Opbrengsten Het Reliëf schooljaar 2014-2015 Inleiding Iedere school heeft tot taak onderwijs te bieden waarbij de leerlingen kennis, vaardigheden en houdingen verwerven. Uitgangspunt voor dat aanbod zijn de kerndoelen (voortgezet) speciaal onderwijs. De opdracht aan ons is om iedere leerling aan de hand van de daarin besloten kennis-, vaardigheids- en attitudedoelen tot optimale ontwikkeling te brengen. Elk schooljaar verantwoorden wij ons over de opbrengsten van ons onderwijs in relatie tot de vastgestelde ontwikkelingsperspectieven. Centraal staat dat wij eruit halen wat erin zit : op het gebied van Nederlandse taal, Rekenen en wiskunde en sociale competenties in het bijzonder. In de toekomst zullen er landelijke standaarden komen voor het (voortgezet) speciaal onderwijs. Omdat die er op dit moment niet zijn, vergelijken we de behaalde opbrengsten op grond van school-eigen standaarden en maken we duidelijk welke consequenties wij aan de uitkomsten van de evaluatie verbinden voor de inrichting van ons onderwijs. We doen dat eveneens ten aanzien van de bestendiging van onze leerlingen. In oktober doen we, mede vanwege de opbrengstbevraging van de Inspectie van het Onderwijs in november, tot twee jaar na verwijzing navraag naar onze oudleerlingen. In dit document worden daarom alleen de bestendigingsgegevens van de leerlingen die twee schooljaren geleden zijn uitgestroomd getoond. Verantwoording Op Het Reliëf werken we met een cyclisch proces van opbrengstgericht werken. Systematisch en doelgericht werken we aan het maximaliseren van prestaties van onze leerlingen en van de school op ieder ontwikkelingsgebied. Het onderwijs op Het Reliëf gaat uit van de kerndoelen voor het primair onderwijs. Deze doelen zijn verwerkt in leerlijnen op alle ontwikkelingsgebieden en deze geven richting aan de inhoud van ons onderwijs. Toetsing of leerlingen zich conform het ontwikkelingsperspectief ontwikkelen, vindt plaats door: methode gebonden toetsen en methode-onafhankelijke toetsen. Groepen zijn ingedeeld op basis van leeftijd en bij mogelijkheid van parallelgroepen ook op basis van het te verwachten uitstroomperspectief. Praktijk / VMBO- B Totaal IQ Leerroutes en voorlopige schoolstandaard Het Reliëf Leer rendement Uitstroom niveau CITO < 80-90 LR tot 50-75% Eind 5 of 6 C 25% VMBO K/G/T 90-105 LR 75-100% Eind 7 of 8 C/B 50% HAVO/VWO > 105 LR > 100% Eind 8 B/A 25% Voorlopige schoolstandaard Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 1
1. Totale uitstroom In deze paragraaf wordt informatie gegeven over de totale uitstroom in aantallen leerlingen onderscheiden in verschillende categorieën. In onderwijskundige eenheden kort verblijf en onderwijskundige eenheden lang verblijf. De eerste groep betreft scholen waar op basis van een samenwerkingsovereenkomst residentiele plaats bekostiging (RP) plaatsvindt. Totaal aantal leerlingen op 1 oktober j.l. 122 Kort verblijf leerlingen op 1 oktober j.l. (RP) 0 Overige leerlingen op 1 oktober j.l. 0 Totaal aantal leerlingen dat de school dit schooljaar heeft verlaten Aantal niet kortverblijf leerlingen dat korter dan zes weken de school heeft verlaten Aantal niet kortverblijf leerlingen dat langer dan zes weken en korter dan twee jaren de school heeft verlaten Aantal niet kortverblijf leerlingen dat langer dan twee jaren de school heeft verlaten Aantal kortverblijf leerlingen dat de school dit jaar verlaten heeft (RP) 46 34 leerlingen einde groep 8 12 leerlingen tussentijds uitgestroomd 1 14 31 0 Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 2
2. Uitstroom van niet-kort verblijf leerlingen Uitstroom van leerlingen die langer dan 6 weken op de school verbleven, zowel tussentijdse als einduitstroom: a. Uitstroombestemming (UB): UB Aantal leerlingen Percentages (afgerond) BAO 2 4% SBO 1 2% SO 1 2% VSO AGL 3 7% VSO b/k 10 22% VSO g/t 4 9% VSO havo/vwo 6 13% PRO 1 2% VMBO b/k 7 16% VMBO g/t 3 7% HAVO/VWO - THUIS - Dagbehandeling met 7 16% onderwijs Totaal 45 100% b. Uitstroomniveau geformuleerd op basis van de Eindtoets basisonderwijs en bij tussentijdse uitstroom op basis van Cito scores UN Aantal leerlingen Percentages PrO 5 11 % BBL 19 43 % KBL 10 22 % GTL 7 16 % HAVO 3 7 % Onbekend 1 2% Totaal 45 101% (ivm afronding) c. Indien beschikbaar de IQ scores van de uitgestroomde leerlingen 130 2 85-99 21 Geschat 35-54 - 115-129 6 70-84 4 Geschat <35-100-114 11 55-69 - Onbekend 1 Bij hoeveel van deze leerlingen is sprake van een disharmonisch IQ profiel? (verschil PIQ en VIQ minimaal 15 punten): 14 x disharmonisch profiel 8 x verbaal hoger 6x performaal hoger Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 3
3. Vergelijking van de uitstroom met het eerder gestelde OPP In deze paragraaf wordt het oorspronkelijke OPP in verband gebracht met de uiteindelijke uitstroom. De 7 leerlingen die tussentijds zijn uitgestroomd naar dagbehandeling zijn niet meegenomen in dit overzicht. Resultaat Aantal leerlingen Percentages Lager dan OPP 8 18 % OPP behaald 26 (incl 4 tussentijds) 58 % Hoger dan OPP 4 9 % Onbekend 7 (dagbehandeling) 15 % Totaal 45 100% 4. Analyse van de opbrengsten Enkele feiten: 46 van de in totaal 122 leerlingen zijn in het schooljaar 2014-2015 uitgestroomd. Dat is een totale uitstroom van 38 %. Van de 46 leerlingen zijn 12 leerlingen tussentijds uitgestroomd > 10% van het totale leerlingenbestand is tussentijds uitgestroomd. 7 van de 122 leerlingen; = 6% is uitgestroomd naar dagbehandeling. Dat is 15% van de uitgestroomde leerlingen. 33% van de leerlingen die uitstroomden, waren korter dan 2 jaar bij ons op school (15 van de 46 leerlingen. Van deze leerlingen was de helft slechts een jaar op onze school (7 leerlingen). Van de 45 uitgestroomde leerlingen is bij 14 leerlingen sprake van een disharmonisch profiel. Dat is bijna een derde van alle uitgestroomde leerlingen. 58% van de leerlingen stroomt conform het eerder vastgestelde OPP uit. Uitstroom in relatie tot intelligentie: Intelligentie Percentage Uitstroom VMBO-B/ Pro (E5/E6) <80-90 27% 55% VMBO K/G/T (E7/E8) 90-105 48% 38% HAVO/VWO (E8) >105 23% 7% Onbekend 2% Totaal 100% 100% Een groot percentage leerlingen stroomt lager uit dan je op grond van de capaciteiten zou verwachten. Zo beschikt 23% van de leerlingen over capaciteiten op HAVO-niveau of hoger. Echter 7% van de leerlingen is uitgestroomd naar HAVO of hoger. Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 4
In de praktijk blijkt dat de stoornis van de leerling de leervorderingen vaak in ernstige mate belemmert. Met name de leerkrachtafhankelijkheid, de mate van aansturing en de mate van plannen en organiseren vormen belangrijke struikelblokken in de het zo optimaal mogelijk kunnen profiteren van leerstofaanbod. Regulier versus speciaal: Uitstroom Percentage 2014-2015 2013-2014 Regulier VO 25% Regulier basisonderwijs 4% Speciaal basisonderwijs 2% Regulier: 31% Regulier: 37% SO (incl dagbehandeling + 18% (V)SO: onderwijs) 69% VSO 51% (V)SO: 63% Totaal 100% 100% 100% 63% van de leerlingen is doorgestroomd naar een vorm van speciaal onderwijs. Wij streven ernaar om zoveel mogelijk leerlingen door te laten stromen naar een vorm van regulier onderwijs. In de praktijk blijkt dat de overstap van speciaal onderwijs naar regulier voortgezet onderwijs nog groot is. We zien een lichte daling in doorstroom naar een vorm van regulier onderwijs. Enkele leerlingen zijn afgewezen op een reguliere school, omdat de school niet voldoende ondersteuningsbehoefte kon voorzien. Uitstroom i.r.t. schoolstandaard: Uitstroom Voorlopige schoolstandaard 2014-2015 2013-2014 VMBO-B/ Pro (E5/E6) 25% 55% 41% VMBO K/G/T (E7/E8) 50% 38% 43 % HAVO/VWO (E8) 25% 7% 16% Totaal 100% 100% 100% De uitstroom van de afgelopen twee jaren laat een nog sterk wisselvallig beeld zien. Het is lastig om nu al te spreken van een trend. Wat wel zichtbaar is dat de uitstroom naar PrO en VMBO-BBL veel hoger is dan de 25% waarop de voorlopige schoolstadaard is vastgesteld. Ook is zichtbaar dat in afgelopen twee jaren de uitstroom naar HAVO/VWO beduidend lager is dan de schoolstandaard. Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 5
Verdichting problematiek Stoornis Aantal Percentages leerlingen Stoornis van Asperger 8 18% Stoornis van Asperger icm ADHD en/of 6 13% hechting PDD-nos 6 13% ODD 4 9% ADHD 3 7% Hechting 5 11% Diagnose ODD en/of MCDD en/of 9 20 % ADHD en/of hechting en/of PDD- nos Onbekend 4 9% Totaal 45 100% Bovenstaande tabel laat zien dat bij 91% van de uitgestroomde leerlingen een diagnose Is vastgesteld. 33% van de leerlingen heeft een mengbeeld van twee of meerdere diagnoses. Van de gehele schoolpopulatie is in het schooljaar 2014-2015 15 % van de uitgestroomde leerlingen is doorverwezen naar een vorm van dagbehandeling. Het toont aan dat een percentage van onze leerlingen aanschuurt tegen de grens van de mogelijkheden van ons onderwijs. Oorzaken voor de lagere uitstroom i.r.t. intelligentie van de leerlingen en voor het percentage verwijzingen naar een vorm van (V)SO. In het Passend Onderwijs in Enschede worden veel leerlingen binnen het regulier basisonderwijs opgevangen. Lukt dat niet, dan gaan de leerlingen naar een van de drie SBOscholen. Als een leerling niet langer op de basisschool kan worden opgevangen en ook niet op een van de SBO-scholen, kan het zijn dat een leerling naar Het Reliëf wordt verwezen. Op Het Reliëf zie je daardoor dat het leerlingaantal daalt, maar dat de problematiek verdicht. Veel leerlingen worden in de middenbouw en bovenbouw aangemeld > 33% van de uitgestroomde leerlingen was korter dan twee jaar op onze school. Vaak komen leerlingen dan met een forse gedragsproblematiek binnen i.c.m. een didactische achterstand. De reparatietijd van Het Reliëf blijkt soms te kort om doorstroom naar regulier en/of overeenkomstig het intelligentieniveau te bereiken. Bij bijna alle leerlingen van Het Reliëf is een diagnose of een mengbeeld van verschillende diagnoses vastgesteld. De stoornis van de leerlingen belemmert de leervorderingen vaak in ernstige mate. De meeste leerlingen moeten goed voorbereid worden op elke volgende stap op didactisch gebied. Daarnaast vragen de leerlingen om een structurele aansturing van het gedrag. Met name de leerkrachtafhankelijkheid, de mate van aansturing en de mate van plannen en organiseren vormen belangrijke struikelblokken in de het zo optimaal mogelijk kunnen profiteren van leerstofaanbod. Bij bijna een derde van alle uitgestroomde leerlingen, is sprake van een disharmonisch intelligentieprofiel. Ook dat maakt het extra lastig om in de dagelijkse praktijk de leerstof eigen te maken. Geen thuiszittende leerlingen Ondanks de toenemende verdichting van problematiek, zijn wij als school zeer trots op het feit dat in 2014-1025 alle leerlingen alle dagen naar school hebben kunnen gaan. Een aantal van de leerlingen dat naar onze school wordt verwezen, is, voordat ze bij ons kan starten, (gedeeltelijk) geschorst of Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 6
zelfs verwijderd van de vorige school. Deze leerlingen hebben dan soms al een aantal weken thuisgezeten of gingen halve dagen naar school. Ook zijn wij er trots op dat wij geen enkele leerling hebben moeten schorsen in het afgelopen schooljaar. Het is een zeer moeilijke opdracht om competente vervangers voor onze school te vinden. Maar zelfs bij ziekte van personeelsleden konden wij toch steeds door de groepen bezetten, zodat de leerlingen wel elke dag naar school konden. Uitstroom overeenkomstig eerder vastgesteld OPP Bij 58% van de leerlingen komt het eerder vastgestelde OPP overeen met de uiteindelijke uitstroom. Bij 9% is de uitstroom hoger en bij 18% is de uitstroom lager. Het geeft aan dat wij op basis van de didactische en pedagogische gegevens bij meer dan de helft van de leerlingen in staat zijn om een juiste prognose te geven over de uitstroom. Bij 27% is de prognose van uitstroom in de loop van de plaatsing gewijzigd. Dit geeft aan dat het niet een vast gegeven is, maar dat uitstroom op basis van vorderingen op gebied van leren en/of gedrag bijgesteld kan worden. Trots Wij zijn er trots op dat we maar liefst 31% van onze leerlingen hebben kunnen doorverwijzen naar een vorm van regulier onderwijs! Positieve en rustige sfeer in school Wij zijn ook trots op de positieve sfeer in onze school. Conflicten worden zoveel mogelijk in de groepen opgelost. Vanuit een situatie met veel schorsingen, rode en gele kaarten, zijn we in een jaar tijd omgeschakeld naar een school waar in 2014-2015 geen leerlingen geschorst hoefden te worden en waar geen aparte time-out ruimte meer is. Uitgangspunt: de kansen en mogelijkheden van iedere leerling en tegelijk de lat zo hoog mogelijk leggen. Dit alles is mede te danken aan de teambede driejarige nascholing van PBS : goed gedrag kun je leren! Daarnaast heeft de ABC methodiek ons geholpen om de gedragsfasen duidelijk te herkennen en te weten welke interventie op welk moment helpend is. Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 7
5. Consequenties daarvan voor de inrichting van ons onderwijs Anticiperen op de ondersteuningsbehoeften/ versterken pedagogische vaardigheden - Wij zullen als school steeds meer gespecialiseerd moeten raken in leerlingen met complexe ondersteuningsbehoeften. Hiervoor is het van groot belang dat personeel hiervoor wordt toegerust. Nascholing is gericht op het versterken van de pedagogische competenties van alle individuele leerkrachten en onderwijsassistenten en van het team als geheel. (ABC - coaching on the job - PBS - interne en externe coachingstrajecten) - Werven van competente leerkrachten/ onderwijsassistenten, Het is een zeer moeizame zoektocht om personeel voor onze doelgroep te vinden dat over de juiste pedagogische kwaliteiten beschikt of kan ontwikkelen die zo nodig zijn voor onze doelgroep. Binnen en buiten Attendiz zullen gerichte wervingsacties georganiseerd worden in de hoop het personeelsbestand uit te breiden en te stabiliseren. (Bijeenkomsten vervangers ; meekijken ; meedraaien interne mobiliteit ) - Invoering vaardigheidsmeter leerkrachten; hierdoor worden kwaliteiten en ontwikkeldoelen van iedere leerkracht inzichtelijk. Dit biedt enerzijds mogelijkheid om nascholing op maat te bieden, anderzijds maakt het ook inzichtelijk wie wat kan leren van wie. - Invoering SCOL ;een volgsysteem voor de sociaal emotionele ontwikkeling. Dit geeft ons inzicht in de sociale emotionele ondersteuningsbehoefte van de individuele, van subgroepen en de groep als geheel. Dit stelt ons in staat om op maat af te stemmen via groepsplannen. Verhogen van de opbrengsten - Om naast de pedagogische competenties van het team, ook de opbrengsten van onderwijs te verhogen, staat teambrede nascholing ook in het teken van opbrengstgericht onderwijs. (sturen op data; interpretatie data-gegevens) - Verbeteren leerkrachtvaardigheden via Teach like a Champion (nascholing) - Verbeteren effectieve instructie (nascholing) - Betrekken van leerlingen bij het bespreken van hun eigen leerdoelen. Door het betekenisvol maken van het leren en het inzichtelijk maken van de doelen en de leerresultaten zal de motivatie van leerlingen verhogen. - Verdiepen aanbod begrijpend lezen door de toepassing van Nieuwsbegrip XL. - Invoering nieuwe WO methoden; augustus 2015. De aangeschafte WO methoden zijn eigentijds en uitdagend. Verwerking vindt plaats via computer en I-pad. Dit bevordert de motivatie van de leerlingen om kennis op te doen en te leren. - Invoering van I-pads schooljaar 2015-2016 en inrichting computerlokaal. Door toepassing van I-pads krijgen de leerlingen de mogelijkheid om op maat en intensief te oefenen (herhaling - verdieping - verrijking). Schoolstandaard Na één jaar samenvoeging van SO Mozaïek en SO Onder de Kap, zullen we moeten overwegen of er nu al een aanpassing in de schoolstandaard kan plaatsvinden of dat wij de opbrengsten eerst een langere periode moeten volgen. Wij laten hierin expertise van het bureau Oino-advies met ons meedenken. Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 8
Uitstroom voortgezet onderwijs bestendigen of mogelijk verhogen - Verbetering communicatie met voortgezet onderwijs - Er is een lid van de CvB aangesteld als coördinator verwijzingen. Hierdoor wordt de communicatie met de scholen waarnaar wij verwijzen verbeterd. CvB blijft zo eerstelijns op de hoogte van de inrichting van het voortgezet onderwijs en de wijzigingen die hierin plaatsvinden. - Wij hopen ook dat SCOL ons informatie geeft over de factoren die bepalend zijn voor het maken van een succesvolle overstap naar regulier onderwijs. Hier kunnen we dan nog weer gerichter beleid op maken. Mogelijkheden dagbehandeling en onderwijs onderzoeken - In overleg met de gemeente onderzoeken van mogelijkheden hoe leerlingen die behandeling nodig hebben, toch op onze school onderwijs kunnen blijven volgen. Op dit moment moeten deze leerlingen naar een vorm van onderwijs die gekoppeld is aan de behandeling. Deze overgang gaat vaak ten koste van de leervorderingen. 6. Bestendiging Het Reliëf - Leerlingen die in 2012-2013 zijn uitgestroomd. Inleiding Wij volgen leerlingen die vanuit onze school zijn doorgestroomd naar een andere vorm van onderwijs. Het volgen van onze oud-leerlingen geeft ons veel informatie over ons verwijzingsbeleid en de afstemming tussen onze school en het vervolgonderwijs. In de maand oktober vragen we informatie van onze oud-leerlingen. Wij volgen leerlingen gedurende twee jaar. In dit document vindt u bestendigingsgegevens van leerlingen die in 2012-2013 zijn uitgestroomd. Bestendiging Uitgangspunt is dat de leerroute behorend bij het gekozen uitstroomperspectief de leerling in voldoende mate toerust om met succes het onderwijs, al dan niet met extra ondersteuning, op de vervolgvoorziening te kunnen volgen. Dat betekent dat er van uit mag worden gegaan dat de leerling twee jaar na plaatsing in beginsel nog steeds op die plek zit, ofwel is doorverwezen naar een plek die in lijn ligt met de uitstroomplek. Als school spannen we ons in om er voor te zorgen dat we zicht hebben op de eisen die de vervolgscholen stellen aan onze leerlingen. We proberen ons onderwijsaanbod daarop af te stemmen. Ook verzamelen we informatie om zicht te houden op de bestendiging van de verworven plaatsen. In het managementgesprek 2, dat in januari plaatsvindt, worden daaruit eventuele consequenties voor de inrichting van het onderwijs besproken tussen directeur en divisiedirecteur. In onderstaande tabellen staan gegevens opgenomen over andere leerling-cohorten dan tot dusver: het gaat om het cohort van 2012-2013: Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 9
Bestendiging leerlingen twee schooljaar geleden: Aantal Percentages schooljaar 2012-2013 Nog op de uitstroombestemming (incl. verhuizing of vervolgschool die in lijn ligt met 36 79 % uitstroombestemming) Niet meer op de vervolgbestemming (incl. opstroom) 6 13 % Onbekend / anders 4 8 % Totaal 46 100 % 1. Analyse van de bestendiging Uit de bestendigingscijfers van 2012-2013 zien we dat 79% van de leerlingen na twee jaar nog op dezelfde uitstroombestemming zit. 13 % van de leerlingen is van uitstroombestemming veranderd. De reden waarom leerlingen van uitstroombestemming veranderd zijn, is bij 4 van de 6 leerlingen dat zij de overstap van regulier voortgezet onderwijs naar voortgezet speciaal onderwijs hebben gemaakt. 2. Consequenties daarvan voor de inrichting van ons onderwijs Om te komen tot hogere bestendigingpercentages zetten we in op intensiever samenwerking en afstemming met de vervolgscholen. Wij nemen deel aan de 10-14 commissie van de gemeente Enschede. Van belang is dat wij steeds een actueel beeld hebben op dat wat de verschillende vervolgscholen kunnen bieden. We gaan vroegtijdig met de verschillende scholen in gesprek, laten hen meedenken en observeren om te komen tot het meest passende vervolgonderwijs. We evalueren plaatsing van leerlingen 2x per jaar met de betreffende vervolgschool. Ook zoomen we in op de vaardigheden die een leerling moet beheersen om de stap naar een vervolgschool te kunnen maken en maken we een daarop afgestemd aanbod. Een zorgvuldige zoektocht naar de meest passende onderwijsplek samen met ouders, CvB en vervolgschool moet leiden tot de juiste uitstroom van onze leerlingen. Opbrengsten Het Reliëf Schooljaar 2014-2015 Pagina 10