1. INLEIDING 2. REIKWIJDTE BELEIDSKADER

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. INLEIDING 2. REIKWIJDTE BELEIDSKADER"

Transcriptie

1 1. INLEIDING In het POL 2006 is vastgelegd dat de Provincie Limburg warmte en koude opslag (WKO) actief zal stimuleren, rekening houdend met de belangen van grondwaterkwaliteit en grondwateronttrekkingen. In het Energieprogramma geven wij aan op welke wijze wij de toepassing van WKO zullen stimuleren. In deze bijlage wordt aangegeven op welke wijze de belangen van grondwater en grondwaterkwaliteit ten behoeve van de drinkwaterwinning en ten behoeve van de bescherming van natuurgebieden in Limburg worden behartigd. Het uitgangspunt van het provinciale WKO beleid is het zo breed mogelijk beschikbaar stellen van alle grondwaterpakketten voor de toepassing van WKO, zodat het beschikbare potentieel voor energieopslag in de bodem maximaal beschikbaar is. Alleen de grondwaterpakketten die van belang zijn voor de drinkwaterwinning worden uitgesloten voor de toepassing van WKO-systemen. Voorts zijn op basis van de landelijk geldende natuurbeschermingswetgeving WKO-systemen die effect kunnen hebben op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000 gebieden aan beperkingen onderhevig, en zijn toepassingen in de Ecologische Hoofd Structuur (EHS) uitgesloten indien deze als een ingreep worden aangemerkt. Voor de duidelijkheid worden deze landelijk vastgestelde regels uitgelegd en wordt aangegeven hoe daaraan door de Provincie Limburg uitvoering zal worden gegeven. Voor de effectuering van het WKO-beleid zal de provinciale milieuverordening worden gewijzigd door daaraan een aantal specifieke verbodsbepalingen en meldingsplichten toe te voegen. Voorts zal het POL 2006 op dit punt worden geactualiseerd. De noodzaak voor regelgeving ter bescherming van bodem en grondwater worden in deze bijlage nader toegelicht. 2. REIKWIJDTE BELEIDSKADER WKO systemen behoren samen met geothermiesystemen tot de zogenaamde bodemenergiesystemen. Bij de WKO systemen wordt de bodem gebruikt tot circa 250 meter beneden het maaiveld. Bij geothermiesystemen worden watervoerende lagen op een diepte van 500 tot meter gebruikt. Deze liggen veel dieper dan de watervoerende pakketten die gereserveerd zijn voor de bereiding van water voor menselijke consumptie (drinkwaterreserves). Geothermiesystemen vallen buiten de reikwijdte van dit beleidskader, omdat deze systemen geen effect hebben op de drinkwaterwinning, noch op de voor natuurgebieden benodigde grondwaterstromingen. Bovendien is niet de Provincie, maar het Rijk bevoegd voor die grote diepte regels te stellen.

2 3. WAAROM ENERGIE-OPSLAG? Ondergrondse energieopslag is een techniek waarmee gebouwen en processen op een energiezuinige manier van koeling en verwarming kunnen worden voorzien. De grootste drijfveer om energieopslag toe te passen, zijn de optredende milieuvoordelen. De techniek van verwarming en koeling van een gebouw met WKO in combinatie met warmtepompen heeft namelijk een gunstiger energetisch rendement dan conventionele systemen. Er treedt een aanzienlijke besparing op van de hoeveelheid primaire (fossiele) energie, waarbij tevens de uitstoot van het broeikasgas CO 2 en de verzurende en eutrofiërende gassen SO 2 en NO x wordt beperkt. Hierdoor kan energieopslag een bijdrage leveren aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de Rijksoverheid en de Provincie Limburg. Over het algemeen leidt energieopslag tot een energiebesparing van maximaal 80% voor koelen en maximaal 30% voor het verwarmen van gebouwen. 4. WARMTE EN KOUDE OPSLAGSYSTEMEN Voor een goed begrip van het onderwerp WKO worden de twee toe te passen systemen kort toegelicht. WKO-systemen zijn onder te verdelen in open systemen en gesloten systemen. Open systemen onttrekken energie uit grondwater dat wordt opgepompt door middel van één of meerdere bronnen. Dit grondwater wordt vervolgens weer teruggepompt in de bodem. Per saldo wordt er dus geen water onttrokken. Er wordt enkel koude of warmte in de bodem opgeslagen en/of aan de bodem onttrokken. Gesloten systemen onttrekken of voegen warmte en koude toe door middel van lussen die in de bodem zijn geplaatst. Door deze lussen stroomt een vloeistof die naar behoefte warmte of koude uit de bodem opneemt. Deze warmte of koude wordt bovengronds met behulp van een warmtewisselaar en warmtepomp afgegeven aan gebouwen. Bij gesloten WKO-systemen wordt dus geen grondwater op- en teruggepompt. 5. GRENZEN AAN DE TOEPASSING VAN WKO Gezien de te verwachten groei van de vraag naar energieopslag in de bodem zal deze vorm van duurzame energie een steeds groter deel van de bodem in beslag nemen. In het Energieprogramma geeft de Provincie aan hoe ze haar klimaatdoelstellingen wil realiseren. Zeker is dat de toepassing van WKO in de gebouwde omgeving een bijdrage kan leveren aan het behalen van die doelstellingen. In het Energieprogramma is de wijze van stimulering van WKO in samenhang met andere door de Provincie gewenste ontwikkelingen nader uitgewerkt. Het WKO beleid is enerzijds gericht op het mogelijk maken van WKO-toepassing in Limburg en anderzijds gericht op het beschermen van de kwaliteit van de ondergrondse drinkwatervoorraad. In het provinciale beleid zullen restricties beperkt blijven tot locaties waar de kwaliteit van de ondergrondse drinkwaterreserves geborgd moet worden. Voorts gelden op basis van landelijk

3 beleid en wetgeving restricties in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) en in Natura gebieden indien die gebieden significant negatief beïnvloed kunnen worden door de toepassing van WKO-systemen. Om een goede afweging te maken tussen de plicht tot het beschermen van de grondwaterkwaliteit ten behoeve van de openbare drinkwatervoorziening en ecologische kwaliteit van de EHS en Natura 2000-gebieden enerzijds en het toepassen van energieopslag in de bodem anderzijds, is kennis over (lange)termijneffecten van energieopslag noodzakelijk. Het gaat hierbij met name om de effecten op de grondwaterkwaliteit van zowel de open als de gesloten systemen. De belangrijkste risicofactoren met betrekking tot het toepassen van WKO systemen zijn: het opwarmen van de bodem; het lekken van koelvloeistof (anders dan leidingwater) uit gesloten systemen; het doorboren van scheidende bodemlagen en het niet goed afdichten van boorgaten; lokale verlaging van de grondwaterstand, bij open systemen. Op dit moment is nog te weinig bekend over de langetermijneffecten van WKO-systemen op de grondwaterkwaliteit. Dit geldt tevens voor de mate waarin eventuele risico's en langetermijneffecten beïnvloed worden door de opbouw van de bodem. Zolang de risico s en de langetermijneffecten onvoldoende bekend zijn, zal de Provincie Limburg toepassing geven aan het voorzorgbeginsel en de kwaliteit van de waterpakketten, die gereserveerd zijn voor de openbare drinkwatervoorziening, beschermen door mogelijke risico s zo veel mogelijk uit te sluiten. Het Ministerie van VROM heeft aangekondigd onderzoek te gaan verrichten naar de mogelijke risico's en langetermijneffecten van WKO. De Provincie Limburg zal de landelijke ontwikkelingen op dit gebied nauwlettend volgen. 6. GRONDWATERBESCHERMING De bescherming van de kwaliteit van de grondwaterpakketten ten behoeve van de drinkwaterwinning betekent dat in de provinciale milieuverordening restricties zullen worden opgenomen ten aanzien van de toepassing van WKO-installaties in die gebieden. De volgende gebieden zullen op deze wijze worden beschermd: waterwingebieden; grondwaterbeschermingsgebieden; het Bodembeschermingsgebied Mergelland; het gebied van de Roerdalslenk; het gebied van de Venloschol. Door de bescherming van deze gebieden kan in een beperkt gedeelte van de Limburgse bodem geen WKO toegepast worden. Het betreft evenwel voornamelijk landelijk gebied waarin toch reeds zeer beperkt of in het geheel niet gebouwd mag worden. Voor de toepassing van WKO en de

4 doelstellingen op het gebied van energiebesparing vormen de in de provinciale milieuverordening op te nemen restricties geen substantiële belemmering. Concreet betekent de bescherming van grondwaterpakketten ten behoeve van de drinkwaterwinning het volgende: WKO-systemen worden niet toegestaan in waterwingebieden en grondwaterbeschermingsgebieden, met uitzondering van de grondwaterbeschermingsgebieden Groote Heide, Califorinië en Hanik. In deze gebieden worden WKO-systemen (buiten de EHS) toegestaan in de freatische grondwaterpakketten die niet gebruikt worden voor openbare drinkwaterwinning. Onder de beschermende kleilagen bevinden zich de grondwaterpakketten die wel gebruikt worden voor de (toekomstige) drinkwaterwinning. In deze grondwaterpakketten en de daarboven liggende kleilagen blijft de toepassing van WKO-systemen verboden. 7. EHS EN NATURA 2000-GEBIEDEN WKO-installaties die zijn gepland in gebieden die tot de EHS of tot de Natura 2000 gebieden behoren, zijn op grond van de natuurbeschermingswetgeving aan extra toetsing onderworpen. Volgens het rijksbeleid uit de Nota Ruimte en de POL-Herziening op onderdelen Ecologische Hoofdstructuur (EHS) zijn nieuwe plannen, projecten of handelingen niet toegestaan indien deze de wezenlijke kenmerken of waarden van het EHS-gebied significant aantasten. Alleen bij groot maatschappelijk belang en het ontbreken van reële alternatieven zal per geval beoordeeld worden of het belang van de activiteit opweegt tegen het belang van de te beschermen waarden. Daarnaast bepaalt de Natuurbeschermingswet 1998 dat er geen significante negatieve invloeden op de Natura 2000 gebieden uitgeoefend mogen worden. Dit betekent onder meer dat de mogelijkheden die in bestemmingsplannen worden geboden om WKO-installaties aan te leggen, getoetst worden aan het nee, tenzij beginsel, zoals dat is opgenomen in het POL (POL- Herziening op onderdelen Ecologische Hoofdstructuur). In het kader van de Natuurbeschermingswet (art. 19j) is het nieuwe WKO beleid onderworpen aan een plantoets. Hieruit blijkt dat WKO-installaties de volgende negatieve invloeden kunnen hebben op de kwetsbare ecologische gebieden: lekken van koelmiddelen (gesloten systemen met koelmiddel anders dan leidingwater); lokale verlaging van de grondwaterstand (open systemen); wegsijpelen van kwelwater door gaten in de waterafscheidende lagen. WKO systemen in de EHS kunnen niet worden toegestaan indien deze de wezenlijke kenmerken en waarden van het desbetreffende gebied significant aantasten. Systemen die buiten de EHS zijn gelegen, kunnen echter ook een negatieve invloed hebben op de ecologie in de EHS. De Provincie Limburg heeft echter geen wettelijke instrumenten om WKO-installaties die gesitueerd zijn buiten

5 de EHS, maar wel een mogelijke negatieve invloed hebben, te weren. Uitzondering hierop zijn de invloedsgebieden rondom de Natura 2000 gebieden. Op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 dienen, ter voorkoming van een negatieve invloed op Natura 2000 gebieden, voorgenomen WKO-installaties die binnen een zone van 500 meter rondom Natura 2000 gebieden gerealiseerd worden, getoetst te worden aan de instandhoudingsdoelstellingen van het desbetreffende gebied. Als uit deze voortoets blijkt dat een WKO-installatie geen bedreiging vormt voor het realiseren van de instandhoudingsdoelstellingen van de Natura 2000 gebieden kan de WKO-installatie gerealiseerd worden en is het aanvragen van een vergunning op basis van de Natuurbeschermingswet niet vereist. Echter, waneer uit de toetsing blijkt dat er mogelijk wel negatieve gevolgen zijn, dient wel een vergunning aangevraagd te worden en dient een zogenoemde passende beoordeling uitgevoerd te worden, zoals bedoeld in artikel 19 f Natuurbeschermingswet Indien uit deze passende beoordeling blijkt dat met het nemen van mitigerende en of compenserende maatregelen negatieve gevolgen voorkomen kunnen worden, is het verlenen van een vergunning op basis van de Natuurbeschermingswet alsnog mogelijk, zonodig onder het stellen van voorschriften of beperkingen. Gezien de verplaatsingsnelheid van grondwater is gekozen voor een zone van 500 meter rondom een Natura 2000 gebied. Op grond van de 25-jaarszone rond de drinkwaterwinningen van de Waterleiding Maatschappij Limburg in het freatisch grondwaterpakket kan geconcludeerd worden dat grondwater een verplaatsingsnelheid heeft van maximaal 500 meter in circa 2 jaar. Door een zone van 500 meter aan te houden, wordt voorkomen dat de mogelijke optredende effecten als het lekken van koelmiddelen, van lokale verlaging van de grondwaterstand nabij onttrekkingsputten en van het wegsijpelen van grondwater door gaten in de waterafscheidende lagen significante negatieve effecten kunnen hebben op de instandhoudingsdoelstelling van de Natura 2000 gebieden. De 500 meter zone sluit niet uit dat er binnen deze zone geen WKO systemen toegepast kunnen worden; er dient dan wel voor elk individueel geval aangetoond te worden dat het WKO systeem geen significante negatieve invloed op een Natura 2000 gebied heeft. Gesloten systemen in het eerste watervoerende pakket die alleen leidingwater als transportmedium in de bodemwisselaar gebruiken, worden niet als een mogelijke bedreiging voor de Natura 2000 gebieden beschouwd en kunnen dus zonder verdere toetsing aan de Natuurbeschermingwet 1998 toegepast worden. Gesloten systemen met koelmiddelen (anders dan water) en open systemen dienen wel getoetst te worden aan de Natuurbeschermingwet 1998.

6 8. DE VENLOSCHOL De Venloschol wordt gekenmerkt door een waterscheidende kleilaag: de Venloklei, die het bovenste grondwater scheidt van het diepere grondwater. De waterkwaliteit onder de Venloklei is desondanks nog van goede kwaliteit en geschikt voor de drinkwaterwinning. Gesloten systemen vormen een risico voor de kwaliteit van het grondwater onder de Venloklei. Gesloten systemen maken meestal gebruik van koelvloeistoffen die bij lekkage direct het diepere grondwater verontreinigen. Daarnaast bestaan gesloten systemen uit meerdere lussen in de bodem, waardoor het op grote schaal toepassen van gesloten WKO systemen leidt tot het veelvuldig doorboren van de Venloklei. Hierdoor wordt de beschermende werking van de Venloklei verder aangetast en daarmee de kans vergroot op verontreiniging van het diepere grondwater. Het veelvuldig doorboren van de Venloklei ten behoeve van gesloten WKO systemen is dan ook niet wenselijk. Vanuit het oogpunt van energie-efficiency is het in grote delen van de Venloschol mogelijk om voor het toepassen van (kleine) gesloten systemen, gebruik te maken van het waterpakket boven de Venloklei. Indien WKO vanwege de bescherming van grondwater en EHS niet toegestaan is, kunnen diverse ander duurzame alternatieven toegepast worden. Open systemen hebben over het algemeen een grote capaciteit. In vergelijking met gesloten systemen zijn slechts weinig bronnen noodzakelijk (ter indicatie: voor een woonwijk zijn slechts enkele gaten noodzakelijk) en worden geen koelmiddelen toegepast. Het toepassen van open WKO systemen levert slechts een zeer beperkt extra risico op voor de waterkwaliteit van de diepere pakketten. Het energiebesparingspotentieel is daarentegen zeer groot. Open systemen worden in alle waterpakketten van de Venloklei toegestaan, met uitzondering van waterwin- en grondwaterbeschermingsgebieden en de EHS. Tevens dienen open WKO systemen binnen een zone van 500 m rondom Natura 2000-gebieden voor realisatie getoetst te worden aan de Natuurbeschermingswet Om een goede scheiding van het freatische grondwater en de diepere waterpakketten te garanderen, wordt het vermengen van grondwater uit verschillende pakketten niet toegestaan. Voor het toepassen en in werking hebben van gesloten WKO systemen in of onder de Venloklei wordt in de provinciale milieuverordening een verbod opgenomen. Boven de Venloklei zijn gesloten systemen wel toegestaan, met uitzondering van waterwin- en grondwaterbeschermingsgebieden. Tevens dienen gesloten WKO systemen binnen een zone van 500 meter rondom Natura 2000-gebieden voor realisatie getoetst te worden aan de Natuurbeschermingswet 1998.

7 9. DE ROERDALSLENK In de Roerdalslenk bevindt zich in de ondergrond een goede waterscheidende kleilaag: de Brunssumklei. Onder deze kleilaag zit een grondwaterpakket dat van hoge kwaliteit is en bestemd is voor menselijke consumptie. Open systemen en gesloten systemen worden in de Roerdalslenk alleen boven de Brunssumklei toegestaan, met uitzondering van grondwaterbeschermingsgebieden en waterwingebieden waar een algeheel verbod geldt. Dit uitgangspunt is reeds in het POL 2006 vastgelegd en wordt niet gewijzigd. Op dit moment is in de provinciale milieuverordening een verbod opgenomen voor diepe boringen in de Roerdalslenk. Daartoe is de Roerdalslenk verdeeld in drie gebieden, waarbij de diepte van het boorverbod per gebied varieert. De boorverboden zijn vastgesteld om de beschermende werking van de Brunssumklei tegen verontreinigingen van bovenaf zoveel mogelijk in stand te houden. Gedeputeerde Staten kunnen echter ontheffing verlenen als de scheidende werking van de Brunssumklei bij het aanbrengen van leidingen door de kleilaag gegarandeerd wordt. In de provinciale milieuverordening wordt een specifiek verbod opgenomen tegen het oprichten en in werking hebben van WKO-systemen in en onder de Brunssumklei in het gebied van de Roerdalslenk. Voor zowel open als gesloten systemen zal een meldingsplicht worden ingesteld voor WKOinstallaties in de gevallen waarin het boorverbod niet geldt, zodat bekend zal zijn op welke locaties zich WKO-installaties bevinden. Het betreft de gebieden die zijn aangeduid in de provinciale milieuverordening: een boring dieper dan 20 meter, die niet in of door de Brunssumklei gaat in het gebied rondom Echt-Susteren; een boring dieper dan 30 meter, die niet in of door de Brunssumklei gaat in het gebied ten oosten van de Maas en ten zuiden van de Roer, deelgebied 1 uitgezonderd; een boring dieper dan 80 meter, die niet in of door de Brunssumklei gaat in het gebied ten noorden van de Roer en ten westen van de Maas. Gelet op de diepte van de Brunssumklei biedt het bovenste waterpakket in grote delen van de Roerdalslenk voldoende potentieel voor het toepassen van WKO. 10. HET BODEMBESCHERMINGSGEBIED MERGELLAND Gesloten systemen zijn in het Bodembeschermingsgebied Mergelland toegestaan, met uitzondering van grondwaterbeschermingsgebieden en waterwingebieden. Open systemen worden in alle watervoerende pakketten van het Bodembeschermingsgebied Mergelland toegestaan, met uitzondering van grondwaterbeschermingsgebieden, waterwingebieden en de EHS. Tevens dienen open WKO-systemen binnen een zone van 500 meter rondom Natura 2000-gebieden voor realisatie getoetst te worden aan de Natuurbeschermingswet 1998.

WKO-coach Drenthe Kansen gemeente Westerveld in beeld. Rutger Wierikx IF Technology 9 februari 2012

WKO-coach Drenthe Kansen gemeente Westerveld in beeld. Rutger Wierikx IF Technology 9 februari 2012 WKO-coach Drenthe Kansen gemeente Westerveld in beeld Rutger Wierikx IF Technology 9 februari 2012 Inhoud 1. Introductie 2. Inventarisatie a. Bodemgeschiktheid b. Bouwontwikkelingen c. Omgevingsbelangen

Nadere informatie

Open en gesloten WKO systemen. Open systemen

Open en gesloten WKO systemen. Open systemen Open en gesloten WKO systemen Open systemen Een kenmerk van open systemen is dat er grondwater onttrokken en geïnfiltreerd wordt. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen doubletsystemen, monobronsystemen

Nadere informatie

Bijlage 1: Kaart Aanwijzing Interferentiegebied

Bijlage 1: Kaart Aanwijzing Interferentiegebied Bijlage 1: Kaart Aanwijzing Interferentiegebied Toelichting Algemeen Artikel 1 Begripsomschrijving Op 1 juli 2013 treedt het Besluit bodemenergiesystemen in werking. Het besluit bevat regels over het installeren

Nadere informatie

(ONTWERP) VERGUNNING VOOR GRONDWATERONTTREKKING OP GROND VAN DE WATERWET

(ONTWERP) VERGUNNING VOOR GRONDWATERONTTREKKING OP GROND VAN DE WATERWET (ONTWERP) VERGUNNING VOOR GRONDWATERONTTREKKING OP GROND VAN DE WATERWET verleend aan Telecom Service Leek B.V. De activiteit water in de bodem brengen of eraan te onttrekken Locatie: De Hoogte 1 leek

Nadere informatie

Bodemenergie in de gemeente Arnhem

Bodemenergie in de gemeente Arnhem Bodemenergie in de gemeente Arnhem Congres ILB 14 februari 2012 Marc van der Burght Beleidsadviseur Energie en Bodem Open systeem Gesloten systeem 1 Arnhem wil bodemenergie als bron van duurzame energie

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Welke regels gelden voor WKO? Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan

Nadere informatie

Bodemenergie en toezicht. 13-2-2013 Gert Jan Evers

Bodemenergie en toezicht. 13-2-2013 Gert Jan Evers Bodemenergie en toezicht 13-2-2013 Gert Jan Evers Inhoud presentatie Is toezicht nodig? Waar toezicht op houden? Wat en hoe worden gegevens aangeleverd? Knelpunten Gevolgen Voorbeelden Oplossingen Na 1

Nadere informatie

Vergunningverlening. Besluit

Vergunningverlening. Besluit Vergunningverlening Pythagoraslaan 101 Postbus 80300 3508 TH Utrecht Tel. 030-2589111 Fax 030-2583140 www.provincie-utrecht.nl Besluit Datum 17 februari 2009 Team Groen, Grond en Water Nummer 2009int238011

Nadere informatie

White Paper Warmtepompsysteem

White Paper Warmtepompsysteem White Paper Warmtepompsysteem Inleiding Een warmtepompsysteem is voor veel mensen inmiddels een bekend begrip, toch ontstaat er nog steeds veel onduidelijkheid over de werking van het systeem. Dit blijkt

Nadere informatie

HUM en BUM Bodemenergiesystemen. Bodem+ Manfred Beckman Lapré

HUM en BUM Bodemenergiesystemen. Bodem+ Manfred Beckman Lapré HUM en BUM Bodemenergiesystemen Bodem+ Manfred Beckman Lapré De Bodemenergie quiz 12 vragen over de HUM en BUM bodemenergie Tot slot enkele tips 2 WB Bodemenergie Testvraag Wie ben ik? GROEN: Handhaver,

Nadere informatie

Ontwerp besluit ingevolge de Grondwaterwet / Verordening Waterhuishouding Limburg 1997

Ontwerp besluit ingevolge de Grondwaterwet / Verordening Waterhuishouding Limburg 1997 Ontwerp besluit ingevolge de Grondwaterwet / Verordening Waterhuishouding Limburg 1997 Nummer : 2006-1489 Venlo, 4 augustus 2006 Bijlage(n) : 1 Op 10 maart 2006 is een verzoek binnengekomen van de Gemeente

Nadere informatie

Opheffen verbod op het toepassen Nr. RMW-634 van secundaire grondstoffen in integrale milieubeschermingsgebieden Vergadering 16 oktober 1998

Opheffen verbod op het toepassen Nr. RMW-634 van secundaire grondstoffen in integrale milieubeschermingsgebieden Vergadering 16 oktober 1998 Opheffen verbod op het toepassen Nr. RMW-634 van secundaire grondstoffen in integrale milieubeschermingsgebieden Vergadering 16 oktober 1998 Agenda nr. Commissie: Milieu Gedeputeerde met de verdediging

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Wat is WKO? Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Wat is WKO? Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan zijn de Hondsrug

Nadere informatie

Vlaamse wetgeving m.b.t. ondiepe geothermie

Vlaamse wetgeving m.b.t. ondiepe geothermie Vlaamse wetgeving m.b.t. ondiepe geothermie Ywan De Jonghe afdeling Operationeel Waterbeheer Dienst Grondwaterbeheer 10 februari 2010 Overzicht wetgeving Milieuvergunningendecreet en titels I en II van

Nadere informatie

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Resultaten WAHYD Hoe zit het in elkaar: afkijken bij Noord-Brabant In het onderzoeksproject WAHYD (Waterkwaliteit op basis van Afkomst en HYDrologische systeemanalyse)

Nadere informatie

Wavin Diensten BV. Energiebesparing. warmte-koudeopslag restwarmte. Door Thom Cremer Manager locatiebeheer Wavin Diensten B.V.

Wavin Diensten BV. Energiebesparing. warmte-koudeopslag restwarmte. Door Thom Cremer Manager locatiebeheer Wavin Diensten B.V. Wavin Diensten BV Energiebesparing warmte-koudeopslag restwarmte Door Thom Cremer Manager locatiebeheer Wavin Diensten B.V. Inhoud 2 Inhoud Wavin locatie algemeen Koude opslagsysteem Ombouw naar warmte-koude

Nadere informatie

Vergunningverlening. Besluit

Vergunningverlening. Besluit Vergunningverlening Pythagoraslaan 101 Postbus 80300 3508 TH Utrecht Tel. 030-2589111 Fax 030-2583140 http://www.provincie-utrecht.nl Besluit Datum 16 september 2008 Team Groen, Grond en Water Nummer 2008INT229518

Nadere informatie

Projectnummer: C01012.100139.0400/LB. Opgesteld door: Tristan Bergsma. Ons kenmerk: 078572453:0.2. Kopieën aan: Cees-Jan de Rooi (gd)

Projectnummer: C01012.100139.0400/LB. Opgesteld door: Tristan Bergsma. Ons kenmerk: 078572453:0.2. Kopieën aan: Cees-Jan de Rooi (gd) MEMO ARCADIS NEDERLAND BV Beaulieustraat 22 Postbus 264 6800 AG Arnhem Tel 026 3778 911 Fax 026 4457 549 www.arcadis.nl Onderwerp: Beknopte watersysteemanalyse de Knoop, Doetinchem Arnhem, 29 juli 2015

Nadere informatie

Registratie van bestaande bodemwarmtewisselaars/ bodemgekoppelde warmtepompen. Meld uw systeem en voorkom onderlinge beïnvloeding

Registratie van bestaande bodemwarmtewisselaars/ bodemgekoppelde warmtepompen. Meld uw systeem en voorkom onderlinge beïnvloeding Registratie van bestaande bodemwarmtewisselaars/ bodemgekoppelde warmtepompen Meld uw systeem en voorkom onderlinge beïnvloeding Het gebruiken van de bodem als energiebron is de laatste jaren in populariteit

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD JAARGANG: 2007 NR.: 93 VERORDENING WATERHUIS - HOUDING LIMBURG 1997

PROVINCIAAL BLAD JAARGANG: 2007 NR.: 93 VERORDENING WATERHUIS - HOUDING LIMBURG 1997 BIJLAGE PROVINCIAAL BLAD JAARGANG: 2007 NR.: 93 VERORDENING WATERHUIS - HOUDING LIMBURG 1997 Provinciale Staten van Limburg, maken ter voldoening aan het bepaalde in de Algemene wet bestuursrecht bekend

Nadere informatie

SPELREGELS EHS. Een gezamenlijke uitwerking van rijk en provincies. Ministeries van LNV en VROM en de provincies

SPELREGELS EHS. Een gezamenlijke uitwerking van rijk en provincies. Ministeries van LNV en VROM en de provincies SPELREGELS EHS Spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in de EHS Een gezamenlijke uitwerking van rijk en provincies Ministeries van LNV en VROM en de provincies 2 De Ecologische Hoofdstructuur, ook

Nadere informatie

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen

SAMENVATTING. www.woerden.nl/onderwerpen/wonen-en-leefomgeving/grondwaterstand en funderingen SAMENVATTING Aanleiding In het westelijke deel van het Schilderskwartier zijn de woningen gefundeerd op houten palen met betonopzetters. Uit onderzoeken in de jaren 90 is gebleken dat de grondwaterstand

Nadere informatie

Effectenstudie bodemenergiesysteem

Effectenstudie bodemenergiesysteem voor open bodemenergiesystemen: tot 50 m³/uur en 250.000 m³/jaar en dieper dan 20 m-mv Project: Projectlocatie: OLO-nummer: Datum: Referentie: Vergunningaanvrager: Adviseur: Klik hier als u een datum wilt

Nadere informatie

Referentienummer Datum Kenmerk GM-0055696 16 februari 2012 313182

Referentienummer Datum Kenmerk GM-0055696 16 februari 2012 313182 Notitie Referentienummer Datum Kenmerk GM-0055696 16 februari 2012 313182 Betreft Actualisatie locatieonderzoek natuurwaarden 1 Aanleiding In 2007 is door Grontmij het Locatieonderzoek natuurwaarden Projectlocatiegebied

Nadere informatie

Ondiepe bodemenergie - provincie Utrecht. t.b.v. provinciale Kadernota Ondergrond (KNO)

Ondiepe bodemenergie - provincie Utrecht. t.b.v. provinciale Kadernota Ondergrond (KNO) Ondiepe bodemenergie - provincie Utrecht t.b.v. provinciale Kadernota Ondergrond (KNO) Ondiepe bodemenergie - provincie Utrecht t.b.v. provinciale Kadernota Ondergrond (KNO) 22 november 2013 Ondiepe bodemenergie

Nadere informatie

Duurzame klimaatinstallaties in Etten-Leur Woonbond Kennis- en Adviescentrum 6-11-2015 Siem Goede

Duurzame klimaatinstallaties in Etten-Leur Woonbond Kennis- en Adviescentrum 6-11-2015 Siem Goede Duurzame klimaatinstallaties in Etten-Leur Woonbond Kennis- en Adviescentrum 6-11-2015 Siem Goede Vraagstelling Inventariseren van de WKO-installaties van de complexen Wachter-Valpoort en Contrefort-Chrispijn.

Nadere informatie

WKO en sanering gecombineerd in Spoorzone Woerden

WKO en sanering gecombineerd in Spoorzone Woerden WKO en sanering gecombineerd in Spoorzone Woerden Ko Hage (TTE) Delft, 1 december 2010 TTE consultants verbinden van ondergrond en bovengrond - Opgericht in 1999 door drie ingenieurs (The Three Engineers)

Nadere informatie

Bodemenergieplan Doornsteeg Nijkerk. Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie

Bodemenergieplan Doornsteeg Nijkerk. Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie Bodemenergieplan Doornsteeg Nijkerk Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie Bodemenergieplan Doornsteeg Nijkerk Plan voor stimulering en ordening van bodemenergie DEFINITIEF Opdrachtgever Adviseur

Nadere informatie

2 BELEIDSKADER EN WETGEVING

2 BELEIDSKADER EN WETGEVING 2 BELEIDSKADER EN WETGEVING De kern van deze bewonersvisie is dat natuur de belangrijkste beleidsfunctie is van het gebied waarbij de gebiedswaarden rust, stilte en donkerte centraal moeten staan en dat

Nadere informatie

Warmte Koude Opslag. Stappenplan WKO. Diep onder Drenthe

Warmte Koude Opslag. Stappenplan WKO. Diep onder Drenthe Warmte Koude Opslag Stappenplan WKO Diep onder Drenthe Klimaatbestendig Drenthe Klimaatveranderingen van vele eeuwen zijn nog steeds zichtbaar in het Drentse landschap. Voorbeelden hiervan zijn de Hondsrug

Nadere informatie

het college van gedeputeerde staten van Overijssel Kamer 3 - Hoger Beroep - Bestuursdwang / Dwangsom

het college van gedeputeerde staten van Overijssel Kamer 3 - Hoger Beroep - Bestuursdwang / Dwangsom deze uitspraak E-mail deze uitspraak Uitspraken ZAAKNUMMER 200902821/1/H3 DATUM VAN UITSPRAAK woensdag 11 november 2009 TEGEN het college van gedeputeerde staten van Overijssel PROCEDURESOORT Hoger beroep

Nadere informatie

1.2 Adres van de initiatiefnemer Naam bedrijf/instelling: Geomec4p realisatie en exploitatie bv Rietgorsweg 6, 3356 LJ Papendrecht

1.2 Adres van de initiatiefnemer Naam bedrijf/instelling: Geomec4p realisatie en exploitatie bv Rietgorsweg 6, 3356 LJ Papendrecht Project: hoge temperatuuropslag GeoMEC te Brielle Onderwerp: aanmeldingsnotitie voor de vormvrije m.e.r.-beoordelingsplicht Datum: 08-05-2011 Referentie: 26.468/58182/BG 0. Inleiding Voor het glastuinbouw

Nadere informatie

Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen

Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen NL.IMRO.1730.ABdorpsstr74zuidlv-0301 Projectgebied Situatie Dorpsstraat 74 Zuidlaarderveen 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Huidige en beoogde

Nadere informatie

Quick scan Ecologie Tunnel Leijenseweg Gemeente De Bilt

Quick scan Ecologie Tunnel Leijenseweg Gemeente De Bilt Quick scan Ecologie Tunnel Leijenseweg Gemeente De Bilt CONCEPT Omgevingsdienst Regio Utrecht juli 2012 kenmerk/ opgesteld door beoordeeld door Ronald Jansen Dagmar Storm INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding...

Nadere informatie

Besluit ingevolge de Grondwaterwet / Verordening Waterhuishouding Limburg 1997

Besluit ingevolge de Grondwaterwet / Verordening Waterhuishouding Limburg 1997 Besluit ingevolge de Grondwaterwet / Verordening Waterhuishouding Limburg 1997 Nummer : 2005-2925 Venlo, Bijlage(n) : - Op 12 mei 2005 is een verzoek binnengekomen van Kuypers Infra B.V., postbus 7844,

Nadere informatie

Vormvrije m.e.r.-beoordeling Landgoed Hydepark, Doorn, gemeente Utrechtse Heuvelrug

Vormvrije m.e.r.-beoordeling Landgoed Hydepark, Doorn, gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Contactpersoon Gosewien van Eck Datum 14 november 2013 Kenmerk N001-1220333GGV-evp-V01-NL Vormvrije m.e.r.-beoordeling Landgoed Hydepark, Doorn, gemeente Utrechtse Heuvelrug 1 Inleiding De gemeente

Nadere informatie

14. Geohydrologie Zuidbuurt eemnes Tauw Kenmerk N001-4524746BTM-V01 06-12-2007

14. Geohydrologie Zuidbuurt eemnes Tauw Kenmerk N001-4524746BTM-V01 06-12-2007 14. Geohydrologie Zuidbuurt eemnes Tauw 06-12-2007 Notitie Concept Contactpersoon Maaike Bevaart Datum 6 december 2007 Geohydrologie Zuidbuurt Eemnes 1 Inleiding Ter voorbereiding op de ontwikkeling van

Nadere informatie

GEMEENTE BUREN. Ruimtelijke onderbouwing Hendriklaan 15 16, Beusichem

GEMEENTE BUREN. Ruimtelijke onderbouwing Hendriklaan 15 16, Beusichem GEMEENTE BUREN Ruimtelijke onderbouwing Hendriklaan 15 16, Beusichem Projectnr. 061-076 / 27 januari 2016 INHOUD BLZ 1 INLEIDING... 3 1.1 Aanleiding en doelstelling... 3 1.2 Plangebied... 4 1.3 Geldend

Nadere informatie

Projectnummer: D03011.000284. Opgesteld door: Ons kenmerk: Kopieën aan: Kernteam

Projectnummer: D03011.000284. Opgesteld door: Ons kenmerk: Kopieën aan: Kernteam MEMO Onderwerp Geohydrologisch vooronderzoek Amsterdam, WTC 5C, 2 oktober 2013 Van mw. M. Duineveld MSc. Afdeling IBZ Aan ZuidasDok Projectnummer D03011.000284. Opgesteld door mw. M. Duineveld MSc. Ons

Nadere informatie

BELEIDSNOTA CONSUMENTENVUURWERK WORMERLAND

BELEIDSNOTA CONSUMENTENVUURWERK WORMERLAND BELEIDSNOTA CONSUMENTENVUURWERK WORMERLAND September 2011-1 - Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Doel 3 Verhouding met de APV en het Vuurwerkbesluit 4 Argumentatie 5 Beleidsregels 6 Vaststelling, citeertitel

Nadere informatie

1 Inleiding en projectinformatie

1 Inleiding en projectinformatie Project: Groenhorst College te Velp Onderwerp: hemelwater infiltratieonderzoek Datum: 9 november 2011 Referentie: 25.515/61341/LH 1 Inleiding en projectinformatie Het Groenhorst College, gelegen aan de

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 27 juli 2010) Nummer 2387. Onderwerp Brijnlozingen

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 27 juli 2010) Nummer 2387. Onderwerp Brijnlozingen van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 27 juli 2010) Nummer 2387 Onderwerp Brijnlozingen Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller In

Nadere informatie

Bijlage 1: Bestemmingsplan begrippen, regels en toelichting

Bijlage 1: Bestemmingsplan begrippen, regels en toelichting Bijlage 1: Bestemmingsplan begrippen, regels en toelichting In deze bijlage zijn voorbeeld planregels met betrekking tot archeologie en cultuurhistorie opgenomen voor nieuwe bestemmingsplannen in de gemeente

Nadere informatie

Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe

Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe Compensatieverordening gemeente Midden-Drenthe Verordening vastgesteld: 26-06-2003 In werking getreden: 15-09-2003 COMPENSATIEVERPLICHTING Artikel 1 Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan

Nadere informatie

Nieuwe bedrijfslocaties

Nieuwe bedrijfslocaties E c o l o g i s c h e i n v e n t a r i s a t i e Om de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan Midwolda-Nieuwlandseweg Arts/Rulo te toetsen, is een ecologische inventarisatie uitgevoerd. Tevens is gekeken

Nadere informatie

Bodemenergie in Arnhem Stimuleren en regie

Bodemenergie in Arnhem Stimuleren en regie Stimuleren en regie 12 juni 2013 Marc van der Burght Gelders netwerk Energie Beleidsmedewerker Bodem en Energie Open systeem 2011 Zes programmalijnen: 1. Energieneutraal Arnhem 2. Toonaangevend cluster

Nadere informatie

Bodemverontreiniging en grondwaterbeheerssysteem Chemours, Baanhoekweg Dordrecht.

Bodemverontreiniging en grondwaterbeheerssysteem Chemours, Baanhoekweg Dordrecht. Memo Dossier Zaaknummer 200433 Kenmerk D-16-1539473 Datum 17 maart 2016 Onderwerp Bodemverontreiniging en grondwaterbeheerssysteem Chemours, Baanhoekweg Dordrecht. Inleiding In deze memo wordt uitleg gegeven

Nadere informatie

< '2 E 3. I? 3 CD co

< '2 E 3. I? 3 CD co < '2 E I? CD co o o! QDQ Airtricitv - Bijlage 6 Overige besluiten en vergunningen D D O DDO OV«l HAIKONINC Airtricity - ACTIVITEIT BENODIGDE WETTELIJKE BEVOEGD MAXIMALE TOELICHTING VERGUNNING/ GRONDSLAG

Nadere informatie

Bouwplan voor het realiseren van een werktuigenberging

Bouwplan voor het realiseren van een werktuigenberging Ruimtelijke Onderbouwing Bouwplan voor het realiseren van een werktuigenberging Gemeente Tynaarlo September 2012 NL.IMRO.1730.ABYdermade3depunt-0301 Inhoudsopgave 2.1 Beschrijving van het projectgebied,

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing garageboxen Maasweg Maassluis, d.d. 5 september 2016

Ruimtelijke onderbouwing garageboxen Maasweg Maassluis, d.d. 5 september 2016 Ruimtelijke onderbouwing garageboxen Maasweg Maassluis, d.d. 5 september 2016 Inhoud 1.Inleiding 1.1. Beknopte projectomschrijving en doelstelling 2. Beleidskader 2.1. Gemeentelijk beleid 3. Stedenbouwkundige

Nadere informatie

De meest optimale installatie is een zuinige installatie. Daarvoor dienen 3 componenten goed op elkaar te worden afgesteld:

De meest optimale installatie is een zuinige installatie. Daarvoor dienen 3 componenten goed op elkaar te worden afgesteld: Besteco wil aan de hand van een korte, eenvoudige uitleg algemene informatie verstrekken omtrent warmtepompinstallaties en waar de aandachtspunten liggen. De meest optimale installatie is een zuinige installatie.

Nadere informatie

website - 47-RO-2009015319-ab.doc Pagina 1

website - 47-RO-2009015319-ab.doc Pagina 1 website - 47-RO-2009015319-ab.doc Pagina 1 Ons kenmerk RO/2009015319 Behandeld door de heer B. Klijs (0592) 36 56 64 Onderwerp: Vergunning artikel 19d van de Natuurbeschermingswet (Nb-wet) 1998 BESLUIT

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Regiodag bodemenergie in Arnhem

Vragen en antwoorden Regiodag bodemenergie in Arnhem Vragen en antwoorden Regiodag bodemenergie in Arnhem NL Milieu en Leefomgeving Prinses Beatrixlaan 2 2595 AL Den Haag Postbus 93144 2509 AC Den Haag www.agentschapnl.nl Hoe wordt de communicatie mbt het

Nadere informatie

H o e v e r d e r m e t b e s t e m m i n g s p l a n n e n v o o r h e t l a n d e l i j k g e b i e d n a d e

H o e v e r d e r m e t b e s t e m m i n g s p l a n n e n v o o r h e t l a n d e l i j k g e b i e d n a d e H o e v e r d e r m e t b e s t e m m i n g s p l a n n e n v o o r h e t l a n d e l i j k g e b i e d n a d e u i t s p r a a k v a n d e R a a d v a n S t a t e o v e r h e t b e s t e m m i n g s p

Nadere informatie

Ter informatie. Algemene regels grondwater. Zaaknr. : 13.ZK03656 Kenmerk : 13IT011868 Barcode : 13IT011868

Ter informatie. Algemene regels grondwater. Zaaknr. : 13.ZK03656 Kenmerk : 13IT011868 Barcode : 13IT011868 Ter informatie Zaaknr. : 13.ZK03656 Kenmerk : 13IT011868 Barcode : 13IT011868 Algemene regels grondwater Artikel 1 Gebiedsaanwijzing 1. Op de kaart behorende bij deze algemene regels zijn grondwaterdeelgebieden

Nadere informatie

Memo. Figuur 1 Ligging Planlocatie (rode ster) (Bron: Google Maps)

Memo. Figuur 1 Ligging Planlocatie (rode ster) (Bron: Google Maps) Memo nummer 1 datum 10 februari 2014 aan Ron Vleugels Gemeente Maastricht van Luc Koks Antea Group Ton Steegh kopie project Sporthal Geusselt-stadion projectnummer 265234 betreft Toetsing natuurwetgeving

Nadere informatie

Het technische rendement van zonnepanelen Opdracht 2.5 Warmteopslag Aquifer, WKO Ondergrondse warmte en koudeopslag

Het technische rendement van zonnepanelen Opdracht 2.5 Warmteopslag Aquifer, WKO Ondergrondse warmte en koudeopslag van de stroomkosten en een actuele rentestand. Zo kunt u de juiste keuze of u wilt investeren in zonnepanelen. Lees meer informatie over de Standaard Rekenmethode. Het technische rendement van zonnepanelen

Nadere informatie

Ecologische verbindingszone Omval - Kolhorn

Ecologische verbindingszone Omval - Kolhorn Ecologische verbindingszone Omval - Kolhorn Watertoets Definitief Provincie Noord Holland Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 11 december 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 Inrichting watersysteem...

Nadere informatie

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Gemeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Gemeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van <datum onbekend> Geeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van Jaar Publicatiedatu Agendapunt besluit B&W Onderwerp Vaststellen van de Verordening interferentiegebieden bodeenergiesysteen 24 Tekst van openbare besluiten

Nadere informatie

Masterplan Bodemenergie

Masterplan Bodemenergie Masterplan Bodemenergie Gemeente Amersfoort Opdrachtgever Gemeente Amersfoort T.a.v. de heer P.P.J. Camps Postbus 4000 3800 EA AMERSFOORT Adviseur IF Technology bodemenergiesysteem Velperweg 37 Postbus

Nadere informatie

Bijlage 1. Geohydrologische beschrijving zoekgebied RBT rond Bornerbroek

Bijlage 1. Geohydrologische beschrijving zoekgebied RBT rond Bornerbroek Bijlage 1 Geohydrologische beschrijving zoekgebied RBT rond Bornerbroek Bijlagel Geohydrologische beschrijving zoekgebied RBT rond Bornerbroek Bodemopbouw en Geohydrologie Inleiding In deze bijlage wordt

Nadere informatie

bevoegd gezag gesloten in de praktijk zeer weinig voorkomt.

bevoegd gezag gesloten in de praktijk zeer weinig voorkomt. telefoon 085-4862450 www.sikb.nl Pagina 1 van 9 OVERZICHT WIJZIGINGEN BUM S EN HUMS S BODEMENERGIE OKTOBER 2015 Voorgenomen wijzigingen in versie 2.4 ten opzichte van versie 2.3 Tabel 1. Wijzigingen BUM

Nadere informatie

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond Grondwater bestaat uit regenwater en oppervlaktewater dat in de bodem is weg gezakt en kwelwater dat onder druk uit lager

Nadere informatie

HOE GELD VERDIENEN MET ENERGIE UIT EIGEN BODEM? ONDIEPE GEOTHERMIE: DE DUURZAME ENERGIE-OPLOSSING 4 NOVEMBER 2014 ZWIJNAARDE

HOE GELD VERDIENEN MET ENERGIE UIT EIGEN BODEM? ONDIEPE GEOTHERMIE: DE DUURZAME ENERGIE-OPLOSSING 4 NOVEMBER 2014 ZWIJNAARDE Ir.L.François HOE GELD VERDIENEN MET ENERGIE UIT EIGEN BODEM? ONDIEPE GEOTHERMIE: DE DUURZAME ENERGIE-OPLOSSING 4 NOVEMBER 2014 ZWIJNAARDE Programma 17u00 Smart Geotherm-project: Potentieel, EPB-verloop,

Nadere informatie

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014 MENS Staat van Utrecht 204 Bodemsanering Hoeveel humane spoedlocaties zijn nog niet volledig gesaneerd? 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd Kaart (Humane spoedlocaties bodemverontreiniging

Nadere informatie

Realisatie WKO. WKO-coach Drenthe - Voorlichtingsbijeenkomst WKO

Realisatie WKO. WKO-coach Drenthe - Voorlichtingsbijeenkomst WKO Realisatie WKO WKO-coach Drenthe - Voorlichtingsbijeenkomst WKO 1 Bouwopgave: Case: realisatie 4 woontorens, totaal 200 appartementen 2 gemeente convenant (stap 2) duurzame ambities DE scan besluit gemeenteraad

Nadere informatie

Algemene regels bij de keur van Wetterskip Fryslân. Algemene bepalingen en voorschriften voor onttrekkingen van grondwater uit de bodem

Algemene regels bij de keur van Wetterskip Fryslân. Algemene bepalingen en voorschriften voor onttrekkingen van grondwater uit de bodem Algemene regels bij de keur van Wetterskip Fryslân Algemene bepalingen en voorschriften voor onttrekkingen van grondwater uit de bodem INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGEN 3 Artikel 1 Begripsomschrijvingen

Nadere informatie

BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND

BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND BESLUIT WATERWET VAN GEDEPUTEERDE STATEN VAN GELDERLAND Datum : 14 januari 2016 Onderwerp : Waterwet - gemeente Arnhem Activiteit : Bodemenergiesysteem aan Antoon van Hooffplein 1, 6816 SH Arnhem Verlenen/weigeren

Nadere informatie

GronDwatEr. onttrekken En LozEn Van

GronDwatEr. onttrekken En LozEn Van GronDwatEr bronnering 2014 onttrekken En LozEn Van bronneringswater waterschap Zuiderzeeland zorgt voor schoon water, voldoende water en veiligheid. dit betekent dat waterschap Zuiderzeeland ook verantwoordelijk

Nadere informatie

JORIS VAN DYCK JORIS VAN DYCK WARMTEPOMPTECHNIEKEN JVD WARMTEPOMPTECHNIEKEN B.V.B.A.

JORIS VAN DYCK JORIS VAN DYCK WARMTEPOMPTECHNIEKEN JVD WARMTEPOMPTECHNIEKEN B.V.B.A. WARMTEPOMPTECHNIEKEN Verwarmen met een warmtepomp de energie van natuurelementen JVD warmtepomptechnieken bvba Oostmalsebaan 5 B-2960 Brecht Tel.: +32 (0) 3 313 85 39 info@warmtepomptechnieken.be www.warmtepomptechnieken.be

Nadere informatie

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.650 en Y = 447.600.

De projectlocatie ligt globaal op de coördinaten: X = 140.650 en Y = 447.600. Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van Ontwikkelingsverband Houten C.V. voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van de bouw van een parkeerkelder onder het nieuw realiseren

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing. ten behoeve van aanvraag omgevingsvergunning herinrichten tankstation de Zuidpunt

Ruimtelijke onderbouwing. ten behoeve van aanvraag omgevingsvergunning herinrichten tankstation de Zuidpunt Ruimtelijke onderbouwing ten behoeve van aanvraag omgevingsvergunning herinrichten tankstation de Zuidpunt Dordrecht, 10 september 2012 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding Op het perceel aan de Rijksstraatweg

Nadere informatie

ACHTERGRONDDOCUMENT. Ontwikkelingsvisie en Beheerplan voor de landgoederen Nieuw- en Oud Amelisweerd en Rhijnauwen. Juni 2008

ACHTERGRONDDOCUMENT. Ontwikkelingsvisie en Beheerplan voor de landgoederen Nieuw- en Oud Amelisweerd en Rhijnauwen. Juni 2008 ACHTERGRONDDOCUMENT Ontwikkelingsvisie en Beheerplan voor de landgoederen Nieuw- en Oud Amelisweerd en Rhijnauwen Juni 2008 Inhoud deel I BASISGEGEVENS 1. Bodem, grondwater en hydrologie 2. Historie van

Nadere informatie

Zoekzones stedelijke functies gemeente Ede Toetsingsadvies over het milieueffectrapport

Zoekzones stedelijke functies gemeente Ede Toetsingsadvies over het milieueffectrapport Zoekzones stedelijke functies gemeente Ede Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 20 augustus 2008 / rapportnummer 2079-37 1. OORDEEL OVER HET MER Het College van burgemeester en wethouders van

Nadere informatie

Onderzoeksrapportage naar het functioneren van de IT-Duiker Waddenweg te Berkel en Rodenrijs

Onderzoeksrapportage naar het functioneren van de IT-Duiker Waddenweg te Berkel en Rodenrijs Notitie Contactpersoon ir. J.M. (Martin) Bloemendal Datum 7 april 2010 Kenmerk N001-4706565BLL-mya-V02-NL Onderzoeksrapportage naar het functioneren van de IT-Duiker Waddenweg te Berkel en Rodenrijs Tauw

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

QUICK SCAN FLORA EN FAUNA. Heilleweg 21 te Sluis

QUICK SCAN FLORA EN FAUNA. Heilleweg 21 te Sluis QUICK SCAN FLORA EN FAUNA Heilleweg 21 te Sluis 1 QUICK SCAN FLORA EN FAUNA Heilleweg 21 te Sluis Opdrachtgever: A.C. Dingemans Heilleweg 21 4524 KL Sluis Opgesteld door: ZLTO Advies Cereshof 4 4463 XH

Nadere informatie

Achtergrondartikel grondwatermeetnetten

Achtergrondartikel grondwatermeetnetten Achtergrondartikel grondwatermeetnetten Wat is grondwater Grondwater is water dat zich in de ondergrond bevindt in de ruimte tussen vaste deeltjes, zoals zandkorrels. Indien deze poriën geheel met water

Nadere informatie

De maaiveldhoogte is ca. NAP +0,5 m. In tabel 1 is een globale schematisatie van de bodemopbouw gegeven.

De maaiveldhoogte is ca. NAP +0,5 m. In tabel 1 is een globale schematisatie van de bodemopbouw gegeven. Bijlage I Technische beoordeling van de vergunningsaanvraag van Multi Veste 25 BV voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van een koude- en warmteopslag (KWO) systeem in de bodem voor het koelen

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER GEMEENTELIJKE SUBSIDIE WARMTEPOMP ... Telefoon thuis: telefoon overdag:.. Rekeningnummer:... . te 3630/3631 Maasmechelen

AANVRAAGFORMULIER GEMEENTELIJKE SUBSIDIE WARMTEPOMP ... Telefoon thuis: telefoon overdag:.. Rekeningnummer:... . te 3630/3631 Maasmechelen AANVRAAGFORMULIER GEMEENTELIJKE SUBSIDIE WARMTEPOMP GEGEVENS AANVRAGER Naam: Adres:......... Telefoon thuis: telefoon overdag:.. Email:. Rekeningnummer:... PLAATSGEGEVENS Adres installatie : idem als adres

Nadere informatie

Aanvraag vergunning Natuurbeschermingswet 1998

Aanvraag vergunning Natuurbeschermingswet 1998 Aanvraag vergunning Natuurbeschermingswet 1998 Vergunningaanvraag ex art. 16 (beschermde natuurmonumenten) Algemene aanwijzingen - Wij adviseren u vooraf de informatie uit het informatiepakket goed door

Nadere informatie

Bijlage 1 Onderzoek ecologie

Bijlage 1 Onderzoek ecologie Bijlage 1 Onderzoek ecologie In dit bureauonderzoek is de bestaande situatie vanuit ecologisch oogpunt beschreven en is vermeld welke ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt. Vervolgens is aangegeven waaraan

Nadere informatie

Uitvoeringsbesluit voor de Fysieke Leefomgeving Overijssel

Uitvoeringsbesluit voor de Fysieke Leefomgeving Overijssel Uitvoeringsbesluit voor de Fysieke Leefomgeving Overijssel (geconsolideerde versie, geldend vanaf 1-4-2006 tot 1-5-2006) Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie Officiële naam regeling Citeertitel

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie

Optimalisatie drinkwaterwinning in het Noord-Hollands Duinreservaat

Optimalisatie drinkwaterwinning in het Noord-Hollands Duinreservaat Optimalisatie drinkwaterwinning in het Noord-Hollands Duinreservaat richtlijnen voor het milieueffectrapport vastgesteld doorgedeputeerde Staten van Noord-Holland bij besluit van 19 november 2009 nummer

Nadere informatie

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer

Bodem & Klimaat. Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Bodem & Klimaat Op weg naar een klimaatbestendig bodembeheer Jaartemperaturen en warmterecords in De Bilt sinds het begin van de metingen in 1706 Klimaatverandering KNMI scenarios Zomerse dagen Co de Naam

Nadere informatie

Technisch onderzoek naar. Gesloten Bodemenergiesystemen

Technisch onderzoek naar. Gesloten Bodemenergiesystemen Technisch onderzoek naar Gesloten Bodemenergiesystemen -samenvatting- Deze samenvatting beschrijft de onderzoeksopzet en resultaten van het Technisch onderzoek naar Gesloten bodemenergiesystemen dat in

Nadere informatie

De Wet natuurbescherming

De Wet natuurbescherming Consequenties voor gemeenten De Wet natuurbescherming Omgevingsdienst West-Holland, Leiden, 28-1-2016 Wim Heijligers m.m.v. Vincent Wisgerhof Opbouw presentatie 1. Natuurbeschermingswetgeving; bescherming

Nadere informatie

Verplaatsing varkenshouderij van de Geerstraat naar de Begijnenstraat te Winssen, gemeente Beuningen

Verplaatsing varkenshouderij van de Geerstraat naar de Begijnenstraat te Winssen, gemeente Beuningen Verplaatsing varkenshouderij van de Geerstraat naar de Begijnenstraat te Winssen, gemeente Beuningen Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 28 januari 2013 / rapportnummer 2725 31 1. Oordeel over

Nadere informatie

21 MEI 2014. Onderwerp: Statenvragen ex artikel 59 Reglement van Orde betreffende olielekkage uit zoutcavernes in Duitsland

21 MEI 2014. Onderwerp: Statenvragen ex artikel 59 Reglement van Orde betreffende olielekkage uit zoutcavernes in Duitsland PROVINCIALE STÄTEN VAN OVERIJSSEL Provinciale Staten van Overijssejl Reg.nr. r2>/ OM /M10 Dat. 21 MEI 2014 ontv.: Routing a.d. Bijl.: Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88

Nadere informatie

RUIMTELIJKE ONDERBOUWING. Oprichten aanduidingsmast McDonald s Vlietweg 16 te Santpoort-Noord

RUIMTELIJKE ONDERBOUWING. Oprichten aanduidingsmast McDonald s Vlietweg 16 te Santpoort-Noord RUIMTELIJKE ONDERBOUWING Oprichten aanduidingsmast McDonald s Vlietweg 16 te Santpoort-Noord Ruimtelijke onderbouwing project Vlietweg 16 te Santpoort-Noord W12/000758/ OLO271413 INHOUD 1 Beschrijving

Nadere informatie

Aantal pagina's 5. Doorkiesnummer +31(0)88335 7160

Aantal pagina's 5. Doorkiesnummer +31(0)88335 7160 Memo Aan Port of Rotterdam, T.a.v. de heer P. Zivojnovic, Postbus 6622, 3002 AP ROTTERDAM Datum Van Johan Valstar, Annemieke Marsman Aantal pagina's 5 Doorkiesnummer +31(0)88335 7160 E-mail johan.valstar

Nadere informatie

Titel Titel. Subtitel Subtitel

Titel Titel. Subtitel Subtitel Titel Titel Subtitel Subtitel Drinkwaterwinning Assen-West Vormvrije m.e.r.-beoordeling Definitief Waterleidingmaatschappij Drenthe Grontmij Nederland B.V. Groningen, 15 januari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Omgevingsvergunning OV 20140031

Omgevingsvergunning OV 20140031 Omgevingsvergunning OV 20140031 Aanvraag Op 28 februari 2014 is een aanvraag voor een omgevingsvergunning ontvangen voor het veranderen van een paardenhouderij (inclusief camping) op het adres Grasdijk

Nadere informatie

Betreft: Variatie in grondwaterpeilen en bodemopbouw (bureaustudie) ter plaatse van de Landgoed Huize Winfried te Wapenveld (gemeente Heerde).

Betreft: Variatie in grondwaterpeilen en bodemopbouw (bureaustudie) ter plaatse van de Landgoed Huize Winfried te Wapenveld (gemeente Heerde). Projectnummer 2013-11-002: Variatie in grondwaterpeilen en bodemopbouw Landgoed Huize Winfried Natuurbegraven Nederland T.a.v. de heer W. Peters Postbus 29 5201 AA s-hertogenbosch Betreft: Variatie in

Nadere informatie

voorontwerpbestemmingsplan Landgoed Pijnenburg

voorontwerpbestemmingsplan Landgoed Pijnenburg voorontwerpbestemmingsplan Landgoed Pijnenburg Geacht college, Tijdens de raadsvergadering van december heeft de raad unaniem besloten de besluitvorming over het voorontwerpbestemmingsplan Landgoed Pijnenburg

Nadere informatie

O M G E V I N G S V E R G U N N I N G (ONTWERP) 506-2012

O M G E V I N G S V E R G U N N I N G (ONTWERP) 506-2012 O M G E V I N G S V E R G U N N I N G (ONTWERP) 506-2012 Burgemeester en Wethouders hebben op 26 oktober 2012 van Geologistiek BV, Idzardaweg 90, 8476 EP TER IDZARD, een aanvraag voor een omgevingsvergunning

Nadere informatie

Warmtepompen en warmtebronnen. Warmtepompen

Warmtepompen en warmtebronnen. Warmtepompen Warmtepompen en warmtebronnen (augustus 2006) Warmtepompen Wat is een warmtepomp? Warmtepompen zijn duurzame energiesystemen die energie uit de omgeving, zoals buitenlucht, bodem of grondwater, omzetten

Nadere informatie

11 juli 2006 Nr , LGW Nummer 20/2006

11 juli 2006 Nr , LGW Nummer 20/2006 11 juli 2006 Nr. 2006-11600, LGW Nummer 20/2006 Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen inzake de overdracht van grondwatertaken aan de waterschappen en wijziging van de

Nadere informatie