voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus

voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus Niveau 9 (AVI 9/AVI E6) 511173

Inhoudsopgave pagina Lekker Lezen in het kort 3 Hoe werkt u met deze proeflessen? 4 Wat u vooraf moet weten 7 Niveau 9 w handleiding 8 w leesboek 14 w werkboek 20 w leeskaart 26 w antwoordenboek bij de leeskaarten 28 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch

Lekker Lezen in het kort Het keuzeproces voor een nieuwe methode voor voortgezet technisch lezen is een zorgvuldig traject waarbij u vaak veel informatiebronnen raadpleegt om de methode goed te kunnen beoordelen op geschiktheid voor uw school. Om een zo goed mogelijk beeld te krijgen, raden we u aan te beginnen met het doorlezen van de informatiebrochure van Lekker Lezen. Vervolgens bekijkt u de zichtzending en geeft u eventueel proeflessen. Met deze proeflessensyllabus willen we het geven van proeflessen voor u vergemakkelijken. Wij zetten daarom eerst de belangrijkste kenmerken van Lekker Lezen op een rij. Belangrijke redenen voor scholen om te kiezen voor Lekker Lezen Motiverend voor de kinderen door: w afwisseling tussen verhalende en informatieve teksten; w teksten afgestemd op de belevingswereld van AVI 1 t/m AVI 9+ en AVI M3 t/m AVI E7 *) w full-colour leesboek. Makkelijk voor de leerkracht vanwege: w eenvoudige indeling in drie leesgroepen; w per les krijgt één leesgroep instructie; w unieke handleiding geeft in één oogopslag alle benodigde instructie-aanwijzingen. Veel voortgang voor alle kinderen vanwege: w drie niveaus vooruitgang per jaar; w extra leesstof voor de zwakkere lezers; w uitdagende opdrachten op hun eigen niveau voor de betere lezers. *) door de dubbele AVI-toekenning in ieder boek en de uitleg in de handleiding kunt u op de nieuwe AVI-indeling overstappen wanneer u maar wilt! Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch

Hoe werkt u met deze proeflessen? De groepsindeling U deelt uw klas in in drie leesgroepen. w Leesgroep 1 bestaat uit kinderen die lezen op het laagste AVI-niveau in uw klas. w Leesgroep 2 bestaat uit kinderen die lezen op het één na laagste AVI-niveau. w Leesgroep 3 bestaat uit kinderen die lezen op hogere AVI-niveaus. Dit geldt zowel voor de oude AVI-niveaus als de nieuwe AVI-niveaus. U geeft de instructie in leesgroep 1 en 2 op AVI-instructieniveau. In leesgroep 3 werken de kinderen zelfstandig op hun eigen AVI-instructieniveau. Leesgroep 3 kan dus op meerdere niveaus aan het werk zijn. Het instructieniveau is altijd één niveau hoger dan het niveau dat het kind al beheerst. Voor het uitvoeren van de proeflessen in uw klas heeft u materiaal nodig op minimaal 3 niveaus. w Voor Leesgroep 1 de handleiding, leesteksten en werkboeklessen op het laagste AVI-niveau (instructieniveau). w Voor Leesgroep 2 de handleiding, leesteksten en werkboeklessen op het één na laagste AVI-niveau (instructieniveau). De bijbehorende luisterteksten kunt u downloaden via www.proeflesaudio.lekkerlezen-malmberg.nl w Voor Leesgroep 3 de leesteksten, leeskaarten en antwoordenboek op minimaal één (hoger) AVI-niveau. Hiermee kunt u een indruk krijgen van het organisatiemodel en de materialen. Overigens zit in Lekker Lezen ook een een voorstel voor de lesinvulling voor kinderen die AVI-uit zijn, maar voor deze proeflessen blijft dat buiten beschouwing. Weekschema Iedere les duurt 30 minuten. De gekleurde lessen in het schema zijn leerkrachtgebonden instructielessen voor leesgroep 1 of 2. De andere lessen werken de kinderen zelfstandig met de aangegeven materialen. Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch

Hieronder ziet u het weekschema voor de lessen. Gewoonlijk werken de kinderen zes weken aan een thema. De materialen in deze syllabus zijn voldoende voor één lesweek voor één leesgroep. U werkt in deze week driemaal met Lekker Lezen. Leesgroep 1 krijgt tweemaal per week instructie, leesgroep 2 krijgt eenmaal per week instructie en leesgroep 3 werkt volledig zelfstandig. Leesgroep 1 (werkt op laagste instructieniveau) WEEKSCHEMA DAG 1 DAG 2 DAG 3 Basisles 1 Herhalingsles 1 Basisles 2 leesboek werkboek leesboek werkboek leesboek werkboek Leesgroep 2 (werkt op één na laagste instructieniveau) Basisles 2 leesboek werkboek luister-cd Basisles 3* leesboek werkboek Herhalingsles 3* leesboek werkboek Leesgroep 3 (kinderen werken ieder op eigen instructieniveau) Leeskaarten leesboek leeskaart schrift Leeskaarten leesboek leeskaart schrift Vrij lezen boek naar keuze Deze leesgroep krijgt instructie Deze leesgroep werkt zelfstandig * Uit praktische overwegingen gebruikt u in de proeflessen Basisles 1 en Herhalingsles 1. Basisles De basislessen geeft u vanuit de handleiding ( Leswijzer, pag. 8-9 en 12-13 in deze syllabus). Daarin staat het ingevulde werkboek met daarbij de aanwijzingen voor de les. De kinderen hebben het werkboek en leesboek voor zich. U doet voor, geeft uitleg en corrigeert waar nodig. De kinderen die zelfstandig werken, gebruiken hiervoor ook werkboek en leesboek. Het fragment van de luister-cd vindt u op www.proeflesaudio.lekkerlezen-malmberg.nl Leeskaarten De leeskaarten kunnen aan één of meerdere teksten gekoppeld zijn. Elke leeskaart bevat opdrachten voor ongeveer twee lessen. Op de voorkant van de leeskaarten staan opdrachten die kinderen aanzetten tot het nauwkeurig lezen. Hierin oefenen de kinderen de leesmoeilijkheden van het betreffende niveau nog een keer op woord-, zinseen tekstniveau. Op de achterkant van de leeskaart staan gevarieerde opdrachten die betrekking hebben op de inhoud van de bijbehorende teksten. Bij elke opdracht staat een picto, zodat de kinderen weten wat er van hen verwacht wordt en zij deze kaarten zelfstandig kunnen maken. De antwoorden schrijven ze in hun schrift. Deze antwoorden kunnen ze zelf nakijken m.b.v. het antwoordenboek bij de leeskaarten, of u kijkt ze na. Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch

De picto s In de werkboeken en leeskaarten wordt gewerkt met picto s. Deze picto s ondersteunen de kinderen bij het maken van de opdrachten in het werkboek of op de leeskaarten. In Lekker Lezen worden onderstaande picto s gebruikt. Luister naar de tekst. Kijk goed wat er staat. Schrijf in je werkboek. Lees goed wat er staat. Lees in je leesboek. Hoe lang doe je er over? Werk samen met je leesmaatje. Schrijf in je schrift. Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch

Wat u vooraf moet weten U kunt snel en gemakkelijk aan de slag met proeflessen. Het fragment van de luistercd vindt u op www.proeflesaudio.lekkerlezen-malmberg.nl Normaal gesproken hoeft u geen materialen te kopiëren. Voordat u deze proeflessen gaat geven, kopieert u alleen de materialen voor de kinderen uit de syllabus. Deze zwart-wit kopieën geven een ander beeld dan de echte leerlingmaterialen die bestaan uit een leesboek, werkboek en leeskaarten in kleur. Kijk voor de voorbeelden ook nog eens in de zichtzending. En nu aan de slag! Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch

Nattigheid Basisles 1 Hulp voor zeehonden Lesdoel (woord-zin-tekst) Lezen van woorden met è en é. Materiaal leesboek Nattigheid, blz. 4 en 5 werkboek Nattigheid, blz. 4 en 5 Woorden De zandbank (een heuvel van zand op de bodem van de zee) Eb (wanneer het water van de zee lager staat) Schuw (beetje bang voor mensen) Het virus steekt de kop op (hier: er worden weer veel zeehonden ziek) De stagiaire (iemand die het werken nog wat moet oefenen en leren) OPDRACHT 1 05 1 U leest de tekst in een normaal leestempo voor. De kinderen lezen met u mee. Leg zo nodig de betekenis van de woorden uit. 1 1 Hulp voor zeehonden Luister naar de tekst Hulp voor zeehonden. OPDRACHT 2 04 1 U leest crèche. Vertel dat je è als een e uitspreekt. 2 U leest het rijtje woorden voor. 3 De kinderen zetten een kruisje voor de woorden met è. 4 Lees de woorden met è voor. Horen jullie een korte e? OPDRACHT 3 05 1 U doet voor hoe je in de tekst woorden met è zoekt. Je hoeft niet alle zinnen woord voor woord te lezen. Let vooral op woorden met een streepje boven de e. 2 De kinderen zoeken en tellen de woorden. U helpt de kinderen door een fragment of zin aan te wijzen met het woord met è. 3 U geeft het goede antwoord. 2 3 Je leest woorden met een è. crèche Je ziet è je zegt e Zet een kruisje voor de woorden met een è. première logé scène oké privé comité Kijk naar de tekst op bladzijde 4 en 5. Zoek woorden met een è. Hoeveel vind je er? 5... 4 handleiding, pagina 4 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 8

Aanwijzingen bij de les Organisatie Tijdens de basisles geeft u instructie over het leesprobleem. U legt de leesmoeilijkheid uit. U doet voor en de kinderen doen na. U controleert direct of de kinderen de uitleg goed toepassen in de oefeningen en in de tekst. In de herhalingsles oefenen de kinderen zelfstandig verder met het probleem. De betekenis van de picto s in het werkboek staat op de binnenkant van de omslag in het werkboek. Neem ze met de kinderen door en controleer of ze de betekenis kennen. Didactiek Het streepje naar links is een accent grave: de è wordt uitgesproken als een korte e. Het streepje naar rechts is een accent aigu: de é wordt uitgesproken al een lange ee. In deze les gaat het om de accent grave: è. Koorlezen: samen hardop lezen. Alle lezers uit het groepje lezen tegelijkertijd hardop. OPDRACHT 4 03 1 De kinderen lezen de woorden hardop. U luistert of dit goed gaat. 2 De kinderen maken de opdracht individueel. 3 U geeft enkele kinderen de beurt om de woorden te lezen. OPDRACHT 5 04 4 Maak de woorden af. Kies uit: crème crèche caissière blèren Nattigheid Hoor dat kind eens bl! èren Mama smeert elke dag c rème op haar gezicht. Mijn zus werkt als ca issière in de supermarkt. Omdat de ouders allebei werken, gaat de baby naar de c. rèche 1 U wijst de kinderen op de leestekens. De kinderen lezen expressief. 2 De kinderen lezen de zinnen eerst zachtjes voor zichzelf. 3 De leesmaatjes lezen elk een rol. Zij mogen elkaar helpen: Bij het lezen van fouten zegt leesmaatje 2 direct het goede woord. Leesmaatje 1 zegt vervolgens het goede woord na en leest de zin nog een keer. De leesmaatjes wisselen van rol. 5 Lees de zinnen in de strip. 6 Ik ben in het weekend in de zeehondencrèche geweest. Hè, wat is dat, een zeehondencrèche? Lees wat het zeehondje zegt. Daar vangen ze zeehondjes op als hun moeder niet voor ze kan zorgen. Oké, dat is nog eens een bijzondere crèche. Ik ben Vlekje. Ik heet zo omdat ik één donker vlekje boven op mijn kop heb. Ik ben nog maar een paar maanden oud. Omdat mijn moeder ook voor mijn zusje moest zorgen, kon zij niet voor mij zorgen. Ik heb toen een tijdje op het strand gelegen, in mijn eentje. Maar toen kwamen er mensen om mij op te halen. Ze hebben me meegenomen naar de zeehondencrèche. Ik ben nu hier als logé in Pieterburen. Als ik wat groter ben, dan word ik weer losgelaten in de Waddenzee. OPDRACHT 6 04 1 De kinderen lezen de tekst eerst zachtjes voor zichzelf. 2 Ze onderstrepen de woorden die ze moeilijk vinden. U leest de woorden samen met de kinderen. 3 De kinderen lezen de tekst met elkaar hardop (koorlezen). U luistert of dit nauwkeurig en vloeiend gebeurt. 4 U geeft een kind de beurt om een deel van de tekst hardop te lezen. OPDRACHT 7 05 7 Lees de alinea over Lenie t Hart op bladzijde 5 uit je leesboek. 5 1 U herhaalt vooraf het woord quarantaine. 2 De kinderen lezen de alinea zelfstandig. 3 U luistert naar de kinderen. Maak aantekeningen van wat opvalt. handleiding, pagina 5 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 9

De kinderen maken deze herhalingsles zelfstandig. Nattigheid Herhalingsles 1 Hulp voor zeehonden Lesdoel (woord-zin-tekst) Vlot en correct lezen van woorden met è en é. Materiaal leesboek Nattigheid, blz. 4 en 5 werkboek Nattigheid, blz. 6 en 7 rode kleurpotloden 1 Hulp voor zeehonden 8 Lees de tekst op bladzijde 4 en 5 uit je leesboek. 9 Kleur de woorden met een è rood. Lees deze woorden hardop. oké crème première comité cliché hè paté hé crèche misère één suède carrière saté scène barrière 10 11 Lees de zinnen voor aan je leesmaatje. Lees nauwkeurig. Zeehondenmoeders kunnen maar voor één jong tegelijk zorgen. Als ze een tweeling krijgen, laten ze het tweede kind gewoon achter. De mensen van de zeehondencrèche halen deze achterblijvers op. In de crèche worden ze grootgebracht tot ze sterk genoeg zijn. Zoek de verschillen met de tekst. Schrijf het woord op dat in de tekst staat. Huilers worden die jonge beestjes genoemd, omdat ze als hun moeder weg is heel erg cliché liggen te blèren. Zeehondenmoeders kunnen maar voor één jong tegelijk zorgen. Als ze een carrière krijgen, laten ze het tweede kind gewoon achter. Zonder de hulp van mensen zouden deze logés doodgaan. Maar in de crèche worden ze grootgebracht tot ze sterk genoeg zijn om weer in het wild te leven. zielig (in plaats van cliché) huilen (in plaats van blèren) tweeling (in plaats van carrière) achterblijvers (in plaats van logés) 6 handleiding, pagina 6 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 10

Aanwijzingen bij de les Organisatie In deze les werken de kinderen zelfstandig of met een leesmaatje. Dit wordt in het werkboek aangegeven door. Een leesmaatje is een kind in hetzelfde leesgroepje. De samenwerking met een leesmaatje verloopt bij voorkeur volgens de stappen Denken Delen Uitwisselen. De leesmaatjes maken eerst de opdracht voor zichzelf. Dan lezen zij de antwoorden aan elkaar voor. Daarna vergelijken zij de antwoorden met elkaar. De kinderen oefenen in iedere herhalingsles op nauwkeurig lezen waar het moet en vlot lezen waar het kan. Bij de opdrachten op de rechterbladzijde ligt de nadruk op automatiseren, op tempo, maar wel met behoud van nauwkeurigheid. Nattigheid 12 13 14 Kijk naar de woorden. Lees daarna de woorden in één keer goed voor. barrière carrière crème première barrière suède crèche hè première privé café coupé één logé café comité paté coupé logé comité barrière crème première carrière barrière crèche hè première suède privé coupé privé één logé café rosé paté coupé logé comité Lees de zinnen. In de zeehondencrèche In de zeehondencrèche werken veel In de zeehondencrèche werken veel vrijwilligers en stagiairs. De zeehondjes De zeehondjes blijven als logé De zeehondjes blijven als logé in de crèche De zeehondjes blijven als logé in de crèche totdat zij sterk genoeg zijn. Kies één alinea uit de tekst. Lees deze zonder fouten voor aan je leesmaatje. Welke woorden vond je moeilijk? 7 handleiding, pagina 7 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 11

Organisatiemodel 1: Leesgroep 2 werkt deze les zelfstandig door met behulp van de luister-cd of het computerprogramma. OPDRACHT 1 05 1 U leest de tekst expressief voor. Let op de leestekens. De kinderen lezen met u mee. Leg zo nodig de betekenis van de woorden uit. Nattigheid Basisles 2 Ontmoetingen bij de waterput Lesdoel (woord-zin-tekst) Lezen van woorden met ai als ee. Materiaal leesboek Nattigheid, blz. 6 t/m 9 werkboek Nattigheid, blz. 8 en 9 blauwe en groene kleurpotloden Woorden De ontmoeting (samenkomen van mensen) Uitwisselen (hier: elkaar het nieuws dat je weet vertellen) Tot de orde roepen (corrigeren, zeggen dat iets niet mag) De laatste ontwikkelingen (het laatste nieuws, de laatste veranderingen) Intens blauwe lucht (heel erg blauwe lucht, zonder wolken) OPDRACHT 2 03 1 De les gaat over woorden met ai die je uitspreekt als ee. Luister maar: konteener. Zeg maar na. 2 U leest voismeel. De kinderen zeggen het woord na. Lees reels. De kinderen zeggen het woord na. 3 De kinderen lezen de woorden nog een keer. U luistert hiernaar. OPDRACHT 3 04 1 U geeft de kinderen de tip zoekend, met de ogen over de tekst, te lezen. 2 U helpt zo nodig de kinderen bij het zoeken door te verwijzen naar het tekstfragment of de zin met het woord. 3 De kinderen schrijven individueel de woorden op. 4 U verzamelt de woorden die de groep gevonden heeft. OPDRACHT 4 03 1 De kinderen lezen de woorden hardop. U luistert of dit goed gaat. 2 De kinderen maken de opdracht individueel. 3 U geeft enkele kinderen de beurt om de woorden te lezen. 8 1 2 3 4 2 Ontmoetingen bij de waterput Luister naar de tekst Ontmoetingen bij de waterput. Je ziet woorden met ai die je uitspreekt als ee. container Je ziet ai je zegt ee voicemail rails Kijk naar de tekst op bladzijde 6 tot en met 9. Zoek woorden met ai. bijvoorbeeld: container maillot maïs Vul de woorden in. Kies uit: e-mail glascontainer cocktailprikker gordijnrail cocktailprikker e-mail glascontainer gordijnrail handleiding, pagina 8 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 12

5 6 7 Aanwijzingen bij de les Organisatie Controleer of de kinderen de betekenis van de picto s in het werkboek kennen. Kinderen van leesgroep 2 die eerder klaar zijn met het werkboek kunnen een keuzetekst lezen (tekst 13, 14 en 15 in het leesboek Nattigheid). Didactiek Koorlezen: samen hardop lezen. Alle lezers uit het groepje lezen tegelijkertijd hardop. Samenwerking met een leesmaatje wordt gedaan volgens Denken Delen Uitwisselen. De leesmaatjes maken eerst de opdracht voor zichzelf. Dan lezen zij de antwoorden aan elkaar voor. Daarna vergelijken zij de antwoorden met elkaar. Voordoen Nadoen Samendoen. De leerkracht leest het woord voor. Een kind zegt het woord na. Alle kinderen zeggen het woord na. Vul de ontbrekende letters in. Lees de woorden. ai ai ai ai r...ls med...lle pun...se fanm...l Lees de zinnen. Kleur alle woorden met ai als ee blauw. Kleur alle andere woorden met ai groen. Nattigheid Er is een documentaire over kinderen in arme landen op de televisie. De kinderen zoeken in vuilniscontainers naar spullen die zij kunnen verkopen. Zij vinden oude schoenen en een kapotte maillot. Veel mensen in het dorp zijn werkloos en leven in armoede. De documentaire gaat over de humanitaire hulp die zal worden geboden. Lees de eerste alinea van de tekst. Schrijf de woorden op die jij moeilijk vindt. Oefen die woorden. OPDRACHT 5 02 1 De kinderen maken de opdracht individueel. 2 U laat de kinderen de woorden nog een keer lezen. 3 De kinderen lezen de woorden in koor. 4 U geeft enkele kinderen de beurt om de woorden te lezen. OPDRACHT 6 04 1 De kinderen lezen de zinnen eerst zachtjes voor zichzelf. 2 De kinderen kleuren de woorden individueel. Tip Als variatie kunt u leesmaatjes de opdracht volgens de werkwijze Denken Delen Uitwisselen laten maken. 3 U geeft een kind de beurt om de blauwe woorden te lezen. Een ander kind krijgt de beurt om de groene woorden te lezen. OPDRACHT 7 04 1 De kinderen lezen de alinea eerst zachtjes voor zichzelf. 2 De kinderen schrijven de woorden die ze moeilijk vinden individueel op. 3 U verzamelt de moeilijke woorden. U leest die woorden samen volgens Voordoen Nadoen Samendoen. 4 De kinderen lezen de woorden nog een paar keer. U luistert of dit goed gaat. 8 Lees de tekst op bladzijde 6 tot en met 9 uit je leesboek. 9 OPDRACHT 8 05 1 De kinderen lezen zelfstandig de tekst in het leesboek. U leest samen met enkele zwakke lezers en ondersteunt ze door bij het lezen van fouten direct het goede woord te zeggen. Het kind zegt vervolgens het goede woord en leest de zin nog een keer. handleiding, pagina 9 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 13

1 Hulp voor zeehonden Nattigheid 4 Voor zeehonden is de Waddenzee een ideale plek. Er zijn veel zandbanken en bij eb droogvallende zandplaten waar ze in de zon kunnen uitrusten. Bij hoogwater is er in het gebied genoeg vis te vangen. Bovendien is het er erg rustig, er komen bijna geen mensen. En als er eens een stel wadlopers langskomt, dan zien zeehonden ze over het platte wad al van verre aankomen. Zeehonden zijn heel schuw, dus als er mensen in de buurt komen, schieten ze gauw het water in. Het is eigenlijk wel heel bijzonder dat vlak bij zo n dichtbevolkt land als Nederland, zeehonden wonen. Dat ze er nog steeds zijn komt doordat mensen een tijd geleden zijn begonnen met de bescherming van de Waddenzee en ook van de zeehonden. Rond 1900 waren er nog twaalfduizend zeehonden in de Waddenzee. Rond 1990 waren er na de uitbraak van een zeehondenvirus nog maar een paar honderd over. Tegenwoordig wonen er alweer een paar duizend zeehonden op de Wadden. Het virus steekt nog wel eens de kop op, maar er is nu een middel waarmee zieke dieren kunnen worden behandeld. Verschillende milieugroepen beschermen de natuur en het milieu van het waddengebied. Ze voeren actie tegen vervuiling van de zee en de stranden. Met vissers proberen ze af te spreken dat ze niet te veel vis en schelpen uit de Waddenzee halen. Want de vis en schelpen zijn voedsel voor de vele vogels en zeehonden in het gebied. leesboek, pagina 4 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 14

Ook zijn er opvangcentra gekomen voor zieke en verlaten zeehonden. In Pieterburen is de beroemde zeehondencrèche en op Texel is het centrum EcoMare. Zieke zeehonden worden er beter gemaakt. Maar vooral vangen deze centra jonge zeehondjes op die verlaten zijn door hun moeder. Huilers worden die jonge beestjes genoemd, omdat ze als hun moeder weg is heel erg zielig liggen te huilen. Zeehondenmoeders kunnen maar voor één jong tegelijk zorgen. Als ze een tweeling krijgen, laten ze het tweede kind gewoon achter. Zonder de hulp van mensen zouden deze achterblijvers doodgaan. Maar in de crèche worden ze grootgebracht tot ze sterk genoeg zijn om weer in het wild te leven. In 1972 begon Lenie t Hart met een kleine opvang. Dat was nog in haar tuin. Nu is dat heel wat anders. Er is een echt ziekenhuis. Elk jaar worden heel veel zeehonden gevonden. Ziek of zonder moeder. Eerst moet iedere zeehond apart zitten. Dat heet quarantaine. Zo kan hij geen ziekten overbrengen. Of een ziekte krijgen. In de crèche werkt een groot team. Professionals zoals een dierenarts. Maar ook vrijwilligers en stagiairs. Wat kun je zelf doen? Kom eens langs. Dan leer je veel over de crèche. Je kunt er veel doen. Vertel het aan meer mensen. Laat ze foto s zien van de site www.zeehondencreche.nl. Voer actie voor het goede doel. Stuur geld naar de crèche. 5 TEKST: BAS VAN LIER; USCHI VAN DER VELDEN leesboek, pagina 5 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 15

2 Ontmoetingen bij de waterput Nattigheid 6 Samira, kom gauw! roept Rachel. Kijk eens wat ik gevonden heb! Samira kijkt op van de container, waar zij aan het zoeken is. Als zij ziet wat haar nichtje Rachel vasthoudt, rent ze snel naar haar toe. Rachel houdt trots een paar grote bruine herenschoenen omhoog. In haar andere hand heeft ze een plastic zak. Uit de zak steken nog meer kleren: een mannenoverhemd waar de knoopjes af zijn en een kleurige maillot. Geweldig, wat een geluk vandaag! zegt Samira, en ze zucht diep. Zullen we dan maar snel naar huis gaan? Dan hebben we nog tijd om water te gaan halen, daar zal mama blij mee zijn. leesboek, pagina 6 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 16

Rachel en Samira lopen van de vuilnisbelt, waar zij waardevolle spullen aan het zoeken waren, in de richting van hun huis. Het is gelukkig nog vroeg vandaag. Rachel en Samira hebben nog genoeg tijd voor de tocht naar de waterput. Het is hun favoriete plekje. Iedereen komt bij de waterput samen. Natuurlijk vooral om water te halen, maar toch ook om de laatste nieuwtjes uit te wisselen. Het enige nadeel is dat het ruim twee uur lopen is om bij de waterput te komen. Onderweg lopen Rachel en Samira gezellig te kletsen. Hoe zou het met Mansoera zijn vandaag? En met de baby van tante Tahid? Omdat het nog vroeg op de dag is, kunnen de meisjes rustig lopen. Het is warm vandaag, zo n 40 graden. De zon brandt op de hoofden van de nichtjes. Ze sjouwen verschillende kannen, flessen en kruiken mee om zoveel mogelijk water mee terug te kunnen dragen. Als ze bij de waterput aankomen, is het daar al een drukte van belang. Er staat een lange rij. Rachel en Samira sluiten achter aan. Ze staan in de rij achter Rana en haar moeder. Er wordt druk gesproken door de vrouwen. Er heerst een opgewonden stemming. De gesprekken gaan over de regen. De medicijnman uit het naburige dorp heeft aan de stand van de wolken en aan het gedrag van de kamelen gezien 7 leesboek, pagina 7 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 17

Nattigheid 8 dat er binnenkort regen zal komen. Rana roept enthousiast naar Rachel en Samira: Horen jullie dat wel? Het zal gaan regenen! De moeder van Rana roept haar direct tot de orde. Rana, rustig aan. Het heeft hier al niet meer geregend sinds je broertje Moose geboren werd. Eerst zien, dan pas geloven. Rachel ziet ineens Mansoera iets verderop in de rij staan. Mansoera, roept ze. Mansoera! Mansoera kijkt om en draait zich om als ze Rachel en Samira ziet. Hoe gaat het nu met je kleine babybroertje? vraagt Rachel. Hij heeft nog hoge koorts en moet steeds in de hut blijven, zegt Mansoera. Ze kijkt bezorgd. De dokter is ook gekomen en hij heeft gezegd dat we naar het ziekenhuis moeten gaan als het niet beter wordt binnen een paar dagen. Maar er is ook positief nieuws, heb je dat al gehoord? Rachel kijkt nieuwsgierig op. Er komt een groep mensen uit een ander land naar ons dorp. Die komen om huizen voor ons te bouwen. O, wat spannend zeg. Terwijl de meiden doorkletsen over de laatste ontwikkelingen, komt de vader van Samira aangelopen. Papa! Ben je al klaar met werken voor vandaag? vraagt Samira. Ja, er is geen werk meer voor vandaag, alle maïs is van het land. Daarom kom ik jullie helpen met water halen. Intussen zijn Rachel en Samira al aardig opgeschoven in de rij voor de waterput en zijn ze bijna aan de beurt. Ze zetten alle kannen, flessen en kruiken die ze meegenomen hebben klaar. De meisjes zijn blij dat de vader van leesboek, pagina 8 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 18

Samira is gekomen, want het oppompen van water is zwaar werk. Terwijl hij de pomp bedient, vullen zij alles wat zij hebben meegenomen. En met alle gevulde kruiken en kannen lopen ze terug, de lange weg naar huis. De lucht is intens blauw, er is geen wolkje te bekennen. Voor vandaag is er weer voldoende water om te kunnen drinken, koken en wassen. En misschien vinden de meisjes straks nog wel meer waardevolle spullen in de nieuwe containers met vuilnis, die vanmiddag aan zijn gekomen. Wie weet is het een geluksdag vandaag. 9 TEKST: MARJAN KOERSELMAN ILLUSTRATIES: WILBERT VAN DER STEEN leesboek, pagina 9 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 19

1 Hulp voor zeehonden 1 Luister naar de tekst Hulp voor zeehonden. 2 3 Je leest woorden met een è. crèche Je ziet è je zegt e Zet een kruisje voor de woorden met een è. première logé scène oké privé comité Kijk naar de tekst op bladzijde 4 en 5. Zoek woorden met een è. Hoeveel vind je er?... 4 werkboek, pagina 4 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 20

Nattigheid 4 Maak de woorden af. Kies uit: crème crèche caissière blèren Hoor dat kind eens bl! Mama smeert elke dag c op haar gezicht. Mijn zus werkt als ca in de supermarkt. Omdat de ouders allebei werken, gaat de baby naar de c. 5 Lees de zinnen in de strip. Ik ben in het weekend in de zeehondencrèche geweest. Hè, wat is dat, een zeehondencrèche? Daar vangen ze zeehondjes op als hun moeder niet voor ze kan zorgen. Oké, dat is nog eens een bijzondere crèche. 6 Lees wat het zeehondje zegt. Ik ben Vlekje. Ik heet zo omdat ik één donker vlekje boven op mijn kop heb. Ik ben nog maar een paar maanden oud. Omdat mijn moeder ook voor mijn zusje moest zorgen, kon zij niet voor mij zorgen. Ik heb toen een tijdje op het strand gelegen, in mijn eentje. Maar toen kwamen er mensen om mij op te halen. Ze hebben me meegenomen naar de zeehondencrèche. Ik ben nu hier als logé in Pieterburen. Als ik wat groter ben, dan word ik weer losgelaten in de Waddenzee. 7 Lees de alinea over Lenie t Hart op bladzijde 5 uit je leesboek. 5 werkboek, pagina 5 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 21

1 Hulp voor zeehonden 8 Lees de tekst op bladzijde 4 en 5 uit je leesboek. 9 Kleur de woorden met een è rood. Lees deze woorden hardop. oké crème première comité cliché hè paté hé crèche misère één suède carrière saté scène barrière 10 11 Lees de zinnen voor aan je leesmaatje. Lees nauwkeurig. Zeehondenmoeders kunnen maar voor één jong tegelijk zorgen. Als ze een tweeling krijgen, laten ze het tweede kind gewoon achter. De mensen van de zeehondencrèche halen deze achterblijvers op. In de crèche worden ze grootgebracht tot ze sterk genoeg zijn. Zoek de verschillen met de tekst. Schrijf het woord op dat in de tekst staat. Huilers worden die jonge beestjes genoemd, omdat ze als hun moeder weg is heel erg cliché liggen te blèren. Zeehondenmoeders kunnen maar voor één jong tegelijk zorgen. Als ze een carrière krijgen, laten ze het tweede kind gewoon achter. Zonder de hulp van mensen zouden deze logés doodgaan. Maar in de crèche worden ze grootgebracht tot ze sterk genoeg zijn om weer in het wild te leven. 6 werkboek, pagina 6 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 22

Nattigheid 12 13 14 Kijk naar de woorden. Lees daarna de woorden in één keer goed voor. barrière carrière crème première barrière suède crèche hè première privé café coupé één logé café comité paté coupé logé comité barrière crème première carrière barrière crèche hè première suède privé coupé privé één logé café rosé paté coupé logé comité Lees de zinnen. In de zeehondencrèche In de zeehondencrèche werken veel In de zeehondencrèche werken veel vrijwilligers en stagiairs. De zeehondjes De zeehondjes blijven als logé De zeehondjes blijven als logé in de crèche De zeehondjes blijven als logé in de crèche totdat zij sterk genoeg zijn. Kies één alinea uit de tekst. Lees deze zonder fouten voor aan je leesmaatje. Welke woorden vond je moeilijk? 7 werkboek, pagina 7 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 23

2 Ontmoetingen bij de waterput 1 Luister naar de tekst Ontmoetingen bij de waterput. 2 3 Je ziet woorden met ai die je uitspreekt als ee. container Je ziet ai je zegt ee voicemail rails Kijk naar de tekst op bladzijde 6 tot en met 9. Zoek woorden met ai. 4 Vul de woorden in. Kies uit: e-mail glascontainer cocktailprikker gordijnrail 8 werkboek, pagina 8 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 24

Nattigheid 5 Vul de ontbrekende letters in. Lees de woorden. r...ls med...lle pun...se fanm...l 6 7 Lees de zinnen. Kleur alle woorden met ai als ee blauw. Kleur alle andere woorden met ai groen. Er is een documentaire over kinderen in arme landen op de televisie. De kinderen zoeken in vuilniscontainers naar spullen die zij kunnen verkopen. Zij vinden oude schoenen en een kapotte maillot. Veel mensen in het dorp zijn werkloos en leven in armoede. De documentaire gaat over de humanitaire hulp die zal worden geboden. Lees de eerste alinea van de tekst. Schrijf de woorden op die jij moeilijk vindt. Oefen die woorden. 8 Lees de tekst op bladzijde 6 tot en met 9 uit je leesboek. 9 werkboek, pagina 9 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 25

1 2 3 4 5 6 7 Water over de wereld Lees de tekst Ontmoetingen bij de waterput op bladzijde 6 t/m 9 van je leesboek. Zoek twee woorden met ai en schrijf ze in je schrift. Zoek de langste zin in de tekst. Lees deze zin drie keer. Staan er moeilijke woorden in de tekst? Schrijf deze woorden op. Lees de moeilijke woorden nog een keer. Lees de tekst Trainen voor de tocht der tochten op bladzijde 58 t/m 61 van je leesboek. Welke woorden staan in de tekst? trainen teams speech fans skeeleren vangrail Zoek in de tekst naar een moeilijke zin. Lees die zin drie keer. 8 9 Nattigheid Leeskaart 5 De zinnen staan in een andere volgorde. Zoek de goede volgorde in het leesboek. Lees de tekst. 1 Die willen vooral de finish halen. 2 Wedstrijdrijders zijn eraan gewend om uren achter elkaar te schaatsen, daar trainen ze voor. 3 De meesten van hen maakt het niet uit hoe snel ze zijn. 4 De toerrijders zijn mensen die de Elfstedentocht voor hun plezier schaatsen. Lees een deel van de tekst Ontmoetingen bij de waterput of Trainen voor de tocht der tochten eerst stil voor jezelf. Daarna lees je om de beurt je deel van de tekst hardop voor. Geef elkaar een tip. leeskaarten, pagina 189 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 26

10 11 12 13 Hoe ziet de dag van Samira en Rachel in Ontmoetingen bij de waterput eruit? Zet de zinnen in de goede volgorde. Schrijf de letters op. a Mansoura vertelt over haar babybroertje. b Het is druk bij de waterput. c Samira en Rachel lopen van de vuilnisbelt snel naar huis. d Rachel vindt een paar herenschoenen. e Ze lopen met gevulde kruiken en kannen naar huis. Maak een tekening van het wachten bij de waterpomp. Teken tekstballonnen bij de personen. Het is warm vandaag, zo n 40 graden. De zon brandt op de hoofden van de nichtjes. Beschrijf hoe Rachel en Samira zich moeten voelen in deze warmte. In de tekst Trainen voor de tocht der tochten staat dat de tocht alleen in heel koude winters gereden wordt. Beschrijf hoe een elfstedenrijder zich moet voelen in deze kou. 14 15 16 Welke plaatsnamen ontbreken op het kaartje? Schrijf die namen op. Zou jij liever in een heel warm of in een heel koud land zijn? Waarom? Maak een rap met de volgende zinnen: over bevroren water trainen voor de tocht der tochten leeskaarten, pagina 190 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 27

Nattigheid Leeskaart 5 Water over de wereld 2 Heb je deze twee woorden gevonden? container, maillot 3 Heb je deze zin gevonden? De medicijnman uit het naburige dorp heeft aan de stand van de wolken en aan het gedrag van de kamelen gezien dat er binnenkort regen zal komen. (27 woorden) 6 trainen, skeeleren 8 De goede volgorde is: 2, 4, 3, 1. 9 Hebben jullie elkaar een tip gegeven? En ook een compliment? 10 De goede volgorde is: d, c, b, a, e. 11 Is het op jouw tekening ook druk bij de waterput? 14 Dokkum, Bolsward 16 Rijmt jouw rap? 183 antwoorden leeskaarten, pagina 183 Lekker Lezen! Voortgezet technisch lezen Proeflessensyllabus niveau 9 Malmberg, s-hertogenbosch 28