Bouw uw eigen beleggingsportefeuille Joost van Leenders, oktober 2013
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 2 Agenda Strategisch versus tactisch beleggingsbeleid Spreiding, waarom ook alweer? Verwacht rendement, een belangrijke bouwsteen De optimale portefeuille
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 3 Tactische en strategische asset allocatie TAA Smart Benchmark allocatie Strategische asset allocatie Beleggingshorizon Bron: BNPP IP Asset allocatie is afhankelijk van de beleggingshorizon Smart Benchmark zit tussen zeer lange termijn en tactische asset allocatie (TAA) Beleggingshorizon voor Smart Benchmark is 5-7 jaar, met periodieke wijzigingen
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 4 Spreiding, hoe zat het ook alweer? Rendementreeks asset 1 20% 15% 10% Asset 1: gemiddeld rendement: 4,0% standaardeviatie: 8,8% TAA Smart Benchmark allocatie 5% asset 1 0% 1 2 3 4 5 6-5% -10%
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 5 Spreiding, hoe zat het ook alweer? Rendementsreeks asset 1 en asset 2 20% 15% 10% Asset 1: gemiddeld rendement: 4,0% standaardeviatie: 8,8% Asset 2: TAA gemiddeld rendement: 4,0% standaardeviatie: 8,8% Smart Benchmark allocatie 5% asset 1 asset 2 0% 1 2 3 4 5 6-5% -10%
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 6 Spreiding, hoe zat het ook alweer? 20% 15% Asset 1: gemiddeld rendement: 4,0% standaardeviatie: 8,8% Asset 2: gemiddeld rendement: 4,0% standaardeviatie: 8,8% TAA Combinatie (50%/50%): gemiddeld rendement: 4,0% standaardeviatie: 0,9% 10% Smart Benchmark allocatie Rendement 5% asset 1 asset 2 50/50 0% 1 2 3 4 5 6-5% -10% Periode
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 7 Begrippenlijst TAA Rendement: opbrengst (waardeverandering, dividend, couponrente) Smart Benchmark allocatie Volatiliteit: beweeglijkheid, standaarddeviatie, risico Correlatie: samenhang (positief, negatief of nul)
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 8 Diversificatie van een aandelenportefeuille Diversification of equity portfolio 25.0% TAA 24.5% risk as volatility (st dev) 24.0% 23.5% 23.0% 22.5% 22.0% 21.5% Smart Benchmark allocatie Volatiliteit elk individueel aandeel: 25% Correlatie tussen de aandelen: 65% Volatiliteit van portefeuille met 50 aandelen daalt tot ongeveer 20% 21.0% 20.5% 20.0% 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 number of stocks
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 9 maar werkt diversificatie in de praktijk?
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 10 Smart Benchmark concept Kenmerken Gespreide beleggingsportefeuille met 5-7 jaars horizon Aandelen (VS, Europa, Japan, opkomende markten) Obligaties (staats- en bedrijfsobligaties, inflation-linked, opkomende markten) Vastgoed (VS, Europa, Azie) Converteerbare obligaties Grondstoffen Aandelen van de verschillende beleggingscategorieën op basis van: Verwacht rendement Beweeglijkheid (risico) Onderlinge samenhang (correlaties)
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 11 Smart Benchmark concept Waardering als belangrijke bouwsteen voor rendement Conversie naar het gemiddelde Historische waardering (bijv. risico-opslag) Verwacht verloop Bron: BNPP IP Alleen ter illustratie We hebben een dynamische aanpak die uitgaat van koop goedkoop en verkoop duur
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 12 Smart Benchmark concept Verwachte rendementen Staatsobligaties: rente sterk bepaald door macro-economische ontwikkelingen Bedrijfsobligaties: rente, defaults en ratings Aandelen: lang-termijn waardering als basis
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 13 Obligaties: prijs, coupon en rendement Nominale waarde: meestal aangeduid als 100 Koers (marktprijs): percentage van de nominale waarde Coupon: vaste rentevergoeding als percentage van de nominale waarde Yield: coupon als percentage van de marktwaarde Rendement: yield + prijsverandering Duration: rentegevoeligheid
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 14 Obligaties: prijs en yield Obligatie 1: - Nominale waarde = 100 - Coupon = 4% - Looptijd = 10 jaar Obligatie 2: - Nominale waarde = 100 - Coupon = 8% - Looptijd = 10 jaar
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 15 Obligaties: prijs en yield Obligatie 1: - Nominale waarde = 100 - Coupon = 4% - Looptijd = 10 jaar Obligatie 2: - Nominale waarde = 100 - Coupon = 8% - Looptijd = 10 jaar => Koers bij een marktrente van 6%?
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 16 Obligaties: prijs en yield Obligatie 1: - Nominale waarde = 100 - Coupon = 4% - Looptijd = 10 jaar Obligatie 2: - Nominale waarde = 100 - Coupon = 8% - Looptijd = 10 jaar Koers: - Marktrente 6% - Obligatie 1: 85,3% - Obligatie 2: 114,7%
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 17 Obligaties: duration Koers van een obligatie is afhankelijk van 3 factoren: looptijd, coupon, aflossing en marktrente Duration een maatstaf voor de rentegevoeligheid van een obligatie Langere looptijd, lagere coupon en lagere marktrente geeft hogere duration Koersverandering = duration * renteverandering Een obligatie met een duration van 4,5 levert bij 1% rentestijging een koersverlies op van 4,5% Een obligatie met een duration van 8,7 levert bij 1% rentedaling een koerswinst op van 8,7%
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 18 Samenhang rente en groei
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 19 Rendement staatsobligaties BBP (% JoJ) VS BBP & 10-jaars rente (1950-2012) Groei, inflatie eurozone > 10% Verwachte rente Huidige marktrente 6% - 8% 4% - 6% Prijsverandering 2% - 4% 0% - 2% < 0 10-jaars rente (%) 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Bron: Robert Shiller, BEA en BNP Paribas IP + Coupon yield + Roll yield = Rendement
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 20 Rendement staatsobligaties Groei, inflatie eurozone Trend: 1½ & 2% > 10% BBP (% JoJ) Verwachte rente Huidige marktrente 6% - 8% 3½ % 3.0% 4% - 6% 2% - 4% 0% - 2% < 0 10-jaars rente (%) 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Bron: Robert Shiller, BEA en BNP Paribas IP Duration: 9 Rentestijging: 0,5% Prijsdaling: < 4,5% 3,0% +1% 3% Prijsverandering + Coupon yield + Roll yield = Rendement Volatiliteit: 4,3% Correlatie met aandelen: -0,15 tot -0,31
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 21 Rendement bedrijfsobligaties Yield staatsobligaties + Risico-opslag Yield bedrijfsobligaties
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 22 Rendement bedrijfsobligaties Yield staatsobligaties Duitsland: 1,8% + Risico-opslag Investment-grade : 1,4% High-yield: 4,3% Yield bedrijfsobligaties 3,2 tot 6,1%
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 23 Rendement bedrijfsobligaties
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 24 Rendement bedrijfsobligaties Credit rating migration matrix Verwacht rendement bestaat uit: Verwachte verandering yield staatsobligaties 1920-2011 Aaa Aa A Baa HY DEF Aaa 90.40% 8.53% 0.87% 0.17% 0.04% 0.00% Aa 1.27% 89.83% 7.81% 0.79% 0.23% 0.07% A 0.08% 3.06% 89.93% 5.92% 0.91% 0.10% Baa 0.04% 0.30% 4.75% 88.26% 6.35% 0.30% HY 0.01% 0.07% 0.38% 4.40% 91.72% 3.42% DEF 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 100.00% Verwachte verandering risico-opslag Kans op default en verwachte recovery rate Verwacht rendement: One-year ahead* Aaa Aa A Baa HY DEF Aaa 82.11% 17.17% 0.62% 0.00% 0.00% 0.00% Aa 0.05% 89.85% 9.56% 0.38% 0.00% 0.00% A 0.04% 1.10% 92.39% 6.07% 0.28% 0.00% Baa 0.00% 0.23% 3.28% 92.76% 3.72% 0.11% HY 0.00% 0.07% 0.10% 4.70% 93.71% 1.31% DEF 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% 100.00% Investment-grade: 3-3½% High-yield: 5½ - 6¼% Volatiliteit: 4½ - 14½% Correlatie met aandelen: 0,1 0,8 Bron: Moody s
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 25 Rendement aandelen VS Shiller P/E & aandelenrendement Shiller P/E > 30 Average excess equity return (4.6%) 25-30 20-25 15-20 10-15 < 10-2 0 2 4 6 8 10 12 Annualised return over 7 year horizon (%) * US equity excess returns over cash (1871-2010) Bron: Robert Shiller, BNP Paribas Investment Partners In het verleden behaalde rendementen bieden geen garantie voor de toekomst.
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 26 Rendement aandelen 45 Shiller P/E 40 35 30 25 20 15 10 5 World CAPE US CAPE 0 79 81 83 85 87 89 91 93 95 97 99 01 03 05 07 09 11 13 Bron: Robert Shiller, BNP Paribas Investment Partners
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 27 Rendement aandelen EQUITY VALUATION Shiller PE Quartile Average since 1980 * What does this mean? SC WORLD 18.6 2 21.5 "DEVELOPED NEUTRAL" = USA 20.4 3 20.1 "US NEUTRAL vs Europe & Japan" = EUROPE 15.8 2 18.2 "EUROPE CHEAP versus Japan & US" + JAPAN 22.8 1 43.8 "JAPAN NEUTRAL vs US & Europe" = EM 17.4 2 20.2 "EM Cheap vs DEVELOPED Neutral" + UK 12.5 2 15.3 "UK NEUTRAL vs EUROPE" = Verwacht rendement: Opkomende markten 9½ Europa: 7¼% Japan 5½% VS 5% Volatiliteit: 17,6 tot 26,9 SWITSERLAND 20.7 3 21.7 "SWISS RICHevs EUROPE" - * For EM we have data starting since 2003 for the average Bron: Robert Shiller, BNP Paribas Investment Partners
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 28 Source: BNPP IP
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 29 Geschiedenis Smart Benchmark* 2002 2013 Verbeteringen Smart Benchmark I november 2002 Smart Benchmark II oktober 2005 Smart Benchmark III juni 2009 Smart Benchmark IV Juni 2011 - Bear market na internet zeepbel met lage rendementen - Toevoeging van small caps, vastgoed, bedrijfsobligaties en converteerbare obligaties - Lage rentes. - Profiteren van expertise op nieuwe beleggingscategorieën - Toevoeging van grondstoffen, aandelen opkomende markten, hoogrentende bedrijfsobligaties, obligaties opkomende markten en absolute return - Profiteren van lage waardering van beleggingscategorieën - Hoger gewicht bedrijfsobligaties en aandelen opkomende markten - Risico-opslagen dichter bij langjarig gemiddelde: lager totaal risico - Rente gaat oplopen: lagere duration - Groei komt terug: hoger gewicht aandelen opkomende markten *Zoals toegepast in onze flagship fund range. Bron: BNPP IP
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 30
Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 31 Disclaimer Dit document dient enkel ter informatie en is 1) geen voorstel of aanbod tot het aankopen of verhandelen van de financiële instrumenten hierin beschreven en 2) geen beleggingsadvies. Voordat u investeert in enig product van BNP Paribas Investment Partners* dient u zich te informeren over de (financiële) risico's die verbonden zijn aan een belegging in dit product en mogelijke restricties die u en uw beleggingsactiviteiten als gevolg van de op u van toepassing zijnde wet- en regelgeving ondervinden. Indien u na het lezen van deze presentatie een belegging in dit product overweegt, wordt u dan ook geadviseerd om een zodanige belegging te bespreken met uw relatiebeheerder of persoonlijke adviseur en na te gaan of dit product - gezien de daarmee verbonden risico's - past binnen uw beleggingsactiviteiten. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. De mogelijkheid bestaat dat uw belegging in waarde stijgt; het is echter ook mogelijk dat uw belegging weinig tot geen inkomsten zal genereren en dat uw inleg bij een ongunstig koersverloop geheel of ten dele verloren gaat. BNP Paribas Investment Partners* heeft alle redelijkerwijs mogelijke zorg besteed aan de betrouwbaarheid van dit materiaal, echter aanvaardt geen aansprakelijkheid voor druk- en zetfouten. De in dit document opgenomen informatie en opinies kunnen worden gewijzigd zonder voorafgaand bericht. BNP Paribas Investment Partners is niet verplicht de hierin opgenomen informatie en opinies te actualiseren of te wijzigen. BNP Paribas Investment Partners is de wereldwijde merknaam van de vermogensbeheerdiensten van BNP Paribas Groep. Dit document is uitgegeven door BNP Paribas Investment Partners Netherlands N.V. adres: Burgerweeshuispad Tripolis building 200, P.O Box 71770 dat deel uitmaakt van de BNP Paribas groep.