Trends in Export 2006

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Trends in Export 2006"

Transcriptie

1

2 Trends in Export 2006 Een gezamenlijk initiatief van kredietverzekeraar Atradius en exportorganisatie Fenedex 3

3 Index Belangrijkste resultaten Trends in Export Inleiding 7 2 Algemeen 8 3 Exportontwikkelingen 10 4 Exportbestemmingen 12 5 Nederlandse maakindustrie 17 6 Debiteurenrisico s 19 7 Kansen en bedreigingen Nederlandse export 22 pagina 4

4 Belangrijkste resultaten Trends in Export 2006 Het onderzoek Trends in Export, een initiatief van Fenedex en Atradius, is dit jaar voor de achtste maal uitgevoerd en brengt de exportverwachtingen van Nederlandse ondernemers voor 2006 in kaart. En wat blijkt? Optimisme onder exporteurs is blijvend terug Het optimisme is blijvend terug! Niet alleen het Centraal Plan Bureau schetst een rooskleurig beeld van de Nederlandse economie en de export in 2006, ook de Nederlandse exporteurs zelf verwachten het komende jaar een gemiddelde stijging van hun exportomzet ten opzichte van 2005 van 11%. Dit is het derde achtereenvolgende jaar dat exporteurs groei verwachten. Was het in 2004 nog een bescheiden groei van 2,9%, vorig jaar verwachtte men 10% en nu dus 11% groei. De groeiverwachting van 10% die de exporteurs deden aan het begin van 2005 is geheel in lijn met de groei van de totale Nederlandse export over 2005 die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) begin 2006 rapporteerde. De verwachte exportgroei voor 2006 is iets gematigder dan de groei die de respondenten in 2005 wisten te realiseren (12%). Na het pessimisme in het begin van het decennium hebben de exporteurs weer vertrouwen in de toekomst al zijn zij duidelijk realistisch in hun verwachtingen. Frankrijk en Italië in 2006 als afzetmarkt in de belangstelling De belangrijkste exportbestemming binnen de Europese Unie (EU) blijft nog altijd Duitsland, al is dit minder overtuigend dan voorgaande jaren. Vorig jaar noemde 86% van de respondenten dit land als belangrijkste exportbestemming, nu is dat 78%. België blijft traditiegetrouw goede tweede en Groot- Brittannië en Frankrijk ijveren om de derde en vierde plaats. Waar Spanje vorig jaar een opvallende groeier was en 63% van de respondenten aangaf dit als belangrijkste exportbestemming te beschouwen, moet zij nu haar plaats in de Top 5 van exportbestemmingen binnen de EU afstaan aan Italië. Ook voor 2006 verwacht 40% van de exporteurs een stijging van de export naar dit land te realiseren, al springt de verwachte exportstijging naar Frankrijk nog meer in het oog (57% van de respondenten verwacht een stijging van de export naar dit land te realiseren). Voor alle markten geldt dat de verwachtingen voor de verandering van de exportomzet voor 2006 veel positiever zijn dan die voor Verenigde Staten in hernieuwde belangstelling exporteur De Verenigde Staten (VS) heeft haar eerste plek als exportbestemming buiten de EU heroverd! 38% van de respondenten geeft aan hiernaar te exporteren. Vorig jaar stonden de VS nog op de vierde plaats. Een mogelijke verklaring voor de herstelde positie van dit land kan zijn de gunstigere Euro/Dollarwisselkoers. Na de VS en Zwitserland is Rusland de derde belangrijkste exportbestemming buiten de EU voor de Nederlandse exporteur. Ook voor 2006 verwacht maar liefst driekwart van de Nederlandse exporteurs een stijging van de export naar Rusland te realiseren. Daarnaast staat Turkije opvallend in de belangstelling (63% verwacht een toename van de export naar dit land). China en Rusland blijven de twee nieuwe exportmarkten Het lijkt erop dat de exporteurs zich meer en meer richten op verdieping van hun bestaande markten dan op het aanboren van nieuwe markten. De laatste drie jaar heeft een afnemend aantal respondenten aangegeven van plan te zijn nieuwe markten te gaan betreden. China en Rusland blijven de markten die het meest genoemd worden door de respondenten als nieuwe exportmarkten, alhoewel China in beduidend mindere mate wordt genoemd dan vorig jaar. Opvallend is dat Spanje uit de Top 5 van nieuwe exportmarkten is verdwenen en dat Roemenië hiervoor in de plaats is gekomen en de vijfde plaats inneemt in deze Top 5. Trend uitbesteding productie zet door Het meest in het oog springend is de voortzetting van de trend om productie uit te besteden naar het buitenland. Waar men in 2004 nog ruim driekwart van de productie (76%) in Nederland dacht te behouden, is dat voor % en de verwachting van de exporteurs is dat in 2006 slechts 34% van de totale productie in Nederland behouden wordt. De productie wordt verspreid over de wereld, alhoewel 5

5 de focus op China blijft. Een ander opvallend resultaat is de gemiddelde omvang van de uitbesteding van de productie naar Duitsland en België die groter, dan wel even groot is, als het aandeel van de productie in Polen en in India. Meer betalingsachterstanden in EU, minder buiten EU Dit jaar zeggen exporteurs meer betalingsachterstanden te ervaren in Italië, Frankrijk, België, Duitsland en Groot-Brittannië. Polen is de slechtste betaler van de EU toetreders. Het slechte betalingsbedrag van Polen is in lijn met de betalingservaringen van Atradius met dit land. Opvallend is dat de markten die traditioneel als slechte betalers bekend stonden (Zuid- en Oost-Europa) dit jaar juist een verbeterde betalingsmoraal zien, met als enige uitzondering Italië. Voor landen buiten de EU zien exporteurs over de hele linie juist een sterk verbeterde betalingsmoraal, wederom met name in Oost-Europese landen. Om het risico af te dekken dat iemand niet betaalt, gebruikt tweederde van de ondervraagden vooruitbetaling gevolgd door een Letter of Credit en een kredietverzekering. Beduidend minder exporteurs geven dit jaar aan hun debiteurenrisico s niet af te dekken. Een van de redenen hiervoor kan zijn dat veel minder exporteurs aangeven vertrouwen te hebben in hun (nieuwe) afnemers. Positief imago Nederlandse producten blijft belangrijkste stimulans export Net als voorgaande Trends in Export onderzoeken staat het positieve imago van de Nederlandse producten boven aan de lijst van belangrijke stimulans voor de Nederlandse export. Opvallend is hoe de respondenten de opkomst van de Chinese economie ervaren. Vorig jaar gaf ruim de helft (53%) aan dit als een bedreiging te zien, nu geeft 53% aan dit juist als een kans te ervaren. Stijging kostprijs van producten grootste bedreiging voor Nederlandse export Een nieuwe nummer één in de lijst van grootste bedreigingen voor de Nederlandse export is de stijging van de kostprijs van onze producten, gevolgd door de administratieve lasten. De stijging van de loonkosten wordt dit jaar door 57% van de respondenten als een bedreiging gezien, maar dit is veel minder dan vorig jaar toen 87% dat als nummer één bedreiging voor onze export noteerde. Een goed product en talenkennis blijven door veel van de exporteurs als belangrijkste randvoorwaarden voor de Nederlandse export beschouwd. Verantwoording In totaal zijn vragenlijsten verstuurd naar leden en klanten van Fenedex. Hiervan zijn 337 vragenlijsten retour ontvangen, ofwel een respons van 8,4 %. De verdeling van de respons naar branche is redelijk goed vergelijkbaar met de Nederlandse export naar branche. Belangrijkste afwijking is dat de metaalbranche oververtegenwoordigd is. De machine- en elektronicabranche en de chemiebranche zijn in de steekproef ondervertegenwoordigd. Gemiddeld hebben de respondenten 143 medewerkers in dienst, waarvan 10 exportmedewerkers. De gemiddelde totale omzet is 56,7 en de gemiddelde totale exportomzet is 33,8. Per bedrijf wordt gemiddeld naar 24 landen geëxporteerd. De vragenlijsten zijn in de periode van januari tot en met februari 2006 ingevuld. 6

6 1 Inleiding Voor u ligt het rapport met de resultaten van het onderzoek naar de ontwikkelingen van de Nederlandse export, dat Atradius en Fenedex gezamenlijk hebben uitgevoerd in Het onderzoek Trends in Export is voor de achtste keer in Nederland uitgevoerd. Net als voorgaande jaren hebben we Nederlandse exporteurs gevraagd wat de stijging of daling van de export per land in het afgelopen jaar is geweest en wat de verwachting is voor het komende jaar. Aanhakend op de voortschrijdende internationalisatie van veel Nederlandse bedrijven hebben wij de respondent sinds enkele jaren ook gevraagd naar de uitbesteding van zijn productie buiten Nederland. Dit jaar hebben we de enquête uitgebreid met vragen ten aanzien van de verwachtingen voor 2006 op dit vlak. Ook hebben we onderzoek gedaan naar het betalingsgedrag en het debiteurenrisico per land en de wijze waarop de respondenten zich tegen deze risico s indekken. En hebben we gevraagd wat de Nederlandse exporteurs zien als de belangrijkste kansen, bedreigingen en voorwaarden voor de Nederlandse export. De resultaten van dit onderzoek zijn in hoge mate representatief voor de gehele Nederlandse export. In voorgaande jaren is gebleken dat de verwachtingen die de respondenten van dit onderzoek uitspraken in lijn waren met de gerealiseerde exportcijfers, zoals gerapporteerd door het CBS. 7

7 2 Algemeen In dit hoofdstuk lichten wij de achtergrondkenmerken van de respondenten toe. In onderstaande grafiek staat de verdeling van de respons naar branche weergegeven en in de grafiek daaronder de verdeling van de totale Nederlandse export naar branche. Respons naar branche Totale Nederlandse export en het aandeel per branche De verdeling van de respons van dit onderzoek naar branche is redelijk goed vergelijkbaar met de verdeling van de totale Nederlandse export. Net als in voorgaande jaren is de metaalbranche oververtegenwoordigd en de chemiebranche en machine- en elektronicabranche ondervertegenwoordigd. 8

8 Dit jaar hebben wij ook gevraagd naar de activiteit van het bedrijf. Is het bedrijf actief als producent, als handelsonderneming of vervult het beide functies? Onderstaande grafiek laat zien dat de helft van de respondenten producent is. Respons naar activiteit In de grafieken hieronder staan de verdelingen van de respondenten naar omzet en exportomzet weergegeven. Wat opvalt is dat er een goede spreiding te zien is over de diverse exportomzetklassen. Respons naar omzetklasse (in miljoenen EUR) Respons naar exportomzetklasse (in miljoenen EUR) 9

9 3 Exportontwikkelingen Onderstaande grafiek geeft de ontwikkeling weer van de totale exportomzet over de jaren 2003 tot en met Enerzijds geeft het de resultaten weer die behaald zijn door de respondenten ten opzichte van het jaar ervoor, anderzijds geeft het hun verwachtingen weer voor het lopende jaar. Ontwikkeling exportomzet in de periode Er is een duidelijke trend te zien in de toename van het aantal bedrijven dat een exportomzetgroei heeft kunnen realiseren en/of een exportomzetgroei verwacht. Opvallend is dat de exporteurs vaak optimistischer zijn over de toekomst dan de uiteindelijke resultaten van het verleden. Niettemin zegt 58% van de exporteurs in 2005 ook daadwerkelijk een stijging van hun exportomzet te hebben gerealiseerd. Aan het begin van dit decennium waren de exporteurs nog pessimistisch gestemd. Vanaf 2004 is de toon weer optimistisch en ook voor 2006 verwacht 67% van de respondenten een stijging van hun exportomzet. Slechts een zeer klein percentage, 3% van de respondenten, verwacht een daling in de exportomzet in Het optimisme is dus blijvend terug! Als reden voor de gerealiseerde stijging van de exportomzet in 2005 t.o.v wordt door de meeste respondenten (63%) aangegeven dat dit door een verhoogde verkoopinspanning komt. Ook een verbeterde economische situatie en een beter productassortiment zijn voor een substantieel aantal respondenten (resp. 40% en 35%) belangrijke oorzaken, zoals blijkt uit onderstaande grafiek. Redenen stijging exportomzet 10

10 Van de respondenten die hebben aangegeven in 2005 een daling in de exportomzet te hebben gezien t.o.v geeft bijna tweederde (65%) aan dat dit komt door een daling van de omzet op de voor het bedrijf belangrijkste exportmarkten. 21% van de respondenten geeft aan dat dit veroorzaakt werd door de Euro-Dollar verhouding in Redenen daling exportomzet Exporteurs hebben in 2005 iets beter gepresteerd dan zij verwachtten aan het begin van De totale verwachting voor 2005 was een toename van 10% exportomzet en het uiteindelijke resultaat is een stijging van 12%. Deze percentages zijn gewogen naar exportomzet. De groeiverwachting van 10% die onze respondenten deden aan het begin van 2005 is geheel in lijn met de groei van de totale Nederlandse export over 2005 die het CBS begin 2006 rapporteerde, te weten 10%. De respondenten van het onderzoek deden het net als in 2004 ook in 2005 dus beter dan de gemiddelde exporteur. Hoewel de exportomzetstijging van de respondenten in 2005 (12%) iets lager was dan in 2004 (15%). De verwachte exportstijging voor 2006 met 11% is iets gematigder dan de groei die de respondenten in 2005 wisten te realiseren (12%). Verandering exportomzet in procenten gewogen naar exportomzet

11 4 Exportbestemmingen Belangrijkste exportbestemmingen binnen de EU Duitsland is voor de meeste exporteurs (78%) nog steeds de belangrijkste exportbestemming En ook België bezet zoals gebruikelijk de tweede plaats. Het eeuwige gevecht tussen Groot-Brittannië en Frankrijk om de derde en vierde plaats werd vorig jaar beslist in het voordeel van Frankrijk, dit jaar hebben zij een gedeelde derde plaats. In 2005 stond Spanje in de Top 5, dit jaar heeft Italië de vijfde plaats in de belangrijkste exportmarkten binnen de EU ingenomen. De Top 5 van exportbestemmingen binnen de EU is bijna hetzelfde als die van vorig jaar. We zien opvallende resultaten in de percentages van respondenten die in deze markten een stijging dan wel daling verwachten. Voor alle markten geldt dat de verwachtingen voor de verandering van de exportomzet voor 2006 veel positiever zijn dan die voor Uitschieter hierin is Frankrijk waar maar liefst 57% van de respondenten voor 2006 een exportomzetgroei verwacht. Dit was vorig jaar nog 46%. Slechts 5% van de respondenten verwacht in 2006 een exportomzetdaling naar Frankrijk, ten opzichte van 13% voor

12 Top 5 EU exportbestemmingen verwachte export 2006 t.o.v Top 5 EU exportbestemmingen verwachte export 2005 t.o.v Top 5 EU exportbestemmingen verwachte export 2004 t.o.v

13 Belangrijkste exportbestemmingen buiten de EU In bovenstaande grafiek zijn de belangrijkste exportbestemmingen buiten de EU opgenomen, met het percentage van respondenten die die markt als exportbestemming heeft genoemd. Zwitserland heeft de eerste plaats moeten afstaan aan de VS, 38% van de respondenten heeft aangegeven hiernaar te exporteren. Vorig jaar werd dit land pas als vierde exportbestemming buiten de EU genoemd. Een mogelijke verklaring voor de herstelde positie van de VS kan de gunstigere Euro/Dollarwisselkoers zijn. Uit voorgaande Trends in Export onderzoeken bleek reeds dat Rusland voor steeds meer respondenten een exportmarkt is. Dit jaar is Rusland zelfs voor meer respondenten een exportmarkt dan Noorwegen. Turkije komt ook dit jaar in de Top 5 van belangrijkste exportbestemming buiten de EU voor. De Chinese markt is de afgelopen jaren in toenemende mate een exportbestemming geworden. In de rangorde van belangrijkste exportmarkten buiten de EU neemt China inmiddels een gedeelde 6de plaats in, in vergelijking met een 11de plaats vorig jaar. Ook voor de markten buiten de EU zien we dat voor alle markten in de Top 5 geldt dat de verwachtingen over de verandering van de exportomzet positiever zijn dan voor Zeer opvallend zijn hierbij de verwachtingen voor Rusland (75% verwacht een stijging van de export naar deze markt) en Turkije (63% verwacht een toename van de export naar deze markt). Dit zijn twee markten die ook door de Dutch Trade Board 1 als focuslanden zijn aangemerkt voor De meer positieve verwachtingen voor de VS zetten ook door in De Dutch Trade Board is op 16 november 2004 van start gegaan met als doel versterking van de positie en concurrentie-kracht van Nederlandse ondernemingen in het buitenland. Daartoe werken publieke en private organisaties samen. In de raad zijn vertegenwoordigd: MKB-Nederland, VNO-NCW, de Nederlandse banken, de handelsbevorderende organisaties Fenedex, NCH en NEC, de EVD, de Kamers van Koophandel en de staatssecretaris van Economische Zaken. 14

14 Top 5 niet EU exportbestemmingen verwachte export 2006 t.o.v Top 5 niet EU exportbestemmingen verwachte export 2005 t.o.v Top 5 niet EU exportbestemmingen verwachte export 2004 t.o.v

15 Nieuwe markten betreden in 2006 In vorige onderzoeken was bijna de helft van de ondernemingen (44% in 2005 een 49% in 2004) van plan één of meer nieuwe buitenlandse markten te betreden. Dit jaar is wederom een iets lager percentage van de ondervraagden (40%) dit van plan te doen en zegt ongeveer een gelijk aantal als vorig jaar (38% in 2005 en nu 40%) dit misschien te doen. Het lijkt erop dat de exporteurs zich meer en meer richten op verdieping van hun bestaande markten dan op het aanboren van nieuwe markten. In onderstaande grafiek ziet u de Top 5 van de nieuwe exportbestemmingen van de afgelopen drie jaren onder elkaar. China en Rusland blijven de markten die door de respondenten het meest genoemd worden als nieuwe exportmarkten, alhoewel China in beduidend mindere mate genoemd wordt als nieuwe exportbestemming dan vorig jaar. Ook hierbij zien we dat de VS voor veel exporteurs aan belang winnen. Opvallend is dat Spanje uit de Top 5 van nieuwe exportmarkten is verdwenen en dat Roemenië hiervoor in de plaats is gekomen, en de vijfde plaats inneemt in deze Top 5. Top 5 nieuwe exportbestemmingen 16

16 5 Nederlandse maakindustrie De export van de respondenten bestaat gemiddeld voor 65% uit eigen fabrikaat (in 2004 was dit nog 83%) en voor 35% uit wederuitvoer (in 2004: 17%). Deze percentages zijn gewogen naar exportomzet. De respondenten zijn gevraagd naar de verdeling van hun totale productie over de diverse landen. In onderstaande grafiek ziet u de gemiddelde percentages hiervan. Over de jaren 2003 tot en met 2005 betreft het de gerealiseerde productie, over 2006 gaat het om een verwachting van de exporteurs. Het meest in het oog springende resultaat is de voortzetting van de trend ten aanzien van de uitbesteding van productie naar het buitenland. Hierbij moet benadrukt worden dat de 34% van de totale productie die in Nederland blijft in 2006 slechts een verwachting van de respondenten is. Het resultaat hoeft niet te betekenen dat dit direct leidt tot een verlies van arbeidsplaatsen in Nederland. Het gaat hierbij om de totale productie. Indien een bedrijf extra productie gaat realiseren in 2006 of gerealiseerd heeft in 2005 en men besluit dit buiten Nederland te doen, betreft het geen verplaatsing van productie en daarmee verloren gaande arbeidsplaatsen maar om een realisatie van productiegroei buiten Nederland. Bijvoorbeeld vanwege strategische overwegingen om in een belangrijke afzetmarkt ook lokaal aanwezig te zijn. Eveneens hoeft dit resultaat niet te wijzen op verplaatsing van de gehele productie van een bedrijf maar kan het ook betrekking hebben op verplaatsing van een deel van de productie (bijvoorbeeld halffabrikaten, waarbij de assemblage in Nederland blijft plaats vinden.) Als laatste kan de verplaatsing van productie een overweging zijn om daarmee de continuïteit van werkgelegenheid in Nederland te waarborgen. Een ander opvallend resultaat in onderstaande grafiek is de gemiddelde omvang van de productie in Duitsland en België, die groter dan wel even groot is als het aandeel van de productie in Polen en in India. Produktie in Nederland en daarbuiten 17

17 In voorgaande grafiek zien we ook een substantiële groei in de omvang van de productie die in de overige landen dan de in de grafiek vermelde landen wordt gerealiseerd. Onderstaande grafiek geeft een uitsplitsing van de landen die hierbij genoemd zijn. Uitbesteding produktie naar overige landen De respondenten hebben diverse stellingen voorgelegd gekregen. In onderstaande grafiek ziet u in hoeverre men het hiermee eens was. Een zeer overtuigende meerderheid (95%) is het eens met de stelling dat er zonder innovatie geen maakindustrie is in Nederland. 60% van de respondenten is het eens met de stelling dat er voldoende geschoold technisch personeel is om de maakindustrie in Nederland te behouden. Opvallend is de verdeelde mening onder Nederlandse exporteurs of de groeiende Chinese economie een bedreiging vormt voor onze export. De helft is het eens met deze stelling en de andere helft niet. Diverse stellingen 18

18 6 Debiteurenrisico s In onderstaande grafiek staat op welke landen de exporteurs betalingsachterstanden ervaren. Betalingsachterstanden binnen de EU Vorig jaar konden we melden dat over het algeheel minder betalingsachterstanden werden ervaren door de respondenten. Dit jaar kunnen we dit slechts ten dele constateren. In Italië, Frankrijk, België, Duitsland en Groot-Brittannië ervaarden de respondenten in 2005 juist weer meer betalingsachterstanden. Polen blijft de slechtste betaler van de Oost-Europese landen, gevolgd door Hongarije. Polen stond ook in voorgaande jaren boven aan de lijst van landen met betalingsachterstanden. Opvallend is dat de markten die traditioneel als slechte betalers bekend stonden (in Zuid- en Oost-Europa) dit jaar juist een verbeterde betalingsmoraal laten zien, met als enige uitzondering Italië. In het algemeen blijkt dat nog steeds meer betalingsachterstand wordt ervaren op afnemers uit landen binnen de EU dan buiten de EU. Uit voorgaande onderzoeken van Trends in Export blijkt dat exporteurs binnen de EU (behalve Griekenland) veel meer op open account leveren dan buiten de EU. Buiten de EU zoekt men kennelijk meer zekerheid voor het ontvangen van de betalingen door middel van passende betalingscondities. Dit zou een verklaring kunnen zijn voor het gegeven dat er (ook) meer betalingsachterstanden binnen de EU worden ervaren. Binnen de EU laten de Scandinavische landen wederom goed betalingsgedrag zien. 19

19 Betalingsachterstanden buiten de EU Voor landen buiten de EU zien exporteurs over de hele linie een verbeterde betalingsmoraal, wederom met name in de Oost-Europese landen (Roemenië, Rusland en de Oekraïne). Methoden afdekken debiteurenrisico s 20

20 De methode die de afgelopen twee jaar het meest genoemd is ter afdekking van de debiteurenrisico s is vooruitbetaling (55% van de respondenten geeft dat dit jaar aan), gevolgd door de Letter of Credit en een exportkredietverzekering. Beduidend minder respondenten geven dit jaar aan hun debiteurenrisico s niet af te dekken (12% in 2006 en 28% in 2005 en 2004). Meer bedrijven gebruiken een eigendomsvoorbehoud of een eigen voorziening als methode om debiteurenrisico s af te dekken. Redenen voor het niet afdekken debiteurenrisico s Als belangrijkste reden voor het niet afdekken van debiteurenrisico s geeft, net als in voorgaande drie jaren, iets meer dan de helft van de exporteurs (54%) aan dat de klanten stabiel en bekend zijn. Als tweede reden wordt aangegeven dat de kosten voor risico-afdekking te hoog zijn, echter minder respondenten geven dit aan dan in Meer respondenten geven daarentegen aan dat het risico te klein is in verhouding tot hun totale omzet. De ondervraagden zijn klaarblijkelijk minder positief over hun klantenportefeuille, aangezien beduidend minder exporteurs hebben aangegeven in het algemeen vertrouwen te hebben in hun afnemers en derhalve de debiteurenrisico s niet af te dekken. Belang krediettermijn als verkoopargument bij exporttransacties Voor verreweg het grootste deel van de ondernemingen speelt de krediettermijn een belangrijke rol in de onderhandelingen van exporttransacties: 53% (ten opzicht van 57% in 2005 en 47% in 2004) vindt dit heel of vrij belangrijk. 21

21 7 Kansen en bedreigingen Nederlandse export Kansen Net als in voorgaande jaren staat het positieve imago van Nederlandse producten boven aan de lijst van belangrijke kansen voor de Nederlandse export. 87% van de respondenten geeft dit jaar aan dit als een kans te zien, hetzelfde percentage als in 2005, terwijl dat in 2004 nog 60% was. Opvallend is dat er een kanteling te zien is in hoe de respondenten de opkomst van de economie van China ervaren. Vorig jaar gaf meer dan de helft van de respondenten (53%) aan dit als een bedreiging te zien. Dit jaar geeft 53% van de respondenten aan dit juist als een kans te zien. Dit jaar geeft een beduidend hoger percentage van de bedrijven (36% in 2006 ten opzichte van 19% in 2005) aan de Euro/Dollar-wisselkoers als een kans te zien en een beduidend lager percentage (57% in 2006 ten opzichte van 73% in 2005) ziet het als een bedreiging. Bedreigingen Een overtuigende meerderheid van de respondenten (86%) geeft aan de stijging van de kostprijs van de producten als een bedreiging te zien, daarentegen geeft een beduidend lager percentage van de respondenten aan de stijging van de loonkosten als bedreiging te ervaren. Kansen en bedreigingen voor de Nederlandse export in 2006 Kansen en bedreigingen voor de Nederlandse export in 2005 De stijging van de administratieve lasten bezet net als in eerdere rapporten van Trends in Export ook nu de tweede plaats in deze lijst. Meer respondenten beoordelen de talenkennis nog steeds als een bedreiging. 22

22 In grote lijnen is de volgorde van de belangrijkste randvoorwaarden voor de Nederlandse export gelijk aan die van vorig jaar. Het blijkt dat een goed product en talenkennis door de meeste exporteurs als belangrijke voorwaarden worden beschouwd. Dit jaar wordt door meer bedrijven aangegeven dat ondernemerschap een randvoorwaarde is dan een goede lokale partner. Waar in 2004 een beperkt aantal exporteurs (9%) een sterk exportbevorderend beleid van de Nederlandse overheid van belang vond, vond in 2005 een groeiend aantal exporteurs (37%) dit wel degelijk van belang. Deze trend zet door in 2006, 64% van de respondenten ervaart dit momenteel als randvoorwaarde. Randvoorwaarden voor de Nederlandse export 23

23 Atradius Keizersgracht ED Amsterdam Tel. +31 (0) Fax +31 (0) Peter Sitskoorn en Carlinda Lengkeek Fenedex Raamweg HL Den Haag Tel. +31 (0) Fax +31 (0) Frannie Flinterman-Rolff en Ime Duyfjes 24

24 Atradius Keizersgracht 281 Postbus AL Amsterdam Fenedex Raamweg 14 Postbus LK Den Haag

Trends in Export 2008

Trends in Export 2008 Een gezamenlijk initiatief van kredietverzekeraar Atradius en exportorganisatie Fenedex 1 Index Index Belangrijkste resultaten Trends in Export 2008 3 1 Inleiding 5 2 Kenmerken exporteurs 6 3 Exportontwikkelingen

Nadere informatie

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Auteurs: P. M. Walison MSc, Trainee Internationaal Ondernemen Dhr. P. van Kuijen, Sectormanager Zoetermeer, 24 januari 2011 Hoewel aan de

Nadere informatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14 Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

M200612. Positieve exportontwikkeling zet door. Exportthermometer 2006. drs. S.C. Oudmaijer

M200612. Positieve exportontwikkeling zet door. Exportthermometer 2006. drs. S.C. Oudmaijer M200612 Positieve exportontwikkeling zet door Exportthermometer 2006 drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, november 2006 Exportthermometer Het gaat goed met de Nederlandse export, zowel in het grootbedrijf als

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Statistiek Bloembollen

Statistiek Bloembollen Statistiek Bloembollen Van Ed Slagboom Afdeling Statistiek Telefoonnummer 079-3470652 Pt-nummer Uw emailadres Zoetermeer d.d. 03 augustus 2009 Hierbij bieden wij u aan de exportstatistiek over de bloembollen

Nadere informatie

HET VERTROUWEN IN HET WERELDWIJDE ECONOMISCHE KLIMAAT BLIJFT STIJGEN

HET VERTROUWEN IN HET WERELDWIJDE ECONOMISCHE KLIMAAT BLIJFT STIJGEN Met dank aan: Flanders Investment & Trade presenteert de derde editie van de EXPORTbarometer, deze keer in samenwerking met Agoria, essenscia, Fevia, UNIZO en Voka. In juni 2015 hielden we een grootschalige

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

Trends in Export 2016

Trends in Export 2016 013 2014 2016 2017 Trends in Export 2016 Het jaarlijkse onderzoek van Fenedex en Atradius: trends, knelpunten en verwachtingen van de Nederlandse export Trends in Export is een gezamenlijk initiatief

Nadere informatie

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003

Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 M200410 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 Exportthermometer Jolanda Hessels Kees Bakker Zoetermeer, november 2004 Exportprestaties van het industriële MKB in 2003 In 2003 laat de export

Nadere informatie

HET VERTROUWEN IN HET WERELDWIJDE ECONOMISCHE KLIMAAT BLIJFT STIJGEN

HET VERTROUWEN IN HET WERELDWIJDE ECONOMISCHE KLIMAAT BLIJFT STIJGEN Met dank aan: Flanders Investment & Trade presenteert de vierde editie van de EXPORTbarometer, deze keer in samenwerking met Agoria, Fevia, UNIZO en Voka. In juni 2016 hielden we een grootschalige enquête

Nadere informatie

Trends in Export 2015

Trends in Export 2015 012 2015 2016 Trends in Export 2015 Het jaarlijkse onderzoek van Fenedex en Atradius: trends, knelpunten en verwachtingen van de Nederlandse export Trends in Export is een gezamenlijk initiatief van kredietverzekeraar

Nadere informatie

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Eerste kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Hoe Europeanen denken over biotechnologie en genetisch gemodificeerd voedsel in 2005

Hoe Europeanen denken over biotechnologie en genetisch gemodificeerd voedsel in 2005 Eens in de drie jaar wordt in de Europese Unie onderzoek verricht naar de publieksopvattingen over biotechnologie. Eind 05 zijn in totaal 25.000 respondenten in de 25 lidstaten van de EU ondervraagd. Hier

Nadere informatie

FME Postbus AD Zoetermeer T E I HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2016

FME Postbus AD Zoetermeer T E I  HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2016 FME Postbus 190 2700 AD Zoetermeer T 079 353 11 00 E info@fme.nl I www.fme.nl HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête 2016 Algemeen Ondernemers in de technologische industrie hebben in 2015 een omzetgroei

Nadere informatie

Onderzoek Internationaal Ondernemen

Onderzoek Internationaal Ondernemen Onderzoek Internationaal Ondernemen 2012 augustus 2012 In samenwerking met: Inhoudsopgave Introductie... 2 Achtergrondinformatie... 3 Export... 6 Uitbesteding... 8 Knelpunten & Barrières... 9 Ondersteuning...

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

Internationale handel visproducten

Internationale handel visproducten Internationale handel visproducten Marktmonitor ontwikkelingen 27-211 en prognose voor 212 Januari 213 Belangrijkste trends 27-211 Ontwikkelingen export De Nederlandse visverwerkende industrie speelt een

Nadere informatie

Ernst & Young ICT Leadership. Resultaten ICT Barometer over conjunctuur, bestedingen en offshore outsourcing. Jaargang 6 17 mei 2006.

Ernst & Young ICT Leadership. Resultaten ICT Barometer over conjunctuur, bestedingen en offshore outsourcing. Jaargang 6 17 mei 2006. Ernst & Young ICT Leadership Resultaten ICT Barometer over conjunctuur, bestedingen en offshore outsourcing Jaargang 6 17 mei 2006 ICTbarometer Inhoud ICT-conjunctuur ICT-bestedingen Offshore ICT outsourcing

Nadere informatie

Vierde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zuid-Holland

Vierde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zuid-Holland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Internationale Kansen & Knelpunten

Internationale Kansen & Knelpunten Onderzoeksrapport Internationale Kansen & Knelpunten Onderzoeksrapport van- en voor de Nederlandse Life Sciences & Health sector Versie 2015 Mede mogelijk gemaakt door: www.tfhc.nl Task Force Health Care

Nadere informatie

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008

Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 PERSBERICHT Belgische kledingsector : redelijk goed klimaat in 2007 maar dreigende onweerswolken in 2008 Het jaar 2007 kan voor de kledingsector worden samengevat als een stabiel jaar. De omzetdaling was

Nadere informatie

Groei aandeel supermarktkanaal; traditionele kanaal blijft het grootst. Voor wie verstandig handelt!

Groei aandeel supermarktkanaal; traditionele kanaal blijft het grootst. Voor wie verstandig handelt! Groei aandeel supermarktkanaal; traditionele kanaal blijft het grootst Trendsamenvatting Naam Definitie Groei aandeel supermarktkanaal; traditionele kanaal blijft het grootst Het handelskanaal van de gespecialiseerde

Nadere informatie

Nederland Handelsland

Nederland Handelsland Nederland Handelsland Herziening ranglijst belangrijkste exportlanden voor Nederland 10 10% Verenigd Koninkrijk Zweden 9 Rusland Verenigde staten 10% % België % Frankrijk Duitsland 1% % Spanje ING Economisch

Nadere informatie

Nederlandse exportgroei houdt aan

Nederlandse exportgroei houdt aan M200712 Nederlandse exportgroei houdt aan Exportthermometer 2007 drs. B.H.G. Jansen Zoetermeer, oktober 2007 Nederlandse exportgroei houdt aan Net als in de voorgaande jaren realiseert het Nederlandse

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II Politiek en Ruimte bron 10 Aandeel van de lidstaten in de handel van de Europese Unie in procenten, 1998 30 % 25 20 22 25 Legenda: invoer uitvoer 15 10 8 8 15 15 10 11 9 9 15 12 5 0 6 5 2 2 1 0 België

Nadere informatie

Rapport Onderzoek Internationaal Ondernemen. juni 2013

Rapport Onderzoek Internationaal Ondernemen. juni 2013 Rapport Onderzoek Internationaal Ondernemen juni 2013 Auteur / Onderzoeker: Dhr. P.M. Walison MSc Beleidsadviseur Internationaal Ondernemen Zoetermeer, juni 2013 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2015

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2015 Polsslag Ondernemend Limburg januari 2015 VKW Limburg en UNIZO-Limburg houden vinger aan de pols van de Limburgse economie Wat is de POL? Online bevraging bij Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders Op

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014

Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 2014 Resultaten Conjunctuurenquete 1e helft 214 Willemstad, Maart 214 Inleiding In juni 214 zijn in het kader van de conjunctuurenquête (CE) de bedrijven benaderd met vragenlijsten op Curaçao. Doel van deze

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 14 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 14. De Conjunctuurenquête Nederland brengt

Nadere informatie

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2012 van Datum uitgave Januari 2013 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Kerncijfers startende ondernemers... 4 2.1 Meer

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Een steekproef van 20.000 personen is in januari 2006 door het Nederlandse Donateurspanel benaderd om mee te doen aan delweemaandelijkse monitor van

Een steekproef van 20.000 personen is in januari 2006 door het Nederlandse Donateurspanel benaderd om mee te doen aan delweemaandelijkse monitor van Een steekproef van 20.000 personen is in januari 2006 door het Nederlandse Donateurspanel benaderd om mee te doen aan delweemaandelijkse monitor van het donateursvertrouwen. Het veldwerk is uitgevoerd

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 11 Coenrapportomslag eerstekwartaal.indd 1 3-5-11 :36 Economisch herstel zet door Horeca en detailhandel haken aan Na een lichte afzwakking in het eerste kwartaal

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

April 2014 Stichting S@les in de Bouw

April 2014 Stichting S@les in de Bouw XML XML XML XML XML Resultaten enquête naar gebruik XMLberichten S@les in de Bouw April Stichting S@les in de Bouw HOOFDSTUK BLZ. 1. ALGEMEEN 2 2. SAMENVATTING 3 3. GEBRUIK XML-ARTIKELBESTAND 4 4. GEBRUIK

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

Exporteren naar de nieuwe EU-toetreders

Exporteren naar de nieuwe EU-toetreders Exporteren naar de nieuwe EU-toetreders Resultaten van het onderzoek onder ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf door het NIPO in opdracht van ABN AMRO en MKB-Nederland. ABN AMRO MKB-Nederland /NIPO

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Stijging van export en exportkansen in industrie, diensten en groothandel

Stijging van export en exportkansen in industrie, diensten en groothandel M200515 Stijging van export en exportkansen in industrie, diensten en groothandel Exportthermometer drs. S.C. Oudmaijer Zoetermeer, januari 2006 Exportprestaties en exportpotentieel van de industrie, de

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

IMPACTANALYSE RUSLAND

IMPACTANALYSE RUSLAND Studiedienst Stafmedewerkers Diestsevest 40 3000 Leuven T (016) 28 64 11 F (016) 28 64 09 PERSNOTA Datum 31 juli 2015 Betreft: IMPACTANALYSE RUSLAND 1 ALGEMENE CONTEXT De EU-28 exporteerde in 2013 voor

Nadere informatie

Toekomstperspectief Destinatie Holland Presentatie voor Landelijk Kustdag Kees van der Most 13 november 2013

Toekomstperspectief Destinatie Holland Presentatie voor Landelijk Kustdag Kees van der Most 13 november 2013 Toekomstperspectief Destinatie Holland 2025 Presentatie voor Landelijk Kustdag Kees van der Most 13 november 2013 Vooraf Afbakening: perspectief betreft alleen inkomend verblijfstoerisme Aanpak: deskresearch,

Nadere informatie

China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie

China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie China: Kansen en Knelpunten voor de Technologische Industrie Aanleiding China is een land met veel kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Ondanks de mogelijkheden is het een lastige markt om in te

Nadere informatie

Fedecom Economische Barometer. Deelnemers Fedecom Economische Barometer. Export herstelt zich, prijsdruk houdt aan.

Fedecom Economische Barometer. Deelnemers Fedecom Economische Barometer. Export herstelt zich, prijsdruk houdt aan. Fedecom Economische Barometer Export herstelt zich, prijsdruk houdt aan. De Fedecom Economische Barometer over het 4 e kwartaal van 2014 laat een duidelijke verbetering zien ten opzichte van het teleurstellende

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het toerisme en de factoren die daarop

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

FACTSHEET FRESH VEGETABLES

FACTSHEET FRESH VEGETABLES miljoen dollar cq. 1000 ton Factsheet verse groenten januari 2016 FACTSHEET FRESH VEGETABLES Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com WERELDHANDEL VERSE GROENTEN IN 2015

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België. - 2 de semester

De buitenlandse handel van België. - 2 de semester De buitenlandse handel van België - 2 de semester 2008-1 De buitenlandse handel van België tijdens het eerste semester van 2008 (Bron: NBB communautair concept) Analyse van de cijfers m.b.t. het eerste

Nadere informatie

Toerisme in perspectief

Toerisme in perspectief Toerisme in perspectief NBTC afdeling Research Den Haag 18-1-2013 Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Conjunctuurenquête voorjaar 2013

Conjunctuurenquête voorjaar 2013 Conjunctuurenquête voorjaar 2013 Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 2013 Kasper Buiting, beleidsadviseur Onderzoek en Economie www.fme.nl Vereniging FME-CWM, Zoetermeer, februari 2013 Alle rechten

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

E-mail database 10. Thuis of op kantoor? 11. Internationale activiteiten 12. Inkomsten 13. Inkomsten per branche 14. Inkomsten 2013 vs.

E-mail database 10. Thuis of op kantoor? 11. Internationale activiteiten 12. Inkomsten 13. Inkomsten per branche 14. Inkomsten 2013 vs. 2 Inhoud Inleiding 3 Samenvatting 4 Algemeen profiel 6 Actief sinds 7 Tijdsbesteding per week 8 Aantal websites 9 E-mail database 10 Thuis of op kantoor? 11 Internationale activiteiten 12 Inkomsten 13

Nadere informatie

21-11-2014. Product Marktbeeld Poinsettia 2014 FloraHolland productteam Bloeiend seizoen

21-11-2014. Product Marktbeeld Poinsettia 2014 FloraHolland productteam Bloeiend seizoen 21-11-2014 Product Marktbeeld Poinsettia 2014 FloraHolland productteam Bloeiend seizoen 1 21-11-2014 Historie De kerstster, kerstroos of poinsettia (Euphorbia pulcherrima), behoort tot de wolfsmelkfamilie

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Vierde kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Vierde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

ADOPTIE Trends en Analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2011 tot en met 2015

ADOPTIE Trends en Analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2011 tot en met 2015 Ministerie van Veiligheid en Justitie ADOPTIE Trends en Analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 211 tot en met 215 Februari 216 Overzicht van het aantal verleende beginseltoestemmingen

Nadere informatie

7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen. Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt

7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen. Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt PERSBERICHT Hasselt, 12 april 2012 Onderzoek UNIZO-Limburg en VKW Limburg: 7 op 10 internationale bedrijven ondervinden problemen Vlaamse exportondersteuning onvoldoende gekend en gebruikt UNIZO-Limburg

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers De goederenuitvoer naar de VS in 2014 De Belgische goederenuitvoer naar de VS bedroeg 19,18 miljard euro, een toename in lopende prijzen met

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 1. Samenvatting en conclusies De Nederlandse uitvoerwaarde is in 2013 met 1,0% gestegen t.o.v. dezelfde periode in 2012 tot 433,8 miljard euro. De bescheiden

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

KENGETALLEN 2013. HBAG Bloemen en Planten

KENGETALLEN 2013. HBAG Bloemen en Planten KENGETALLEN 2013 HBAG Bloemen en Planten Voorwoord Voor u ligt de geactualiseerde versie van Kengetallen Groothandel Bloemkwekerijproducten. Hierin is naast de vertrouwde exportstatistiek van het HBAG

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Voor wie verstandig handelt! Gematigde groei

Voor wie verstandig handelt! Gematigde groei Gematigde groei Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Conclusie Invloed: Gematigde groei De ontwikkeling in het afzetpotentieel van de belangrijkste afzetmarkten en potentiële groeimarkten. Focus op Europa,

Nadere informatie

Uitkomsten enquête over de Noordzee visbestanden 2011

Uitkomsten enquête over de Noordzee visbestanden 2011 Uitkomsten enquête over de Noordzee visbestanden 2011 Inger Wilms, Pvis. Dit artikel beschrijft de uitkomsten van de Noordzee enquête die afgelopen zomer gehouden is onder Noordzee vissers uit België,

Nadere informatie

KOOPZONDAGEN De mening van burgers en ondernemers

KOOPZONDAGEN De mening van burgers en ondernemers KOOPZONDAGEN De mening van burgers en ondernemers Opdrachtnemer: Bureau O&S Heerlen Opdrachtgever: Bureau Economie Januari 2013 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Onderzoeksvragen 3 3. Onderzoeksopzet 3 4.

Nadere informatie

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten ROI Driven Internet Marketing Yonego Affiliate Enquête 2012 Resultaten Maart 2013 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 SAMENVATTING... 4 VRAAG 1 SINDS WANNEER BENT U ACTIEF ALS AFFILIATE?... 6 VRAAG 2 HOEVEEL

Nadere informatie

Opzet van het onderzoek

Opzet van het onderzoek Opzet van het onderzoek Opzet van het onderzoek: Het onderzoek is uitgevoerd via online onderzoek bij een landelijk representatieve steekproef van n=1008 respondenten van 16 jaar en ouder. (): Bij online

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2012 tot en met 2016

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2012 tot en met 2016 Ministerie van Veiligheid en Justitie ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 212 tot en met 216 Maart 217 Overzicht van het aantal verstrekte beginseltoestemmingen

Nadere informatie

Vraag & Aanbod Dag van de Maakindustrie

Vraag & Aanbod Dag van de Maakindustrie Vraag & Aanbod Dag van de Maakindustrie Workshop Internationaal Ondernemen Micha van Lin, Hoofd Internationaal Ondernemen Patrick Walison, Adviseur Internationaal Ondernemen 6-12-2011 1 FME-CWM Werkgeversorganisatie

Nadere informatie

26 december Onderzoek:

26 december Onderzoek: 26 december 2016 Onderzoek: Verwachtingen 2017 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

oktober Creditmanagement Trendmeter 15 De belangrijkste CM-ontwikkelingen in kaart gebracht

oktober Creditmanagement Trendmeter 15 De belangrijkste CM-ontwikkelingen in kaart gebracht oktober 15 Creditmanagement Trendmeter 15 De belangrijkste CM-ontwikkelingen in kaart gebracht Woord vooraf Wat zijn de laatste trends en ontwikkelingen op het gebied van credit management? Om antwoord

Nadere informatie

COMMERCIËLE RESULTATEN 1 e HALFJAAR 2015

COMMERCIËLE RESULTATEN 1 e HALFJAAR 2015 PERSBERICHT 07/07/2015 COMMERCIËLE RESULTATEN 1 e HALFJAAR 2015 Renault wint terrein in Europa en consolideert zijn positie In het eerste halfjaar was er een lichte stijging van het aantal inschrijvingen

Nadere informatie

Notitie Aan. Doel en opzet. Totaalbeeld. Jan Kees Boon. Sectorcommissie Boomkwekerijproducten. Agendapunt 10, vergadering d.d.

Notitie Aan. Doel en opzet. Totaalbeeld. Jan Kees Boon. Sectorcommissie Boomkwekerijproducten. Agendapunt 10, vergadering d.d. Notitie Aan Sectorcommissie Boomkwekerijproducten Van Jan Kees Boon Kenmerk Behoort bij Agendapunt 10, vergadering d.d. 9-5-2007 Totaal aantal pagina s 7 27 april 2007 SAMENVATTING ARBEIDSMARKTMONITOR

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2010

De agrarische handel van Nederland in 2010 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Wereldhandel in agrarische producten daalde in met ruim 10%, maar vertoont in weer herstel Nederlandse agrarische export groeit in naar

Nadere informatie

Op 31 december 2012 telde het arrondissement Turnhout inwoners. Hiermee vertegenwoordigen we 7% van de Vlaamse inwoners.

Op 31 december 2012 telde het arrondissement Turnhout inwoners. Hiermee vertegenwoordigen we 7% van de Vlaamse inwoners. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Demografie Samenvatting Inwonersaantal: 442.508 (2012) 90% van de inwoners heeft de Belgische nationaliteit.

Nadere informatie

Fenedex. (y)our export result - jaaroverzicht. Expanding your export network

Fenedex. (y)our export result - jaaroverzicht. Expanding your export network Fenedex (y)our export result - jaaroverzicht Expanding your export network 2 Inleiding De Nederlandse export is ongelooflijk belangrijk voor onze economie. Met een bedrag van ruim 400 miljard euro aan

Nadere informatie

GLOBAL ENTREPRENEURSHIP REPORT 2 0 1 4

GLOBAL ENTREPRENEURSHIP REPORT 2 0 1 4 GLOBAL ENTREPRENEURSHIP REPORT 2 0 1 4 BEVORDEREN VAN ONDERNEMERSCHAPSONDERWIJS November 2014 Amway Global Entrepreneurship Report 2014 Al 55 jaar helpt Amway mensen zich optimaal te ontplooien door hen

Nadere informatie

M Na regen komt? De MKB-ondernemer als weerman van het economische klimaat. A. Ruis

M Na regen komt? De MKB-ondernemer als weerman van het economische klimaat. A. Ruis M200814 Na regen komt? De MKB-ondernemer als weerman van het economische klimaat A. Ruis Zoetermeer, december 2008 Prognoses vanuit het MKB Ondernemers in het MKB zijn over het algemeen goed in staat

Nadere informatie

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven M200719 Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven drs. R.M. Braaksma dr. J. Meijaard Zoetermeer, november 2007 Een 'directe buitenlandse

Nadere informatie

De kredietverzekering

De kredietverzekering Euler Hermes Nederland De kredietverzekering Met een gerust hart zaken doen. Exclusief voor klanten van de Rabobank www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren

Nadere informatie

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt Freek Bucx Inhoud Tabel B4.1... 3 Tabel B4.2... 4 Tabel B4.3... 5 Tabel B4.4... 6 Tabel B4.5... 7 Tabel B4.6... 8 Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Arbeidsgehandicapten in Nederland

Arbeidsgehandicapten in Nederland Arbeidsgehandicapten in Nederland Ingrid Beckers In 2003 waren er in Nederland ruim 1,7 miljoen arbeidsgehandicapten; 15,8 procent van de 15 64-jarige bevolking. Het aandeel arbeidsgehandicapten is daarmee

Nadere informatie

Wereldtentoonstelling

Wereldtentoonstelling Wereldtentoonstelling Namen: Door:FrankvandenEnde(http://www.frankvandenende.nl) 1 Opdracht:Wereldtentoonstelling Duur:8weken Inhoudsopgave Hetstappenplan: Week Bladzijde Inleiding 3 Stap1:LandKiezen week1

Nadere informatie