Excel 2000 gevorderden campinia media Roger Frans
Frans, Roger Excel 2000 - gevorderden / Roger Frans; Geel: Campinia Media vzw, 2000; 250 p; index; 29 cm; gelijmd. ISBN: 90.356.1122.5; NUGI 854; UDC 681.3.06 Wettelijk depot België: D/2000/3941/3 Campinia Media vzw Kleinhoefstraat 4 B 2440 GEEL (Belgium) Tel.: (+32) 014/59 09 59 Fax: (+32) 014/59 03 44 e-mail: <info@campiniamedia.be> URL: <www.campiniamedia.be> Copyright 2000: No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission of the publisher. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, print, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Inleiding In Excel 2000 beginners zijn de basistechnieken aan bod gekomen om met Excel te werken: het maken van een werkblad, grafieken, lijsten, enz. De cursus Excel 2000 gevorderden gaat in op meer specifieke onderwerpen. In een eerste hoofdstuk worden draaitabellen of pivot tables behandeld. Met een draaitabel kunnen we uit een lijst van gegevens een samenvattingrapport genereren. U kunt gegevens, die een gebruiker moet ingeven, valideren. U kunt keuzelijsten in een werkblad opnemen, selectievakjes gebruiken, enz. We behandelen dit in het tweede hoofdstuk. Ook het zoeken naar inconsistente cellen en de tekenfunctie komen in dit hoofdstuk aan bod. De Analysis Toolpak vormt een uitbreiding op de gewone mogelijkheden van Excel. U vindt er uitbreidingen voor beschrijvende statistiek, Fourier-analyse, regressie, enz. Het pakket wordt standaard mee geleverd met Excel. U moet wel aangeven dat u het wenst te installeren. We leren in het derde hoofdstuk hoe u het pakket uitbreidingen installeert en gebruikt. Als u een bepaalde waarde wenst uit te komen voor een cel door de waarde in een andere cel aan te passen, kunt u gebruik maken van Doelzoeken. Naast Doelzoeken komen in het vierde hoofdstuk ook Oplosser en Scenariobeheer aan bod. In de beginnerscursus hebt u reeds kennis gemaakt met het begrip macro. In deze cursus gaan we dieper in op macro s. We besteden in de hoofdstukken 5 tot 10 aandacht aan het programmeren in Visual Basic for Applications en combineren dit met allerlei technieken die nog niet aan bod zijn gekomen in de cursus voor beginners. Tenslotte gaan we in het elfde hoofdstuk in op het werken met meerdere toepassingen. Objecten van andere toepassingen kunnen vanuit Excel worden benaderd. We spreken van Automatisering. We stellen, vanuit Excel, een rapport samen in Word. Ook gebruiken we, vanuit Excel, rapporten die in Access zijn aangemaakt. Excel 2000 gevorderden is een doe-cursus. Dit betekent dat u de cursus doorneemt terwijl u voor de computer zit. U neemt per hoofdstuk de cursustekst door. Daarna maakt u de oefeningen. De voorbeelden in de cursus maken gebruik van een aantal bestanden die u vindt op de bijgevoegde diskette. U kopieert de bestanden best naar de harde schijf (b.v. in een map ExcGev). Tot slot van deze inleiding dank ik éénieder die geholpen heeft bij het tot stand komen van deze cursus: voor het aanreiken van voorbeelden, het nalezen van de teksten, enz. Dank u wel. Ik hoop dat dit voor u een nuttige en aangename cursus is. Opmerkingen die een latere uitgave kunnen verbeteren zijn welkom. Roger Frans februari 2000 Inleiding - 1
2 - Excel 2000 - gevorderden
Inhoudstafel INLEIDING...1 INHOUDSTAFEL...3 1 DRAAITABELLEN...11 1.1 Inleiding...11 1.2 Importeren van de gegevens...11 1.2.1 Het voorbeeld...11 1.2.2 Importeren...11 1.3 Opmaak van de lijst...14 1.3.1 Kolombreedten...14 1.3.2 Celopmaak van de cellen in de eerste kolom...14 1.3.3 Een rij invoegen...14 1.3.4 Tabje wijzigen...15 1.3.5 Een werkblad toevoegen...15 1.3.6 Bewaar...15 1.4 Een draaitabel maken...15 1.4.1 De Wizard Draaitabel en draaigrafiek...15 1.4.2 Het resultaat van de wizard...19 1.4.3 De werkbalk Draaitabel...19 1.5 De indeling van een draaitabel wijzigen...19 1.5.1 Een veld in de lijst toevoegen...20 1.5.2 De indeling van de draaitabel aanpassen...20 1.5.3 De draaitabel opnieuw maken...21 1.5.4 De indeling aanpassen...22 1.6 Items selecteren of weglaten...23 1.7 En als gegevens in de lijst wijzigen?...23 1.8 Een (tweede) reeks gegevens toevoegen of verwijderen...24 1.8.1 Een reeks gegevens toevoegen...24 1.8.2 Een gegevensreeks verwijderen...25 1.9 Percentage van het geheel...25 1.10 Celopmaak...27 1.11 Een tweede veld toevoegen bij PAGINA en RIJ...27 1.11.1 Het veld Percentage verwijderen...27 1.11.2 Zonder veld in KOLOM, een tweede veld in PAGINA...27 1.11.3 Een tweede veld in het gegevensgebied RIJ...28 1.11.4 Geen totalen...29 1.12 Details tonen...30 1.12.1 Details tonen...30 1.12.2 Niet bij het veld Ovamnummer...31 1.12.3 In een apart werkblad...31 1.12.4 Details opnieuw verbergen...31 1.13 Een draaitabel vanuit een externe gegevensbron...32 1.14 Groeperen van gegevens...36 1.15 Een grafiek...37 1.15.1 Grafieken...37 1.15.2 De grafiek maken...37 1.15.3 De gegevens wijzigen...40 1.16 Sorteren...40 1.17 Eigen formules...40 1.17.1 Openen van de werkmap...40 1.17.2 Een draaitabel maken...41 1.17.3 Een veld met een eigen formule toevoegen...42 Inhoudstafel - 3
1.18 Oefeningen...43 2 BESTURINGSELEMENTEN OP HET WERKBLAD... 47 2.1 Inleiding...47 2.2 Een keuzelijst in een werkmap...47 2.2.1 Het voorbeeld...47 2.2.2 Een keuzelijst...48 2.2.3 Kopiëren van de opmaak...49 2.3 Valideren van een datum...50 2.3.1 Validatie...50 2.3.2 Een waarschuwing i.p.v. een foutmelding...51 2.3.3 Invoerbericht...52 2.4 De werkbalk Controleren...53 2.5 De werkbalk Werkset voor besturingselementen...53 2.6 Een selectievakje gebruiken...54 2.6.1 Het selectievakje tekenen...54 2.6.2 Eigenschappen...54 2.6.3 Ontwerpmodus...55 2.6.4 Uittesten van de knop...55 2.6.5 De werkmap aanpassen...55 2.7 Keuzelijst met meerdere kolommen...56 2.7.1 Lijst met klanten in een tweede werkblad...56 2.7.2 Aanmaken van een keuzelijst...56 2.7.3 Uittesten...57 2.8 Een besturingselement opmaken...58 2.9 Opmerkingen in een cel aanbrengen...58 2.9.1 Een opmerking toevoegen...58 2.9.2 Opmerkingen bewerken...59 2.10 Inconsistente cellen...59 2.10.1 Broncellen aanwijzen...60 2.10.2 Doelcellen aanwijzen...60 2.11 Selecteren speciaal...60 2.11.1 Constanten of formules aangeven...60 2.11.2 Verschillen in de formules...61 2.12 Tekenen in Excel...61 2.12.1 De werkbalk Tekenen...61 2.12.2 AutoVormen...62 2.12.3 Tekst in een vorm...62 2.12.4 Een tekstvak...62 2.12.5 Ovaal of cirkel tekenen...63 2.12.6 Verwijderen van een tekenobject...63 2.12.7 Experimenteren...63 2.13 Oefeningen...64 2.13.1 Oefening 1...64 3 INVOEGTOEPASSINGEN... 67 3.1 Inleiding...67 3.2 Invoegtoepassingen...67 3.2.1 De invoegtoepassing Automatisch Opslaan...68 3.2.2 Analysis Toolpak...68 3.2.3 Meer functies...69 3.3 Aselecte getallen...69 3.3.1 Aselecte getallen genereren...69 3.3.2 Matrixformule invoeren...71 3.3.3 Kopiëren naar waarden...72 3.4 Frequentietabel...73 3.4.1 Een frequentietabel maken...73 3.4.2 De categorieën aanpassen en zelf de grafiek maken...74 4 - Excel 2000 - gevorderden
3.5 Lineaire regressie...75 3.5.1 Regressie...75 3.5.2 Het voorbeeld...75 3.5.3 De grafiek...76 3.5.4 Vergelijking van de rechte...78 3.5.5 De functie VOORSPELLEN...78 3.5.6 Andere functies...78 3.6 De functie WERKDAG...78 3.7 Oefeningen...79 4 DOELZOEKEN OPLOSSER - SCENARIOBEHEER...83 4.1 Inleiding...83 4.2 Doelzoeken...83 4.2.1 Het voorbeeld...83 4.2.2 Opmerking...84 4.3 De Oplosser...85 4.3.1 Installeren van Oplosser...85 4.3.2 Openen van het voorbeeld...85 4.3.3 De Oplosser starten...86 4.3.4 Restricties toevoegen...88 4.3.5 Opslaan van de parameters...88 4.4 Scenariobeheer...89 4.4.1 Een begroting opstellen...89 4.4.2 Naam geven aan de cellen...90 4.4.3 Drie mogelijke scenario s...90 4.5 Scenario s toevoegen...91 4.5.1 Een scenario toevoegen...91 4.5.2 Een gunstig scenario toevoegen...91 4.5.3 Een derde scenario maken...92 4.5.4 Bewaar de werkmap...93 4.6 Een scenario weergeven...93 4.6.1 Een scenario weergeven m.b.v. het dialoogvenster Scenariobeheer...93 4.6.2 Een scenario weergeven m.b.v. de keuzelijst Scenario...93 4.7 Een scenario bewerken...94 4.8 Een rapport maken...94 4.9 Invoegtoepassingen verwijderen...95 4.10 Oefeningen...95 5 MACRO S EN VISUAL BASIC FOR APPLICATIONS...97 5.1 Inleiding...97 5.2 Opnemen van een macro...97 5.3 De macro uitvoeren...99 5.3.1 De macro starten met menukeuzen...99 5.3.2 Uitvoeren m.b.v. de sneltoets...100 5.4 De Visual Basic omgeving...100 5.4.1 Iets meer over de persoonlijke werkmap...100 5.4.2 Een module...101 5.4.3 Het projectvenster...102 5.4.4 Het eigenschappenvenster...102 5.5 De programmacode...102 5.5.1 Een subprocedure...103 5.5.2 Commentaar...103 5.5.3 Opdrachten en help...103 5.5.4 Cursorbesturingstoetsen...104 5.5.5 Objecten, methoden en eigenschappen...104 5.5.6 Grafische voorstelling...105 5.5.7 En de betekenis?...105 5.5.8 Persnlk.xls terug onzichtbaar maken...106 Inhoudstafel - 5
5.6 Relatieve of absolute verwijzingen gebruiken...106 5.6.1 Een macro opnemen vanuit de werkbalk Visual Basic...106 5.6.2 De macro uitvoeren...106 5.6.3 Programmacode bekijken...107 5.6.4 Programmacode bewerken...107 5.6.5 Relatieve of absolute verwijzingen gebruiken...108 5.7 Een macro toekennen aan een menukeuze of werkbalkknop...109 5.7.1 Een nieuwe werkbalk maken...109 5.7.2 Een macro toekennen aan een knop in een werkbalk...110 5.7.3 Naam wijzigen...110 5.7.4 Knopvlak wijzigen...111 5.7.5 Uittesten van de macro...111 5.8 Een macro verplaatsen of kopiëren... 112 5.9 Een macro koppelen aan een knop in het werkblad...112 5.9.1 Een knop tekenen...112 5.9.2 Een macro toewijzen aan een knop... 113 5.9.3 Besturingselement opmaken...113 5.9.4 De grootte of de plaats wijzigen...114 5.9.5 De naam van de knop wijzigen... 114 5.10 Een macro koppelen aan een grafisch object...114 5.11 Verwijderen van een macro...115 5.12 Objecten, eigenschappen en methoden... 116 5.12.1 Terminologie...116 5.12.2 Eigenschappen een waarde geven...116 5.12.3 Veel voorkomende eigenschappen...116 5.12.4 Een methode gebruiken...116 5.12.5 Enkele veel voorkomende methoden...117 5.13 Collecties...117 5.13.1 Een element uit een collectie aanduiden...117 5.13.2 Veel voorkomende collecties...117 5.14 Oefeningen...117 6 PROCEDURES EN FUNCTIES IN VBA... 121 6.1 Inleiding...121 6.2 Een zelfgedefinieerde functie...121 6.2.1 Een bijkomende module in Persnlk.xls...121 6.2.2 Een functie om 100-delige graden om te zetten naar 60-delige graden...121 6.2.3 Een functie...124 6.2.4 Compileren van de code...124 6.3 Oproepen van de functie...124 6.4 Variabelen...125 6.5 Gegevenstypen in VBA...126 6.6 Declareren van variabelen...127 6.6.1 De instructie DIM...127 6.6.2 Persoonlijke variabelen...127 6.6.3 Openbare variabelen...128 6.6.4 Statische variabelen...128 6.6.5 Impliciete declaratie...129 6.6.6 Deftype...129 6.6.7 Declareren is niet verplicht, tenzij......129 6.6.8 Naamgeving...129 6.7 Het statement Let...129 6.8 Operatoren...130 6.8.1 Rekenkundige operatoren...130 6.8.2 Operatoren voor tekenreeksen...130 6.8.3 Vergelijkingsoperatoren...131 6.8.4 Logische operatoren...131 6.9 Ingebouwde functies...131 6 - Excel 2000 - gevorderden
6.9.1 Sgn...131 6.9.2 Int en Fix...131 6.9.3 Round, een functie van Excel...132 6.9.4 Functies om te converteren...132 6.10 Het venster Direct...132 6.11 De methode Print...133 6.11.1 Syntax...133 6.11.2 Voorbeelden...134 6.12 Opties...134 6.13 Een subprocedure...135 6.13.1 Voorbeeld...135 6.13.2 De subprocedure aanmaken...135 6.13.3 De procedure Voettekst...136 6.13.4 InputBox...137 6.13.5 De macro Afdrukvoorbeeld maken...138 6.13.6 Het geheel uittesten...138 6.14 InputBox...138 6.14.1 Syntax...138 6.14.2 Twips...139 6.15 Constanten...139 6.15.1 Symbolische constanten...139 6.15.2 Ingebouwde constanten...140 6.16 Modules en procedures...140 6.16.1 Syntax van een subprocedure...141 6.16.2 Syntax van een functieprocedure...142 6.17 Bereik van variabelen en constanten...142 6.18 Oefeningen...143 7 HET OBJECTMODEL VAN EXCEL...145 7.1 Inleiding...145 7.2 Objectenhiërarchie...145 7.2.1 Een object...145 7.2.2 Een collectie...145 7.2.3 Objectenhiërarchie...145 7.3 Verwijzen naar objecten...147 7.3.1 Een element uit een collectie...147 7.3.2 Verwijzing naar een object...147 7.4 Methoden en eigenschappen...147 7.4.1 Eigenschappen...147 7.4.2 Methoden...148 7.5 Het objectenoverzicht...149 7.6 Het object Range...151 7.6.1 Verwijzen naar een object van het type Range met de eigenschap Range()...151 7.6.2 De eigenschap Cells...153 7.6.3 De eigenschap Offset...153 7.6.4 De methoden Select, Copy en Paste...154 7.6.5 De methoden ClearContents, Clear en Delete...154 7.7 Objectvariabelen...155 7.8 Meer over cellenbereiken...156 7.8.1 Union...156 7.8.2 De eigenschap Range toegepast op een object van het type Range...156 7.8.3 Een gebied als een verzameling van...157 7.8.4 R1C1-notatie...158 7.9 Een grafiek maken...158 7.10 Oefeningen...159 8 CONTROLESTRUCTUREN IN VBA...161 8.1 Inleiding...161 Inhoudstafel - 7
8.2 De selectie...161 8.2.1 Programmacode...161 8.2.2 Testen...162 8.2.3 Korte uitleg...162 8.2.4 Testen in het venster Direct...163 8.3 Het statement MsgBox en de functie MsgBox()...163 8.3.1 Syntax...163 8.4 Het If-statement...165 8.4.1 Syntax...165 8.4.2 Voorbeeld 1...165 8.4.3 Voorbeeld 2...166 8.4.4 Exit Function...167 8.5 Ingebouwde functies...167 8.5.1 Left...167 8.5.2 Right...167 8.5.3 Mid...168 8.5.4 Len...168 8.5.5 UCase...168 8.5.6 LCase...168 8.5.7 VarType...168 8.5.8 IsEmpty...169 8.5.9 IsNull...169 8.6 Het Select/Case-statement...170 8.6.1 Een voorbeeld...170 8.6.2 Aanmaken van een opdrachtknop en macro...170 8.6.3 Syntax...172 8.6.4 Nog een voorbeeld...172 8.7 Het For/Next-statement...172 8.7.1 Het voorbeeld...172 8.7.2 Aantallen per dag...173 8.7.3 Programmacode...174 8.7.4 Let op: niet automatisch herberekend... 174 8.7.5 En voor de tweede week?...174 8.7.6 De syntax...174 8.7.7 De aantallen per week...175 8.7.8 De formules voor de aantallen per balie...176 8.8 De (gewone) iteratie...177 8.8.1 Het voorbeeld...177 8.8.2 Programmacode...178 8.9 Do While/Loop en andere lussen... 178 8.10 Enkele datumfuncties...179 8.10.1 De functie Weekday()...179 8.10.2 De functie CDate ()...180 8.10.3 De functie IsDate()...180 8.11 De functie Format...180 8.11.1 Weergave van getallen...181 8.11.2 Weergave van tijd en datum...183 8.11.3 Opletten met datums in programmacode...184 8.11.4 Strings...185 8.12 De instructie For Each/Next...185 8.13 Een opmerking...186 8.14 Oefeningen...186 9 MATRICES - DEBUGGEN - FOUTAFHANDELING... 189 9.1 Inleiding...189 9.2 Matrices...189 9.2.1 Een voorbeeld...189 9.2.2 Declaratie van een matrix...190 8 - Excel 2000 - gevorderden
9.2.3 Eéndimensionaal?...191 9.3 Meerdimensionale matrices...191 9.3.1 Voorbeeld...191 9.3.2 Uitbreiding syntax statements Public, Private, Dim en Static...192 9.3.3 Meerdimensionaal?...192 9.4 Dynamische matrices...192 9.5 Een matrix in een Variant...193 9.6 Argumenten van een procedure...193 9.7 ByVal en ByRef...194 9.8 Optionele parameters...195 9.9 Een array van parameters...197 9.10 Enkele ingebouwde functies...197 9.10.1 IsMissing...197 9.10.2 LTrim, RTrim en Trim...198 9.11 Benoemde argumenten...198 9.12 Fouten opsporen...198 9.12.1 De werkbalk Foutopsporing...198 9.12.2 Een onderbrekingspunt...198 9.12.3 De volgende stap...199 9.12.4 Snelcontrole...200 9.12.5 Macro hervatten...200 9.12.6 Stap over...200 9.12.7 Verwijderen van een breakpoint...200 9.13 Een controle-expressie toevoegen...201 9.13.1 Een controle-expressie toevoegen...201 9.13.2 Controle-expressies verwijderen...201 9.14 On Error Goto...202 9.14.1 Een voorbeeld...202 9.14.2 Toch niet foutloos?...202 9.14.3 Opvangen van fouten...203 9.14.4 Het statement On Error Goto...203 9.14.5 Een foutafhandelingsroutine in het voorbeeld...203 9.14.6 Het statement Resume...204 9.15 Oefeningen...205 10 ZELF FORMULIEREN MAKEN...207 10.1 Inleiding...207 10.2 Een formulier toevoegen...207 10.2.1 Vertreksituatie...207 10.2.2 Een formulier toevoegen...207 10.2.3 Formaat wijzigen...208 10.2.4 Het eigenschappenvenster...208 10.2.5 Naam en bijschrift wijzigen...209 10.2.6 Tonen van het formulier...209 10.2.7 De Werkset Besturingselementen...209 10.3 Besturingselementen in een formulier...211 10.3.1 Een besturingselement in een formulier plaatsen...211 10.3.2 Formaat van een besturingselement wijzigen...212 10.3.3 De tekst in het label aanpassen...212 10.3.4 Een tekstvak toevoegen en de eigenschappen instellen...212 10.3.5 Kopiëren van besturingselementen...212 10.3.6 Een besturingselement verwijderen en verplaatsen...213 10.3.7 Een opdrachtknop...213 10.4 Tabvolgorde...213 10.5 Besturingselementen koppelen aan een cel...214 10.6 Een formulier tonen...214 10.6.1 Knop toevoegen in het blad Factuur...214 10.6.2 Uittesten van de knop...215 Inhoudstafel - 9
10.7 Een waarde in een besturingselement plaatsen...216 10.8 Gegevens invullen als de gebruiker op OK klikt...216 10.9 Controle van de gegevens...217 10.9.1 Controle of een veld is ingevuld... 217 10.9.2 Uittesten...217 10.9.3 Sluiten van het dialoogvenster...218 10.9.4 De knop Annuleren...218 10.10 Automatisch starten van de macro...218 10.11 Andere besturingselementen...218 10.11.1 Aanmaken van een dialoogvenster met een keuzelijst...218 10.11.2 Eigenschappen van het label en de keuzelijst...219 10.11.3 Aanbrengen van de waarden van de keuzelijst...219 10.11.4 Een macro aanmaken om te testen...219 10.12 Ingebouwde dialoogvensters...220 10.13 Digitale handtekening...221 10.14 Oefeningen...223 11 INTERACTIE MET ANDERE TOEPASSINGEN... 227 11.1 Inleiding...227 11.2 Interactie met Word...227 11.2.1 Het document in Word...227 11.2.2 Het document in Excel...228 11.3 Een verwijzing naar een toepassing opnemen...229 11.4 Een nieuw object maken...230 11.4.1 De instructies uit Word...230 11.4.2 Instructies in Excel...232 11.4.3 Samenvoegen van de code...232 11.4.4 Uittesten...233 11.5 Een bestaand object gebruiken...233 11.6 Ook met Access...233 11.6.1 Verwijzing...233 11.6.2 Wat willen we doen?...233 11.6.3 Objecten in Excel...234 11.6.4 De programmacode om een keuzelijst op te vullen...234 11.6.5 Uittesten...235 11.7 Een lijst met lettertypen...235 11.7.1 Wat willen we?...235 11.7.2 Programmacode...236 11.7.3 Uittesten en bewaren...237 11.8 Oefeningen...237 APPENDIX A AFSPRAKEN M.B.T. NAAMGEVING... 239 TREFWOORDENREGISTER... 245 10 - Excel 2000 - gevorderden