Het startschot is gevallen

Het startschot is gevallen SEPA-bijeenkomst 18 juni 2012 Locatie: Stadhuis, gemeente Den Bosch Namens VNG en BNG Bank

Agenda Europees betalen, wat, hoe en wanneer? Kaj Heins en Herbert Tahaparij, Productmanagers BNG Bank Impact SEPA-migratie vanuit de praktijk Peter Zuiddam, projectleider SEPA Gemeente Rotterdam Impact SEPA op de ICT Info van ICT Leveranciers (Centric, Unit4, PinkRoccade) Doelstelling vandaag: SEPA awareness vergroten en u aanzetten nu tot actie te komen! SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 2

Europees betalen, wat, hoe en wanneer? Te bespreken onderwerpen: Waarom SEPA? SEPA Governance SEPA in Nederland SEPA Monitor, SEPA Enquete deelnemers IBAN en BIC Europese Overboeking Europese Incasso Machtiging, voorwaarden, tijdlijnen IBAN Acceptgiro SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 3

Wat is SEPA? SEPA staat voor Single Euro Payments Area Doel: één binnenlandse markt, bescherming consument, meer transparantie, meer concurrentie en innovatie Middel: uniforme betalingsverkeer producten en standaarden binnen het eurogebied Producten: Overboeking: transactie waarbij het initiatief bij de betaler ligt Incasso: transactie waarbij het initiatief bij de ontvanger ligt Cards transactie (geen gezamelijke standaarden maar wel gezamelijk afspraken o.a. over bereikbaarheid/dekking) Enddate: 1 februari 2014 SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 4

Welke landen doen mee aan SEPA? Binnenlands en Buitenlands betalingsverkeer in 32 EU landen wordt Europees betalingsverkeer SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 5

Complexe Europese besluitvorming Europese spelers: - European Payment Council (EPC) - Europese Centrale Bank (ECB) - Europese Commissie (EC) - Europese Parlement (EP) Nederlandse spelers: - De Nederlandsche Bank (DNB) - NVB / Betaalvereniging - Overheid - Banken - Maat. Overleg Betalingsverkeer (MOB) - Nationaal Forum SEPA-migratie (NFS) - Task Force SEPA Nederland (TFSN) SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 6

SEPA Governance in Nederland De Nederlandsche Bank (DNB) Regie over migratieplannen voor NL Europese aanbesteding voor communicatie campagne Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) / Betaalvereniging Overleg met toezichthouders, overheid en belangenorganisaties Officiële publicaties Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB) Behartigt belangen van diverse groepen in de samenleving, m.n. consumenten Nationaal Forum SEPA-migratie (NFS) Migratieplan Nederland Planning om de activiteiten partijen op elkaar af te stemmen Taskforce SEPA Nederland (TFSN) Verantwoordelijk voor de uitvoering van het migratieplan SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 7

Nationale SEPA-migratie te downloaden via www.overopiban.nl realiseren van een soepele overstap Info over banken en leveranciers SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 8

SEPA-migratieplan SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 9

SEPA Monitor voorjaar 2012 door NFS Inzicht in de status van de overgang naar SEPA bij bedrijven en overheden (155 gemeenten, 16 publieke instellingen): 1.Bewustwording van wat SEPA betekent 2.Fase van voorbereiding 3.Feitelijk gebruik girale Europese betaalproducten 4.Gevolgen SEPA voor de organisatie SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 10

SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 11

Korte Enquete deelnemers SEPA-bijeenkomst Welke SEPA-status is het meest van toepassing op uw organisatie? 39%: SEPA is voor ons (vrijwel) onbekend 35%: SEPA is bekend, maar er zijn er nog geen activiteiten ontplooid. 3%: Wij zijn bezig met het aanpassen/een nieuwe release van systemen en zullen binnen 6 maanden de eerste (test)betalingen aanleveren 3%: Wij leveren al (gedeeltelijk) SEPA betalingen aan 20%: Niets aangegeven SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 15

Samenstelling van IBAN International Bank Account Number voor iedere rekening Lengte verschilt per land, NL 18 tekens Het IBAN telt maximaal 34 alfanumerieke tekens Houdt rekening met het maximaal aantal posities voor niet NL betalingen Het IBAN bestaat uit: een landcode = 2 letters met posities volgens ISO 3166-1 een controlegetal = 2 cijfers volgens ISO standaard ISO 7064 voor bepaalde landen aangevuld met bank code, zoals in NL nationaal rekeningnummer, aangevuld met voorloopnullen Voorbeeld: Het rekeningnummer 285010999 bij BNG wordt dan: NL05 BNGH 0285 0109 99 SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 16

Samenstelling van BIC Bank Identifier Code Gebruik in SCT en SDD crossborder, niet nodig voor NL SCT / SDD Einddatum gebruik BIC: 1/2/2016 De BIC heeft een lengte van 8 of 11 alfanumerieke tekens en heeft de structuur BBBBCCLLBbb BBBB = Bankcode van 4 letterposities CC = Landcode van 2 letterposities, volgens ISO 3166-1-norm LL = Plaatscode van 2 alfanumerieke tekens Bbb (optioneel) = filiaal- of afdelingsnummer van 3 alfanumerieke tekens De BIC van de BNG is : BNGHNL2G SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 17

Relatie IBAN en BIC Rekeningnummer 0285010999 Bankcode BNG Bank: BNGH Landcode NL Controlegetal (modulo97) 05 IBAN = NL05 BNGH 0285 0109 99 Let op generieke schrijfwijze IBAN op alle opdrachten: groepen van 4 karakters, ongeacht de lengte van het IBAN. Het laatste groepje kan variëren in lengte BIC = BNGHNL2G SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 18

www.ibanbicservice.nl SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 19

WWW.OVEROPIBAN.NL SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 21

Veel gebruikte termen SEPA DIRECT DEBIT CORE SEPA DIRECT DEBIT B2B SEPA DATA FORMAT, the ISO 20022 XML message standards MANDATE AND E-MANDATE PRE-NOTIFICATION CREDITOR IDENTIFIER PAIN PACS CAMT SEPA CREDIT TRANSFER IBAN AND BIC R-MESSAGES CREDITOR IDENTIFIER PSD REGULATION 924/2009 PSP CSM End tot End Id SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 22

Cards PIN: Migratie van Magneet naar Chip afgerond Merk PIN vervangen door Maestro/ VPAY Chipknip: Einde levensduur in zicht Nieuwe ontwikkelingen: Dip and Go, voor tol en parkeren Contactloos betalen (mobiele telefoon, etc.) SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 23

Europese overboeking (SCT) Europese overboeking vervangt de nationale overboeking Individuele betaling of meerdere posten in een batch Transacties op basis van IBAN Voor crossborder overboekingen binnen SEPA zone ook BIC Verwerkingstijd is veelal D=0 (huidige situatie) en soms D+1 Kosten zijn altijd gedeeld tussen betaler en ontvanger: SHA Formaat is ISO 20022 XML SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 26

Europese Incasso (SDD) Eenmalige of doorlopende incasso Machtigingen (mandaten): papier of elektronisch De incassant blijft eigenaar van de machtigingen Extra gegevens op de machtigingen en in systeem (unieke referentie, incassant referentie, datum tekening etc.) Debiteur informeren voor afschrijving (pre-notificatie) Transacties op basis van IBAN Voor crossborder overboekingen binnen SEPA zone soms ook BIC Formaat is ISO 20022 XML. (geldige) bestaande machtigingen blijven geldig Verschil tussen 1e en vervolgincasso s SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 27

Tijdschema Europese Incasso (Standaard) D-14 D-5 D-2 D-1 D D+5 D+56 D+13 D+36 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1. Uiterste termijn waarop de debiteur door de incassant geïnformeerd moet zijn over komende transacties, tenzij anders is overeengekomen tussen debiteur en incassant en vroegst mogelijke moment dat credit bank een automatisch incasso aankondigt bij de debetbank 2. Laatste dag waarop de creditbank de transactie aan moet bieden bij de debetbank in geval van eenmalig incasso of de eerste maal bij een doorlopende incasso 3. Laatst mogelijke moment voor de credit bank om transacties aan te bieden bij de debit bank in geval van een tweede en volgende transactie in een reeks van doorlopende transacties 4. Laatste dag waarop de debiteur de incasso kan herroepen. 5. De dag waarop de Europese incasso wordt verwerkt bij de debit bank 6. Laatste mogelijke moment voor de debit bank om op eigen initiatief de transactie terug te draaien 7. Laatste mogelijke moment voor de debiteur om de transactie terug te laten draaien 8. Uiterste termijn waarbinnen een verzoek tot correctie van een onjuiste transactie (geen geldige machtiging) kan worden ingediend door de debetbank bij de bank van de incassant 9. Een machtiging die 36 maanden niet is gebruikt vervalt en mag door de incassant niet meer gebruikt worden. SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 28

Machtigingen Machtigingen, (bestaande) voorwaarden worden aangescherpt; alleen schriftelijke machtiging is formeel geldend machtiging (of een image) moet beschikbaar blijven voor navraag en betwisten transacties telefonische machtiging kan met SDD niet (meer) Machtigingen beheer wordt belangrijker; informatie van de machtiging wordt meegestuurd in elke incasso-opdracht machtiging krijgt unieke referentie (in combi met Incassant_ID) Elektronische machtiging / e-mandate is als optie in Rulebook opgenomen invoering in de Nederlandse markt verwacht vanaf 2015 SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 29

Kenmerk machtiging Incassant ID SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 31

Verordening stelt aanvullende eisen Verordening stelt aanvullende eisen aan consumentenbescherming; Debet bank moet de mogelijkheid bieden om elke incasso te laten controleren op: Maximum bedrag Frequentie (max aantal per jaar) Blokkade op alle incasso s of specifieke incassant Alerteringservice bij eerste incasso Whitelisting (rekening expliciet openstellen, naast afgeven van machtiging aan crediteur) SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 35

Overige ontwikkelingen Eenmalige machtiging (zonder stornorecht) Er is vooralsnog geen variant zonder stornorecht, dus migratie naar standaard europese incasso Nieuwe Rulebooks gaan optie D-1 (voor aanlevering) bieden Bestaande afspraken (D-5/D-2) zijn de basis D-1 mogelijk op termijn (na 1 februari 2014) beschikbaar Zakelijke incasso/b2b: optioneel niet-storneerbaar, nieuwe machtigingen nodig SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 36

Mandaat in uw administratie Leg nieuwe verplichte gegevens bij bestaande mandaat: Incassant id Kenmerk machtiging (mandaat id) Datum afgifte (van bestaande mandaten: 1 november 2009) IBAN (BIC) Type machtiging (eenmalig of doorlopend) Eerste aanlevering of vervolg SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 37

Pre-notificatie Een incassant stuurt verplicht voor iedere incasso(reeks) een vooraankondiging naar de debiteur Minimaal 14 dagen van tevoren versturen, tenzij vooraf anders overeen gekomen met de debiteur Mogelijke bestaande documentatie: contract of factuur Bij een doorlopende incasso kan worden volstaan met een eenmalige verstrekking, waarin het bedrag, de frequentie en het eerste betaalmoment staan aangegeven SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 38

Creditor Identifier Creditor Identifier = Incassant ID De specificatie van de NL Creditor Identifier: Positie 1-2 = NL, de ISO landen code. Positie 3-4 = check digit volgens ISO 7064 Mod 97-10. Positie 5-7 = de Creditor Business Code, indien niet aanwezig, gebruik ZZZ Positie 8-15 = het KvK nummer van de crediteur: 12345678 Positie 16-19 = Locatiecode van de KvK vestiging van de crediteur: 0001 Voorbeeld: NL97ZZZ123456780001 Een Creditor Identifier moet bij iedere incasso verplicht worden vermeld in iedere Europese Incasso-opdracht De Creditor Identifier wordt op verzoek van de incassant afgegeven door de credit bank SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 39

Unieke mandaat referentie Andere term: kenmerk machtiging Onderdeel van het mandaat en van incasso opdracht Moet ook beschikbaar zijn voor pre-notificatie, verantwoording en reconciliatie Uniek nummer in combinatie met Creditor Identifier Samenstelling van het nummer door de incassant Aanvulling kan bestaan uit bestaande klantnummer Maximaal 35 posities Vrije keuze, maar houdt het gemakkelijk! SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 40

Uitval/storno: R-Messages Voor uitvoering (Refusal, Rejects, Request for cancelation) Na uitvoering (Refund, Return, Recall/Revocation) Verschillen: Initiatief bij incassant, bank of betaler Tijdstip Terugmelding: via afschrift/mt940 of CAMT053 SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 41

Europese Incasso B2B Debiteur is bedrijf Eerste opdracht aanleveren: 1 werkdag voor de verwerking (D- 1) Storneren door debiteur is niet mogelijk Debiteur geeft machtiging aan incassant EN aan zijn bank De bank van de debiteur controleert iedere ontvangen incasso op aanwezigheid van de machtiging B2B vereist nieuwe machtigingen Het ondersteunen van het B2B schema door banken is optioneel BNG ondersteunt B2B vooralsnog niet SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 42

Stappenplan SEPA Incasso Te downloaden op www.sepanl.nl SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 43

Overgang Acceptgiro naar IBAN-acceptgiro Acceptgiro SEPA compliant (IBAN en betaalkenmerk 16 pos.) Internetbankieren en verwerking gereed - medio 2013 Einde verwerking huidige Acceptgiro 1 februari 2014 SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 44

Impact SEPA op de ICT Aanpassingen BNG Betalingsverkeer Vervanging Som Reknrs door SHA-1 Opgave aanpassing ICT-leveranciers Reconciliatie van SEPA mutaties Testen van SEPA XML SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 45

SEPA aanpassingen BNG Betalingsverkeer Eind 2012: Enkelvoudig Binnenland wordt SEPA betaal BIC niet invulbaar bij NL betaling Enkelvoudig Binnenland Spoed wordt SEPA Spoed Periodiek wordt SEPA Periodiek (alleen binnenland) Naast Batch Betaal Spoed ook SEPA Spoedbatch Adresboek Binnenland en Buitenland worden samengevoegd Huidige NL-adressen worden geconverteerd naar IBAN en BIC BIC voor NL-adressen niet meer invulbaar Voorjaar 2013: Introductie SEPA Direct Debit Directe SEPA aanlevering aan Equens Ondersteuning downloads retourinformatie CAMT053 naast MT940 SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 46

Waarborgen integriteit SEPA XML Import van huidige ClieOp03 vraagt om totaalbedrag, aantal posten en Som reknrs Dit geeft enige zekerheid dat het juiste bestand wordt geimporteerd Met de komst van SEPA XML bestaat geen Som reknrs meer Accountants zien hierdoor problemen mbt de integriteit van het aangeleverde XML-bestand (frauderen wordt eenvoudiger) SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 47

Oplossing: SHA-1 in BNG Betalingsverkeer Bij import van SEPA XML wordt een SHA-1 over het bestand berekend en gepresenteerd De SHA-1 waarde wordt opgeslagen bij de informatie over de ingelezen batch in BNG Betalingsverkeer De SHA-1 waarde zit NIET in het ingelezen XML-bestand SHA-1 door BNG berekend, dient visueel te worden vergeleken met SHA-1 berekening uit het financiele pakket Indien exact gelijk, dan is integriteit gewaarborgd BNG overlegt met leveranciers over toevoeging SHA-1 in betaalstaten en overzichten SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 48

Controle SHA-1 SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 49

SEPA Oplossingen pakketleveranciers Vraagstelling aan leveranciers: Welke oplossing wordt geboden: Conversie BBAN naar IBAN en BIC SCT en SDD Mandaat-administratie en conversie Planning van releases Migratie opties SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 50

PinkRoccade Local Government SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 51

Centric SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 52

Unit4 SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 53

Contactgegevens Centric: sepa@centric.eu (pakket vermelden) Unit4: Accountmanager PinkRoccade: info.prlg@pinkroccade.nl (verkoop binnendienst) Andere leveranciers: www.softwarepakket.nl SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 54

Rechtstreekse aanlevering Wat? Salarisbetalingen en crediteurenbetalingen die worden aangeleverd bij Equens (I-Connect) Equens alternatief voor SCT 1 april 2013 beschikbaar Equens alternatief voor SDD 1 juni 2013 beschikbaar Servicebureaus (Raet, Centric, ect.) benaderen zelf hun klanten over de impact SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 55

Reconciliatie van SEPA mutaties Formaatspecificaties MT940 sinds 2008 beschikbaar via Mijn BNG Naast BBAN is ook presentatie IBAN en BIC beschreven SEPA mutaties uitsluitend IBAN (dus geen BBAN) End_to_end_id herkenbaar achter tekst REFO: R-transacties ook herkenbaar teruggemeld Op termijn (2013) naast MT940 ook CAMT053 Neem contact op met leverancier voor juiste reconciliatie bij SEPA mutaties SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 56

MT940-bericht (elektronisch afschrift) met BBAN en IBAN mutaties 0203 29XXXXXXXXXXXX00000 0203 29BNGHNL20AXXX00000 940 02 :20:6431660 :25:0285000187 :28C:190/1 :60F:D081010EUR17591319,16 :61:081014D271,00NMSC020 :86:NL15STAL0266474500 STALNL2G R. Jansen lange houtstraat 11 den haag NL Globus SEPA test REFO: TR423BV342 :61:081014D541,00NMSC028 :86:NL82INGB0004355017 INGBNL2A O. KAMPEN Factuurnr 3422456 :61:081014D968,00NMSC028 :86:0285010999 Firma Supertap DEN HAAG Consultancy T24 :62F:D081013EUR17593846,16 SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 57

Testen van SEPA XML Leverancier en BNG doen vooraf uitgebreide testen Intensieve begeleiding van pilotklanten per leverancier Beperkte testinspanning voor de massa Retourinformatie bij testen niet mogelijk Testbestanden aan te leveren via sepa@bng.nl SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 58

SEPA SDD XML Type machtiging (SeqTp)-> Incassant id (Id) -> Kenmerk machtiging (MndtId) -> Datum afgifte (DtOfSgntr) -> BIC -> IBAN -> SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 59

Afsluiting Informatie over SEPA: www.bng.nl/sepa www.ibanbicservice.nl www.overopiban.nl www.betaalvereniging.nl www.sepanl.nl www.acceptgiro.nl Belangrijke naslagwerken: Migratieplan SEPA http://www.overopiban.nl/toolkit-voor-bedrijven/ Implementation Guidelines SCT en SDD http://www.sepanl.nl/index.php?p=919899 Stappenplan naar Europese Incasso http://www.sepanl.nl/scrivo/asset.php?id=534041 MT940 specificaties BNG (Mijn BNG) http://www.bng.nl SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 60

www.bngsepaforum.nl SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 61

Succes met de SEPA-migratie SEPA presentatie 18 juni 2012, Gemeente Den Bosch 62