Memo Aan directeur P&O, OR-comissie M&O Van Arno de Graaff Telefoon 06-5352 7924 Kenmerk Onderwerp Rapportage Arbocheck Gedetacheerden Datum 1 november 2013 Geachte collega s, In Q3 van 2013 heb ik, conform Plan van Aanpak Arbo 2013, een onderzoek naar de arbeidsomstandigheden bij gedetacheerden uitgevoerd. Dit onderzoek is te beschouwen als het laatste onderdeel van de bedrijfsbrede Ri&E van Movares. In dit memo worden de resultaten gepresenteerd, en doe ik een voorstel om knelpunten aan te pakken. In de bijlage vinden jullie per onderdeel en per vraag de details. Met vriendelijke groet, Arno de Graaff arbocoördinator Doelgroep: De doelgroep bestond uit medewerkers van Movares die medio juni 2013 bij de Detacheringsdesk te boek stonden als gedetacheerd. Dat waren op dat moment een kleine 130 medewerkers. Er zijn zeer waarschijnlijk meer gedetacheerden. Het komt voor dat er buiten de Detacheringsdesk om collega s gedetacheerd worden. Er is een uitvraag gedaan bij de afdelingsmanagers om ook die collega s bekend te maken; helaas zonder enig resultaat. Methodiek: De vragenlijst is gebaseerd op de IMA-K (Inspectiemethode Arbeidsomstandigheden Kantoren). Dat is een gevalideerde deel-ri&e, die ik ook gebruik voor de kantoren van Movares. De vragenlijst is in overleg met de Commissie M&O van de OR en een aantal leidinggevenden besproken en aangevuld. Werkwijze: De vragenlijst is omgezet in een zogenaamde Web-Survey, die voor de doelgroep via het intranet van Movares toegankelijk is gemaakt. De doelgroep is persoonlijk via e-mail uitgenodigd om mee te doen aan het onderzoek. Bij de uitnodiging heeft iedereen ook een inlog ontvangen, alsmede een link naar een pagina op het Intranet waar meer informatie over het onderzoek te vinden was. Het was mogelijk om de vragen anoniem te beantwoorden. Wel is aangegeven dat dan niet ingegaan kan worden op mogelijke individuele knelpunten. Een maand na uitnodiging is een herhaalde uitnodiging verstuurd. Na in totaal twee maanden is de vragenlijst geblokkeerd. 1/15
Memo Kenmerk Inventarisatie: Algemeen Doelgroep: 125 100% Respondenten: 41 32,8% Respons op naam: 38 92,7% De lijst met gedetacheerden bleek niet actueel te zijn. Een tiental genodigden gaf aan dat hun detachering inmiddels al was afgelopen. Het percentage respondenten is niet groot. Op basis van eerdere enquêtes binnen Movares was 50% respons een minimale verwachting. Vrijwel alle respondenten hebben hun naam gegeven. Kennelijk is het vertrouwen dat er zorgvuldig met de antwoorden wordt gehandeld groot. Specifiek Voor de antwoorden per vraag: zie bijlage. Nr. Onderwerp: Blz. 1. Calamiteiten & Ongevallen 4 2. Veiligheid bij Buitenwerk 4 3. Binnenklimaat 5 4. Licht & Uitzicht 8 5. Ergonomie & Inrichting 9 6. Psychosociale Arbeidsbelasting 11 Evaluatie: Niet noodzakelijk om uit te zoeken, maar zeker wel verrassend is de lage respons. Op basis van slechts 41 respondenten is het niet verantwoord om algemene conclusies te trekken. Dat is jammer. Toch kan er wel lering uit deze arbocheck getrokken worden. Hieronder vind je de belangrijkste constateringen. 1. Het meest opvallende in de hele arbocheck is hoe slecht detachees op de hoogte (gebracht) zijn van de meest noodzakelijke instructies ingeval van calamiteiten. (Calamiteiten & Ongevallen, blz. 4) 2. Van de detachees die ook wel eens buiten werken wordt 1 op de 8 detachees niet verteld wat de risico s van dat buitenwerk zijn. In absolute aantallen stelt het niet veel voor, maar het is wel een in gebreke blijven van de inlenende partij, die hierop zeker aan te spreken is. Voor het tijdig verstrekken van adequate PBM-en en de voorlichting over het 2/15
Memo Kenmerk gebruik ervan geldt hetzelfde. (Veiligheid bij Buitenwerk, vanaf blz. 4) 3. Het binnenklimaat, en de beleving ervan, wordt door het overgrote deel van de respondenten als okay ervaren. Dat is in ieder geval een positieve opsteker! (Binnenklimaat, vanaf blz. 5) 4. Voor wat betreft Licht & Uitzicht (vanaf blz. 8) kan hetzelfde worden gezegd als over 3. Binnenklimaat. 5. 90% van de respondenten ervaren de geboden ergonomie en inrichting (vanaf blz. 9) als okay. Dat is zeker positief. De 10% die het daar niet eens mee is, is echter niet te verwaarlozen! Ook hier geldt weer dat het primair de inlener is die er voor verantwoordelijk is dat de werkplek en de werkzaamheden niet hoeven te leiden tot ongemak of zelfs gezondheidsschade. 6. De psychosociale arbeidsbelasting (vanaf blz. 11) is niet groot te noemen. Wat wel opvalt is dat maar net iets meer dan de helft van de respondenten aan geeft voldoende contact te hebben met Movares. Wat nog opvallender is, zeker gezien het voorgaande, is eenzelfde gering aantal zegt voldoende betrokkenheid van hun leidinggevende bij Movares te ervaren. 7. Meer dan driekwart van de respondenten zegt dat hun huidige detachering al meer dan 12 maanden duurt. En meer dan 60% doet dat tenminste 4 dagen per week! Als er dus in een detachering arbeidsrisico s optreden, ook al zijn ze niet erg heftig, dan maakt de lange blootstellingstijd het zeker van belang dat ze snel onderkent worden en dat er, zo mogelijk in goed overleg met de inlener, verbetering wordt aangebracht. (Concept-)Plan van Aanpak: 1. Bespreek de arbocheck in de betreffende AT s. Zeker is dat nieuwe detachees zo snel mogelijk op de hoogte moeten zijn van de geldende calamiteiteninstructies. Lijkt me een actie voor leidinggevenden die met detacheringen te maken hebben. Dit geldt overigens ook voor het verstrekken, voorlichten en instrueren over PBM-en, daar waar detachees te maken (kunnen) krijgen met arbeidsrisico s bij buitenwerk. 2. Stel een checklist samen (bijvoorbeeld op basis van deze arbocheck) die detachee en leidinggevende zo snel mogelijk na aanvang van de detachering doornemen. Tekortkomingen kunnen dan ook vlot met elkaar besproken worden. En verbeteringen kunnen, eventueel in overleg met de inlener, in gang worden gezet. De Detacheringsdesk zou als procesbewaker kun optreden. 3... 3/15
1. Calamiteiten en ongevallen: a) Ken je de calamiteiteninstructies binnen je detachering? Denk aan brand, ontruiming, ongevallen en andere EHBO-situaties. b) Is jou bij aanvang van je detachering verteld hoe te handelen bij calamiteiten? c) Ken je het alarmnummer voor het melden van calamiteiten binnen je detachering? 2. Veiligheid bij buitenwerk: a) Kom je vanuit deze detachering wel eens in het spoorse of op bouwlocaties? (bij 'nee' ga je automatisch door naar 'Binnenklimaat') b) Word jou, als detachee, voordat je buiten aan het werk gaat, altijd vertelt welke arbeidsrisico's er spelen en wat de spelregels zijn? c) Krijg jij vanuit je detachering tijdig de benodigde PBM-en, inclusief instructie over gebruik en beheer daarvan? 4/15
d) Heb je in het buitenwerk tijdens je detachering het afgelopen jaar wel eens een (bijna)ongeval of gevaarlijke situatie meegemaakt waar je persoonlijk bij betrokken was? e) Weet je dat je een (bijna)ongeval of gevaarlijke situatie tijdens je detachering óók via de formele procedure bij Movares moet melden? f) Wordt vanuit je detachering altijd gecontroleerd of de juiste kwalificaties hebt op het gebied van veiligheid? Denk bijv. aan BvT, VCA, NEN-/RLN-kwalificaties. 3. Binnenklimaat: a) In het gebouw waar ik werk ervaar ik het binnenklimaat het grootste deel van de tijd als okay. (bij 'ja' ga je automatisch door naar de vragen over Licht en Uitzicht) 5/15
b) Binnen grenzen kan ik zelf de temperatuur op mijn werkplek naar tevredenheid regelen. c) Ik kan zelf ramen open en dicht doen. d) Ik ervaar meer dan incidenteel hinderlijke tocht. e) De luchtvochtigheid op kantoor ervaar ik het grootste deel van de tijd als okay. f) De geur van de lucht op kantoor is meestal onaangenaam. 6/15
g) Ervaar je hinder van tabaksrook in het kantoor? h) Ervaar je op je werkplek geurhinder van printers en/of kopieerapparaten? i) Ervaar je hinder van bellende en pratende collega s? j) Vind jij dat er naar behoren wordt schoongemaakt? 7/15
4. Licht & Uitzicht a) Op de plek(ken) waar ik mijn werkzaamheden verricht, ervaar ik de verlichting, zowel van binnen als van buiten, als okay. b) Vind jij dat je voldoende uitzicht naar buiten hebt? c) Als ik dat nodig vind, kan ik zelf de kunstverlichting op mijn werkplek bijstellen. d) Ik kan, als het aan de orde is, hinderlijk binnenvallend zonlicht weren. 8/15
e) Kom je bij je werk op kantoor in situaties, of op plekken, waar de verlichting risico's oplevert? 5. Ergonomie & Inrichting: a) Is de inrichting, en zijn de hulpmiddelen van je werkplek voor jou okay? (bij 'ja' ga je automatisch door naar de vragen over 'Psychosociale Arbeidsbelasting') b) Staat het bureau waaraan je werkt op een voor jou prettige hoogte? c) Kan je zelf de hoogte van je bureau aanpassen? 9/15
d) Kan jij zelf je bureaustoel naar jouw wensen instellen? e) Heb je onder je bureau voldoende beenruimte? f) Heb je de mogelijkheid om je beeldscherm op een prettige afstand te plaatsen? g) Kun je op je werkplek ook gemakkelijk afwisselend met documenten werken (lezen, schrijven) en beeldschermwerk verrichten? 10/15
h) Zou je gemakkelijk aan hulpmiddelen of alternatieve middelen kunnen komen (denk aan: documenthouder, voetensteun, andere muis)? i) Is je bij aanvang van je detachering uitgelegd hoe je je werkplek voor jou bevredigend in kan stellen? j) Heb je voldoende opbergruimte voor je spullen? k) Is jouw bureau voldoende groot om je werk te kunnen doen? (als 'ja', dan ga je automatisch door naar 'Psychosociale arbeidsbelasting') l) Wat zijn de afmetingen van het werkblad van je bureau? (noteer het antwoord als volgt: breedte = 160, diepte = 80) 6. Psychosociale arbeidsbelasting: 11/15
a) Ervaar je de werkdruk door je detachering als gezond voor je? b) Heb je in je detachering voldoende regelmogelijkheden, zoals je eigen werktempo, je werkvolgorde, prioriteiten of onderbrekingen bepalen? c) Ben je bij aanvang van je detachering naar behoren voorgesteld aan je collega's en andere relevante personen? d) Word je voldoende verteld over welke, hoe en wanneer zaken gedaan moeten worden? 12/15
e) Is er voldoende mogelijkheid om te overleggen over je werk? f) Is voor jou de sfeer in je detachering okay? g) Vind je dat je voldoende contact hebt met Movares? h) Ervaar je voldoende betrokkenheid van je leidinggevende bij Movares? 13/15
i) Kom je bij je detachering ongewenste omgangsvormen tegen? Denk hierbij aan agressie, fysiek en/of verbaal geweld, of seksuele intimidatie. j) Hoe lang duurt deze detachering in totaal? k) Hoeveel dagen per week ben je gedetacheerd? 14/15
l) Vind je de werk- en reistijd in je detachering belastend? m) Deze detachering loopt een keer af. Zou je verlenging of een andere vergelijkbare detachering verkiezen boven terugkeer naar je werk bij Movares? 15/15