Leefbaarheid in Culemborg

Leefbaarheid in Culemborg Vervolgmeting 2008 In opdracht van Gemeente Culemborg Lotte Reneman Annika Janse Nynke den Herder maart 2008 Rapportnummer: 97900 RIGO Research en Advies BV De Ruyterkade 139 1011 AC Amsterdam telefoon 020 522 11 11 telefax 020 627 68 40 http://www.rigo.nl

Inhoudsopgave 1 INLEIDING 1 1.1 INLEIDING 1 1.2 LEESWIJZER 1 2 ALGEMENE TOELICHTING 3 2.1 INLEIDING 3 2.2 ONDERZOEKSOPZET 3 3 TOTAALOORDEEL EN SAMENVATTING 9 3.1 INLEIDING 9 3.2 TOTAALOORDEEL 10 3.3 ONTWIKKELING VAN DE BUURT 11 3.4 SAMENVATTING UITKOMSTEN OP DEELASPECTEN 12 4 FYSIEKE WOONOMGEVING 13 4.1 INLEIDING 13 4.2 WONINGEN 14 4.3 WOONOMGEVING 15 4.4 DE GROENVOORZIENINGEN IN DE BUURT 16 4.5 GROEN IN DE OMGEVING VAN CULEMBORG 18 4.6 SPEELVOORZIENINGEN 19 4.7 WINKELS 20 4.8 DIENSTEN 22 4.9 CONCLUSIES FYSIEKE WOONOMGEVING 23

5 DE SOCIALE WOONOMGEVING 25 5.1 INLEIDING 25 5.2 SAMENLEVEN ALGEMEEN 26 5.3 SAMENLEVEN VAN ALLOCHTONEN EN AUTOCHTONEN 27 5.4 BETROKKENHEID BIJ DE BUURT 28 5.5 INZET VOOR DE BUURT 29 5.6 CONCLUSIES SOCIALE WOONOMGEVING 30 6 VEILIGHEID 31 6.1 INLEIDING 31 6.2 OVERLAST VAN PERSONEN 32 6.3 CRIMINALITEIT 33 6.4 VEILIGHEIDSGEVOEL 34 6.5 CONCLUSIES VEILIGHEID 35 7 ONGENOEGENS 37 7.1 INLEIDING 37 7.2 VERVUILING 38 7.3 OVERLAST VAN ACTIVITEITEN 39 7.4 VERKEERSHINDER 40 7.5 VERKEERSVEILIGHEID 42 7.6 CONCLUSIES ONGENOEGENS 43 8 BUURTPROFIELEN 45 8.1 INLEIDING 45 8.2 ACHTER DE POORT 45 8.3 LANDZICHT 46 8.4 MOLENZICHT 47 8.5 HOGE PRIJS 47 8.6 DIJKZICHT 48 8.7 PARIJSCH 49 8.8 BINNENSTAD / CENTRUM 49 8.9 VEERWEG/ HAVENKWARTIER/ DREVEN 50

8.10 NIEUWSTAD 51 8.11 WESTERKWARTIER / TRIOSINGEL 51 8.12 BLOEMENBUURT 52 8.13 ORANJEBUURT 53 8.14 DE HOND 53 8.15 VOORKOOP NOORD 54 8.16 VOORKOOP MIDDEN 55 8.17 VOORKOOP ZUID 55 8.18 TERWEIJDE-COMPONISTEN 56 8.19 TERWEIJDE-STAATSLIEDEN 57 8.20 ACHTER T ZAND LANXMEER 58 8.21 SAMENVATTING AANDACHTSPUNTEN 59 BIJLAGE 61

INLEIDING 1 1 Inleiding 1.1 Inleiding De leefbaarheidsmonitor Lemon is een instrument om de beleving van leefbaarheid te meten en te presenteren. Op basis van een schriftelijke vragenlijst wordt bewoners gevraagd een oordeel te geven over diverse leefbaarheidsthema s in hun buurt. De gemeente Culemborg en BetuwsWonen zijn in 2001 overeen gekomen om tweejaarlijks de leefbaarheid in Culemborg te meten. Dit leidde in 2002 tot de nulmeting Culemborg: Leefbaarheid tussen water, weg en spoor, in 2004 tot de 1- meting: De leefbaarheid in Culemborg en in 2006 tot Leefbaarheid in Culemborg, vervolgmeting 2006. Dit rapport geeft de resultaten van de vervolgmeting in 2008. Daarvoor is, net als bij de eerste drie metingen, gebruik gemaakt van de leefbaarheidsmonitor Lemon. In deze rapportage komt, naast de stand van zaken in 2008, de ontwikkeling van de leefbaarheid in Culemborg aan de orde. In januari 2008 zijn, verdeeld over 19 buurten, 2.522 bewoners benaderd om deel te nemen aan de Lemonenquête. In de enquêtes zijn 19 vragen voorgelegd, verdeeld over vijf thema s. In totaal hebben 1.046 bewoners (42%) schriftelijk hun mening gegeven over zaken die van invloed zijn op de leefbaarheid in de buurt. Aan de hand van de verschillende thema s leest u in dit rapport hoe de bewoners over hun buurt oordelen. Per vraag wordt een beeld geschetst van de stand van zaken in Culemborg en waar mogelijk de verandering ten opzichte van de uitkomsten in 2002, 2004 en 2006. 1.2 Leeswijzer De rapportage is onderverdeeld in een aantal hoofdstukken. Hoofdstuk 2 bespreekt de opzet van het onderzoek. Het behandelt onderzoeksmatige zaken, zoals de respons en de steekproefgrootte. Hoofdstuk 3 geeft bij wijze van samenvatting de belangrijkste uitkomsten en het totaaloordeel. In de hoofdstukken 4 tot en met 7 wordt vervolgens dieper op de uitkomsten van de vierde meting ingegaan. In deze hoofdstukken worden vier thema s uitgewerkt (zie tabel).

2 INLEIDING Ook wordt, indien mogelijk, een vergelijking gemaakt met de gemiddelde scores De fysieke woonomgeving Vier thema's (uiterlijk woningen en voorzieningen in de buurt van alle Lemon-onderzoeken in Nederland De sociale woonomgeving in 2007. In het laatste hoofdstuk (hoofdstuk 8) wordt via de buurtprofielen inge- Ongenoegens (omgang met medebewoners en betrokkenheid) (overlast in de buurt) zoomd op de afzonderlijke buurten. Hierbij Veiligheid ligt de nadruk ligt op de ontwikkelingen (veiligheidsgevoel in de buurt) ten opzichte van 2002, 2004 en 2006; de zogenaamde trendanalyse.

ALGEMENE TOELICHTING 3 2 Algemene toelichting 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk worden inhoud en opzet van deze rapportage toegelicht. Aan bod komen onder meer de leefbaarheidsaspecten, de buurtindeling, de opzet van het onderzoek, de betrouwbaarheid en de respons op de enquêtes. De leefbaarheidsmonitor Lemon Voor het meten van de leefbaarheid in Culemborg is gebruik gemaakt van Lemon, de leefbaarheidsmonitor. Dit instrument maakt de oordelen van bewoners over de leefbaarheid aan de hand van kaartbeelden inzichtelijk. Met behulp van een inlogcode zijn de uitkomsten te bekijken op: www.lemoninternet.nl. Naast de uitkomsten van de leefbaarheidsmonitor van Culemborg in 2002, 2004 en 2006 zijn op de Lemon-website de uitkomsten van onderzoeken in andere Nederlandse gemeenten te bekijken (zoals bijvoorbeeld in Tiel, Leerdam en Zaltbommel). Daar krijgt u antwoord op de vraag of bepaalde leefbaarheidsaspecten in Culemborg beter worden beoordeeld dan gemiddeld in Nederland of juist niet. 2.2 Onderzoeksopzet In de leefbaarheidsmonitor 2008 hebben de bewoners in Culemborg een oordeel gegeven over 19 leefbaarheidsvragen, onderverdeeld naar de volgende thema s. De fysieke woonomgeving De woning De woonomgeving De groenvoorzieningen De speelvoorzieningen Winkels Diensten Sociale woonomgeving Samenleven van bewoners Samenleven etniciteiten Veiligheid Overlast van personen Criminaliteit Veiligheidsgevoel Ongenoegens Vervuiling Overlast van activiteiten Verkeersoverlast Verkeersveiligheid Totaaloordeel Totaaloordeel Ontwikkeling van de buurt

4 ALGEMENE TOELICHTING De vragen zijn vergelijkbaar met de vorige metingen. Alleen de vraag naar ontwikkeling van de buurt is alleen in deze meting en in die van 2006 opgenomen. De buurtindeling Bij de opzet van het onderzoek is uitgegaan van de onderstaande buurtindeling: Buurtnr. Buurtnaam Buurtnr. Buurtnaam 1 Achter de poort 11 Bloemenbuurt 2 Landzicht 12 Oranjebuurt 3 Molenzicht 13 De Hond 4 Hoge Prijs 14 Voorkoop Noord 5 Dijkzicht 15 Voorkoop Midden 6 Parijsch 16 Voorkoop Zuid 7 Binnenstad/Centrum 17 Terweijde-Componisten 8 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 18 Terweijde-Staatslieden 9 Nieuwstad 19 Achter 't Zand-Lanxmeer 10 Westerkwartier/Triosingel De respons Via een aselecte steekproef is een selectie gemaakt van de bewoners van Culemborg. Voor het onderzoek zijn 2.522 mensen benaderd. De vragenlijsten zijn schriftelijk afgenomen. Op de meting reageerden uiteindelijk 1.046 mensen: een respons van 42%. Culemborg scoort hiermee goed; de respons ligt landelijk tussen de 35 en 40%. De respons per buurt is in de volgende tabel weergegeven. Met deze respons is het mogelijk om de uitkomsten van het onderzoek op buurtniveau als algemeen geldend te rekenen. Het aantal ondervraagde mensen is voldoende groot om aan te kunnen nemen dat hun oordeel overeenkomt met het algemene oordeel van de totale bevolking van de buurt.

ALGEMENE TOELICHTING 5 Respons per buurt Buurt Enquetes uitgezet Respons absoluut Respons % Achter de poort 125 46 36,8% Landzicht 125 31 24,8% Molenzicht 144 67 46,5% Hoge Prijs 164 75 45,7% Dijkzicht 125 69 55,2% Parijsch 125 86 68,8% Binnenstad/Centrum 125 63 50,4% Veerweg/Havenkwartier/Dreven 125 43 34,4% Nieuwstad 125 32 25,6% Westerkwartier/Triosingel 125 46 36,8% Bloemenbuurt 125 66 52,8% Oranjebuurt 125 49 39,2% De Hond 125 59 47,2% Voorkoop Noord 125 55 44,0% Voorkoop Midden 125 50 40,0% Voorkoop Zuid 125 31 24,8% Terweijde-Componisten 125 48 38,4% Terweijde-Staatslieden 214 83 38,8% Achter 't Zand-Lanxmeer 125 47 37,6% Gemeente totaal 2.522 1.046 41,5% De onderzoekspopulatie De onderstaande figuur laat zien dat alle leeftijdsgroepen zijn ondervraagd. >75 jaar 65-74 jaar 55-64 jaar 45-54 jaar leeftijd 35-44 jaar 25-34 jaar < 25 jaar 0 5 10 15 20 25 30 percentage

6 ALGEMENE TOELICHTING Er waren meer vrouwen dan mannen die de vragenlijst invulden. Van de ondervraagden was 621 (61%) van het vrouwelijk geslacht en 389 (39%) van het mannelijk geslacht (36 respondenten vulden de vraag niet of niet goed in). Er is de bewoners gevraagd naar het eigendom van de woning. Driekwart (75%) van de respondenten is zelf eigenaar van de woning. Een vijfde woont in een woning van BetuwsWonen en 5% woont in een woning van een andere verhuurder. De respondenten wonen in verschillende woningtypen. Meer dan de helft (57%) van de respondenten woont in een eengezinswoning. Daarop volgen met 17% de twee onder een kap woning en met 12% de vrijstaande woning. De kleinste groep (6%) van de respondenten woont in een flat. Van de ondervraagden is ongeveer een tiende (11%) alleenstaand. De meeste respondenten (40%) hebben een tweepersoonshuishouden zonder kinderen, 26% een gezin waarbij het jongste thuiswonende kind onder de 12 jaar is. 12% heeft een gezin waarbij jongste thuiswonende kind ouder dan 12 jaar is, 4% van de respondenten woont in een eenoudergezin. Significante verschillen Rapportcijfers zijn subjectieve oordelen. Dat betekent dat rapportcijfers van persoon tot persoon kunnen verschillen en zelfs bij één en dezelfde persoon in de tijd kunnen veranderen ook bij een gelijkblijvende omgeving. Wanneer meer mensen worden ondervraagd, wordt het gemiddelde cijfer betrouwbaarder. Door de hoge respons was het voor nagenoeg alle buurten mogelijk te berekenen of er significante verschillen onderling (t.o.v. Culemborg totaal) waren én ten opzichte van de vorige meting. In deze rapportage wordt dan ook een vergelijking gemaakt tussen de scores van Culemborg in 2006 en 2008. Er is ook gekeken of de cijfers van de afzonderlijke buurten significant hoger of lager scoren dan het gemiddelde van Culemborg in 2008. Significantie: bij het bepalen of iets significant verschilt wordt middels de gebruikelijke statistische methode die ontwikkeld is voor het vergelijken van rapportcijfers aangegeven of aangenomen kan worden dat een verschil wel of niet door toeval is ontstaan. Men spreekt van een significante uitkomst als deze uitkomst in sterke mate de veronderstelling ondersteunt dat het verschil niet door toeval is ontstaan, maar door iets anders. Hier geldt dus een verbetering of verslechtering ten opzichte van Culemborg als totaal of ten opzichte van 2006. Een gemiddeld hogere of lagere score betekent dus niet automatisch dat er sprake is van een significant verschil. Een 6,5 hoeft niet hoger te zijn dan een 6,3 en een 6,3 hoeft niet lager te zijn dan een 6,5. Indien er sprake is van bijvoorbeeld weinig enquêtes en bijvoorbeeld veel lage en hoge rapportcijfers binnen een wijk (grote spreiding) is een hoger rapportcijfer niet automatisch significant te noemen. Vandaar dat bij het bepalen van de significantie rekening is gehouden met de spreiding van de cijfers en het aantal respondenten per vraag.

ALGEMENE TOELICHTING 7 De verschillen zijn dus allemaal statistisch getoetst op een manier die gebruikelijk is voor dit type enquêtes 1. Indien er geen sprake is van een significant verschil mag men in de regel ook niet spreken van een voor- of achteruitgang, maar is er een zeer grote kans dat deze op toeval berust. Als er sprake is van significante verschillen wordt dat in de tekst beschreven en in de tabellen met kleuren aangegeven. Het verschil met Culemborg als totaal is aangegeven met rode (negatief) of groene (positief) cijfers. Als er in de tabel een 6,5 staat betekent dit dat deze score significant hoger is dan het gemiddelde van Culemborg totaal en dat dit verschil niet op toeval berust. Als er in een tabel een 6,5 staat betekent dit dat deze score significant lager is dan het gemiddelde van Culemborg totaal en dat dit verschil niet op toeval berust. De verschillen tussen de jaren 2006 en 2008 wordt aangeven met rode (negatief) of groene (positief) pijltjes in de tabellen. Bijvoorbeeld: Als er een achter het cijfer 6,5 van buurt X staat betekent dit dat deze buurt in 2008 significant lager scoort dan in 2006 en dat dit niet op toeval berust. Als er een achter het cijfer 6,5 van buurt X staat betekent dit dat deze buurt in 2008 significant hoger scoort dan in 2006 en dat dit niet op toeval berust. Vergelijking resultaten Culemborg met het landelijk gemiddelde Om een beeld te krijgen hoe Culemborg scoort ten opzichte van andere Nederlandse gemeenten is, indien mogelijk, per aspect een vergelijking gemaakt met het Nederlands gemiddelde. Dit is het gemiddelde van de uitkomsten van de gemeenten die in 2007 een Lemon-meting hebben gedaan. Vergelijking meting 2002, 2004 en 2006 De gemeente Culemborg meet de leefbaarheid voor de vierde keer. Daarmee is een vergelijking met de vorige metingen mogelijk. In de tabellen in het rapport worden de scores van 2008 weergegeven, daarbij wordt de significante afwijking ten opzichte van 2006 met groene en rode weergegeven. De scores van de metingen in 2002 en 2004 staan ook in de tabellen. In Hoofdstuk 8 bij de buurtprofielen wordt de ontwikkeling van de waardering voor de verschillende aspecten grafisch weergegeven van alle vier de meetjaren. Leefbaarheidsmonitor meet beleving Voor u start met het lezen van de uitkomsten nog een belangrijke algemene opmerking. De leefbaarheidsmonitor geeft de beleving van de leefbaarheid weer. Er dient benadrukt te worden dat beleving en feitelijke situatie niet altijd overeenkomen. De resultaten uit Lemon geven de gevoelens van bewoners weer en niet in hoeverre deze gevoelens in overeenstemming zijn met feitelijke cijfers. voetnoot 1 Er is gebruik gemaakt van een 95% betrouwbaarheidsinterval (uitgaande van een normale verdeling)

TOTAALOORDEEL EN SAMENVATTING 9 3 Totaaloordeel en samenvatting 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het totaaloordeel van de bewoners over de leefbaarheid in hun buurt besproken. Tevens hebben de bewoners aangegeven of zij van mening zijn dat hun buurt de laatste jaren voor- of achteruit is gegaan en welk van de onderwerpen van leefbaarheid zij het meest belangrijk achten. Tenslotte wordt een overzicht gegeven van de scores die de bewoners per buurt hebben gegeven voor alle leefbaarheidsvragen en worden de uitkomsten van Culemborg vergeleken met het landelijke gemiddelde van 2007.

10 TOTAALOORDEEL EN SAMENVATTING 3.2 Totaaloordeel Aan de bewoners is gevraagd om een totaaloordeel voor hun buurt te geven. Dit is het cijfer dat zij in algemene zin geven aan de leefbaarheid in hun buurt. Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 6,4 6,6 6,3 5,7 Bloemenbuurt 7,4 7,3 7,2 7,4 Landzicht 6,9 7,4 7,7 7,7 Oranjebuurt 7,6 8,2 7,9 7,6 Molenzicht 7,6 7,5 7,7 7,6 De Hond 8,1 8,1 8,0 8,0 Hoge Prijs 7,3 7,1 7,2 7,7 Voorkoop Noord 7,8 7,3 7,4 7,2 Dijkzicht 7,5 7,3 7,5 7,7 Voorkoop Midden 7,2 7,4 7,5 7,4 Parijsch 7,3 7,5 7,5 7,3 Voorkoop Zuid 7,2 7,6 7,7 7,8 Binnenstad 6,7 6,8 6,9 7,4 Terweijde-Componisten 7,2 6,9 6,8 6,6 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,7 7,6 7,5 7,1 Terweijde-Staatslieden 6,4 6,4 5,9 6,3 Nieuwstad 6,8 6,4 5,7 6,6 Achter 't Zand / Lanxmeer 7,3 7,1 7,8 7,7 Westerkwartier/Triosingel 6,1 7,7 7,8 7,2 Totaal gemeente Culemborg 7,2 7,2 7,3 7,3 - significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Het gemiddelde cijfer voor het totaaloordeel in 2008 is een 7,3. Dit is vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde van 2007 (7,4). De hoogste score is voor de buurt De Hond (8,0), deze score is tevens significant hoger dan gemiddeld. Dit geldt ook voor de score van Landzicht, Molenzicht, Hoge Prijs, Dijkzicht, Oranjebuurt, Voorkoop Midden, Voorkoop Zuid en Achter t Zand /Lanxmeer. De score van Hoge Prijs (7,7) is tevens significant gestegen ten opzichte van 2006 (7,5). Het laagste cijfer is van Achter de Poort, een 5,7. Deze score is lager dan gemiddeld. Dit geldt ook voor de score van de buurten Nieuwstad (6,6), Terweijde- Componisten (6,6) en Terweijde- Staatslieden (6,3). In totaal geeft bijna 40% van de respondenten een 8 en 29% een 7 als algemene waardering van hun buurt. Slechts 9% geeft een 5 of lager.

TOTAALOORDEEL EN SAMENVATTING 11 3.3 Ontwikkeling van de buurt Er is aan de bewoners gevraagd of zij van mening zijn dat de buurt er in het afgelopen jaar op vooruit of op achteruit is gegaan. Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 4,6 4,5 Bloemenbuurt 5,3 5,5 Landzicht 6,1 5,5 Oranjebuurt 6,2 6,1 Molenzicht 6,1 5,7 De Hond 6,1 5,8 Hoge Prijs 6,0 6,0 Voorkoop Noord 6,4 5,9 Dijkzicht 6,0 6,1 Voorkoop Midden 5,8 5,8 Parijsch 6,6 5,9 Voorkoop Zuid 6,1 6,0 Binnenstad 6,0 6,2 Terweijde-Componisten 5,6 5,3 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 5,7 5,1 Terweijde-Staatslieden 5,0 5,5 Nieuwstad 4,2 5,6 Achter 't Zand / Lanxmeer 5,9 5,5 Westerkwartier/Triosingel 6,5 6,0 Totaal gemeente Culemborg 5,8 5,7 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Het gemiddelde cijfer dat de bewoners van Culemborg geven is een 5,7. Op een schaal van 1 (sterk achteruit) tot 10 (sterk vooruit) blijft Culemborg met een 5,7 ongeveer in evenwicht. Dit is gelijk aan het landelijk gemiddelde van 2007 (5,7). De buurt Landzicht scoort met een 5,5 significant lager ten opzichte van 2006 (6,1) en significant lager dan Culemborg totaal. Nieuwstad scoort met een 5,6 juist significant hoger dan in 2006 (4,2). De laagste score is voor Achter de Poort, een 4,5, deze score heeft een negatieve afwijking ten opzichte van Culemborg totaal. De bewoners van de Binnenstad ervaren het meest vooruitgang in de buurt, ze geven een 6,2, gemiddeld de hoogste score. Een bewoner uit deze buurt merkt op: De buurt wordt steeds leuker. Veel huurwoningen in de buurt zijn al gerenoveerd. Vrijwel alle koopwoningen die van eigenaar veranderen worden opgeknapt. Erg positief dus. Aan de spreiding van de cijfers is te zien dat de meeste bewoners een 6 (29%) of een 5 (28%) geven voor de ontwikkeling van de buurt.

12 TOTAALOORDEEL EN SAMENVATTING 3.4 Samenvatting uitkomsten op deelaspecten Onderstaande tabel toont de gemiddelde scores per buurt voor alle leefbaarheidsaspecten. De verschillende kleuren van de cijfers in de tabel laten zien welke aspecten in welke buurten significant hoger dan het gemeentelijk gemiddelde scoren. De rode en groene driehoekjes geven respectievelijk significante achteruitgang en significante vooruitgang t.o.v. 2006 weer. Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Buurt Achter de Poort 5,7 5,6 5,4 5,7 7,5 5,3 6,4 6,2 5,9 5,4 4,4 4,9 5,4 8,1 5,4 5,7 5,2 4,5 4,5 Landzicht 7,7 7,9 6,6 7,2 7,6 7,2 7,5 6,8 7,0 6,8 6,4 5,8 6,7 8,7 6,5 7,2 6,5 6,5 5,5 Molenzicht 7,6 7,6 7,2 7,5 7,9 7,1 7,1 7,1 7,0 6,8 6,4 6,3 6,8 8,6 6,6 7,3 6,8 6,5 5,7 Hoge Prijs 7,7 7,7 6,9 6,6 8,0 6,3 7,8 7,4 7,0 6,8 6,5 7,3 7,0 8,9 7,2 7,9 6,2 5,8 6,0 Dijkzicht 7,7 7,8 7,0 7,7 8,0 7,2 7,5 7,2 6,8 6,6 5,9 6,8 6,9 8,9 6,8 7,2 6,9 6,5 6,1 Parijsch 7,3 7,8 6,7 6,6 7,5 6,8 7,4 7,1 6,8 6,7 6,4 6,3 6,5 8,3 6,4 7,3 6,0 5,4 5,9 Binnenstad 7,4 7,1 6,6 6,3 8,0 4,7 8,0 7,5 6,9 6,7 6,4 5,5 5,4 6,6 5,4 6,7 6,5 5,8 6,2 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,1 6,9 5,5 5,8 7,7 4,4 7,7 6,9 6,5 5,9 5,3 6,1 4,9 7,9 6,6 6,8 5,9 5,9 5,1 Nieuwstad 6,6 7,0 5,8 5,5 6,9 4,7 7,8 6,5 6,3 5,7 5,7 5,9 5,7 7,4 5,6 6,6 5,1 4,9 5,6 Westerkwartier/Triosingel 7,2 7,3 5,8 6,3 7,8 5,0 7,8 7,2 7,3 6,6 6,4 6,8 5,7 7,6 7,0 7,4 5,5 5,4 6,0 Bloemenbuurt 7,4 6,5 6,5 6,4 7,6 6,5 7,3 7,1 7,1 6,5 6,3 6,4 6,2 8,2 6,5 7,1 5,4 5,5 5,5 Oranjebuurt 7,6 7,5 6,3 7,4 7,5 6,9 7,1 6,7 7,4 7,4 6,5 7,8 6,9 8,8 7,2 7,6 7,4 6,4 6,1 De Hond 8,0 8,2 7,4 7,6 8,1 7,3 6,9 6,6 7,4 7,0 6,5 7,3 7,0 9,1 7,2 8,0 7,8 7,2 5,8 Voorkoop Noord 7,2 7,2 7,2 7,2 7,8 6,9 7,3 6,4 6,2 6,1 5,6 5,9 6,7 8,5 6,6 7,5 7,1 6,7 5,9 Voorkoop Midden 7,4 7,1 6,6 6,7 7,9 6,9 7,1 6,3 6,8 6,3 5,6 6,9 6,2 9,0 6,5 7,3 7,1 7,0 5,8 Voorkoop Zuid 7,8 8,0 6,9 7,5 8,0 6,4 7,4 6,4 7,3 6,4 6,6 7,1 7,1 8,3 6,8 7,3 6,8 6,6 6,0 Terweijde-Componisten 6,6 7,2 6,4 6,6 7,8 5,5 7,6 6,6 5,9 4,6 5,2 4,9 5,7 7,9 4,2 5,3 5,8 5,8 5,3 Terweijde-Staatslieden 6,3 6,7 5,7 5,9 7,3 5,2 7,6 6,6 6,1 5,2 5,2 5,0 5,1 8,1 4,8 5,6 5,9 5,2 5,5 Achter 't Zand / Lanxmeer 7,7 7,4 6,4 6,7 7,3 6,2 6,0 6,0 7,6 6,4 7,6 6,3 6,7 7,9 6,6 7,7 6,1 6,9 5,5 Totaal gemeente Culemborg 7,3 7,3 6,5 6,7 7,7 6,2 7,4 6,8 6,8 6,3 6,1 6,3 6,2 8,3 6,3 7,0 6,3 6,0 5,7 Landelijk 2007 7,4 7,1 6,5 6,4 6,0 6,5 7,0 6,5 6,2 6,5 6,2 7,9 6,8 7,6 6,1 5,7 Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal De leefbaarheid van de gemeente Culemborg is over het geheel positief te noemen. Zoals in de paragraaf 3.2 al beschreven, geven de bewoners gemiddeld een ruime zeven voor het totaaloordeel van hun buurt. Alleen de buurt Achter de Poort scoort onder de zes (5,7). Gemiddeld scoort Culemborg op geen enkel aspect onder de 6,0 (behalve op het aspect ontwikkeling van de buurt). Culemborg scoort gemiddeld wat lager op het gevoel van veiligheid en criminaliteit dan landelijk. De overige gemiddelde scores komen redelijk overeen met de landelijke cijfers. Over het geheel genomen zijn er vier aspecten die significant hoger gewaardeerd worden dan in 2006. Dat geldt voor de woonomgeving (van 6,3 naar 6,5), groen in de buurt (van 6,4 naar 6,7), kwaliteit van winkels (van 7,2 naar 7,4) en overlast van vervuiling (van 5,9 naar 6,2). Eén aspect wordt significant lager beoordeeld dan in 2006, het aspect criminaliteit zakt van een 6,5 naar een 6,3. Inzoomend op buurtniveau valt op dat er een aantal buurten is dat veel bovengemiddelde scores heeft: Hoge Prijs, Dijkzicht en De Hond. Er is ook een aantal buurten dat op veel aspecten onder het gemeentelijk gemiddelde scoort: Achter de Poort, Nieuwstad, Terweijde-Componisten en Terweijde-Staatslieden.

FYSIEKE WOONOMGEVING 13 4 Fysieke woonomgeving 4.1 Inleiding De fysieke woonomgeving betreft de gebouwde omgeving van de buurten in Culemborg. Binnen het thema fysieke woonomgeving worden zeven leefbaarheidsaspecten onderscheiden: de kwaliteit van de woningen, kwaliteit van de woonomgeving in het algemeen, de groenvoorzieningen in de buurt en de groenvoorzieningen in de omgeving van Culemborg, de speelvoorzieningen, winkels en diensten.

14 FYSIEKE WOONOMGEVING 4.2 Woningen Aan de bewoners is gevraagd een oordeel te geven over de kwaliteit van de woningen in de buurt. Bij de kwaliteit van de woningen in de buurt gaat het om de aantrekkelijkheid, de uitstraling en staat van onderhoud van de woningen in de nabije omgeving en niet om de geschiktheid van de eigen woning. Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,6 6,6 5,7 5,6 Bloemenbuurt 6,2 7,3 6,6 6,5 Landzicht 7,4 7,4 7,4 7,9 Oranjebuurt 7,2 8,2 7,5 7,5 Molenzicht 7,8 7,5 7,7 7,6 De Hond 8,0 8,1 7,9 8,2 Hoge Prijs 7,6 7,1 7,2 7,7 Voorkoop Noord 6,8 7,3 7,2 7,2 Dijkzicht 7,9 7,3 7,5 7,8 Voorkoop Midden 7,1 7,4 7,2 7,1 Parijsch 7,3 7,5 8,0 7,8 Voorkoop Zuid 7,0 7,6 7,1 8,0 Binnenstad 6,7 6,8 6,8 7,1 Terweijde-Componisten 7,1 7,1 7,3 7,2 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,0 7,6 7,3 6,9 Terweijde-Staatslieden 6,6 6,4 6,8 6,7 Nieuwstad 6,2 6,4 5,6 7,0 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,6 7,1 7,5 7,4 Westerkwartier/Triosingel 4,9 7,7 7,8 7,3 Totaal gemeente Culemborg 7,1 7,3 7,2 7,3 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal De gemeente Culemborg krijgt gemiddeld een 7,3 voor de kwaliteit van de woningen in de buurt. Dit wijkt niet significant af van de gemiddelde cijfers in de vorige metingen. Het landelijk gemiddelde voor de woningen in de buurt is een 7,1. Het hoogste cijfer wordt gegeven door de bewoners van de buurt De Hond (8,2). De bewoners van Voorkoop Zuid zijn eveneens tevreden en beoordelen de woningen in hun buurt met een 8,0. Dit is significant hoger dan in 2006. De buurten Hoge Prijs en Nieuwstad worden tevens met significant hogere scores dan in 2006 beoordeeld, hoewel het cijfer van Nieuwstad wel significant lager is dan het gemiddelde van de gemeente. Over de kwaliteit van de woningen zijn in totaal 19 opmerkingen gemaakt. Een bewoner van de Binnenstad merkt op: Aan de oneven kant staat een prachtige

FYSIEKE WOONOMGEVING 15 oude stadsboerderij. Helemaal verpaupert. Schandalig en schaadt in hoge mate het aangezicht van de straat. Het laagste cijfer voor de kwaliteit van de woningen wordt gegeven door de bewoners van Achter de Poort (5,6). Dit cijfer is significant lager dan in de gemeente Culemborg als geheel. In acht van de negentien buurten wordt een significant lager cijfer dan gemiddeld gegeven. Er zijn geen buurten die significant lager worden beoordeeld dan bij de meting in 2006. Uit de spreidingscijfers blijkt dat 36% van de respondenten een 8 geeft voor de kwaliteit van woningen in de buurt en 33% geeft een 7. Slechts 8% van de respondenten geeft een 5 of lager. 4.3 Woonomgeving De bewoners is gevraagd naar hun mening over de woonomgeving. Hierbij moet worden gedacht aan de tevredenheid over en bruikbaarheid van de openbare ruimte. De bestrating, het straatmeubilair, verlichting en de vormgeving van pleintjes bepalen onder andere hoe mensen de woonomgeving beleven. Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,6 5,7 5,7 5,4 Bloemenbuurt 5,9 6,2 5,7 6,5 Landzicht 6,3 6,6 7,3 6,6 Oranjebuurt 5,6 6,6 5,8 6,3 Molenzicht 7,1 6,4 6,8 7,2 De Hond 7,4 7,2 7,1 7,4 Hoge Prijs 6,2 6,4 6,0 6,9 Voorkoop Noord 7,1 6,1 7,0 7,2 Dijkzicht 6,9 6,6 6,9 7,0 Voorkoop Midden 6,6 6,3 6,5 6,6 Parijsch 5,0 6,1 6,9 6,7 Voorkoop Zuid 5,6 6,3 6,8 6,9 Binnenstad 6,1 5,7 6,1 6,6 Terweijde-Componisten 6,1 6,3 6,4 6,4 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 6,3 6,5 6,1 5,5 Terweijde-Staatslieden 5,6 6,3 5,7 5,7 Nieuwstad 5,5 5,3 4,3 5,8 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,5 5,9 6,6 6,4 Westerkwartier/Triosingel 4,9 6,7 6,2 5,8 Totaal gemeente Culemborg 6,3 6,3 6,3 6,5 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal

16 FYSIEKE WOONOMGEVING De woonomgeving wordt in de gemeente Culemborg gemiddeld met een 6,5 beoordeeld. Dit is significant hoger dan in 2006 en gelijk aan het landelijk gemiddelde in 2007 (6,5). De hoogste score wordt gegeven door de bewoners van De Hond (7,4). Het cijfer is significant hoger dan het gemiddelde van de gemeente. Dit geldt ook voor de buurten Molenzicht, Hoge Prijs, Dijkzicht, Parijsch, Voorkoop Noord en Voorkoop Zuid. In drie buurten is het cijfer in deze meting significant hoger dan in 2006 (Hoge Prijs, Nieuwstad en Bloemenbuurt). De bewoners van Landzicht beoordelen de woonomgeving (6,6) nu significant lager dan in 2006 (7,3). Er is één buurt die een onvoldoende krijgt van de bewoners en dat is Achter de Poort. De buurten Veerweg/Havenkwartier/Dreven, Nieuwstad, Westerkwartier/Triosingel en Terweijde-Staatslieden krijgen cijfers onder de zes en scoren lager dan gemiddeld in Culemborg. Over de woonomgeving zijn 73 opmerkingen gemaakt. Een van de bewoners van Nieuwstad laat weten Zeer slechte verlichting. Men moet op straat lopen omdat het niet mogelijk is om samen op de stoep te lopen. Met kinderwagen is dit al helemaal onmogelijk. De lantaarnpalen staan in de weg en de stoep is te smal. Van de respondenten geeft 22% een 5 of lager voor de woonomgeving. Bijna een derde van de respondenten (30%) geeft voor dit aspect van de fysieke woonomgeving een 7. 4.4 De groenvoorzieningen in de buurt Groenvoorzieningen zijn voor veel mensen een belangrijk aspect van de woonomgeving. Naast een belangrijke belevingswaarde heeft groen ook een belangrijke gebruikswaarde, bijvoorbeeld om de hond uit te laten, te joggen of te ontspannen in de buitenlucht. Veel groen kan echter ook nadelig zijn voor de beleving, omdat het gevoelens van onveiligheid kan veroorzaken.

FYSIEKE WOONOMGEVING 17 Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 6,0 5,9 5,9 5,7 Bloemenbuurt 5,2 6,1 5,3 6,4 Landzicht 7,3 6,8 7,6 7,2 Oranjebuurt 6,5 7,1 6,6 7,4 Molenzicht 7,0 6,6 7,0 7,5 De Hond 7,3 7,1 7,5 7,6 Hoge Prijs 5,8 6,2 5,7 6,6 Voorkoop Noord 6,6 6,2 6,7 7,2 Dijkzicht 7,1 7,1 7,2 7,7 Voorkoop Midden 6,1 6,5 6,8 6,7 Parijsch 5,4 5,1 6,6 6,6 Voorkoop Zuid 6,1 6,3 7,3 7,5 Binnenstad 4,8 5,4 5,9 6,3 Terweijde-Componisten 6,5 6,2 6,4 6,6 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 6,3 5,8 6,8 5,8 Terweijde-Staatslieden 6,1 6,4 5,8 5,9 Nieuwstad 6,1 5,3 5,0 5,5 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,7 6,2 6,7 6,7 Westerkwartier/Triosingel 5,1 6,9 5,9 6,3 Totaal gemeente Culemborg 6,3 6,3 6,4 6,7 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Het gemiddelde cijfer voor de groenvoorzieningen in Culemborg is een 6,7. Dit is significant hoger dan bij de meting in 2006. Het landelijk gemiddelde 2007 voor groenvoorzieningen in de buurt is een 6,4. De hoogste scores zijn voor de buurten Dijkzicht (7,7), De Hond (7,6), Voorkoop Zuid en Molenzicht (beiden 7,5). Ten opzichte van de vorige meting in 2006 zijn de buurten Hoge Prijs, de Bloemenbuurt en de Oranjebuurt er significant op vooruit gegaan. De buurt Nieuwstad krijgt met een 5,5 de laagste score. De buurten Veerweg/Havenkwartier/Dreven (5,8), Achter de Poort (5,7) en Terweijde-Staatslieden (5,9) krijgen tevens cijfers onder de zes. Er zijn geen buurten die bij deze meting significant lager scoren dan bij de meting van 2006. Over de groenvoorzieningen in de buurt werden 57 opmerkingen gemaakt. Een bewoner van Landzicht merkt op: De slootjes aan de landrichting kunnen in de zomer nogal stinken, er wordt rommel ingegooid en levert veel ongedierte. Verder wordt er weinig tot geen onderhoud gepleegd in het groen; het verwildert en ziet er daardoor niet aantrekkelijk uit. Het groen in de buurt krijgt van 21% van de respondenten een 5 of lager. Daarnaast geeft 27% een 8 en 25% een 7.

18 FYSIEKE WOONOMGEVING 4.5 Groen in de omgeving van Culemborg Dit jaar is aan de bewoners gevraagd een oordeel te geven over het groen in de omgeving van Culemborg (zoals de uiterwaarden). In de vorige metingen is deze vraag niet gesteld, waardoor we de cijfers niet kunnen vergelijken. Buurt 2008 Buurt 2008 Achter de Poort 7,5 Bloemenbuurt 7,6 Landzicht 7,6 Oranjebuurt 7,5 Molenzicht 7,9 De Hond 8,1 Hoge Prijs 8,0 Voorkoop Noord 7,8 Dijkzicht 8,0 Voorkoop Midden 7,9 Parijsch 7,5 Voorkoop Zuid 8,0 Binnenstad 8,0 Terweijde-Componisten 7,8 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,7 Terweijde-Staatslieden 7,3 Nieuwstad 6,9 Achter 't Zand / Lanxmeer 7,3 Westerkwartier/Triosingel 7,8 Totaal gemeente Culemborg 7,7 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Het gemiddelde cijfer voor het groen in de omgeving is een 7,7. Het hoogste cijfer wordt gegeven door de bewoners van De Hond (8,1). De buurten Hoge Prijs, Dijkzicht, de Binnenstad en Voorkoop Zuid worden alle met een 8,0 beoordeeld. Evenals Molenzicht (7,9) worden deze buurten met significant boven gemiddelde cijfers beoordeeld. De bewoners van Nieuwstad zijn het minst te spreken over het groen in de omgeving van Culemborg (6,9). De bewoners van Achter t Zand/Lanxmeer (7,3), Terweijde-Staatslieden (7,3), Oranjebuurt (7,5) en Parijsch (7,5) geven tevens significant lagere cijfers dan gemiddeld. Over het groen in de omgeving van Culemborg werden 12 opmerkingen gemaakt. Een bewoner van de Bloemenbuurt is niet te spreken over het onderhoud van de uiterwaarden: Uiterwaard nabij de spoordijk is een grote bende. Het verwildert

FYSIEKE WOONOMGEVING 19 te veel, te hoog. Het haalt het zicht weg. Tevens is van een waterbuffer op deze wijze ook geen sprake meer. Snoeien is aan te bevelen. Een groot deel van de respondenten (40%) geeft een 8 voor het groen in de omgeving van Culemborg. Nog eens een kwart (25%) geeft een 7 voor dit aspect. Slechts 4% geeft een 5 of lager. 4.6 Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen zijn op het eerste gezicht vooral voor kinderen van belang. Speelvoorzieningen - en het onderhoud ervan - vormen echter ook een belangrijk onderdeel van de totale inrichting van de woonomgeving en gaan in die zin alle bewoners aan, met of zonder kinderen. Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 7,5 5,1 5,0 5,3 Bloemenbuurt 7,5 5,7 5,5 6,5 Landzicht 6,3 6,7 7,3 7,2 Oranjebuurt 7,5 6,8 6,5 6,9 Molenzicht 6,7 6,3 7,1 7,1 De Hond 8,1 6,5 7,0 7,3 Hoge Prijs 8,1 7,2 6,1 6,3 Voorkoop Noord 7,0 6,0 6,2 6,9 Dijkzicht 7,1 6,7 6,9 7,2 Voorkoop Midden 7,9 5,8 6,1 6,9 Parijsch 8,1 6,0 7,1 6,8 Voorkoop Zuid 6,7 5,9 6,2 6,4 Binnenstad 5,2 4,5 5,0 4,7 Terweijde-Componisten 6,9 6,0 5,8 5,5 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 6,7 5,1 5,5 4,4 Terweijde-Staatslieden 6,0 6,3 5,5 5,2 Nieuwstad 6,5 4,4 4,4 4,7 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,8 5,5 6,4 6,2 Westerkwartier/Triosingel 6,6 5,7 5,5 5,0 Totaal gemeente Culemborg 7,1 6,0 6,1 6,2 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal De speelvoorzieningen krijgen in de gemeente Culemborg gemiddeld een 6,2. Het landelijk gemiddelde in 2007 was een 6,0. De bewoners van De Hond zijn het meest tevreden over de speelvoorzieningen (7,3). De buurten Landzicht, Dijkzicht (beiden 7,2) en Molenzicht (7,1) krijgen tevens goede cijfers. De score voor de Bloemenbuurt (6,5) is significant hoger dan in 2006.

20 FYSIEKE WOONOMGEVING In een aantal buurten worden de speelvoorzieningen met onvoldoendes beoordeeld. Het laagste cijfer wordt gegeven door de bewoners van Veerweg/ Havenkwartier/Dreven (4,4). De buurten Binnenstad en Nieuwstad krijgen beiden een 4,7. De bewoners van Achter de Poort (5,3), Westerkwartier/Triosingel (5,0) en Terweijde-Staatslieden (5,2) beoordelen de speelvoorzieningen ook als onvoldoende. Er zijn geen buurten die ten opzichte van de meting in 2006 significant lager scoren. De respondenten maakten in totaal 66 opmerkingen over de speelvoorzieningen. Veel opmerkingen gaan over de veiligheid en de bereikbaarheid van speeltuintjes voor kleine kinderen. Een bewoner van Hoge Prijs laat bijvoorbeeld weten: Er is 1 piepklein speeltuintje in de buurt zonder bankje en erg veel niet goed afgeschermde sloten. Het geitenweitje is erg leuk maar ook daar moeten ze over een niet veilig bruggetje en het ligt langs Wethouder Schoutenweg. Bijna een derde van de respondenten (29%) geeft een 5 of lager voor de speelvoorzieningen. Daarnaast geeft 23% van de respondenten een 7 en 22% een 8 voor dit aspect. 4.7 Winkels De bewoners is gevraagd naar de kwaliteit van de winkels in de buurt, waarbij specifieke aandacht is gevraagd voor de variatie in aanbod en de bereikbaarheid ervan. Deze toevoeging (variatie en bereikbaarheid) was in 2002 niet gegeven, waardoor respondenten in 2002 wellicht iets anders hadden geoordeeld.

FYSIEKE WOONOMGEVING 21 Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 6,8 5,9 6,3 6,4 Bloemenbuurt 7,5 7,4 7,0 7,3 Landzicht 6,4 5,9 6,6 7,5 Oranjebuurt 7,4 7,1 6,9 7,1 Molenzicht 7,0 5,6 7,2 7,1 De Hond 7,9 6,9 6,8 6,9 Hoge Prijs 7,9 3,4 7,5 7,8 Voorkoop Noord 7,7 7,3 7,4 7,3 Dijkzicht 7,2 5,6 7,0 7,5 Voorkoop Midden 7,5 7,0 7,0 7,1 Parijsch 7,4 5,6 7,6 7,4 Voorkoop Zuid 6,6 7,3 7,1 7,4 Binnenstad 6,2 6,7 6,8 8,0 Terweijde-Componisten 7,2 7,3 7,7 7,6 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 6,8 6,7 6,9 7,7 Terweijde-Staatslieden 5,9 8,0 7,6 7,6 Nieuwstad 6,8 8,1 7,9 7,8 Achter 't Zand / Lanxmeer 7,2 6,7 6,9 6,0 Westerkwartier/Triosingel 6,7 7,7 7,8 7,8 Totaal gemeente Culemborg 7,1 6,8 7,2 7,4 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Het gemiddelde cijfer voor de kwaliteit van de winkels is een 7,4. Dit is significant hoger dan het gemiddelde cijfer in 2006 (7,2). Het landelijk gemiddelde van 2007 voor de winkels is een 6,5. Het hoogste cijfer wordt gegeven door de bewoners van de Binnenstad (8,0). Dit cijfer is significant hoger dan in 2006 (6,8). Het cijfer in Landzicht (7,5) is tevens significant hoger dan bij de vorige meting (6,6), maar wijkt niet af van het gemiddelde van de gemeente. De bewoners van Achter t Zand/Lanxmeer zijn het minst tevreden over de winkels in de buurt. Zij geven gemiddeld een 6,0 en dat is significant lager dan de score in 2006. Over het aanbod en de kwaliteit van winkels werden in totaal 16 opmerkingen gemaakt. Een van de bewoners van Parijsch merkt op: Misschien een groenteboer en b.v. 2x in de week een visboer. Groente en fruit laat nog wel eens te wensen over bij de plus bv. Van de respondenten geeft 37% een 8 voor de winkels in de buurt en 28% geeft een 7. Slechts 8% geeft een 5 of lager voor dit aspect van de fysieke woonomgeving.

22 FYSIEKE WOONOMGEVING 4.8 Diensten De bewoners is gevraagd een oordeel te geven over de kwaliteit van de diensten in de buurt. Hierbij moet bijvoorbeeld gedacht worden aan de aanwezigheid en de bereikbaarheid van de huisarts, het gezondheidscentrum, het buurthuis en/of de bibliotheek. Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,6 4,7 6,1 6,2 Bloemenbuurt 4,7 6,0 6,6 7,1 Landzicht 7,4 5,6 6,5 6,8 Oranjebuurt 6,0 6,8 6,9 6,7 Molenzicht 6,3 5,2 6,5 7,1 De Hond 7,8 6,5 6,8 6,6 Hoge Prijs 6,0 3,3 6,5 7,4 Voorkoop Noord 6,9 6,2 6,5 6,4 Dijkzicht 6,1 5,7 6,7 7,2 Voorkoop Midden 7,1 5,8 6,3 6,3 Parijsch 6,4 5,1 6,5 7,1 Voorkoop Zuid 6,8 6,6 6,3 6,4 Binnenstad 7,0 6,6 7,1 7,5 Terweijde-Componisten 6,8 6,5 6,9 6,6 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,0 7,2 6,9 6,9 Terweijde-Staatslieden 6,3 6,1 6,3 6,6 Nieuwstad 5,8 6,4 7,5 6,5 Achter 't Zand / Lanxmeer 5,5 5,8 7,3 6,0 Westerkwartier/Triosingel 4,8 6,6 7,6 7,2 Totaal gemeente Culemborg 6,4 5,9 6,7 6,8 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Het gemiddelde cijfer voor de diensten in de buurt voor Culemborg als geheel is een 6,8. Dit wijkt niet af van het gemiddelde cijfer bij de vorige meting in 2006. Er is geen landelijk gemiddelde beschikbaar voor de kwaliteit van diensten. De best scorende buurt bij dit aspect is de Binnenstad (7,5). De tweede hoogste score is voor de buurt Hoge Prijs (7,4). Deze buurt scoort evenals Molenzicht (7,1) dit jaar een significant hoger cijfer dan in 2006. De laagste score wordt gegeven door de bewoners van Achter t Zand/Lanxmeer (6,0). Deze buurt scoort dit jaar significant lager dan in 2006. Hetzelfde geldt voor Nieuwstad (6,5). Er is geen enkele buurt met een onvoldoende voor dit aspect. Over de aanwezigheid van diensten in de buurt werden 22 opmerkingen gemaakt. Een bewoner van Terweijde-Staatslieden merkt op: Duidelijk gemis: stadsbus voor

FYSIEKE WOONOMGEVING 23 bereik van centrum: huisarts (med. centrum-koopmans gildeplein: station NS : andere wijken. Van de respondenten geeft 32% een 7 voor de diensten in de buurt en 26% geeft een 8. Een 5 of lager wordt gegeven door 15% van de respondenten. 4.9 Conclusies fysieke woonomgeving Alle aspecten binnen de fysieke woonomgeving worden door de bewoners van Culemborg gemiddeld met een voldoende beoordeeld. De bewoners zijn het meest te spreken over de kwaliteit van de woningen in de buurt (7,3 gemiddeld), over het groen in de omgeving van Culemborg (7,7 gemiddeld) en de kwaliteit van de winkels (7,4 gemiddeld). Bij de aspecten kwaliteit van de woningen, woonomgeving, groen in de buurt en kwaliteit van winkels is bij meerdere buurten significante vooruitgang zichtbaar ten opzichte van 2006. De meeste gemiddelden van Culemborg liggen dichtbij de landelijke gemiddelden. Alleen bij de kwaliteit van winkels scoort Culemborg met 7,4 gemiddeld ruim boven het landelijk gemiddelde (6,5). Achter de Poort en Nieuwstad zijn de laagst scorende buurten bij het thema fysieke woonomgeving. De bewoners van Molenzicht, Dijkzicht en de Hond zijn wat betreft de fysieke woonomgeving juist het meest positief.

DE SOCIALE WOONOMGEVING 25 5 De sociale woonomgeving 5.1 Inleiding De sociale woonomgeving bestaat uit elementen die het samenleven van bewoners in de buurten bepalen. Die elementen geven een indicatie van de manier waarop de bewoners in de buurt met elkaar omgaan en van de mate waarin men zich daar prettig bij voelt. In dit onderzoek is door middel van drie elementen gemeten hoe men de sociale woonomgeving beleeft. Er is gevraagd hoe mensen in de buurt met elkaar omgaan. Deze vraag is toegespitst op de contacten tussen mensen van verschillende etnische afkomst. Tot slot is gevraagd naar de betrokkenheid van bewoners bij de eigen buurt. Al met al geven deze vragen een goed beeld van de sociale woonomgeving, respectievelijk van de sociale cohesie binnen alle buurten van Culemborg.

26 DE SOCIALE WOONOMGEVING 5.2 Samenleven algemeen De vraag naar hoe mensen in de buurt met elkaar omgaan drukt uit hoe men denkt over het prettig samenleven met elkaar en de mate waarin men met elkaar rekening houdt. Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 6,7 6,0 5,6 5,9 Bloemenbuurt 7,2 6,9 7,0 7,1 Landzicht 6,9 7,2 6,9 7,0 Oranjebuurt 6,2 7,3 7,5 7,4 Molenzicht 7,3 6,5 6,8 7,0 De Hond 7,2 7,3 7,5 7,4 Hoge Prijs 7,2 7,0 6,8 7,0 Voorkoop Noord 7,3 5,9 6,7 6,2 Dijkzicht 7,1 6,7 6,8 6,8 Voorkoop Midden 7,6 6,4 7,0 6,8 Parijsch 6,6 7,0 7,2 6,8 Voorkoop Zuid 7,2 7,1 6,9 7,3 Binnenstad 6,6 5,9 6,9 6,9 Terweijde-Componisten 6,8 6,6 6,6 5,9 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,8 7,2 7,1 6,5 Terweijde-Staatslieden 6,8 6,1 5,9 6,1 Nieuwstad 6,5 5,9 6,2 6,3 Achter 't Zand / Lanxmeer 7,3 6,6 8,0 7,6 Westerkwartier/Triosingel 5,9 7,8 7,5 7,3 Totaal gemeente Culemborg 7,0 6,6 6,9 6,8 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Het gemiddelde cijfer voor Culemborg als geheel voor het samenleven in de buurt is een 6,8. Dit wijkt niet significant af van het cijfer in 2006. Het landelijk gemiddelde voor dit aspect van de sociale woonomgeving is een 7,0. De buurt Achter t Zand/Lanxmeer krijgt de hoogste waardering van de bewoners (7,6). De Oranjebuurt en De Hond (beide 7,4) en Voorkoop Zuid en Westerkwartier/Triosingel (beide 7,3) scoren ook hoog. Er zijn geen buurten waar de score ten opzichte van 2006 significant hoger is geworden. De laagste scores worden behaald in de buurten Achter de Poort en Terweijde- Componisten (beide 5,9). Er zijn geen buurten waar het cijfer dit jaar significant lager ligt. Over het samenleven in het algemeen werden totaal 10 opmerkingen gemaakt. Een bewoner van de buurt Veerweg/Havenkwartier/Dreven merkt op: Helaas is er

DE SOCIALE WOONOMGEVING 27 veel van hetzelfde in de straat gekomen. Moeder plus kinderen en niet meer zo betrokken/ laten de kinderen veel alleen op straat. De spreidingscijfers laten zien dat 33% van de respondenten een 7 geeft voor dit aspect en 34% geeft een 8. Een kleine 15% geeft een 5 of lager. 5.3 Samenleven van allochtonen en autochtonen Het al dan niet prettig samenleven in de buurt hangt mede samen met de verscheidenheid aan mensen die in een buurt woont. Mensen blijken het vaak prettig te vinden als de andere buurtbewoners min of meer hetzelfde leefpatroon hebben, of met andere woorden op hen lijken. Etniciteit speelt hierin een rol. De buurtbewoners is gevraagd hoe mensen van verschillende etnische afkomst met anderen omgaan. Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 6,8 5,8 5,8 5,4 Bloemenbuurt 7,4 6,3 6,7 6,5 Landzicht 5,6 6,5 6,6 6,8 Oranjebuurt 6,9 7,1 6,8 7,4 Molenzicht 5,5 6,3 6,6 6,8 De Hond 7,2 6,7 7,2 7,0 Hoge Prijs 3,8 6,6 6,5 6,8 Voorkoop Noord 7,7 6,2 6,4 6,1 Dijkzicht 4,9 5,7 6,0 6,6 Voorkoop Midden 7,0 6,0 6,7 6,3 Parijsch 3,2 7,0 7,0 6,7 Voorkoop Zuid 7,2 6,4 6,3 6,4 Binnenstad 7,4 5,7 6,6 6,7 Terweijde-Componisten 7,6 5,4 5,5 4,6 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,6 6,2 6,4 5,9 Terweijde-Staatslieden 7,9 5,4 5,2 5,2 Nieuwstad 7,7 5,8 5,8 5,7 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,8 6,7 7,0 6,4 Westerkwartier/Triosingel 6,8 6,2 6,5 6,6 Totaal gemeente Culemborg 6,4 6,1 6,4 6,3 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal De gemeente Culemborg krijgt voor het samenleven van verschillende etniciteiten een 6,3 gemiddeld. Dit wijkt niet af van het cijfer dat de gemeente in 2006 kreeg voor dit aspect (6,4). Het landelijk gemiddelde 2007 is een 6,5.

28 DE SOCIALE WOONOMGEVING De hoogste score is voor de Oranjebuurt (7,4). De bewoners van De Hond waarderen dit aspect gemiddeld met een 7,0. Er zijn in 2008 geen buurten die een cijfer krijgen dat significant hoger is dan bij de meting in 2006. De bewoners van Terweijde-Componisten zijn het minst te spreken over het samenleven van verschillende etniciteiten in hun buurt (4,6). Het cijfer is significant gedaald ten opzichte van 2006. De bewoners van Terweijde-Staatslieden (5,2) en Achter de Poort (5,4) geven tevens een onvoldoende voor dit aspect van de sociale woonomgeving. Over het samenleven van mensen met een verschillende afkomst zijn in totaal 40 opmerkingen gemaakt. Veel respondenten merken echter op dat ze de vraag moeilijk kunnen beantwoorden, aangezien er in de buurt weinig verschillende etniciteiten wonen. Een bewoner van de Bloemenbuurt zegt: Volgens mij gaan ze in onze straat sinds het buurtfeest wel aardig met elkaar om. Hoe het in de oudere straten is weet ik niet. Onze straat is de Dahliastraat. Bijna een kwart van de respondenten (24%) geeft een 5 of lager en 32% geeft een 7. 5.4 Betrokkenheid bij de buurt De betrokkenheid van bewoners bij de buurt geeft aan of respondenten vinden dat andere buurtbewoners zich voor de buurt (willen) inzetten en of de buurt hun een warm gevoel geeft. Het hoeft niet zo te zijn dat een lage score op betrokkenheid slecht is. Bewoners kunnen er bewust voor kiezen in een anonieme buurt te gaan wonen, waar bewoners niet betrokken zijn bij elkaar.

DE SOCIALE WOONOMGEVING 29 Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,9 5,0 5,2 4,4 Bloemenbuurt 6,6 5,7 5,7 6,3 Landzicht 5,7 6,3 5,9 6,4 Oranjebuurt 6,3 6,4 6,0 6,5 Molenzicht 5,4 5,2 6,0 6,4 De Hond 7,1 6,3 6,7 6,5 Hoge Prijs 4,1 6,5 6,2 6,5 Voorkoop Noord 6,2 5,4 5,6 5,6 Dijkzicht 4,8 6,2 5,7 5,9 Voorkoop Midden 6,2 5,4 5,7 5,6 Parijsch 4,3 6,1 6,9 6,4 Voorkoop Zuid 6,3 5,6 6,4 6,6 Binnenstad 7,1 5,5 6,0 6,4 Terweijde-Componisten 7,0 5,1 5,4 5,2 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,5 6,4 6,7 5,3 Terweijde-Staatslieden 6,5 4,8 4,8 5,2 Nieuwstad 6,9 5,0 5,4 5,7 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,8 6,3 7,1 7,6 Westerkwartier/Triosingel 6,3 6,8 6,9 6,4 Totaal gemeente Culemborg 6,0 5,7 6,0 6,1 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Gemiddeld krijgt de gemeente Culemborg een 6,1 voor de betrokkenheid van bewoners bij de buurt. Dit wijkt niet af van het cijfer bij de vorige meting in 2006 (6,0). Het landelijk gemiddelde was in 2007 een 6,2. Veruit de hoogste score wordt gegeven door de bewoners van Achter t Zand/Lanxmeer (7,6). Veel buurten krijgen cijfers die significant boven het gemiddelde van Culemborg liggen. Er zijn echter geen buurten die significant hoger scoren dan bij de vorige meting. De laagste score, een ruime onvoldoende, is voor de buurt Achter de Poort (4,4). De bewoners van de Veerweg/Havenkwartier/Dreven geven tevens een onvoldoende (5,3). Opvallend is dat dit significant lager is dan in 2006. De buurten Terweijde- Componisten en Terweijde-Staatslieden krijgen beide een 5,2. Het cijfer dat de bewoners van Parijsch geven is significant hoger dan gemiddeld in Culemborg, maar wel significant lager dan het cijfer in deze buurt in 2006. Het aspect betrokkenheid van de buurtbewoners kreeg 12 opmerkingen. Een bewoner van de Oranjebuurt merkt op: Dat hoeft ook niet perse voor mij. Ik heb er zo wel vrede mee. Van de respondenten geeft 29% een 5 of lager voor de betrokkenheid van bewoners bij de buurt. Daarnaast geeft 28% een 6 en 27% geeft een 7. 5.5 Inzet voor de buurt Bij deze nieuwe meting is aan de bewoners gevraagd of zij bereid zijn zich actief in te zetten voor de buurt. Van het totaal aantal respondenten in geheel Culemborg heeft 28% daar ja op gezegd. Per buurt zijn hier verschillen in. De buurt met het hoogste percentage respondenten dat zich actief wil inzetten voor de buurt is Achter t Zand/Lanxmeer (64%). Het percentage is in de Binnenstad ook hoog met 48%. De buurten waar de minste respondenten hebben aangegeven zich te willen inzetten zijn Hoge Prijs (17%) en de Oranjebuurt (18%).

30 DE SOCIALE WOONOMGEVING Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 28% Bloemenbuurt 23% Landzicht 32% Oranjebuurt 18% Molenzicht 27% De Hond 25% Hoge Prijs 17% Voorkoop Noord 25% Dijkzicht 28% Voorkoop Midden 26% Parijsch 22% Voorkoop Zuid 26% Binnenstad 48% Terweijde-Componisten 25% Veerweg/Havenkwartier/Dreven 37% Terweijde-Staatslieden 23% Nieuwstad 31% Achter 't Zand / Lanxmeer 64% Westerkwartier/Triosingel 33% Totaal gemeente Culemborg 28% Tabel: procentuele bereidheid tot inzet per buurt Opmerkingen Indien de respondenten aangaven zich actief te willen inzetten voor de buurt werd hen gevraagd aan te geven op welke manier zij een bijdrage willen leveren aan de leefbaarheid in de buurt. Hier werden 312 opmerkingen geplaatst. Gezamenlijke schoonmaakacties, het organiseren van straat- en buurtfeesten en jongerenwerk werden veel genoemd. Daarnaast werd veelvuldig het deelnemen aan klankbordgroepen, wijkbijeenkomsten en buurt- of bewonerscomités genoemd. Een deel van de bewoners gaf aan al deel te nemen aan één of meer van bovenstaande activiteiten. Een van de bewoners gaf ook aan mee te willen denken over goede speelvoorzieningen en bijvoorbeeld veilige routes voor kinderen van huis naar school. Er zijn ook bewoners die aangeven geen tijd te hebben, of alleen incidenteel zouden willen bijdragen. Een enkeling merkt op er geen heil in te zien om acties te ondernemen in de buurt. Andere bewoners gaven aan al kleine dingen bij te dragen aan de leefbaarheid van hun buurt, zoals het oprapen van zwerfvuil, het schoonhouden van achterpaden of stoepen en het juist plaatsen van vuilcontainers en bijvoorbeeld fietsen. 5.6 Conclusies sociale woonomgeving Culemborg scoort gemiddeld op de aspecten binnen de sociale woonomgeving voldoende. Er zijn geen grote verschillen met de landelijke gemiddelden van 2007. De bewoners zijn het meest te spreken over het aspect samenleven (hoe gaan bewoners met elkaar om), zij waarderen dit gemiddeld met een 6,8. De bewoners uit de buurten Achter de Poort, Terweijde-Componisten en Terweijde-Staatslieden geven aan dat de sociale woonomgeving nog te wensen over laat. Er zijn een paar buurten die op sommige aspecten significant gedaald zijn met hun cijfers ten opzichte van 2006. Er is geen significante vooruitgang zichtbaar ten opzichte van 2006.

VEILIGHEID 31 6 Veiligheid 6.1 Inleiding Veiligheid is, mede door alle aandacht in de media, in de afgelopen jaren een belangrijk thema geworden. Ook voor de beleving van het woongenot is veiligheid steeds meer bepalend geworden. Veiligheid is een centraal element in de ervaring van de leefbaarheid van buurten. Gemeenten en corporaties reageren op de roep naar meer veiligheid door maatregelen te nemen die de veiligheid in de buurt vergroten. Inbraakpreventie, onder andere door het aanbrengen van sloten en de verlichting van fietspaden, is hiervan een voorbeeld. In dit onderzoek is de bewoners gevraagd naar hun oordeel over de veiligheid van de buurt. Er is daarbij naar de overlast van personen gevraagd, naar de last van criminaliteit en het gevoel van veiligheid.

32 VEILIGHEID 6.2 Overlast van personen Overlast in de buurt door rondhangende jongeren. Geluidsoverlast door klussende of schreeuwende buren en rondhangende groepen. Het kan een inbreuk zijn op het woongenot. In het onderzoek is de respondenten gevraagd of ze last hebben van het gedrag van anderen. NB: Hoe hoger het cijfer, des te minder overlast men ervaart Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 6,3 6,5 5,9 4,9 Bloemenbuurt 6,9 7,5 6,9 6,4 Landzicht 6,4 6,9 6,5 5,8 Oranjebuurt 6,8 7,5 7,8 7,8 Molenzicht 7,2 6,8 6,6 6,3 De Hond 7,5 7,7 7,2 7,3 Hoge Prijs 7,3 7,4 6,6 7,3 Voorkoop Noord 7,2 5,9 6,4 5,9 Dijkzicht 7,1 5,5 6,3 6,8 Voorkoop Midden 6,5 6,6 6,7 6,9 Parijsch 7,2 8,0 7,2 6,3 Voorkoop Zuid 6,7 7,4 7,2 7,1 Binnenstad 6,7 5,0 5,0 5,5 Terweijde-Componisten 7,2 5,9 6,1 4,9 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,2 6,7 6,4 6,1 Terweijde-Staatslieden 5,9 5,3 4,8 5,0 Nieuwstad 6,9 5,9 5,2 5,9 Achter 't Zand / Lanxmeer 7,3 6,7 7,0 6,3 Westerkwartier/Triosingel 7,3 7,6 6,9 6,8 Totaal gemeente Culemborg 6,9 6,6 6,4 6,3 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Het gemiddelde van Culemborg komt uit op een 6,3. Dit is iets lager dan het landelijk gemiddelde (6,5). De buurten waar de meeste overlast van personen wordt ervaren zijn Achter de Poort en Terweijde-Componisten, zij scoren een 4,9. Het cijfer van Terweijde-Componisten is daarbij significant gedaald t.o.v. 2006 (6,1). De hoogste score is voor de oranjebuurt (7,8). Er zijn in totaal 116 opmerkingen gemaakt over dit aspect. Vooral bewoners uit de Binnenstad hebben opmerkingen gemaakt, deze gaan voornamelijk over geluidoverlast, zoals: Kroeggangers die laat in de nacht luidruchtig iets te eten halen. Waarbij het regelmatig voorkomt dat er 4 uur 's nachts wordt aangebeld. Een strenger beleid qua sluitingstijden is ZEER gewenst.

VEILIGHEID 33 Aan de spreidingscijfers is te zien dat de meeste respondenten een 8 (20%) of een 7 (19%) geven. Een derde (33%) van de respondenten geeft een 5 of lager. 6.3 Criminaliteit Criminaliteit kan verschillende vormen aannemen. Van kleine vernielingen tot hinderlijk contact, bijvoorbeeld van rondhangende jongeren tot diefstal en geweldpleging. Bewoners is gevraagd in hoeverre inbraak, diefstal, vernielingen en geweldpleging in de buurt voorkomen. NB: Hoe hoger het cijfer, des te minder overlast men ervaart Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,9 5,9 6,2 5,4 Bloemenbuurt 7,2 7,5 6,5 6,5 Landzicht 5,2 7,0 6,5 6,5 Oranjebuurt 7,4 7,3 7,7 7,2 Molenzicht 5,9 6,6 6,3 6,6 De Hond 7,9 7,4 7,5 7,2 Hoge Prijs 7,1 7,5 7,7 7,2 Voorkoop Noord 6,2 6,4 7,0 6,6 Dijkzicht 5,8 6,0 6,3 6,8 Voorkoop Midden 6,5 6,9 6,5 6,5 Parijsch 7,2 8,7 7,6 6,4 Voorkoop Zuid 7,2 6,7 6,7 6,8 Binnenstad 4,6 5,5 5,4 5,4 Terweijde-Componisten 6,9 5,8 5,6 4,2 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,0 6,9 6,6 6,6 Terweijde-Staatslieden 5,6 4,8 4,8 4,8 Nieuwstad 7,1 7,1 5,1 5,6 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,9 6,6 6,0 6,6 Westerkwartier/Triosingel 6,1 7,2 7,5 7,0 Totaal gemeente Culemborg 6,4 6,6 6,5 6,3 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal De criminaliteit lijkt zich, net als de overlast van personen, te concentreren in de buurten Binnenstad/Centrum (5,4), Nieuwstad (5,6), Terweijde-Componisten (4,2) en Terweijde-Staatslieden (4,8). Bij Terweijde-Componisten is een ruime achteruitgang zichtbaar ten opzichte van 2006 (van een 5,6 naar een 4,2). Een bewoner uit deze buurt merkt op: Last van criminaliteit neemt steeds toe in Terweijde. Hier merkte je 10 jaar geleden nog niks van. De meeste opmerkingen gaat over diefstal en vernieling. De buurt Parijsch is ook significant achteruit gegaan, van een 7,6 naar een 6,4. In de buurten Hoge Prijs, Oranjebuurt en De Hond geven de bewo-

34 VEILIGHEID ners aan het minst last te hebben van criminaliteit, zij geven gemiddeld een 7,2. Het gemiddelde van Culemborg komt uit op een 6,3, dit is een significante achteruitgang ten opzichte van 2006 (6,5). Het is tevens lager dan het landelijk gemiddelde 2007 (6,8). De meningen van de bewoners omtrent de criminaliteit in de buurt lopen uiteen. 42% van de respondenten geeft een 7 of een 8. Toch geeft ook 32% een 5 of lager. 6.4 Veiligheidsgevoel Veiligheid is vandaag de dag een belangrijk thema: er wordt veel over gepraat en er wordt veel in geïnvesteerd. De bewoners hebben aangegeven in hoeverre ze zich veilig voelen in hun buurt. Bij de beoordeling van de veiligheid is onder andere rekening gehouden met donkere plekken, overhangend groen en een onprettige sfeer. Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,2 6,0 6,1 5,7 Bloemenbuurt 6,7 7,7 7,3 7,1 Landzicht 5,6 7,5 7,6 7,2 Oranjebuurt 7,2 7,5 7,9 7,6 Molenzicht 6,5 7,1 7,1 7,3 De Hond 7,0 7,6 7,7 8,0 Hoge Prijs 7,0 7,7 7,5 7,9 Voorkoop Noord 7,1 6,7 7,5 7,5 Dijkzicht 6,0 7,1 7,5 7,2 Voorkoop Midden 6,1 7,0 7,6 7,3 Parijsch 6,5 8,2 7,7 7,3 Voorkoop Zuid 6,1 6,9 7,0 7,3 Binnenstad 5,4 6,1 6,5 6,7 Terweijde-Componisten 5,6 6,3 6,6 5,3 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 6,0 7,1 7,2 6,8 Terweijde-Staatslieden 5,6 5,6 5,4 5,6 Nieuwstad 5,4 6,6 5,8 6,6 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,9 7,0 7,7 7,7 Westerkwartier/Triosingel 4,8 7,3 7,7 7,4 Totaal gemeente Culemborg 6,2 6,9 7,1 7,0 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Met een gemiddelde score van 7,0 kunnen we ervan uitgaan dat de bewoners van Culemborg zich over het algemeen veilig voelen in hun buurt. Een vergelijkbaar gemiddelde als in 2006 (7,1). Het landelijk gemiddelde van 2007 ligt echter iets hoger met een 7,6. Er zijn drie buurten waar de bewoners aangeven zich niet altijd

VEILIGHEID 35 even veilig te voelen: Achter de Poort (5,7), Terweijde-Componisten (5,3) en Terweijde-Staatslieden (5,6). Bij de score van Terweijde-Componisten is sprake van een significante achteruitgang ten opzichte van 2006. De buurten waar bewoners zich erg veilig voelen, die hoog scoren, zijn Hoge Prijs (7,9) en De Hond (8,0). De meeste opmerkingen komen van bewoners van Terweijde-Staatslieden. Een aantal gaan over het gebrek aan verlichting: Brandgang achter de woningen durven wij bewoners in de avond geen gebruik van te maken ivm rondhangende jongeren, graag meer verlichting. Maar liefst de helft (50%) van de respondenten beoordeelt het veiligheidsgevoel met een 7 of 8. Ongeveer 9% scoort een 4 of lager en 8% geeft een 10. 6.5 Conclusies veiligheid Het thema veiligheid wordt gemiddeld voldoende beoordeeld in Culemborg. De gemiddelde scores op criminaliteit en het veiligheidsgevoel liggen lager dan de landelijke gemiddelden 2007. De gemiddelde score op criminaliteit (6,3) is significant lager dan in 2006 (6,5). Achter de Poort, Terweijde-Componisten en Terweijde Staatslieden zijn buurten waar de bewoners aangeven zich niet altijd even veilig te voelen. De scores van Terweijde-Componisten op alle drie de veiligheidsaspecten zijn significant lager dan in 2006. Binnen Culemborg geven de bewoners van Hoge Prijs, Oranjebuurt en De Hond aan zich het meest veilig te voelen.

ONGENOEGENS 37 7 Ongenoegens 7.1 Inleiding Ongenoegens zijn zaken die vooral storend werken in de beleving van leefbaarheid. Bijzonder kenmerk is dat deze aspecten slechts worden opgemerkt als ze er wél zijn en dragen daarmee negatief bij aan de leefbaarheid van de buurt. De bekendste voorbeelden zijn zwerfvuil en hondenpoep. In Culemborg is aan de bewoners gevraagd naar de overlast die ze ondervinden van activiteiten zoals horeca, markten en evenementen en overlast van vervuiling. Daarnaast is gevraagd naar de hinder die men ervaart van het verkeer en de verkeersveiligheid.

38 ONGENOEGENS 7.2 Vervuiling Aan de bewoners is gevraagd of zij in hun buurt overlast hebben van vervuiling. Voorbeelden zijn zwerfvuil en verkeerd of te vroeg geplaatst vuilnis op de stoep. En natuurlijk de grootste ergernis, hondenpoep. NB: Hoe hoger het cijfer, des te minder overlast men ervaart Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,9 5,5 4,8 5,4 Bloemenbuurt 5,7 6,3 5,7 6,2 Landzicht 5,3 6,1 6,1 6,7 Oranjebuurt 5,8 6,3 6,3 6,9 Molenzicht 6,1 6,9 6,6 6,8 De Hond 6,8 6,8 6,5 7,0 Hoge Prijs 6,8 6,2 6,1 7,0 Voorkoop Noord 6,5 6,0 6,2 6,7 Dijkzicht 6,6 6,2 6,7 6,9 Voorkoop Midden 6,3 5,5 6,1 6,2 Parijsch 6,8 6,8 6,4 6,5 Voorkoop Zuid 5,5 6,7 6,5 7,1 Binnenstad 4,8 5,1 4,9 5,4 Terweijde-Componisten 6,3 5,6 5,8 5,7 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 6,6 6,2 6,5 4,9 Terweijde-Staatslieden 5,6 5,1 4,8 5,1 Nieuwstad 6,2 4,5 4,5 5,7 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,5 5,3 6,5 6,7 Westerkwartier/Triosingel 6,5 7,1 6,2 5,7 Totaal gemeente Culemborg 6,2 5,9 5,9 6,2 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal De overlast van vervuiling wordt gemiddeld beoordeeld met een 6,2, dit is een significante vooruitgang ten opzichte van 2006 (5,9). De overlast van vervuiling is minder geworden in Hoge Prijs, de score in 2008 is een 7,0, terwijl dat in 2006 een 6,1 was. Hoge Prijs is nu samen met Voorkoop Zuid (7,1) één van de hoogst scorende buurten. De laagst scorende buurt is Veerweg/Havenkwartier/Dreven. Deze buurt is erg achteruit gegaan, van een 6,5 in 2006 naar een 4,9 in 2008. Over dit aspect worden veel (134) opmerkingen geplaatst. Uit de opmerkingen blijkt dat bewoners van de gemeente Culemborg zich vooral storen aan hondenpoep, maar ook aan zwerfvuil veroorzaakt door jongeren. Typerende opmerkingen zijn: Er ligt heel veel hondenpoep op het meidoornpad en op de speelveldjes. Kunnen er geen zakjes + vuilniszakken voor hondenpoep worden geplaatst of een poepveldje

ONGENOEGENS 39 worden gemaakt? Ik denk dat er ook controle zou moeten worden uitgevoerd (buurt 13) en Er wordt veel afval weggegooid op straat door jongelui. Mensen die van en naar het station gaan. Gelukkig is er een medebewoner die de straat zwerfvuil vrij maakt. Deze man verdient een lintje!. Als we kijken naar de totstandkoming van de gemiddelden blijkt dat respondenten dit aspect zeer verschillend waarderen. Ongeveer een vijfde (19%) geeft een 7 en nog een vijfde (20%) geeft een 8. Een derde (33%) van de respondenten geeft een 5 of lager. 7.3 Overlast van activiteiten Onder overlast van activiteiten wordt onder andere overlast door horeca, markten en evenementen verstaan. Aan de bewoners van Culemborg is gevraagd in hoeverre zij overlast ervaren van bepaalde ongewenste activiteiten. In 2002 werd bij deze vraag ter voorbeeld gerefereerd aan drugshandel en prostitutie, waardoor de scores hier aanzienlijk lager zijn en niet vergelijkbaar met de vervolgmetingen. De scores in 2004, 2006 en 2008 zijn wel met elkaar vergelijkbaar. NB: Hoe hoger het cijfer, des te minder overlast men ervaart Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,5 8,5 8,8 8,1 Bloemenbuurt 6,3 8,2 8,3 8,2 Landzicht 5,7 9,1 8,9 8,7 Oranjebuurt 5,9 8,8 9,0 8,8 Molenzicht 6,0 8,9 8,9 8,6 De Hond 6,6 8,8 8,6 9,1 Hoge Prijs 6,5 8,9 8,7 8,9 Voorkoop Noord 6,0 8,6 8,6 8,5 Dijkzicht 6,1 8,4 8,5 8,9 Voorkoop Midden 5,5 8,5 9,0 9,0 Parijsch 6,2 9,0 8,5 8,3 Voorkoop Zuid 5,7 8,1 8,2 8,3 Binnenstad 6,0 6,7 6,5 6,6 Terweijde-Componisten 5,8 8,2 8,0 7,9 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 6,5 9,0 7,9 7,9 Terweijde-Staatslieden 5,1 8,3 8,4 8,1 Nieuwstad 6,0 7,9 7,8 7,4 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,9 8,0 8,4 7,9 Westerkwartier/Triosingel 6,6 8,3 7,9 7,6 Totaal gemeente Culemborg 6,0 8,4 8,4 8,3 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal

40 ONGENOEGENS De bewoners van Culemborg ervaren over het algemeen niet veel overlast van activiteiten, het gemiddelde in 2008 is een 8,3. Dat is iets hoger dan landelijk gemiddelde van 2007 (7,9). Alle buurten scoren boven de 7, behalve de Binnenstad (6,6). Dit is echter niet ongebruikelijk voor een buurt in het centrum. Bewoners uit deze buurt hebben voornamelijk opmerkingen over geluidsoverlast bij muziekevenementen. De hoogst scorende buurten zijn De Hond (9,1) en Voorkoop Midden (9,0). Bij geen van de buurten is een significante verandering opgetreden ten opzichte van 2006. Bij de spreiding van de rapportcijfers zien we dat bijna een derde (31%) van de respondenten geen enkele overlast van activiteiten ervaart; ze geven het cijfer 10. 8% geeft een 5 of lager. 7.4 Verkeershinder Verkeershinder kan onder meer bestaan uit hinder door verkeersdrukte of verkeerslawaai, maar ook uit overlast als gevolg van verkeerd parkeren. Bekende hindercategorieën. De vraag naar overlast van verkeer is naar aanleiding van de 0-meting opgesplitst in een vraag naar de hinder van verkeer in de buurt en de verkeersveiligheid van de buurt. De resultaten van deze meting zijn dan ook alleen vergeleken met de resultaten van de meting in 2004 en de meting in 2006.

ONGENOEGENS 41 NB: Hoe hoger het cijfer, des te minder overlast men ervaart Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,6 5,3 5,2 Bloemenbuurt 5,4 5,1 5,4 Landzicht 6,9 7,0 6,5 Oranjebuurt 6,5 7,5 7,4 Molenzicht 6,8 6,7 6,8 De Hond 7,7 7,3 7,8 Hoge Prijs 6,0 6,2 6,2 Voorkoop Noord 6,7 6,6 7,1 Dijkzicht 7,1 7,1 6,9 Voorkoop Midden 6,4 7,2 7,1 Parijsch 6,5 6,6 6,0 Voorkoop Zuid 6,3 6,7 6,8 Binnenstad 6,3 6,5 6,5 Terweijde-Componisten 6,6 6,4 5,8 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 5,6 6,4 5,9 Terweijde-Staatslieden 5,7 6,2 5,9 Nieuwstad 4,7 4,5 5,1 Achter 't Zand / Lanxmeer 4,7 6,0 6,1 Westerkwartier/Triosingel 5,3 5,8 5,5 Totaal gemeente Culemborg 6,2 6,4 6,3 significante vooruitgang t.o.v. 2006 significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal Verkeershinder wordt door de bewoners van Culemborg gemiddeld met een 6,3 beoordeeld, vergelijkbaar met de gemiddelden in 2006 en 2004. Het landelijk gemiddelde in 2007 komt uit op een 6,1. Drie buurten scoren onvoldoende: Achter de Poort (5,2), Nieuwstad (5,1) en de Bloemenbuurt (5,4). De buurt die het beste naar voren komt is De Hond (7,8). Er is bij geen van de buurten sprake van een significante verandering ten opzichte van 2006. Er zijn veel opmerkingen (174) gemaakt door de respondenten met betrekking tot verkeershinder. De meeste opmerkingen gaan over de overlast van te hard rijdende auto s, parkeerproblemen en verkeerslawaai. Een bewoner uit de buurt Hoge Prijs zegt: Op de Jupiterweg bevinden zich slechts een paar drempels die bovendien zijn weggezakt. Auto's rijden hier hard. Vooral hoek Marsstr./Jup.weg is gevaarlijk punt. In Jupiterweg is geen stoep waar voetgangers / kinderen veilig kunnen lopen. En een bewoner uit de Bloemenbuurt merkt op: Parkeerprobleem! Door o.a. ambtenaren van de gemeente Culemborg en bezoekers van de binnenstad en ook van inwoners uit de binnenstad. Verder door veel vrachtverkeer, die rijden te hard, gevaarlijk voor kinderen die hier in de buurt op school zitten. Uit de spreidingscijfers blijkt dat de respondenten zeer verdeeld zijn over de mate van verkeershinder. De meeste respondenten geven een 7 (18%) of een 8 (18%), tegelijkertijd geeft ongeveer een derde (32%) een 5 of lager.

42 ONGENOEGENS 7.5 Verkeersveiligheid In 2004 is een vraag naar de verkeersveiligheid in Culemborg toegevoegd aan de leefbaarheidsenquête. Het cijfer van 2008 kan dus enkel vergeleken worden met de cijfers uit 2004 en 2006. Bij verkeersveiligheid gaat het onder andere om veiligheid voor kinderen en ouderen en te hard rijden in de buurt. NB: Hoe hoger het cijfer, des te minder overlast men ervaart Buurt 2002 2004 2006 2008 Buurt 2002 2004 2006 2008 Achter de Poort 5,6 5,2 4,5 Bloemenbuurt 5,6 5,0 5,5 Landzicht 6,6 6,5 6,5 Oranjebuurt 5,8 6,1 6,4 Molenzicht 6,1 5,9 6,5 De Hond 7,3 6,7 7,2 Hoge Prijs 5,6 5,9 5,8 Voorkoop Noord 6,1 6,3 6,7 Dijkzicht 6,3 6,7 6,5 Voorkoop Midden 6,2 6,6 7,0 Parijsch 6,2 5,8 5,4 Voorkoop Zuid 6,0 6,1 6,6 Binnenstad 6,1 6,5 5,8 Terweijde-Componisten 6,0 6,0 5,8 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 5,8 6,1 5,9 Terweijde-Staatslieden 5,3 4,8 5,2 Nieuwstad 4,1 4,4 4,9 Achter 't Zand / Lanxmeer 4,9 5,4 6,9 Westerkwartier/Triosingel 5,0 5,1 5,4 Totaal gemeente Culemborg 5,8 5,8 6,0 significante vooruitgang t.o.v. 2006 7,5 positieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal significante achteruitgang t.o.v. 2006 7,5 negatieve afwijking t.o.v. Culemborg totaal De bewoners van Culemborg beoordelen de verkeersveiligheid in hun buurt gemiddeld met een 6,0. Dit is vergelijkbaar met de gemiddelden uit 2004 en 2006 (5,8). Vijf buurten scoren onvoldoende: Achter de Poort (4,5), Parijsch (5,4), Nieuwstad (4,9), Westerkwartier/Triosingel (5,4) en Terweijde-Staatslieden (5,2). De bewoners van De Hond en Voorkoop Midden zijn binnen de gemeente het meest tevreden over de verkeersveiligheid in hun buurt. Achter t Zand/Lanxmeer is significant vooruit gegaan ten opzichte van 2006, stijging van een 5,4 naar een 6,9. In de 118 opmerkingen komt naar voren dat veel mensen zich zorgen maken over de te hard rijdende auto s en de onveilige verkeerssituaties. Een bewoner uit de buurt Parijsch merkt op: Het ontbreken van stoepen in de wijk Parijsch is verkeers-

ONGENOEGENS 43 onveilig- vooral voor kinderen. Op de Hermelijnsingel en Beversingel wordt vaak veel te hard gereden door auto's. Een bewoner uit Hoge Prijs zegt: Ondanks alle verkeersdrempels wordt er toch regelmatig te hard gereden in de straat, en dan zijn de poortjes waar kinderen uit komen fietsen toch dicht op de straat. En overal liggen drempels behalve bij het pleintje nabij ons huis waar de kinderen spelen. De meningen over de verkeersveiligheid lopen redelijk uiteen. 15% geeft een 6, 18% een 7 en 19% een 8. Meer dan een derde (37%) geeft echter een 5 of lager. 7.6 Conclusies ongenoegens Gemiddeld lijken de bewoners van Culemborg niet veel last te hebben van overlast. Voornamelijk van overlast van activiteiten hebben ze weinig last, de gemiddelde score is een 8,3, tevens hoger dan het landelijk gemiddelde 2007 (7,9). De gemiddeld scores voor overlast van activiteiten, verkeershinder en verkeersveiligheid in 2008 wijken niet veel af van die van in 2006. De score voor overlast van vervuiling is wel significant vooruitgegaan, van 5,9 in 2006 naar 6,2 in 2008. Er zijn vijf buurten waar de bewoners aangeven weinig overlast te ervaren, de scores zijn allemaal bovengemiddeld (t.o.v. de gemeente totaal): Molenzicht, Dijkzicht, Oranjebuurt, De Hond en Voorkoop Noord. De buurten waar wel overlast wordt ervaren door de bewoners zijn Achter de Poort, Nieuwstad en Terweijde-Staatslieden.

BUURTPROFIELEN 45 8 Buurtprofielen 8.1 Inleiding In de hoofdstukken 3 t/m 7 is de leefbaarheid van Culemborg beschreven aan de hand van vijf thema s. In dit laatste hoofdstuk wordt een korte beschrijving gegeven van de leefbaarheid per buurt. De sterke, minder sterke en zwakke punten worden per buurt beschreven. Daarbij wordt het oordeel over de buurt in 2008 afgezet tegen de gemiddelde scores in 2006, 2004 en 2002. Dit geeft de oordelen perspectief. 8.2 Achter de Poort De buurt Achter de Poort scoort het hoogst op de overlast van activiteiten (8,1). Daar lijkt in deze buurt nauwelijks sprake van te zijn. Het groen in de omgeving van Culemborg wordt ook goed gewaardeerd (7,5). 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt

46 BUURTPROFIELEN Op de aspecten betrokkenheid (4,4), overlast van personen (4,9), verkeersveiligheid (4,5) en de ontwikkeling van de buurt (4,5) scoort de buurt zeer laag. Behalve deze aspecten waarderen de respondenten van Achter de Poort nog enkele andere aspecten met een onvoldoende (de rode streep geeft een cijfer van 5,5 aan). Er zijn echter geen aspecten die significant lager scoren dan in 2006. Wel zijn er zeer veel aspecten die lager dan het gemiddelde van de gemeente Culemborg scoren (17 van de 19 aspecten). Als we de scores over een langere periode (2002-2008) bekijken dan blijkt dat de speelvoorzieningen, etnische samenstelling, de betrokkenheid en overlast van personen wel significant lager scoren. Achter de Poort krijgt voor 8 van de 19 aspecten het laagste cijfer van alle buurten in Culemborg. Dit zijn de volgende aspecten: totaaloordeel (5,7), woningvoorraad (5,6), woonomgeving (5,4), samenleven van bewoners (5,9), betrokkenheid (4,4), overlast van personen (4,9), verkeersveiligheid (4,5) en de ontwikkeling van de buurt (4,5). 8.3 Landzicht Landzicht scoort op een aantal aspecten vrij goed, zoals overlast van activiteiten (8,7), het totaaloordeel (7,7), de woningvoorraad (7,9), het groen in Culemborg (7,6) en de winkels (7,5). Het cijfer voor de kwaliteit van de winkels is significant hoger dan in 2006 (6,6). Het laagste cijfer geven de respondenten van Landzicht voor de ontwikkeling van de buurt (5,5). Dit cijfer is significant lager dan bij de vorige meting (6,1). Het cijfer voor de woonomgeving (6,6) is tevens significant gedaald (was een 7,3 in 2006). De overlast van personen krijgt, evenals de ontwikkeling van de buurt, een cijfer onder de 6 (5,8). 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt Als we de scores over een langere periode met elkaar vergelijken (2002-2008) blijkt dat er een aantal aspecten significant hoger scoren: totaaloordeel, winkels, etnische samenstelling, vuil en stank, criminaliteit en veiligheidsgevoelens.

BUURTPROFIELEN 47 8.4 Molenzicht De buurt Molenzicht krijgt over het algemeen vrij goede cijfers. Met name de cijfers voor overlast van activiteiten (8,6), groen in de omgeving van Culemborg (7,9), het totaaloordeel (7,6) en de woningvoorraad (7,6) vallen op. Het cijfer voor de kwaliteit van de diensten (7,1) is significant hoger dan bij de vorige meting (6,5). Maarliefst 16 van de 19 aspecten scoren hoger dan gemiddeld in Culemborg bij deze meting. De ontwikkeling van de buurt is het enige aspect dat een cijfer onder de 6 krijgt (5,7). De betrokkenheid van buurtbewoners (6,4) en de overlast van personen (6,3) scoren beide niet heel hoog. Er zijn geen aspecten die ten opzichte van de meting in 2006 significant zijn gedaald. Als we de resultaten over een langere periode met elkaar vergelijken (2002-2008) dan valt op dat er een significante vooruitgang zichtbaar is op de aspecten etnische samenstelling, vuil en stank en veiligheidsgevoelens. De overlast van personen is daarentegen toegenomen t.o.v. 2002. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.5 Hoge Prijs De buurt Hoge Prijs krijgt voor een aantal aspecten goede scores, zoals de overlast van activiteiten (8,9), het groen in de omgeving van Culemborg (8,0), het veiligheidsgevoel (7,9) en de kwaliteit van winkels (7,8). De cijfers voor het totaaloordeel (7,7), de woningvoorraad (7,7), de woonomgeving (6,9), het groen in de buurt (6,6), de diensten (7,4) en de last van vervuiling (7,0) zijn alle significant gestegen ten opzichte van de meting in 2006. Ten opzichte van 2002 komen daar ook nog de aspecten etnische samenstelling en betrokkenheid bij. Van de 19 aspecten krijgen er 15 een cijfer boven het Culemborgse gemiddelde. Het enige aspect dat in Hoge Prijs een cijfer lager dan 6 krijgt van de respondenten is de verkeersveiligheid (5,8). Er zijn in deze buurt geen aspecten die significant lager scoren dan bij de meting in 2006. In vergelijking met 2002 is alleen het aspect speelvoorzieningen significant achteruitgegaan.

48 BUURTPROFIELEN 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.6 Dijkzicht De hoogste scores in de wijk Dijkzicht zijn voor de overlast van activiteiten (8,9), het groen in omgeving van Culemborg (8,0) en de woningvoorraad (7,8). Het groen in de buurt haalt met een 7,7 het hoogste cijfer van alle buurten in Culemborg. Het totaaloordeel voor de leefbaarheid in Dijkzicht krijgt een ruime voldoende (7,7). Er zijn geen significante verbeteringen zichtbaar ten opzichte van het meetjaar 2006. Ten opzichte van 2002 zijn er echter wel een paar aspecten die significant vooruit zijn gegaan, namelijk de groenvoorzieningen, diensten, etnische samenstelling, betrokkenheid en veiligheidsgevoelens. De respondenten waarderen in 2008 slechts een van de aspecten met een cijfer lager dan 6, de betrokkenheid van de bewoners bij de buurt krijgt een 5,9. Er is geen significante achteruitgang zichtbaar ten opzichte van 2006. Ook als we de cijfers met 2002 vergelijken zijn er geen significante verschillen. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt

BUURTPROFIELEN 49 8.7 Parijsch De buurt Parijsch scoort goed op de overlast van activiteiten (8,3), de woningvoorraad (7,8) en groen in de omgeving van Culemborg (7,5). Dit laatste cijfer is in vergelijking met het gemiddelde van Culemborg overigens wel significant lager. Parijsch krijgt een onvoldoende voor de verkeersveiligheid (5,4). Twee aspecten scoren significant lager dan in 2006. Dit zijn de betrokkenheid van buurtbewoners (nu 6,4 en in 2006 een 6,9) en de last van criminaliteit (nu 6,4 en in 2006 een 7,6). Het totaaloordeel krijgt met een 7,3 een gemiddeld cijfer. Bij het vergelijken van de cijfers van 2008 met 2002 wordt zichtbaar dat de aspecten woonomgeving, groenvoorzieningen, etnische samenstelling en betrokkenheid significant hoger scoren. De speelvoorzieningen en overlast van personen en criminaliteit scoren daarentegen juist lager dan in 2002. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.8 Binnenstad / Centrum De cijfers voor de diverse aspecten zijn in de Binnenstad wisselend. De hoogste cijfers krijgt deze buurt voor de kwaliteit van winkels (8,0) en het groen in de omgeving van Culemborg (8,0). Het cijfer voor de winkels is het hoogste van alle buurten in Culemborg. Hetzelfde geldt voor het cijfer voor de kwaliteit van diensten (7,5) en voor de ontwikkeling van de buurt (6,2). Het cijfer voor de winkels is ten opzichte van het vorige meetjaar 2006 en 2002 significant hoger. Ook de groenvoorzieningen scoren significant hoger dan in 2002. Het laagste cijfer is voor de speelvoorzieningen (4,7). De last van vervuiling en criminaliteit krijgen beide eveneens een onvoldoende (beide 5,4). Ook de overlast van personen scoort laag (5,5). De overlast van activiteiten scoort met een 6,6 het laagste cijfer van alle buurten in Culemborg. Er is ten opzichte van de vorige meting geen significante achteruitgang zichtbaar. Ten opzichte van 2002 is alleen het aspect overlast van personen toegenomen.

50 BUURTPROFIELEN 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.9 Veerweg/ Havenkwartier/ Dreven De buurt Veerweg/Havenkwartier/Dreven krijgt ten opzichte van het gemiddelde van Culemborg veel lage cijfers. De speelvoorzieningen (4,4) krijgen in vergelijking met de andere buurten het laagste cijfer. De last van vervuiling (4,9) scoort eveneens het laagst en het cijfer daarvoor is significant gedaald in vergelijking met 2006 (6,5). Het laatste geldt tevens voor het cijfer voor de betrokkenheid (nu 5,3 en in 2006 een 6,7). De hoogste cijfers krijgt deze buurt voor de overlast van activiteiten (7,9), het groen in de omgeving van Culemborg en het aanbod van winkels (beide 7,7). Significante verbeteringen ten opzichte van 2006 zijn er niet. In vergelijking met het meetjaar 2002 scoort de buurt significant lager op de aspecten speelvoorzieningen, etnische samenstelling, betrokkenheid, overlast personen en vuil en stank. 10 9 8 7 6 5 4 2004 2002 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt

BUURTPROFIELEN 51 8.10 Nieuwstad De buurt Nieuwstad krijgt voor veel aspecten scores die lager zijn dan het gemiddelde van Culemborg. De kwaliteit van de winkels (7,8) scoort het hoogst en de overlast van activiteiten scoort ook ruim boven de 7 (7,4). Significante verbeteringen zijn er voor de woningvoorraad (van 5,6 naar 7,0) en de woonomgeving (van 4,3 naar 5,8). Ook het cijfer voor de ontwikkeling van de buurt is significant hoger (van 4,2 naar 5,6). De score voor de kwaliteit van de diensten in de buurt is ten opzichte van 2006 significant gedaald (van 7,5 naar 6,5). De speelvoorzieningen (4,7) en de verkeersveiligheid (4,9) scoren het slechtst. Ten opzichte van 2002 zijn er alleen significante verschillen zichtbaar op de aspecten speelvoorzieningen, etnische samenstelling, betrokkenheid en overlast van personen. Al deze aspecten scoren in 2008 significant lager dan in 2002. Voor de aspecten groen in de buurt (5,5), groen in Culemborg (6,9) en verkeershinder (5,1) krijgt Nieuwstad de laagste cijfers in vergelijking met de andere buurten in de gemeente. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.11 Westerkwartier / Triosingel De buurt Westerkwartier/Triosingel krijgt met name hoge cijfers voor het groen in Culemborg, de winkels (beide 7,8) en de overlast van activiteiten (7,6). Er zijn geen aspecten die bij de nieuwe meting significant hoger scoren dan bij de meting in 2006. De speelvoorzieningen (5,0) en de verkeerveiligheid (5,4) krijgen beide een onvoldoende. Daarnaast worden de aspecten woonomgeving (5,8), last van vervuiling (5,7) en verkeershinder (5,5) met cijfers onder de 6 gewaardeerd. Er is geen enkel aspect dat dit jaar significant lager is beoordeeld dan in 2006. Ten opzichte van 2002 is er een significante verbetering zichtbaar op de aspecten totaaloordeel, woningvoorraad, diensten, en veiligheidsgevoelens. Geen enkel aspect scoort significant lager ten opzichte van 2002.

52 BUURTPROFIELEN 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.12 Bloemenbuurt In de Bloemenbuurt zijn een aantal verbeteringen ten opzichte van 2006 te zien. Het cijfer voor de aspecten woonomgeving (5,7 naar 6,5), groen in de buurt (5,3 naar 6,4) en de speelvoorzieningen (5,5 naar 6,5) was bij deze meting significant hoger. Ten opzichte van 2002 is alleen het aspect diensten vooruitgegaan. De hoogste cijfers krijgt de Bloemenbuurt voor de overlast van activiteiten (8,2) en het groen in de omgeving van Culemborg (7,6). Er wordt alleen een onvoldoende gegeven aan de verkeershinder (5,4). De verkeersveiligheid en de ontwikkeling van de buurt scoren echter ook laag (beide 5,5). Er is geen sprake van significante achteruitgang ten opzichte van 2006. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt

BUURTPROFIELEN 53 8.13 Oranjebuurt De Oranjebuurt krijgt veelal goede scores. Voor de aspecten samenleven van verschillende etniciteiten (7,4), overlast van personen (7,8) en last van criminaliteit (7,2) krijgt deze buurt de hoogste scores in vergelijking met de andere buurten in Culemborg. De hoogste score is voor de overlast van activiteiten (8,8). Een significante verbetering is er voor het groen in de buurt (6,6 naar 7,4). Ten opzichte van 2002 zijn er geen significante verbeteringen of verslechteringen. De respondenten geven voor geen enkel aspect een onvoldoende. De ontwikkeling van de buurt krijgt met een 6,1 het laagst cijfer. Het cijfer voor het totaaloordeel is met een 7,6 ruim voldoende. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.14 De Hond De buurt De Hond is de best scorende buurt van Culemborg. Voor maar liefst 10 van de 19 aspecten wordt het hoogste cijfer gegeven van alle buurten. Het cijfer voor de overlast van activiteiten is uitzonderlijk hoog (9,1). Maar ook het totaaloordeel (8,0), de woningvoorraad (8,2), het groen in Culemborg (8,1) en het veiligheidsgevoel (8,0) scoren erg hoog. Het cijfer voor de ontwikkeling van de buurt is het enige onder de 6 (5,8). De kwaliteit van winkels (6,9) en van diensten (6,6) scoren beide lager dan gemiddeld in Culemborg. Er is in De Hond geen significante voor- of achteruitgang ten opzichte van de meting van 2006 zichtbaar. Ten opzichte van 2002 zijn er echter wel een aantal significante verschillen; de aspecten speelvoorzieningen, winkels en diensten scoren in 2008 lager. Bewoners voelen zich in 2008 wel veiliger dan in 2002.

54 BUURTPROFIELEN 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.15 Voorkoop Noord Voorkoop Noord krijgt voor tien van de negentien aspecten een cijfer boven het gemiddelde van Culemborg als geheel. Het hoogste cijfer is voor de overlast van activiteiten (8,5). Het groen in de omgeving van Culemborg (7,8) en het veiligheidsgevoel (7,5) scoren tevens hoog. Er zijn ten opzichte van de meting in 2006 geen significante verbeteringen. Er worden in Voorkoop Noord geen onvoldoendes gegeven. De laagste cijfers zijn voor de betrokkenheid van bewoners (5,6), de overlast van personen en de ontwikkeling van de buurt (beide 5,9). Bij geen van de aspecten is sprake van een significante achteruitgang ten opzichte van de vorige meting. Ten opzichte van 2002 zijn de aspecten totaaloordeel en etnische samenstelling significant lager beoordeeld. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt

BUURTPROFIELEN 55 8.16 Voorkoop Midden Veruit de hoogste score in Voorkoop Midden is voor de overlast van activiteiten (9,0). Het totaaloordeel krijgt met een 7,4 een cijfer dat boven het gemiddelde van Culemborg als geheel ligt. Er zijn geen aspecten die bij deze meting significant beter scoren dan in 2006. Ten opzichte van 2002 scoort het veiligheidsgevoel hoger. Er worden geen onvoldoendes gegeven in deze buurt. Het laagste cijfer is voor de betrokkenheid van bewoners (5,6) en ook de ontwikkeling van de buurt scoort lager dan een 6 (5,8). Significante achteruitgang ten opzichte van 2006 is niet zichtbaar. In 2002 scoorden de speelvoorzieningen nog significant hoger. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.17 Voorkoop Zuid Het hoogste cijfer in Voorkoop Zuid is voor de overlast van activiteiten (8,3). De aspecten groen in de omgeving van Culemborg (8,0) en de woningvoorraad (8,0) scoren beide ook hoog. Het cijfer voor de woningvoorraad is ten opzichte van 2006 significant hoger geworden (van 7,1 naar 8,0). Naast de woningvoorraad is ook het aspect groenvoorzieningen significant gestegen ten opzichte van 2002. De respondenten waarderen geen van de aspecten met een onvoldoende. De ontwikkeling van de buurt wordt met een 6,0 het laagst beoordeeld. Significante achteruitgang ten opzichte van 2006 (en 2002) is niet zichtbaar.

56 BUURTPROFIELEN 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.18 Terweijde-Componisten De beste scorende aspecten in de buurt Terweijde-Componisten zijn het groen in de omgeving van Culemborg (7,8), de kwaliteit van winkels (7,6) en de overlast van activiteiten (7,9). De cijfers die de respondenten van deze buurt geven zijn veelal lager dan het gemiddelde van Culemborg. Er zijn geen aspecten die significant hoger beoordeeld worden dan in 2006. Ten opzichte van 2002 scoren de aspecten speelvoorzieningen, etnische samenstelling, betrokkenheid, overlast van personen en criminaliteit lager. Het laagste cijfer (2008) wordt gegeven voor de last van criminaliteit (4,2) en dit is ook significant lager dan in 2006 (5,6). De scores voor het samenleven van verschillende etniciteiten (van 5,5 naar 4,6), de overlast van personen (van 6,1 naar 4,9) en het veiligheidsgevoel (van 6,6 naar 5,3) daalden ook alle in vergelijking met de vorige meting. Deze vier aspecten scoren het laagst van alle buurten in Terweijde - Componisten. De cijfers voor betrokkenheid (5,2) en de ontwikkeling van de buurt (5,3) zijn ook onvoldoende en het samenleven in buurt krijgt ten opzichte van de andere buurten het laagste cijfer (5,9).

BUURTPROFIELEN 57 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt 8.19 Terweijde-Staatslieden In Terweijde-Staatslieden worden veel cijfers onder het gemiddelde gegeven. De last van criminaliteit scoort met een 4,8 het laagst. Hoewel er veel onvoldoendes worden gegeven, is er geen significante achteruitgang zichtbaar ten opzichte van de meting in 2006. Ten opzichte van 2002 daarentegen zijn er drie aspecten significant gedaald in oordeel, namelijk etnische samenstelling, betrokkenheid en overlast van personen. De overlast van personen (5,0) en de last van vervuiling (5,1) worden maar net boven de 5 beoordeeld. De aspecten speelvoorzieningen, samenleven van etniciteiten, betrokkenheid van bewoners en de verkeersveiligheid krijgen alle een 5,2. De hoogste cijfers worden gegeven aan de overlast van activiteiten (8,1) en de kwaliteit van de winkels (7,6). Dit laatste cijfer is het enige cijfer dat boven het gemiddelde van Culemborg ligt en is ook het enige cijfer dat significant gestegen is ten opzichte van 2002. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt

58 BUURTPROFIELEN 8.20 Achter t Zand Lanxmeer De respondenten van Achter t Zand / Lanxmeer beoordelen de overlast van activiteiten (7,9), het veiligheidsgevoel (7,7) en het totaaloordeel (7,7) het hoogst. Het samenleven van de bewoners en de betrokkenheid scoren beide met een 7,6 het hoogste cijfer ten opzichte van de andere buurten. De verkeersveiligheid wordt in vergelijking met de meting 2006 significant hoger gewaardeerd (van 5,4 naar 6,9). De ontwikkeling van de buurt krijgt met een 5,5 het laagste cijfer in deze buurt. De scores voor de kwaliteit van winkels (6,0) en diensten (6,0) zijn beide significant lager dan in 2006 (resp. 6,9 en 7,3). Ten opzichte van 2002 is naast winkels ook het aspect overlast van personen significant gedaald. 10 9 8 7 6 5 4 2002 2004 2006 2008 3 2 1 0 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Groen in buurt Groen Culemborg Speelvoorzieningen Winkels Diensten Samenleven Samenleven etnisch Betrokkenheid Overlast personen Vervuiling Overlast activiteiten Criminaliteit Veiligheidsgevoel Verkeershinder Verkeersveiligheid Ontwikkeling buurt

BUURTPROFIELEN 59 8.21 Samenvatting aandachtspunten Dit Lemon onderzoek leent zich in alle opzichten voor een aanpak op buurtniveau. Wat is er aan de hand? Worden de resultaten uit de enquêtes herkend? Hoe moeten we de problemen echt betekenis geven als we met de buurten in gesprek gaan? Waar kan eventueel op worden ingegrepen? Wat kunnen de mensen binnen hun buurt zelf oplossen? Dat ligt allemaal in het vervolg van deze rapportage op basis van schriftelijke enquêtes. Er is veel gesignaleerd. In deze paragraaf nog even een overzicht van de belangrijkste aandachtspunten. In dit overzicht zijn alle waarderingen met een 6 of lager opgenomen. Buurt Aspect Cijfer Achter de Poort Totaaloordeel 5,7 Woningvoorraad 5,6 Woonomgeving 5,4 Groen in de buurt 5,7 Speelvoorzieningen 5,3 Samenleven 5,9 Samenleven etnisch 5,4 Betrokkenheid 4,4 Overlast personen 4,9 Vervuiling 5,4 Criminaliteit 5,4 Veiligheidsgevoel 5,7 Verkeershinder 5,2 Verkeersveiligheid 4,5 Landzicht Overlast personen 5,8 Hoge Prijs Verkeersveiligheid 5,8 Dijkzicht Betrokkenheid 5,9 Parijsch Verkeersveiligheid 5,4 Binnenstad Speelvoorzieningen 4,7 Overlast personen 5,5 Vervuiling 5,4 Criminaliteit 5,4 Verkeersveiligheid 5,8 Veerweg/Havenkwartier/Dreven Woonomgeving 5,5 Groen in de buurt 5,8 Speelvoorzieningen 4,4 Samenleven etnisch 5,9 Betrokkenheid 5,3 Vervuiling 4,9

60 BUURTPROFIELEN Buurt Aspect Cijfer Verkeershinder 5,9 Verkeersveiligheid 5,9 Nieuwstad Woonomgeving 5,8 Groen in de buurt 5,5 Speelvoorzieningen 4,7 Samenleven etnisch 5,7 Betrokkenheid 5,7 Overlast personen 5,9 Vervuiling 5,7 Criminaliteit 5,6 Verkeershinder 5,1 Verkeersveiligheid 4,9 Westerkwartier/Triosingel Woonomgeving 5,8 Speelvoorzieningen 5,0 Vervuiling 5,7 Verkeershinder 5,5 Verkeersveiligheid 5,4 Bloemenbuurt Verkeershinder 5,4 Verkeersveiligheid 5,5 Voorkoop Noord Betrokkenheid 5,6 Overlast personen 5,9 Terweijde - Componisten Speelvoorzieningen 5,5 Samenleven 5,9 Samenleven etnisch 4,6 Betrokkenheid 5,2 Overlast personen 4,9 Vervuiling 5,7 Criminaliteit 4,2 Veiligheidsgevoel 5,3 Verkeershinder 5,8 Verkeersveiligheid 5,8 Terweijde - Staatslieden Woonomgeving 5,7 Groen in de buurt 5,9 Speelvoorzieningen 5,2 Samenleven etnisch 5,2 Betrokkenheid 5,2 Overlast personen 5,0 Vervuiling 5,1 Criminaliteit 4,8 Veiligheidsgevoel 5,6 Verkeershinder 5,9 Verkeersveiligheid 5,2

BIJLAGE 61 Bijlage In de bijlage kunt u de volgende zaken nalezen: - Trendanalyse 2002-2008 - De vragenlijst van de meting in 2008

62 BIJLAGE Trendanalyse 2002-2008 Totaaloordeel Woningvoorraad Woonomgeving Wijk jaar meting 2002 2008 2002 2008 2002 2008 2002 2008 2002 2008 2002 2008 2002 2008 Achter de Poort 6,4 5,7 5,6 5,6 5,6 5,4 6,0 5,7 7,5 5,3 6,8 6,4 5,6 6,2 Landzicht 6,9 7,7 7,4 7,9 6,3 6,6 7,3 7,2 6,3 7,2 6,4 7,5 7,4 6,8 Molenzicht 7,6 7,6 7,8 7,6 7,1 7,2 7,0 7,5 6,7 7,1 7,0 7,1 6,3 7,1 Hoge Prijs 7,3 7,7 7,6 7,7 6,2 6,9 5,8 6,6 8,1 6,3 7,9 7,8 6,0 7,4 Dijkzicht 7,5 7,7 7,9 7,8 6,9 7,0 7,1 7,7 7,1 7,2 7,2 7,5 6,1 7,2 Parijsch 7,3 7,3 7,3 7,8 5,0 6,7 5,4 6,6 8,1 6,8 7,4 7,4 6,4 7,1 Binnenstad 6,7 7,4 6,7 7,1 6,1 6,6 4,8 6,3 5,2 4,7 6,2 8,0 7,0 7,5 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,7 7,1 7,0 6,9 6,3 5,5 6,3 5,8 6,7 4,4 6,8 7,7 7,0 6,9 Nieuwstad 6,8 6,6 6,2 7,0 5,5 5,8 6,1 5,5 6,5 4,7 6,8 7,8 5,8 6,5 Westerkwartier/Triosingel 6,1 7,2 4,9 7,3 4,9 5,8 5,1 6,3 6,6 5,0 6,7 7,8 4,8 7,2 Bloemenbuurt 7,4 7,4 6,2 6,5 5,9 6,5 5,2 6,4 7,5 6,5 7,5 7,3 4,7 7,1 Oranjebuurt 7,6 7,6 7,2 7,5 5,6 6,3 6,5 7,4 7,5 6,9 7,4 7,1 6,0 6,7 De Hond 8,1 8,0 8,0 8,2 7,4 7,4 7,3 7,6 8,1 7,3 7,9 6,9 7,8 6,6 Voorkoop Noord 7,8 7,2 6,8 7,2 7,1 7,2 6,6 7,2 7,0 6,9 7,7 7,3 6,9 6,4 Voorkoop Midden 7,2 7,4 7,1 7,1 6,6 6,6 6,1 6,7 7,9 6,9 7,5 7,1 7,1 6,3 Voorkoop Zuid 7,2 7,8 7,0 8,0 5,6 6,9 6,1 7,5 6,7 6,4 6,6 7,4 6,8 6,4 Terweijde-Componisten 7,2 6,6 7,1 7,2 6,1 6,4 6,5 6,6 6,9 5,5 7,2 7,6 6,8 6,6 Terweijde-Staatslieden 6,4 6,3 6,6 6,7 5,6 5,7 6,1 5,9 6,0 5,2 5,9 7,6 6,3 6,6 Achter 't Zand / Lanxmeer 7,3 7,7 6,6 7,4 6,5 6,4 6,7 6,7 6,8 6,2 7,2 6,0 5,5 6,0 Totaal gemeente Culemborg 7,2 7,3 7,1 7,3 6,3 6,5 6,3 6,7 7,1 6,2 7,1 7,4 6,4 6,8 Groenvoorzieningen Speelvoorzieningen Winkels etc. Diensten significante vooruitgang t.o.v. 2002 significante achteruitgang t.o.v. 2002 Etnische samenstelling Betrokkenheid Wijk jaar meting 2002 2008 2002 2008 2002 2008 2002 2008 2002 2008 2002 2008 Achter de Poort 6,8 5,4 5,9 4,4 6,3 4,9 5,9 5,4 5,9 5,4 5,2 5,7 Landzicht 5,6 6,8 5,7 6,4 6,4 5,8 5,3 6,7 5,2 6,5 5,6 7,2 Molenzicht 5,5 6,8 5,4 6,4 7,2 6,3 6,1 6,8 5,9 6,6 6,5 7,3 Hoge Prijs 3,8 6,8 4,1 6,5 7,3 7,3 6,8 7,0 7,1 7,2 7,0 7,9 Dijkzicht 4,9 6,6 4,8 5,9 7,1 6,8 6,6 6,9 5,8 6,8 6,0 7,2 Parijsch 3,2 6,7 4,3 6,4 7,2 6,3 6,8 6,5 7,2 6,4 6,5 7,3 Binnenstad 7,4 6,7 7,1 6,4 6,7 5,5 4,8 5,4 4,6 5,4 5,4 6,7 Veerweg/Havenkwartier/Dreven 7,6 5,9 7,5 5,3 7,2 6,1 6,6 4,9 7,0 6,6 6,0 6,8 Nieuwstad 7,7 5,7 6,9 5,7 6,9 5,9 6,2 5,7 7,1 5,6 5,4 6,6 Westerkwartier/Triosingel 6,8 6,6 6,3 6,4 7,3 6,8 6,5 5,7 6,1 7,0 4,8 7,4 Bloemenbuurt 7,4 6,5 6,6 6,3 6,9 6,4 5,7 6,2 7,2 6,5 6,7 7,1 Oranjebuurt 6,9 7,4 6,3 6,5 6,8 7,8 5,8 6,9 7,4 7,2 7,2 7,6 De Hond 7,2 7,0 7,1 6,5 7,5 7,3 6,8 7,0 7,9 7,2 7,0 8,0 Voorkoop Noord 7,7 6,1 6,2 5,6 7,2 5,9 6,5 6,7 6,2 6,6 7,1 7,5 Voorkoop Midden 7,0 6,3 6,2 5,6 6,5 6,9 6,3 6,2 6,5 6,5 6,1 7,3 Voorkoop Zuid 7,2 6,4 6,3 6,6 6,7 7,1 5,5 7,1 7,2 6,8 6,1 7,3 Terweijde-Componisten 7,6 4,6 7,0 5,2 7,2 4,9 6,3 5,7 6,9 4,2 5,6 5,3 Terweijde-Staatslieden 7,9 5,2 6,5 5,2 5,9 5,0 5,6 5,1 5,6 4,8 5,6 5,6 Achter 't Zand / Lanxmeer 6,8 6,4 6,8 7,6 7,3 6,3 6,5 6,7 6,9 6,6 6,9 7,7 Totaal gemeente Culemborg 6,4 6,3 6,0 6,1 6,9 6,3 6,2 6,2 6,4 6,3 6,2 7,0 Overlast van personen Vuil en Stank Criminaliteit Onveiligheid

BIJLAGE 63 Enquête leefbaarheid in uw buurt Met deze vragenlijst stellen wij u een aantal vragen over de leefbaarheid in uw buurt. U kunt steeds een rapportcijfer geven. Daarbij geldt: een hoger cijfer (10) betekent dat u meer tevreden bent en een lager cijfer (1) betekent dat u ontevreden bent. Een 6 is net voldoende en een 5 net onvoldoende. Hebt u geen oordeel over een vraag of vindt u de vraag niet op uw buurt van toepassing, dan kunt u die vraag onbeantwoord laten. Aan het einde van de vragenlijst kunt u een toelichting bij uw antwoord geven bij maximaal 3 vragen. Kruis per vraag steeds het vakje aan onder het getal dat u als rapportcijfer wilt geven voor uw buurt. 1. Hoe beoordeelt u uw buurt in het algemeen? 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed 2. Wat vindt u van de kwaliteit van de woningen in uw buurt? Daarbij gaat het niet om de geschiktheid van uw eigen woning voor uzelf maar om de aantrekkelijkheid en de staat van onderhoud van de woningen in de buurt. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed 3. Wat vindt u van de woonomgeving in uw buurt? Denkt u hierbij aan de pleintjes, de bestrating, de manier waarop de straat is ingericht, bankjes, straatverlichting 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed 4. Wat vindt u van het groen in uw buurt? Denk hierbij aan de hoeveelheid groen in uw buurt en de manier waarop u er gebruik van kunt maken. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed 5. Wat vindt u van het groen in de omgeving van Culemborg? Denk hierbij bijvoorbeeld aan de uiterwaarden. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed 6. Wat vindt u van de speelvoorzieningen in uw buurt? Denk hierbij aan de hoeveelheid speelvoorzieningen en aan de mogelijkheden voor kinderen om leuk en veilig te spelen. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed 6. Wat vindt u van de kwaliteit van de winkels in uw buurt? Denk hierbij ondermeer aan het aanbod van de winkels en de bereikbaarheid van de winkels.. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed 7. Wat vindt u van de kwaliteit van de diensten in uw buurt? Denk hierbij ondermeer aan de aanwezigheid en bereikbaarheid van huisarts,gezondheidscentrum, buurthuis en bibliotheek. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed

64 BIJLAGE 8. Hoe gaan de mensen in uw buurt met elkaar om? Denk hierbij aan saamhorigheid, burenhulp en rekening houden met elkaar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed 9. Hoe gaan mensen van verschillende etnische afkomst in uw buurt met elkaar om? Denk hierbij aan respect voor elkaar en samenleven met elkaar 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer slecht Zeer goed 10. Wat vindt u van de betrokkenheid van bewoners bij uw buurt? Denk hierbij aan de mate waarin mensen zich willen inzetten voor de buurt. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Niet betrokken Zeer betrokken 11. Heeft u in uw buurt overlast van het gedrag van anderen? Denk hierbij aan geluidsoverlast of andere overlast van buurtbewoners en aan overlast door rondhangende jongeren. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ernstige overlast Geen overlast 12. Heeft u in uw buurt last van vervuiling? Denk hierbij aan zwerfvuil, stank, verkeerd of te vroeg geplaatst vuilnis en hondenpoep 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ernstige overlast Geen overlast 13. Heeft u in uw buurt overlast van bepaalde activiteiten? Denk hierbij aan horeca, markten en evenementen 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ernstige overlast Geen overlast 14. Heeft u in uw buurt last van criminaliteit? Denk bijvoorbeeld aan inbraak, diefstal, vernielingen en geweldpleging 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ernstige last Geen last 15. Hoe veilig voelt u zich bij u in de buurt? Denk hierbij aan donkere plekken en een onprettig sfeer 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zeer onveilig Zeer veilig 16. Heeft u in uw buurt hinder van het verkeer? Denk hierbij aan verkeersdrukte, verkeerslawaai en verkeerd parkeren 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ernstige hinder Geen hinder 17. Hoe verkeersveilig vindt u uw buurt? Denk hierbij ondermeer aan veiligheid voor kinderen en ouderen en te hard rijden in de buurt. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Ernstige hinder Geen hinder

BIJLAGE 65 18. Vindt u dat uw buurt het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Sterk achteruit Sterk vooruit De gemeente Culemborg en Betuws Wonen vinden een goede kwaliteit van wonen erg belangrijk. Met name een prettige relatie met de buren, voldoende voorzieningen in de wijk en een veilig gevoel thuis en op straat maken een buurt leefbaar. Dit is een klus die wij alleen met uw hulp kunnen klaren! 19. Bent u bereid zich actief in te zetten uw buurt? Ja (ga door naar vraag 20) Nee 20. Op welke manier zou u een bijdrage willen leveren aan de leefbaarheid in uw buurt? Denk hierbij aan deelname aan schoonmaakacties, jongerenwerk, buurtpreventie, wijkbijeenkomsten, klankbordgroepen e.d. Bij het onderzoeken van de leefbaarheid van de buurt, is het waardevol om te weten of er verschillen bestaan in beoordeling van de leefbaarheid naar zaken als leeftijd, geslacht en woonsituatie. Daarom zouden we u willen vragen enkele persoonlijke vragen te beantwoorden. Wat is uw leeftijd? jaar Bent u man of vrouw? Man Vrouw Wat is uw postcode? (bijvoorbeeld: 1234 AB) Heeft u een huurwoning of een koopwoning? Huur Koop Wie is de eigenaar van de woning? Ikzelf Andere verhuurder Betuws Wonen In wat voor soort woning woont u? Eengezinswoning in rij Flat met lift Twee onder één kap Flat zonder lift Vrijstaande woning Anders

66 BIJLAGE Wat is de samenstelling van uw huishouden? Alleenwonend Tweepersoonshuishouden zonder (thuiswonende) kinderen Eénoudergezin, jongste thuiswonende kind onder de 12 jaar Eénoudergezin, jongste thuiswonende kind 12 jaar of ouder Gezin, jongste thuiswonende kind onder de 12 jaar Gezin, jongste thuiswonende kind 12 jaar of ouder OPMERKINGEN Hieronder kunt u uw opmerkingen kwijt over maximaal twee van de 17 genoemde onderwerpen. Deze ruimte kunt u ook gebruiken om uw score voor een onderwerp nader toe te lichten. Graag ook de eventuele locatie (bijvoorbeeld straatnaam) vermelden waar uw opmerking betrekking op heeft. Nummer van de vraag: Nummer van de vraag: Deze enquête graag retourneren voor donderdag 31 januari 2008. Als dank voor het invullen hebben wij voor de eerste en daarna iedere 50 e inzender een verrassing. Wilt u hiervoor in aanmerking komen, vult u dan tevens uw naam en adres in: (deze informatie wordt niet in het bestand opgenomen, zodat uw antwoorden anoniem blijven). Achternaam en voorletter:.. Straat:.. Postcode/Plaats:.. * Uw adresgegevens worden bij de verwerking dus niet gekoppeld aan de ingevulde vragenlijst. Het invullen van de vragenlijst is dus anoniem. Hartelijk dank voor uw medewerking!