Schematherapie voor Cluster C. Anoek Weertman

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schematherapie voor Cluster C. Anoek Weertman a.weertman@gmail.com"

Transcriptie

1 Schematherapie voor Cluster C Anoek Weertman

2 Kernpunten (SFT) cluster C 1. Contact leren maken met gevoelens en behoeften middels experiëntiële technieken; 2. Gedragsverandering noodzakelijk in therapie; 3. Leren uiten van gevoelens (met name boosheid) en assertiviteit.

3 Schematherapie Cognitieve therapie: Beck, cognitieve schema s Doorontwikkeld door Young naar schema s uit schematherapie

4 Invloeden uit: Cognitieve therapie Gedragstherapie Psychodynamische gedachtegoed Experiëntiële therapievormen; Gestallt Hechtingstheorieën

5 Schema Een breed, in alle levensgebieden doordringend patroon Bestaat uit herinneringen, emoties, cognities en lichaamssensaties Heeft betrekking op de persoon zelf èn zijn relaties tot anderen Is ontwikkeld in de jeugd Heeft zich verder ontwikkeld door het latere leven heen Is egosyntoon Is nu disfunctioneel

6 Schema ontstaat als er een tekort is in: Basisbehoefte Basisbehoefte = behoeften van het kind om op goede wijze tot ontwikkeling te komen.

7 Basisbehoeften Veilige hechting aan anderen (basisveiligheid en verbondenheid) Autonomie, competentie en Identiteitsgevoel De vrijheid om uitdrukking te geven aan behoeftes en emoties Spontaniteit en spel Realistische beperkingen en zelfbeheersing

8 Schemadomein Basisbehoeften Schema Onverbondenheid en afwijzing Verzwakte autonomie en verzwakt functioneren Verzwakte grenzen Gerichtheid op anderen Overmatige waakzaamheid en inhibitie Veiligheid Verbondenheid Autonomie; competentie en identiteitsgevoel Realistische grenzen Zelfexpressie; de vrijheid om uitdrukking te geven aan behoeften en emoties Spontaniteit en spel - 1. Verlating/instabiliteit - 2. Wantrouwen/misbruik - 3. Emotioneel tekort - 4. Minderwaardigheid/schaamte - 5. Sociaal isolement/vervreemding - 6. Afhankelijkheid/incompetentie - 7. Kwetsbaarheid voor ziekte en gevaar - 8. Verstrengeling/ onderontwikkeld zelf - 9. Mislukking Op je rechten staan Onvoldoende zelfcontrole/zelfdiscipline Onderwerping Zelfopoffering Emotionele geremdheid Extreem hoge eisen

9 Korte oefening

10 Gevoel: blij, beetje gespannen Gedachten: wat leuk dat ze aan me denkt, blijkbaar waardeert ze mijn werk ik mag haar niet teleurstellen ik heb nog alle tijd, ik kan dat wel, dat gaat wel lukken; Gedrag: Toezeggen

11 2 weken voor de presentatie Gevoel: angstig, pijn in schouders Gedachten: Ik moet minstens 3 oefeningen bedenken want het is een workshop en dat moet ervaringsgericht zijn; Het moet voor iedereen interessant en pakkend zijn; Ik moet met iets nieuws komen; De andere workshopgevers zijn veel beter; Ze zullen het onder de maat vinden, ik val tegen; Gedrag: Uitstellen om aan de voorbereiding te beginnen; Klagen ; Geruststelling zoeken.

12 Schema s: Extreem hoge eisen: zeer hoge geïnternaliseerde normen, meestal om te voorkomen kritiek te krijgen. Voortdurend onder druk staan, zeer kritisch naar zichzelf en anderen. Het is nooit goed genoeg; Zelfopoffering: mijn behoeften zijn niet belangrijk. Tegemoet komen aan behoeften vanuit schuldgevoel of in de hoop waardering te krijgen, van betekenis te zijn.

13 Modi Schema s zijn Traits Modi zijn States Modus: (overheersende) gevoelstoestand in het hier en nu, daaronder verwijzend naar schema s

14 Modi categorieën 1. Gezonde volwassene 2. Kindmodi (b.v. kwetsbare kind, woedende kind, blije kind) 3. Onaangepaste oudermodi (straffende ouder en veeleisende ouder) 4. Disfunctionele copingmodi (b.v. onthechte beschermer en willoze inschikkelijke)

15 Modi Kwetsbaar kind: gevoel: angstig en alleen. Straffende ouder: stom dat je niet eerder bent begonnen. Je moet je schamen. Dat je gestresst raakt, is je eigen schuld. Het is ook altijd hetzelfde met jou. Je leert ook niks van andere keren. Stel je niet aan. Gezonde volwassene: het is heel normaal dat je zenuwachtig bent voor een presentatie. Het zou ongezond zijn als het je niks zou doen. Begin er gewoon aan en spreek met jezelf een maximum tijd af die je eraan besteedt. Ik heb vertrouwen in dat je het kan. Vraag anderen met je mee te denken.

16 Schema Gedrag

17 Gedrag = Coping-stijlen (zich uitend in coping-reacties) Coping-stijlen: Vermijden (vriendelijk bedanken voor de uitnodiging; werken onder je niveau) Overgave (situaties opzoeken waarin veel van je wordt verwacht) Overcompenseren (afraffelen, uit de losse pols iets doen)

18

19

20 Schemadomein Basisbehoeften Schema Onverbondenheid en afwijzing Verzwakte autonomie en verzwakt functioneren Verzwakte grenzen Gerichtheid op anderen Overmatige waakzaamheid en inhibitie Veiligheid Verbondenheid Autonomie; competentie en identiteitsgevoel Realistische grenzen Zelfexpressie; de vrijheid om uitdrukking te geven aan behoeften en emoties Spontaniteit en spel - 1. Verlating/instabiliteit - 2. Wantrouwen/misbruik - 3. Emotioneel tekort - 4. Minderwaardigheid/schaamte - 5. Sociaal isolement/vervreemding - 6. Afhankelijkheid/incompetentie - 7. Kwetsbaarheid voor ziekte en gevaar - 8. Verstrengeling/ onderontwikkeld zelf - 9. Mislukking Op je rechten staan Onvoldoende zelfcontrole/zelfdiscipline Onderwerping Zelfopoffering Emotionele geremdheid Extreem hoge eisen

21 Ontstaan Schema Coping Klachten Mijn geboorte was niet de bedoeling; ik was niet van mijn vader Mislukking: ik ben mislukt; Ik kan niks Overgave: niet werken, te laat komen op therapie, hulp in huishouding Terugkerend depressief, veel schuldgevoelens; Niet aan het werk durven Overbeschermd door moeder, alles uit handen genomen Sociaal isolement/vervreemding: ik ben anders en hoor nergens bij/val erbuiten Overcompensatie: veel contact zoeken met familie Vermijding: andere sociale situaties uit de weg gaan Problemen in opvoeding van de kinderen Jongste, van een andere vader en anders behandeld Onderwerping: ik moet me aanpassen, anders laten ze mij in de steek Overgave: ik spreek me niet uit, pas me aan, slik alles in; Relaties kiezen met sterke, dominante mannen Angstig voor verlating Me steeds opofferen Opgekropte woede Ouders onbetrouwbaar (gingen beiden vreemd) Snel jaloers in relaties

22 Ontwijkende PS Gezonde volwassene Straffende ouder Ontwijkende & Onthechte beschermer (& Willoze inschikkelijke) Eenzaam/Minderwaardig kind & Verlaten/Misbruikte Kind

23 Afhankelijke PS Gezonde volwassene Straffende ouder (bestraft autonomie) Willoze Inschikkelijke Afhankelijk kind & Verlaten/misbruikte kind

24 Gezonde volwassene Veeleisende ouder Zelfverheerlijker Obsessivecompulsive PD perfectionistische overcontroleerder (ontkend/ niet toegankelijk) kwetsbaar kind

25 Strategieën Cognitief Experiëntiëel Gedragsmatig Interactioneel/therapeutische relatie

26

27 Limited reparenting 1. Minder afstandelijk en meer transparent Rechtstreekse antwoorden Zelfonthulling 2. Richting gevend Vragen beantwoorden Psycho-educatie over wat normaal is Uitleg over basisbehoeften van kinderen en volwassenen Keuzes bespreken en bepaalde keuzes ontraden

28 3. Aandacht en zorg Extra sessies Telefonische bereikbaarheid Brieven schrijven aan instanties Overleg met instanties Transitional object in vakanties 4.Empatische manier van confronteren 5. Corrigerend en begrenzend

29 Experiëntiële technieken Meerstoelentechniek Imaginatie met rescripting Rollenspelen

30 Experiëntiële technieken Schemaniveau: Activatie van schema s inclusief herinneringen, beelden en emoties Bijstellen dysfunctionele assumpties Modiniveau Doorbreken afstandelijke beschermer Bewerken geïnternaliseerde oudermodi Contact maken met kwetsbare kind Verstevigen gezonde volwassene

31 Pathways to childhood memory Arntz, 2010 Instruction Instruction Instruction Present problem Safe place Childhood memory Spontaneous Spontaneous

32 Imaginatie met rescripting Arntz,A. & Weertman, A. (1999). Treatment of childhood memories: theory and practice. Behaviour Research and Therapy, 37, ) 1. Imaginatie van de herinnering (patiënt = kind) 2. Rescripting: patient ziet wat er gebeurt als volwassene en intervenieert (patiënt = volwassene) 3. Rescripting: patiënt ervaart de interventie vanuit kind perspectief en kan om meer of andere interventies vragen

33 Imaginatie met rescripting in de groep 1. Imaginatie veilige plek - Alle groepsleden met bij voorkeur ogen gesloten - Hulpmiddel: veilige luchtbel om de groep en eventueel een eigen veilige luchtbel 2. Imaginatie kwetsbaar kind - Alle groepsleden met bij voorkeur ogen gesloten 3. Contact maken terug in de groep en delen imaginatie ervaringen 4. Rescripting individueel - patient is gezonde volwassene en grijpt in of - groep en therapeut zijn gezonde volwassene en grijpen in - bij veel herkenning kan de rescripting voor heel de groep plaatsvinden 5. Terug naar veilige plek

34 Stappen in het werken met modi Stel de modi vast en benoem ze. Onderzoek de oorsprong en reden van ontstaan. Breng modi in verband met actuele problemen. Laat zien wat de voordelen zijn van verandering. Maak contact met het Kwetsbare kind (imaginatie). Voer dialogen tussen modi. In eerste instantie staat de therapeut model voor de Gezonde volwassene. Generaliseer modusoefeningen naar het dagelijks leven.

35 Bestraffende ouder (BO) Identificeer en benoem BO Maak onderscheid tussen BO en de ander kant(en) van de patiënt Plaats een lege stoel voor BO Switch tussen BO en Gezonde volwassene en laat dialoog plaatsvinden Maak destructiviteit van BO duidelijk en sluit aan bij behoeften Kwetsbare kind Stuur BO weg en maak ruimte voor onderliggende behoeften.

36 Stappen meerstoelentechniek Bestraffende ouder 1. Benoemen van de modus bestraffende ouder; 2. Laat de patiënt in de modus bestraffende ouder in een andere stoel plaats nemen; 3. Bestraffende ouder aan het woord laten; 4. Patiënt terug in de oorspronkelijke stoel, deze benoemen als stoel van de Gezonde volwassene; 5. Gezonde volwassene gaat tegen de bestraffende ouder in. Als therapeut kan je helpen/ondersteunen of het indien nodig, overnemen;

37 Stappen meerstoelentechniek Bestraffende ouder 6. Terug in stoel van Bestraffende ouder. Bestraffende ouder kan reageren op wat de Gezonde volwassene/de therapeut zei. 7. Terug in stoel van de Gezonde volwassene en laten reageren. 8. Dit net zo vaak herhalen totdat de modus bestraffende ouder het zwijgen is opgelegd.

38 Leren uiten van woede Angst voor het voelen en uiten van irritatie en woede is belangrijk in Cluster-C Psychoeducatie: het is normaal en gezond om boosheid te uiten en assertief te zijn Oefen door: Rollenspelen Imaginatie oefeningen Schrijfopdrachten

39 Alternatieve experiëntiële technieken in SFT Werken in de therapeutische relatie Psychodrama, PMT, Beeldende therapie, muziektherapie Sociotherapie EMDR waarbij targetbeeld direct gerelateerd is aan dysfunctionele kernassumpties

40 Goede ouder oefening Vervolgstap op imaginatie oefening kwetsbaar kind 1. Stilstaan bij wat patiënten graag hadden willen horen van hun ouders als kind? - Ieder groepslid komt aan bod, ogen geopend 2. Imaginatie kind, therapeut herhaalt wat ieder groepslid had willen horen (goede ouder boodschappen) - Alle groepsleden met bij voorkeur ogen gesloten - Therapeut gaat ieder groepslid langs 3. Delen ervaringen in de groep 4. Afsluiten met imaginatie veilige plek 5. Eventueel opschrijven goede ouderboodschappen op flap en/of individueel kaartje

41 Design (Weertman & Arntz, 2007; Behaviour Research and Therapy 45, ) exploratie S1-12 heden verleden S13-36 S37-60 verleden heden randomisatie

42 Effect-sizes Post-test (n=17) = 1.05 Fu1 (n= 16) = 1.69 (na 3 mnd) Fu2 (n=17) = 1.31 (na 6 mnd) Fu3(n = 14) = 1.33 (na 1 jaar)

43 Resultaten Behandeling als geheel is effectief (effectsize bij 1 jaar follow-up = 1.33) Zowel heden als verledentechnieken zijn effectief in Cognitieve Therapie voor Persoonlijkheidsstoornissen Meer ervaren en getrainde therapeuten boeken betere resultaten dan minder ervaren en getrainde therapeuten

44 Arnoud Arntz, SFT congres, Amsterdam 2010 Schema Therapy for Cluster-C, Paranoid, Hystrionic, Narcissistic PD Supported by a grant from the Dutch fund for cost-effectiveness research ST vs. TAU vs. CCT 12 centers (in only 3 CCT) N = session ST protocol Therapists trained by Young (2nd group by Arntz) 92 % Cluster-C! (~ 70% depressive on axis-1)

45 Protocol 40 sessions in year 1 Sessions 1-6: introduction, case conceptualisation Sessions 7-25: focus on childhood Sessions 25-40: focus on present & behavioural change 10 booster sessions in year 2 (+ monthly)

46 Personality Pathology ADP-4

47 Voorlopige bevindingen -1 jaar follow-up gegevens nu verzameld ST en CCT superieur in drop-out % Relatief goede effect sizes (ES ~ 1), maar geen verschillen tussen conditions Echter, groter effect van ST verwacht (ES ~ 1.5) Verklaringen ST bij Cluster-C niet effectiever dan andere therapiëen Moeilijke patiënten (autistiform?) Therapeuten factoren Trainings factoren

Workshop: Groepsschematherapie: tegengif bieden aan verslaving. Werken met modi: praten, voelen, doen.

Workshop: Groepsschematherapie: tegengif bieden aan verslaving. Werken met modi: praten, voelen, doen. Workshop: Groepsschematherapie: tegengif bieden aan verslaving. Werken met modi: praten, voelen, doen. FPC de Oostvaarderskliniek & Victas Philip Jonkers, Psychotherapeut OVK Thecla van Meer - Doll, GZ-psycholoog

Nadere informatie

Schematherapie bij persoonlijkheidsstoornissen en verslaving. Tineke van der Linden GGz Breburg

Schematherapie bij persoonlijkheidsstoornissen en verslaving. Tineke van der Linden GGz Breburg Schematherapie bij persoonlijkheidsstoornissen en verslaving Tineke van der Linden GGz Breburg Tineke van der Linden Gz-psycholoog in opleiding tot specialist Schematherapeut Cognitief gedragstherapeut

Nadere informatie

ERVAREN DOE JE MET HET LICHAAM

ERVAREN DOE JE MET HET LICHAAM ERVAREN DOE JE MET HET LICHAAM DAN ONTVOUWT ZICH BETEKENIS Schematherapie Pessotherapie EMDR 3 manieren om het verleden toegankelijk te maken Doel: realistisch perspectief op de werkelijkheid Lichamelijke

Nadere informatie

Imaginaire rescripting in groepsschematherapie voor BPS. Guido Sijbers en Rosi Reubsaet

Imaginaire rescripting in groepsschematherapie voor BPS. Guido Sijbers en Rosi Reubsaet Imaginaire rescripting in groepsschematherapie voor BPS Guido Sijbers en Rosi Reubsaet Programma Introductie Theorie Rollenspel (presenteren en zelf oefenen) Afronding en evaluatie 2 Korte inleiding (groeps)schematherapie

Nadere informatie

EMDR en schematherapie Meer dan de som der delen

EMDR en schematherapie Meer dan de som der delen EMDR en schematherapie Meer dan de som der delen Annemieke Driessen en Hellen Hornsveld EMDR congres 18 april 2015 Model AD 15 minuten Zoekstr HH 10 Schema s KO AD 10 EMDR en IR HH 10 Casus / video AD

Nadere informatie

Beoordeel de twee vas-schalen. Indien niet van toepassing omcirkel: A. In hoeverre waren bovenstaande methoden en technieken op z n plaats?

Beoordeel de twee vas-schalen. Indien niet van toepassing omcirkel: A. In hoeverre waren bovenstaande methoden en technieken op z n plaats? Schaal voor therapietrouw en competentie van de therapeut (NL) (Afgeleid van de Therapy Adherence and Competence Scale voor Schema Focused Therapie voor de Borderline Persoonlijkheidsstoornis) Jeffrey

Nadere informatie

4-7-2015. Wat kunt u verwachten? Vanaf 1990; ontwikkeling Schema Therapie. Halsteren. 2003: De bijbel van Schema Therapie.

4-7-2015. Wat kunt u verwachten? Vanaf 1990; ontwikkeling Schema Therapie. Halsteren. 2003: De bijbel van Schema Therapie. Wat kunt u verwachten? Modi in Groepen Ontwikkeling en toepassing van schema therapie in deeltijd en klinische setting. Breukelen, 10 juni 2015 door Eelco Muste Jeffrey Young en schema s Relatie schema

Nadere informatie

door Michiel van Vreeswijk & Jenny Broersen

door Michiel van Vreeswijk & Jenny Broersen Groepsschematherapie In deze bijdrage gaan we in op groepsschematherapie. We besteden aan aandacht aan de vraag voor wie deze vorm van therapie geschikt is, wat het precies is, welke technieken er gebruikt

Nadere informatie

Het therapeutisch gebruik van humor in de behandeling van Obsessief Compulsieve Persoonlijkheidsheidsstoornis. Guido Sijbers Remco van der Wijngaart

Het therapeutisch gebruik van humor in de behandeling van Obsessief Compulsieve Persoonlijkheidsheidsstoornis. Guido Sijbers Remco van der Wijngaart Het therapeutisch gebruik van humor in de behandeling van Obsessief Compulsieve Persoonlijkheidsheidsstoornis Guido Sijbers Remco van der Wijngaart Obsessief Compulsieve PS Kenmerken.. de eindeloze worsteling

Nadere informatie

Wat kunt u verwachten? Vanaf 1990; ontwikkeling Schema Therapie. Halsteren. Behandelmodel /2012

Wat kunt u verwachten? Vanaf 1990; ontwikkeling Schema Therapie. Halsteren. Behandelmodel /2012 Wat kunt u verwachten? Cluster C podium De Do s en Don ts bij Cluster C Schematherapie door de jaren heen. Trimbos: Utrecht, 21 januari 2016 door Eelco Muste Terugblik ontwikkeling programma s en ontwikkelingen

Nadere informatie

Voor welke toekomst leiden we op? Opleidersmiddag NVGP 5 februari 2015

Voor welke toekomst leiden we op? Opleidersmiddag NVGP 5 februari 2015 Voor welke toekomst leiden we op? Opleidersmiddag NVGP 5 februari 2015 Schematherapie in de groep: een uitdaging voor supervisoren! Els Loeb, klinisch psycholoog/psychotherapeut/teamleider schemagerichte

Nadere informatie

SCHerp Deeltijd Voor wie? Hoe? Waar en wanneer?

SCHerp Deeltijd Voor wie? Hoe? Waar en wanneer? SCHerp Deeltijd In SCHerp Deeltijd combineren we schematherapie (SCH) met cognitieve gedragstherapie (Exposure en ResponsPreventie). Zie de bijlage voor meer uitleg over schematherapie, exposure en responspreventie.

Nadere informatie

Algemene folder - schemagerichte groepstherapie

Algemene folder - schemagerichte groepstherapie In deze folder wordt uitgelegd wat schemagerichte therapie is en hoe er in groepstherapie mee wordt gewerkt. Het kan zijn dat u zich na het lezen van deze informatie afvraagt of deze therapie voor u de

Nadere informatie

Schema therapie voor depressie. Remco van der Wijngaart

Schema therapie voor depressie. Remco van der Wijngaart Schema therapie voor depressie Remco van der Wijngaart Waarom ST voor depressie? CGT is effectief maar slechts 40-50% herstelt volledig in een eerste behandeling 5-20% van de patienten ontwikkelt een chronische

Nadere informatie

Evidence based behandeling van borderline patiënten: mentalisation

Evidence based behandeling van borderline patiënten: mentalisation Evidence based behandeling van borderline patiënten: mentalisation based therapy (MBT), transference focused therapy, schema gerichte therapie en dialectische gedragstherapie op één podium Marjon Nadort

Nadere informatie

Schematherapie bij dubbeldiagnose

Schematherapie bij dubbeldiagnose Schematherapie bij dubbeldiagnose (verslaving & persoonlijkheidsproblematiek) Handvaten voor diagnostiek en psychotherapie Lieve De Backer & Liesbet Cornelis Afdeling 3 Broeders Alexianen Boechout Agenda

Nadere informatie

Meerstoelen techniek. Remco van der Wijngaart

Meerstoelen techniek. Remco van der Wijngaart Meerstoelen techniek Remco van der Wijngaart Agenda - Opfrissen kennis - -Stoelen ter diagnostiek -Fine tuning stoelentechniek; herkennen valkuilen -Copingmodi: sterke Onthechte Beschermer en Overcompenserende

Nadere informatie

Programma workshop. Van slachtoffer naar dader: Inleiding. Inleiding. Danny (1) Schematherapie in de tbs-kliniek

Programma workshop. Van slachtoffer naar dader: Inleiding. Inleiding. Danny (1) Schematherapie in de tbs-kliniek Programma workshop Van slachtoffer naar dader: Schematherapie in de tbs-kliniek Inleiding Uitleg Schematheorie a.d.h.v. casus Schematherapie in de tbs-praktijk Onderzoeksresultaten RCT Groepsimaginatie

Nadere informatie

Schemagerichte cognitieve gedragstherapie; de groepspsychotherapievariant

Schemagerichte cognitieve gedragstherapie; de groepspsychotherapievariant Schemagerichte cognitieve gedragstherapie; de groepspsychotherapievariant 3 3.1 Schemagerichte cognitieve gedragstherapie in groepsverband De schemagerichte cognitieve gedragstherapie in groepsverband

Nadere informatie

Kliniek: SCHerp Voor wie Hoe?

Kliniek: SCHerp Voor wie Hoe? Kliniek: SCHerp In de klinische SCHerp behandeling combineren we schematherapie (SCH) met cognitieve gedragstherapie (Exposure en ResponsPreventie). Zie de bijlage voor meer uitleg over schematherapie,

Nadere informatie

Schematherapie in groepen voor borderline persoonlijkheidsstoornissen

Schematherapie in groepen voor borderline persoonlijkheidsstoornissen Artikel Issue Issue / Series / Title PsychoPraktijk Issue / Series / Volume Nr 5 Issue / Date 2010 Issue / Pages / First Page Issue / Pages / Last Page Schematherapie in groepen voor borderline persoonlijkheidsstoornissen

Nadere informatie

SCHEMATHERAPIE BIJ VERSLAVING EN COMPLEX TRAUMA 6 OKTOBER 2014 KEES BIEGER

SCHEMATHERAPIE BIJ VERSLAVING EN COMPLEX TRAUMA 6 OKTOBER 2014 KEES BIEGER SCHEMATHERAPIE BIJ VERSLAVING EN COMPLEX TRAUMA 6 OKTOBER 2014 KEES BIEGER Wat is complex trauma? Theoretisch model trauma/persoonlijkheid Welke rol speelt middelengebruik? Fasering in de behandeling Indicatiestelling

Nadere informatie

Schema Therapie bij patiënten met een hoge mate van psychopathie. Wiley-Blackwell. Teun Bus GZ-psycholoog/Psychotherapeut

Schema Therapie bij patiënten met een hoge mate van psychopathie. Wiley-Blackwell. Teun Bus GZ-psycholoog/Psychotherapeut ANTISOCIALE PROBLEMATIEK: ER IS MEER MOGELIJK DAN U DENKT s Hertogenbosch -Rosmalen 4 december 2015 Schema Therapie bij patiënten met een hoge mate van psychopathie Wiley-Blackwell Teun Bus GZ-psycholoog/Psychotherapeut

Nadere informatie

Helpers en Helden gezocht!

Helpers en Helden gezocht! Helpers en Helden gezocht! Karin Frijters, klinisch psycholoog Tjerk Jan Haga, dramatherapeut 16 juni 2017 Inhoud Oefening Korte uitleg schematherapie Module Helpers en Helden Kantenmodel Uitbeelden kant

Nadere informatie

Schematherapie in groepen

Schematherapie in groepen 11 Schematherapie in groepen.1 Inleiding schematherapie in de groep 12.2 Groepsdynamica in schemagroepstherapie 1.2.1 Startfase: sessie 1 1.2.2 Werkfase: sessie 4 15 14.2. Afrondende fase: sessie 16 18

Nadere informatie

De effecten van Schema Therapie voor persoonlijkheidsstoornissen en van Imaginaire Rescripting voor PTSS op secundaire depressie

De effecten van Schema Therapie voor persoonlijkheidsstoornissen en van Imaginaire Rescripting voor PTSS op secundaire depressie De effecten van Schema Therapie voor persoonlijkheidsstoornissen en van Imaginaire Rescripting voor PTSS op secundaire depressie Arnoud Arntz 1, Lotte Bamelis 1, Silvia Evers 1, Dana Sofi 1,2, Philip Spinhoven

Nadere informatie

Schemagerichte cognitieve therapie bij borderline-persoonlijkheidsstoornis

Schemagerichte cognitieve therapie bij borderline-persoonlijkheidsstoornis Schemagerichte cognitieve therapie bij borderline-persoonlijkheidsstoornis Hannie van Genderen Arnoud Arntz UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS Uitgegeven door: Uitgeverij Nieuwezijds, Amsterdam Zetwerk: Holland Graphics,

Nadere informatie

Zorgpad Persoonlijkheidsproblematiek

Zorgpad Persoonlijkheidsproblematiek Zorgpad Persoonlijkheidsproblematiek Iedereen heeft zo zijn eigenaardigheden. Echter, soms heeft iemand extreme persoonlijke eigenschappen en vertoont hij hinderlijk gedrag. Dit kan zo ernstig zijn dat

Nadere informatie

therapieën [ therapie voor positieve gedragsverandering ]

therapieën [ therapie voor positieve gedragsverandering ] therapieën [ therapie voor positieve gedragsverandering ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke beperking. Therapieën

Nadere informatie

Feeling at the bright side of life. Hoe positieve cognities ook voelbaar te kunnen geloven

Feeling at the bright side of life. Hoe positieve cognities ook voelbaar te kunnen geloven Feeling at the bright side of life Hoe positieve cognities ook voelbaar te kunnen geloven Oef. Versterken pos. Geheugen netwerk Sluit je ogen Maak een beeld van een recente positieve ervaring Richt je

Nadere informatie

Werkboek klinische schematherapie

Werkboek klinische schematherapie Werkboek klinische schematherapie Werkboek klinische schematherapie Redactie: Eelco Muste Anoek Weertman Anne-Marie Claassen Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 Ó 2009 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel

Nadere informatie

Je vak in schema s. Deel 1: Vaktherapie binnen een kader van schematherapie

Je vak in schema s. Deel 1: Vaktherapie binnen een kader van schematherapie Door Judith Blokland-Vos, Greta Günther en Connie van Mook J Je vak in schema s Deel 1: Vaktherapie binnen een kader van schematherapie Schematherapie is erg in opkomst, maar hoe werk je er concreet mee

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornis Cluster C

Persoonlijkheidsstoornis Cluster C Persoonlijkheidsstoornis Cluster C Deze folder geeft informatie over de diagnostiek en behandeling van cluster C persoonlijkheidsstoornissen. Wat is een cluster C Persoonlijkheidsstoornis? Er bestaan verschillende

Nadere informatie

Een ding heb ik in die acht jaar therapie wel geleerd Je kunt het beste je moeder van alles de schuld geven. H. van Genderen

Een ding heb ik in die acht jaar therapie wel geleerd Je kunt het beste je moeder van alles de schuld geven. H. van Genderen Een ding heb ik in die acht jaar therapie wel geleerd Je kunt het beste je moeder van alles de schuld geven 1 Schematherapie voor persoonlijkheidsstoornissen Remco van der Wijngaart 2 Dag 1 6 Kennismaken

Nadere informatie

WERKWIJZE VOOR HET VERANDEREN VAN (KERN)OPVATTINGEN MET EMDR ( RECHTSOM )

WERKWIJZE VOOR HET VERANDEREN VAN (KERN)OPVATTINGEN MET EMDR ( RECHTSOM ) WERKWIJZE VOOR HET VERANDEREN VAN (KERN)OPVATTINGEN MET EMDR ( RECHTSOM ) (zie ook het voorbereidingsformulier voor patiënten) 1. Casusconceptualisatie De invloed van negatieve (kern)opvattingen staat

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

Experiëntiële technieken: 2 doelen. Starten met Imaginatie. Imaginatie. Imaginatie met Rescripting en Reparenting

Experiëntiële technieken: 2 doelen. Starten met Imaginatie. Imaginatie. Imaginatie met Rescripting en Reparenting Experiëntiële technieken: 2 doelen Imaginatie & Rescripting in Schematherapie Eelco Muste en Sigrid Geertzema VGCt Najaarscongres 11 November 2016 1. Emoties oproepen die verband houden met oude onaangepaste

Nadere informatie

Centrum voor Psychotherapie

Centrum voor Psychotherapie Centrum voor Psychotherapie Je zit al een langere tijd niet goed in je vel. Op steeds dezelfde punten in je leven loop je vast. Je hebt al geprobeerd te veranderen. Waarschijnlijk heb je ook al behandelingen

Nadere informatie

Promotieonderzoek PTSS. Algemene karakteristieken

Promotieonderzoek PTSS. Algemene karakteristieken Promotieonderzoek Imaginaire Exposure vs Imaginaire Rescripting bij PTSS drs. Paula de Jong & drs. Mellony van Hemert Psychotherapy & Movement Copyright 2013 P&M Psychotherapie in Amsterdam PTSS Fysiek,

Nadere informatie

Schemagericht spelen Schemagerichte behandeling binnen dramatherapie voor cliënten van 18-30 jaar met een cluster B persoonlijkheidsstoornis.

Schemagericht spelen Schemagerichte behandeling binnen dramatherapie voor cliënten van 18-30 jaar met een cluster B persoonlijkheidsstoornis. Schemagericht spelen Schemagerichte behandeling binnen dramatherapie voor cliënten van 18-30 jaar met een cluster B persoonlijkheidsstoornis. Smallegoor, F. & Vojtechovsky, J. M. H. (2014) Zorgprogramma

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

De kracht van Houd me Vast. Pieter Dingemanse en Karin Wagenaar NVRG 20 september, 2013

De kracht van Houd me Vast. Pieter Dingemanse en Karin Wagenaar NVRG 20 september, 2013 De kracht van Houd me Vast Pieter Dingemanse en Karin Wagenaar NVRG 20 september, 2013 Ervaring met Houd me vast : een echtpaar Wat is Houd me vast? Programma van 8 x 2 uur. Heldere structuur EFT proces

Nadere informatie

6 e schematherapiecongres:

6 e schematherapiecongres: Call for papers 6 e schematherapiecongres: Schematherapie: verleden, heden en toekomst 25 september 2015 Locatie: Hotel Casa 400 Eerste Ringdijkstraat 4, 1097 BC Amsterdam (vlakbij station Amsterdam Amstel)

Nadere informatie

Imagery rescripting bij PTSS ten gevolge van fysiek en seksueel misbruik in de jeugd

Imagery rescripting bij PTSS ten gevolge van fysiek en seksueel misbruik in de jeugd Imagery rescripting bij PTSS ten gevolge van fysiek en seksueel misbruik in de jeugd Sandra Raabe Merel Kindt (Universiteit van Amsterdam) Thomas Ehring (Ludwig-Maximilians-University of Munich) Loes Marquenie,

Nadere informatie

borderline persoonlijkheidsstoornis Dr. Josephine Giesen-Bloo Capaciteitsgroep Clinical Psychological Science Universiteit Maastricht

borderline persoonlijkheidsstoornis Dr. Josephine Giesen-Bloo Capaciteitsgroep Clinical Psychological Science Universiteit Maastricht Schema therapie voor mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis Dr. Josephine Giesen-Bloo Capaciteitsgroep Clinical Psychological Science Universiteit Maastricht Opzet q De Borderline persoonlijkheidsstoornis

Nadere informatie

CHECKLIST BEHANDELDOELEN

CHECKLIST BEHANDELDOELEN Uw naam: Naam therapeut: Datum: CHECKLIST BEHANDELDOELEN Het stellen van doelen is een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle therapie. Daarom vragen wij u uw doelen voor de aankomende therapie aan

Nadere informatie

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Lichamelijk: pijn, fysieke beperkingen, afweging behandeling vs bijwerkingen Angst en onzekerheid: verloop ziekte,

Nadere informatie

Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505

Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Lichamelijk: pijn, fysieke beperkingen, afweging behandeling vs bijwerkingen Angst en onzekerheid: verloop ziekte,

Nadere informatie

Schematherapie voor persoonlijkheidsstoornissen

Schematherapie voor persoonlijkheidsstoornissen Schematherapie voor persoonlijkheidsstoornissen Hannie van Genderen 1 Dag 1 2 Definitie schema: Kennisstructuur ontstaan in de (vroege) jeugd, die tot uiting komt in zich herhalende patronen van denken,

Nadere informatie

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Yvonne Kuijsters Kennismaken met mindfulness Wat is mindfulness Wat brengt het mij, wat heb ik eraan? Aandacht Aandacht is een vorm van oplettendheid.

Nadere informatie

DIABETES EN DEPRESSIE. Marike Lub Klinisch Psycholoog- Psychotherapeut Medisch Centrum Haaglanden

DIABETES EN DEPRESSIE. Marike Lub Klinisch Psycholoog- Psychotherapeut Medisch Centrum Haaglanden DIABETES EN DEPRESSIE Marike Lub Klinisch Psycholoog- Psychotherapeut Medisch Centrum Haaglanden IEDERS WENS DE IDEALE PATIENT, DE IDEALE DOKTER COMPLEXE PROBLEMEN COMPLEXE AANPAK DETERMINANTEN VAN (ON)GEZONDHEID

Nadere informatie

Ter Inzage. Najaar 06. INHOUDSOPGAVE P1 Ter Inzage P2/3/4/5 Programma 2 - Klinisch programma met schematherapie

Ter Inzage. Najaar 06. INHOUDSOPGAVE P1 Ter Inzage P2/3/4/5 Programma 2 - Klinisch programma met schematherapie Verwijzersnieuwsbrief van de Praktijk voor Persoonlijkheidsstoornissen INHOUDSOPGAVE P1 Ter Inzage P2/3/4/5 Programma 2 - Klinisch programma met schematherapie P2 Schemagerichte therapie P4 PPS Programma

Nadere informatie

Boek Slapende honden? Wakker maken!

Boek Slapende honden? Wakker maken! Boek Slapende honden? Wakker maken! A.Struik, ontwikkelingspsycholoog/ systeemtherapeut Joany Spierings Drie testen Weinig theorie en veel praktijk CD-Rom/ werkbladen Formulier zes testen Geen protocol

Nadere informatie

De behandeling van complexe rouw. Jantien Piekstra GZ psycholoog / cognitief gedragstherapeut

De behandeling van complexe rouw. Jantien Piekstra GZ psycholoog / cognitief gedragstherapeut De behandeling van complexe rouw Jantien Piekstra GZ psycholoog / cognitief gedragstherapeut Disclosure of interest Mogelijke belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten. Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest

Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten. Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest Van DSM IV naar DSM 5 DSM IV - somatisatie stoornis, - somatoforme

Nadere informatie

VGCt workshop 2011. Imaginaire Rescripting bij PTSS Paula de Jong PsyQ Psychotrauma email: p.dejong@psyq.nl

VGCt workshop 2011. Imaginaire Rescripting bij PTSS Paula de Jong PsyQ Psychotrauma email: p.dejong@psyq.nl VGCt workshop 2011 Imaginaire Rescripting bij PTSS Paula de Jong PsyQ Psychotrauma email: p.dejong@psyq.nl Naam Inhoud Frequentie Optionele toevoeging Max duur HH? Doorstroom PT11 Motivatie Individueel

Nadere informatie

Welkom! 11 congressen in samenwerking met Hogrefe Uitgevers

Welkom! 11 congressen in samenwerking met Hogrefe Uitgevers Welkom! 11 congressen in samenwerking met Hogrefe Uitgevers Hondje van Pavlov Gedragstherapie 1ste generatie: klassieke en operante conditionering (outside the black box) =Gedrag wordt contextueel bepaald

Nadere informatie

Woede, Wrok en Wraak Workshop Symposium Vereniging voor Pesso Psychotherapie

Woede, Wrok en Wraak Workshop Symposium Vereniging voor Pesso Psychotherapie Woede, Wrok en Wraak Workshop Symposium Vereniging voor Pesso Psychotherapie Herman Veerbeek GZ-psycholoog, Cognitief Gedragstherapeut VGCT EMDR supervisor i.o. Forensisch Psychiatrische Polikliniek De

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: schematherapie en dialectische gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: schematherapie en dialectische gedragstherapie Cognitieve gedragstherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: schematherapie en dialectische gedragstherapie Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Cognitieve gedragstherapie:

Nadere informatie

EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING

EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING 1 2 EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING 3 INFORMATIE OVER PSYMENS PsyMens is een kleinschalige GGZ instelling met vestigingen in Utrecht, Nieuwegein, Woerden en Amersfoort. Wij bieden een

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Kortdurende motiverende interventie en cognitieve gedragstherapie Een effectieve behandeling

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Barneveld. volwassenen deeltijd

Deeltijdbehandeling. Barneveld. volwassenen deeltijd Deeltijdbehandeling Barneveld volwassenen deeltijd Inhoudsopgave Wat is deeltijdbehandeling? 2 Voor wie is de behandeling bedoeld? 2 De behandeling 3 Doel 3 Behandelplan 3 Inhoud 3 Programma 4 Individuele

Nadere informatie

Workshop Mindfulness. 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven

Workshop Mindfulness. 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven ? Workshop Mindfulness 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven franca@seetrue.nl Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Delfin EMDR en hypnotherapie cognitieve therapie Page 1 of 5

Delfin EMDR en hypnotherapie cognitieve therapie Page 1 of 5 Delfin EMDR en hypnotherapie cognitieve therapie Page 1 of 5 DE THEORIE DE PRAKTIJK OVEREENKOMSTEN Cognitieve therapie Naast een paar grote verschillen heeft de moderne hypnotherapie veel overeenkomsten

Nadere informatie

Resocialiserende dagbehandeling

Resocialiserende dagbehandeling Resocialiserende dagbehandeling Een driedaagse dagbehandeling voor volwassenen met psychiatrische problemen Afdeling Psychiatrie en Medische Psychologie Resocialiserende dagbehandeling betekent dat u 3

Nadere informatie

TherapIe bij emotionele en psychosociale problemen. Voor mensen met een handicap

TherapIe bij emotionele en psychosociale problemen. Voor mensen met een handicap TherapIe bij emotionele en psychosociale problemen Voor mensen met een handicap TherapIe bij emotionele en psychosociale problemen Voor cliënten met emotionele en psychosociale problemen biedt Pluryn diverse

Nadere informatie

Schemagerichte groepstherapie Scelta Nijmegen

Schemagerichte groepstherapie Scelta Nijmegen Schemagerichte groepstherapie Scelta Nijmegen Informatie voor cliënten Inleiding Schemagerichte therapie is ontworpen voor cliënten met diverse, al lange tijd bestaande emotionele problemen, waarbij ervan

Nadere informatie

Janneke Gieles eric van den elsen marta saiz clayton leslie soraya basiran annemarie (touché)

Janneke Gieles eric van den elsen marta saiz clayton leslie soraya basiran annemarie (touché) Gekwetst zijn als een vriend afbelt of in elkaar krimpen van kritiek op het werk. Als je reactie niet in verhouding is tot de ernst van de gebeurtenis, houdt dat vaak verband met gevoeligheden uit je jeugd.

Nadere informatie

Klinische schematherapie bij adolescenten Een programmabeschrijving vanuit De Viersprong

Klinische schematherapie bij adolescenten Een programmabeschrijving vanuit De Viersprong Klinische schematherapie bij adolescenten Een programmabeschrijving vanuit De Viersprong Annelies Laurenssen Pierre Sebregts Dineke Feenstra Joost Hutsebaut Klinische schematherapie bij adolescenten Een

Nadere informatie

Schema therapie voor chronische depressie

Schema therapie voor chronische depressie Schema therapie voor chronische depressie Fritz Renner, Arnoud Arntz, Jill Lobbestael, Frenk Peeters, Marcus Huibers VGCt najaarscongres 2012 Chronische depressie Vergeleken met episodische depressie Sterkere

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

Psychisch of Psychiatrie? 12-06-2012

Psychisch of Psychiatrie? 12-06-2012 Wat is een psychische stoornis? Een psychische stoornis is een patroon van denken, voelen en gedrag dat binnen de geldende cultuur ongebruikelijk is. Het patroon veroorzaakt last bij de persoon zelf en/of

Nadere informatie

Schematherapie. een praktische handleiding. Arnoud Arntz Gitta Jacob UITGE V E R I J NIEUW E Z I J D S

Schematherapie. een praktische handleiding. Arnoud Arntz Gitta Jacob UITGE V E R I J NIEUW E Z I J D S Schematherapie een praktische handleiding Arnoud Arntz Gitta Jacob UITGE V E R I J NIEUW E Z I J D S Oorspronkelijke titel: Schematherapie in der Praxis. Beltz Verlag, Weinheim, Basel, 2011 Uitgegeven

Nadere informatie

ZE KOMEN WEL, MAAR VERANDEREN NIET

ZE KOMEN WEL, MAAR VERANDEREN NIET ZE KOMEN WEL, MAAR VERANDEREN NIET SCHEMATHERAPIE (ST) EN DIALECTISCH GEDRAGSTHERAPIE (DGT) IN ACTIE BIJ PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN MET STERKE AFFECT FOBIE SECTIE PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN VGCT NAJAARSCONGRES,

Nadere informatie

Met therapie werken aan je problemen Sterker in de samenleving.

Met therapie werken aan je problemen Sterker in de samenleving. Met therapie werken aan je problemen Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Ik kreeg één keer per week therapie om beter in mijn vel te zitten. Ik leerde om te gaan met vervelende gebeurtenissen

Nadere informatie

De Inner Child meditatie

De Inner Child meditatie De Inner Child meditatie copyright Indra T. Preiss volgens Indra Torsten Preiss copyright Indra T. Preiss Het innerlijke kind Veel mensen zitten met onvervulde verlangens die hun oorsprong hebben in hun

Nadere informatie

Angst en de ziekte van Parkinson. te veel of te weinig controle. Annelien Duits Harriët Smeding. www.smedingneuropsychologie.nl

Angst en de ziekte van Parkinson. te veel of te weinig controle. Annelien Duits Harriët Smeding. www.smedingneuropsychologie.nl Angst en de ziekte van Parkinson te veel of te weinig controle Annelien Duits Harriët Smeding www.smedingneuropsychologie.nl Wat moet deze workshop brengen, zodat je zegt: dat was de moeite waard? Smeding

Nadere informatie

Patronen doorbreken. Negatieve gevoelens en gewoonten herkennen en veranderen. Hannie van Genderen Gitta Jacob Laura Seebauer

Patronen doorbreken. Negatieve gevoelens en gewoonten herkennen en veranderen. Hannie van Genderen Gitta Jacob Laura Seebauer Patronen doorbreken Negatieve gevoelens en gewoonten herkennen en veranderen Hannie van Genderen Gitta Jacob Laura Seebauer UITGE V E R I J NIEUW E Z I J D S Oorspronkelijke titel: Andere Wege gehen Lebensmuster

Nadere informatie

Impact van ADHD op persoonlijkheid en zelfbeeld

Impact van ADHD op persoonlijkheid en zelfbeeld Impact van ADHD op persoonlijkheid en zelfbeeld door Gosia Hooijer-Wojciechowska, psychiater van Pro Juventus-Aventijn, Centrum voor Levensloopproblematiek, locatie Wijhe Opzet lezing! Inleiding & aanleiding:

Nadere informatie

Groepskracht 13! Limited reparenting binnen de klinische schematherapie.

Groepskracht 13! Limited reparenting binnen de klinische schematherapie. Groepskracht 13! Limited reparenting binnen de klinische schematherapie. Anne-Marie Claassen is psychotherapeut op de afdeling klinische schematherapie, PTC De Viersprong en voorzitter van de Vereniging

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen en Angst. Ellen Willemsen

Persoonlijkheidsstoornissen en Angst. Ellen Willemsen Persoonlijkheidsstoornissen en Angst Ellen Willemsen Overzicht Relevantie Persoonlijkheidsstoornissen Comorbiditeit in getallen PG cijfers comorbiditeit Relatie tussen angststoornissen en PS Aanbevelingen

Nadere informatie

SCHEMAGERICHTE THERAPIE IN DE PRAKTIJK

SCHEMAGERICHTE THERAPIE IN DE PRAKTIJK Schemagerichte therapie is een relatief nieuwe en snel groeiende vorm van psychotherapie. Een schemagerichte aanpak is vooral geschikt voor problemen die onvoldoende reageren op cognitieve gedragstherapie.

Nadere informatie

Trauma en verslaving. Patiënten

Trauma en verslaving. Patiënten Trauma en verslaving Patiënten Trauma en verslaving Informatie voor patiënten Als u naast uw verslaving ook last heeft van een nare of ingrijpende gebeurtenis uit uw verleden Trauma en verslaving 1 Trauma

Nadere informatie

Doelstellingen van PAD

Doelstellingen van PAD Beste ouders, We kozen er samen voor om voor onze school een aantal afspraken te maken rond weerbaarheid. Aan de hand van 5 pictogrammen willen we de sociaal-emotionele ontwikkeling van onze leerlingen

Nadere informatie

Behandelmogelijkheden van angst en dwang bij volwassenen met autisme

Behandelmogelijkheden van angst en dwang bij volwassenen met autisme Behandelmogelijkheden van angst en dwang bij volwassenen met autisme drs. Caroline Schuurman, gz-psycholoog Centrum Autisme, Leiden Congres angst en dwang NVA 14 maart 2009 Indeling Autisme angst en dwang

Nadere informatie

Horizon methodiek na huiselijk geweld & na seksueel misbruik

Horizon methodiek na huiselijk geweld & na seksueel misbruik Horizon methodiek na huiselijk geweld & na seksueel misbruik 29-09-2014 Merijn van de Vliet, GZ-psycholoog Programma Introductie Oefening Horizon: twee varianten naast elkaar Film Oefening Thema s en

Nadere informatie

Inhoud. I Deel 1. II Deel 2. Anne-Marie Claassen en Silvia Pol. Silvia Pol en Anne-Marie Claassen. Anne-Marie Claassen

Inhoud. I Deel 1. II Deel 2. Anne-Marie Claassen en Silvia Pol. Silvia Pol en Anne-Marie Claassen. Anne-Marie Claassen XI I Deel 1 1 Introductie van de Schematherapie en de Gezonde Volwassene............... 3 Anne-Marie Claassen en Silvia Pol 1.1 Schematherapie, een integratief model...............................................

Nadere informatie

Een innovatief behandelprogramma voor jongeren ( jaar) Aangevuld en verrijkt met evidence en practice based methodieken

Een innovatief behandelprogramma voor jongeren ( jaar) Aangevuld en verrijkt met evidence en practice based methodieken Zomerschoolwerkhuis Het meervoudig risicomodel Van der Ploeg (2007) Omgezet in een behandelprogramma met de vier leefgebieden vrije tijd, school, werk, huis Ter verbetering van de zelfstandigheid, zelfredzaamheid

Nadere informatie

SCHEMAGERICHTE VAKTHERAPIE, HOE PAS JE DAT TOE?

SCHEMAGERICHTE VAKTHERAPIE, HOE PAS JE DAT TOE? SCHEMAGERICHTE VAKTHERAPIE, HOE PAS JE DAT TOE? Kwalitatief onderzoek naar de integratie van schemagerichte therapie in vaktherapieën in de klinische en forensische psychiatrie BIJLAGE PRAKTIJKONDERZOEK:

Nadere informatie

Trauma en behandeling in groepsschematherapie

Trauma en behandeling in groepsschematherapie Trauma en behandeling in groepsschematherapie Pleidooi voor een samenhangende behandeling, individueel én in de groep. Door Els Loeb, klinisch psycholoog, psychotherapeut, cognitief gedragstherapeut en

Nadere informatie

Kortdurende schemagroepstherapie

Kortdurende schemagroepstherapie Psychiatrie Kortdurende schemagroepstherapie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl PSY017 / Kortdurende schemagroepstherapie / 01-12-2014 2 Kortdurende

Nadere informatie

COMET bij negatief zelfbeeld. Edie symposium 2013. Kees Korrelboom Roos de Valk

COMET bij negatief zelfbeeld. Edie symposium 2013. Kees Korrelboom Roos de Valk COMET bij negatief zelfbeeld. Edie symposium 2013 Kees Korrelboom Roos de Valk Doel en ambitie Info over module zelfbeeld Wat doen we Waarom doen we dat Hoe bevalt dat Inzoomen op therapeutische attitude

Nadere informatie

Voorspellers van drop out onder cliënten met persoonlijkheidsstoornissen in een klinische behandelsetting gebaseerd op schematherapie.

Voorspellers van drop out onder cliënten met persoonlijkheidsstoornissen in een klinische behandelsetting gebaseerd op schematherapie. Voorspellers van drop out onder cliënten met persoonlijkheidsstoornissen in een klinische behandelsetting gebaseerd op schematherapie. Master thesis, Universiteit Twente Student Opleiding Instelling Vakgroep

Nadere informatie

Tuut-tuut-tuut, opzij, ik ben hulpverlener en maak mij druk. Eric van der Meijden 16 september 2011

Tuut-tuut-tuut, opzij, ik ben hulpverlener en maak mij druk. Eric van der Meijden 16 september 2011 Tuut-tuut-tuut, opzij, ik ben hulpverlener en maak mij druk. Eric van der Meijden 16 september 2011 Opbouw workshop Inleiding Ervaren van stress Wat is druk/stress? Pesso therapie Ervaren van basisbehoeften

Nadere informatie

Chronisch, herhaald suicidaal gedrag bij borderline-patienten. Bert van Luyn Brugge, Plenaire middagsessie

Chronisch, herhaald suicidaal gedrag bij borderline-patienten. Bert van Luyn Brugge, Plenaire middagsessie Chronisch, herhaald suicidaal gedrag bij borderline-patienten Bert van Luyn Brugge, Plenaire middagsessie 1445-1615 Verschillende vormen van (chronisch) suïcidaal gedrag Suicidale Phenotypen 1. reactief,

Nadere informatie

Mindfulness bij somatoforme stoornissen. Hiske van Ravesteijn psychiater i.o.

Mindfulness bij somatoforme stoornissen. Hiske van Ravesteijn psychiater i.o. Mindfulness bij somatoforme stoornissen Hiske van Ravesteijn psychiater i.o. Mindfulness-based cognitieve therapie (MBCT) bij somatoforme stoornissen Onverklaarde lichamelijke klachten 20% Persisterende

Nadere informatie

Over hard werken, verbinden, humor & houden van!!!

Over hard werken, verbinden, humor & houden van!!! Over hard werken, verbinden, humor & houden van!!! Lonneke Mechelse, GZ psycholoog BIG, Registerpsycholoog NIP Arbeid & Organisatie bij Peptalk Delft, (generalistische basis GGZ) & Mentaal Beter Gouda

Nadere informatie

Hoofdstuk 9 Oefeningen

Hoofdstuk 9 Oefeningen Hodstuk 9 De eerste stap in werken aan jezelf is ook meteen de belangrijkste stap: Het durven onderkennen van je innerlijke conflicten en dat je daardoor je emoties nog niet voor je kan laten werken. De

Nadere informatie

Schematherapie. een praktische handleiding. Arnoud Arntz Gitta Jacob UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS

Schematherapie. een praktische handleiding. Arnoud Arntz Gitta Jacob UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS Schematherapie een praktische handleiding Arnoud Arntz Gitta Jacob UITGEVERIJ NIEUWEZIJDS Oorspronkelijke titel: Schematherapie in der Praxis. Beltz Verlag, Weinheim, Basel, 2011 Eerste oplage november

Nadere informatie