voor duurzame warmte en koude Door Arné Boswinkel, Bert Palsma en Rada Sukkar Een aanzienlijk deel van de warmte uit huishoudens en industrie wordt via het afvalwater geloosd. Het potentieel

Nadere informatie

22-11-2013. Perspectief. Antoon Minten Specialist Milieutechniek Ingenieursbureau Utrecht (IBU)

22-11-2013. Perspectief. Antoon Minten Specialist Milieutechniek Ingenieursbureau Utrecht (IBU) Perspectief Antoon Minten Specialist Milieutechniek Ingenieursbureau Utrecht (IBU) 1 Bronbemaling is een ingreep in het Utrechts watersysteem waardoor de initiatiefnemer met andere belangen te maken krijgt.

Nadere informatie

MASTERPLAN VOOR DE ONDERGROND VAN ARNHEM PROJECTGEBIEDEN ARNHEM CS, RIJNBOOG EN CENTRUM OOST

MASTERPLAN VOOR DE ONDERGROND VAN ARNHEM PROJECTGEBIEDEN ARNHEM CS, RIJNBOOG EN CENTRUM OOST MASTERPLAN VOOR DE ONDERGROND VAN ARNHEM PROJECTGEBIEDEN ARNHEM CS, RIJNBOOG EN CENTRUM OOST GEMEENTE ARNHEM 12 april 2010 B02052/ZF0/001/000018/002 B02052.000018.002 Inhoud 1 Intro 4 1.1 Achtergrond 4

Nadere informatie

HUM en BUM Bodemenergiesystemen. Bodem+ Manfred Beckman Lapré

HUM en BUM Bodemenergiesystemen. Bodem+ Manfred Beckman Lapré HUM en BUM Bodemenergiesystemen Bodem+ Manfred Beckman Lapré De Bodemenergie quiz 12 vragen over de HUM en BUM bodemenergie Tot slot enkele tips 2 WB Bodemenergie Testvraag Wie ben ik? GROEN: Handhaver,

Nadere informatie

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.650 en Y = 447.600.

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.650 en Y = 447.600. Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van Ontwikkelingsverband Houten C.V. voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van de bouw van een parkeerkelder onder het nieuw realiseren

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

SPARK - riothermie. 29 september 2014. Rada Sukkar gfs@tauw.nl 06-15945727

SPARK - riothermie. 29 september 2014. Rada Sukkar gfs@tauw.nl 06-15945727 SPARK - riothermie 29 september 2014 Rada Sukkar gfs@tauw.nl 06-15945727 Tauw introductie TAUW BV In Top 10 van Nederlandse ingenieursbureau sinds 1928 750 medewerkers Integer Professioneel Maatschappelijk

Nadere informatie

KADERNOTA ONDERGROND CONCEPT KADERNOTA ONDERGROND. Publicatiedatum 25 februari 2014. Referentienummer 80F234D1

KADERNOTA ONDERGROND CONCEPT KADERNOTA ONDERGROND. Publicatiedatum 25 februari 2014. Referentienummer 80F234D1 KADERNOTA ONDERGROND CONCEPT KADERNOTA ONDERGROND Publicatiedatum 25 februari 2014 Status concept Referentienummer 80F234D1 Kadernota Ondergrond Inhoud 1. Inleiding... 4 1.1. Doel en status... 4 1.2.

Nadere informatie

Factsheet Diepe Geothermie

Factsheet Diepe Geothermie Energiesymposium, 16 oktober 2009, Den Haag s.hagedoorn@ecofys.com Factsheet Diepe Geothermie Algemene kenmerken diepe geothermie Geothermie (of aardwarmte) maakt gebruik van de temperatuurtoename met

Nadere informatie

John Nieuwmans 19 maart 2015 VERBINDEN! Slimme regie op de duurzame ondergrond in gemeente Den Haag

John Nieuwmans 19 maart 2015 VERBINDEN! Slimme regie op de duurzame ondergrond in gemeente Den Haag John Nieuwmans 19 maart 2015 VERBINDEN! Slimme regie op de duurzame ondergrond in gemeente Den Haag Inhoud presentatie Voorstellen Historie tot huidige rol Beleid: Uitwerking dynamisch kader voor een duurzame

Nadere informatie

Waterwet beschikking

Waterwet beschikking Waterwet beschikking Vergunningverlening in het kader van de Waterwet ten behoeve van Tesselaar Alstroemeria voor de toepassing van koude- en warmteopslag aan de Weteringweg 17 te Luttelgeest. Beschikking

Nadere informatie

Vergunningverlening. Besluit

Vergunningverlening. Besluit Vergunningverlening Pythagoraslaan 101 Postbus 80300 3508 TH Utrecht Tel. 030-2589111 Fax 030-2583140 http://www.provincie-utrecht.nl Besluit Datum 16 september 2008 Team Groen, Grond en Water Nummer 2008INT229518

Nadere informatie

MEC-V. Haalbaarheidsonderzoek warmteopslag glastuinbouw Vierpolders, MEC-V fase 2a

MEC-V. Haalbaarheidsonderzoek warmteopslag glastuinbouw Vierpolders, MEC-V fase 2a MEC-V Haalbaarheidsonderzoek warmteopslag glastuinbouw Vierpolders, MEC-V fase 2a Rottedijk 10a 2751 DJ Moerkapelle Tel : (0795) 933 882 E-mail : mec-v@agrimaco.nl Datum: 27 mei 2009 Printdatum: 28 mei

Nadere informatie

Evaluatie van ondiepe en diepe geothermie voor de Parkwijk in Turnhout

Evaluatie van ondiepe en diepe geothermie voor de Parkwijk in Turnhout 01/06/2012 Evaluatie van ondiepe en diepe geothermie voor de Parkwijk in Turnhout Geert Schoofs (DE ARK) en Ben Laenen (VITO) Situering Eigendom 245 won + 205 app Bouwjaren Parkwijk 24 1 24 83 235 27 32

Nadere informatie

Onderzoek naar interferentie. tussen open en gesloten bodemenergiesystemen

Onderzoek naar interferentie. tussen open en gesloten bodemenergiesystemen Onderzoek naar interferentie tussen open en gesloten bodemenergiesystemen Onderzoek naar interferentie tussen open en gesloten bodemenergiesystemen Onderzoek naar interferentie tussen open en gesloten

Nadere informatie

Registratie van bestaande bodemwarmtewisselaars/ bodemgekoppelde warmtepompen. Meld uw systeem en voorkom onderlinge beïnvloeding

Registratie van bestaande bodemwarmtewisselaars/ bodemgekoppelde warmtepompen. Meld uw systeem en voorkom onderlinge beïnvloeding Registratie van bestaande bodemwarmtewisselaars/ bodemgekoppelde warmtepompen Meld uw systeem en voorkom onderlinge beïnvloeding Het gebruiken van de bodem als energiebron is de laatste jaren in populariteit

Nadere informatie

Combinatie van bodemenergie en saneren in Apeldoorn

Combinatie van bodemenergie en saneren in Apeldoorn Combinatie van bodemenergie en saneren in Apeldoorn Inventarisatie en onderzoek naar risico s en oplossingen voor combinatiesystemen van bodemenergie en bodemsanering Kanaalzone Apeldoorn SKB project PT

Nadere informatie

Thermisch rendement hoge & middelhoge temperatuur warmteopslag

Thermisch rendement hoge & middelhoge temperatuur warmteopslag Thermisch rendement hoge & middelhoge temperatuur warmteopslag in de bodem Thermisch rendement hoge & middelhoge temperatuur warmteopslag in de bodem Thermisch rendement hoge & middelhoge temperatuur warmteopslag

Nadere informatie

Ondiepe Geothermie. Index

Ondiepe Geothermie. Index Ondiepe Geothermie Kansen voor Ondiepe Geothermie voor de glastuinbouw Index Ondiepe Geothermie 1. Klankbordgroep welkom 2. Doelstellingen en conclusies 3. 4. 5. Systeemintegratie & potentieel - Behoeftegedreven

Nadere informatie

Warmte(levering) van de toekomst. Jeroen Roos (BuildDesk, business unit Gebiedsontwikkeling) Jeroen Roos Utrecht, 21 september 2010

Warmte(levering) van de toekomst. Jeroen Roos (BuildDesk, business unit Gebiedsontwikkeling) Jeroen Roos Utrecht, 21 september 2010 Warmte(levering) van de toekomst (BuildDesk, business unit Gebiedsontwikkeling) Ontwikkelingen nieuwbouw met effect op warmtevraag 2 Regelgeving: stapsgewijze EPC-verlaging (-> 0,6 -> 0,4 -> energieneutraal)

Nadere informatie

AMVB BODEMENERGIE BORGINGSPROCES

AMVB BODEMENERGIE BORGINGSPROCES AMVB BODEMENERGIE BORGINGSPROCES Aan : SRE-Gemeenten Van : Harold Roeleven en Maaike van Roij Datum : 2013 Onderwerp : Borging en registratie Besluit bodemenergiesystemen Algemeen Er zijn gemeenten die

Nadere informatie

Beleidsregel gesloten bodemenergiesystemen gemeente Delft 2015 1884850

Beleidsregel gesloten bodemenergiesystemen gemeente Delft 2015 1884850 Beleidsregel gesloten bodemenergiesystemen gemeente Delft 2015 1884850 Met het per 1-7-2013 van kracht zijnde Besluit bodemenergiesystemen wil de rijksoverheid toepassing van bodemenergie stimuleren en

Nadere informatie

Protocol Bodemenergie Praktijkcase Kernhem in Ede Ronald Wennekes sr. adviseur bij IF Technology projectleider energie bij gemeente Ede

Protocol Bodemenergie Praktijkcase Kernhem in Ede Ronald Wennekes sr. adviseur bij IF Technology projectleider energie bij gemeente Ede Protocol Bodemenergie Praktijkcase Kernhem in Ede Ronald Wennekes sr. adviseur bij IF Technology projectleider energie bij gemeente Ede Vakblad Warmtepompen Juni 2011 1 Kernhem Ede Gegevens: circa 1.950

Nadere informatie

Basisregistratie Ondergrond

Basisregistratie Ondergrond Basisregistratie Ondergrond Wat hebben we nu en waar gaan we naar toe? Hans van der Meij Geologische Dienst Nederland, TNO 9 november 2011 Waarom de ondergrond en voor wie? www.grondwaterstandinutrecht.nl

Nadere informatie

HOE GELD VERDIENEN MET ENERGIE UIT EIGEN BODEM? ONDIEPE GEOTHERMIE: DE DUURZAME ENERGIE-OPLOSSING 4 NOVEMBER 2014 ZWIJNAARDE

HOE GELD VERDIENEN MET ENERGIE UIT EIGEN BODEM? ONDIEPE GEOTHERMIE: DE DUURZAME ENERGIE-OPLOSSING 4 NOVEMBER 2014 ZWIJNAARDE Ir.L.François HOE GELD VERDIENEN MET ENERGIE UIT EIGEN BODEM? ONDIEPE GEOTHERMIE: DE DUURZAME ENERGIE-OPLOSSING 4 NOVEMBER 2014 ZWIJNAARDE Programma 17u00 Smart Geotherm-project: Potentieel, EPB-verloop,

Nadere informatie

Voorbeeld kaartvervaardiging: kreekruginfiltratie De volgende 5 factoren zijn gebruikt voor het bepalen van de geschiktheid voor kreekruginfiltratie:

Voorbeeld kaartvervaardiging: kreekruginfiltratie De volgende 5 factoren zijn gebruikt voor het bepalen van de geschiktheid voor kreekruginfiltratie: Verkennen van grootschalige potentie van kleinschalige maatregelen Binnen Kennis voor Klimaat worden kleinschalige maatregelen ontwikkeld om de zoetwatervoorziening te verbeteren. In deze studie worden

Nadere informatie

Wijzigingsbesluit Bodemenergiesystemen. RWS Leefomgeving / Bodem+ Manfred Beckman Lapré

Wijzigingsbesluit Bodemenergiesystemen. RWS Leefomgeving / Bodem+ Manfred Beckman Lapré Wijzigingsbesluit Bodemenergiesystemen RWS Leefomgeving / Bodem+ Manfred Beckman Lapré Wat zijn bodemenergiesystemen? open systemen, ofwel WKO systemen gesloten systemen, ofwel bodemwarmtewisselaars 3

Nadere informatie

De geothermische warmtepomp biedt nieuwe uitdagingen H.Hoes, VITO

De geothermische warmtepomp biedt nieuwe uitdagingen H.Hoes, VITO De geothermische warmtepomp biedt nieuwe uitdagingen H.Hoes, VITO 1 Condensor Verdamper De geothermische warmtepomp Geothermie, hernieuwbare energie Ondiepe geothermische technologieën Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Meer met Bodemenergie

Meer met Bodemenergie Meer met Bodemenergie Modellering systemen Effecten van bodemenergiesystemen op hun omgeving. Modellering individuele projecten Rapport 5 Modellering systemen Effecten van bodemenergiesystemen op hun omgeving.

Nadere informatie

Themabijeenkomst BodemenergieNL BEHEER & ONDERHOUD. Samenhang bovengrond en ondergrond. Themabijeenkomst BodemenergieNL 4 december 2014

Themabijeenkomst BodemenergieNL BEHEER & ONDERHOUD. Samenhang bovengrond en ondergrond. Themabijeenkomst BodemenergieNL 4 december 2014 Themabijeenkomst BodemenergieNL BHR & ONDRHOUD Samenhang bovengrond en ondergrond ven voorstellen Techniplan Adviseurs bv raadgevend ingenieursbureau; Installaties en nergie & Milieu ongeveer 40 fte focus

Nadere informatie

Kerkplein 2 T (0343) Postbus 200 F (0343) AE Doorn E Startnotitie. Bestuurlijk opdrachtgever:

Kerkplein 2 T (0343) Postbus 200 F (0343) AE Doorn E Startnotitie. Bestuurlijk opdrachtgever: Kerkplein 2 T (0343) 56 56 00 Postbus 200 F (0343) 41 57 60 3940 AE Doorn E info@heuvelrug.nl Startnotitie Voorlopige projectnaam: Ambtelijk opdrachtgever: Bestuurlijk opdrachtgever: Voorgenomen projectleider:

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Regiodag bodemenergie in Arnhem

Vragen en antwoorden Regiodag bodemenergie in Arnhem Vragen en antwoorden Regiodag bodemenergie in Arnhem NL Milieu en Leefomgeving Prinses Beatrixlaan 2 2595 AL Den Haag Postbus 93144 2509 AC Den Haag www.agentschapnl.nl Hoe wordt de communicatie mbt het

Nadere informatie

Het technische rendement van zonnepanelen Opdracht 2.5 Warmteopslag Aquifer, WKO Ondergrondse warmte en koudeopslag

Het technische rendement van zonnepanelen Opdracht 2.5 Warmteopslag Aquifer, WKO Ondergrondse warmte en koudeopslag van de stroomkosten en een actuele rentestand. Zo kunt u de juiste keuze of u wilt investeren in zonnepanelen. Lees meer informatie over de Standaard Rekenmethode. Het technische rendement van zonnepanelen

Nadere informatie

MEMO. winkelcentrum Leidsenhage. Hoogheemraadschap van Rijnland. Gijsbert van Heest

MEMO. winkelcentrum Leidsenhage. Hoogheemraadschap van Rijnland. Gijsbert van Heest MEMO Onderwerp Aanmeldingsnotitie M.E.R.-beoordeling bemaling voor aanleg parkeergarage bij herontwikkeling winkelcentrum Leidsenhage Project Herontwikkeling winkelcentrum Leidsenhage Datum 4 maart 2016

Nadere informatie