Leermiddelenbeleidsplan School Contactpersoon Leden werkgroep (stafdirecteur) Versienummer Versie 15 December 2010 R.K. Sg. St.-Canisius H.A.J.M. Hofhuis C.J.H. Heemskerk (teamleider), M.J. Vreeswijk (ICT-coördinator), A.S.M. Kamphuis (coördinator boekenfonds) en H.A.J.M. Hofhuis Pagina 1 van 10
Format De activiteiten tijdens de werkbijeenkomsten helpen de werkgroep bij het opstellen van het leermiddelenbeleidsplan. De activiteiten leiden tot opvattingen van de werkgroep en geven input voor het invullen van de tekstblokken. Elk tekstblok begint met een algemeen, inleidend deel van max. 100 woorden. Hierin wordt op hoofdlijnen de gedachte van de werkgroep over het betreffende onderwerp verwoord. Vervolgens is er een keuze mogelijk van één of meerdere items uit A t/m D, afhankelijk van de situatie van de school. A. lopend beleid, dat ongewijzigd kan worden opgenomen Opbrengst: Actie: Afspraak: (delen van) beleidsdocumenten zijn opgenomen in het leermiddelenbeleidsplan of er wordt hiernaar verwezen beleidsdocumenten lokaliseren, bespreken en (delen hiervan) plaatsen in het leermiddelenbeleidsplan wie doet wat, wanneer, hoe verloopt het proces (tussen en/of na de werkbijeenkomsten) en wat is klaar als het klaar is? B. lopend beleid, dat moet worden aangevuld of aangescherpt Opbrengst: Actie: Afspraak: geactualiseerde beleidsdocumenten zijn opgenomen in het leermiddelenbeleidsplan (delen van) beleidsdocumenten analyseren en bediscussiëren, teksten aanvullen of aanscherpen en daarna opnemen in het leermiddelenbeleidsplan wie doet wat, wanneer, hoe verloopt het proces (tussen en/of na de werkbijeenkomsten) en wat is klaar als het klaar is? C. nieuw beleid Opbrengst: Actie: Afspraak: nieuw beleid is opgenomen in het leermiddelenbeleidsplan formuleren van nieuw beleid en hieruit voortkomende acties en afspraken wie doet wat, wanneer, hoe verloopt het proces (tussen en/of na de werkbijeenkomsten) en wat is klaar als het klaar is? D. oud beleid Opbrengst: Actie: Afspraak: overzicht van achterhaald beleid is opgenomen in het leermiddelenbeleidsplan, inclusief plan voor uitfasering achterhaalde beleidsdocumenten lokaliseren, bespreken en (delen hiervan) nietig verklaren wie doet wat, wanneer, hoe verloopt het proces (tussen en/of na de werkbijeenkomsten) en wat is klaar als het klaar is? E. indien A. t/m/ D. niet voorzien in de situatie van uw school, kies dan E. Pagina 2 van 10
Visie en missie De missie van Canisius bestaat uit drie onderdelen: - Onze school wil leerlingen en personeel een uitdagende en innovatieve leer- en werkomgeving bieden, die hen stimuleert in hun ontwikkeling tot een breed georiënteerde en zelfstandige persoonlijkheid. - Onze school wil leerlingen en personeel een veilige en overzichtelijke leer- en werkomgeving bieden, waarin tolerantie, zorg en respect voor elkaar bijdragen aan ieders welbevinden. - Onze school wil leerlingen en personeel een op de samenleving gerichte leer- en werkomgeving bieden, waarin de leerlingen vanuit de katholieke levensvisie en met respect voor andere levensvisies in samenwerking met de ouders bewust worden gemaakt van hun rol als verantwoordelijk burger. Voor het onderwijs van Canisius achten wij de volgende kenmerken wezenlijk: 1. een innovatieve leer- en werkomgeving: a. We willen modern, up-to-date onderwijs realiseren dat verantwoord inspeelt op de ontwikkelingen in de maatschappij, de leefwereld van de leerling en de veranderende inzichten in de onderwijswereld. b. We willen de leer- en werkomgeving niet alleen vernieuwen vanuit een afwachtende en volgende houding, maar ook vanuit een verkennende houding: we durven ook ongebaande wegen te begaan. 2. een uitdagende leer- en werkomgeving: a. Elke individuele medewerker en de school als geheel draagt mede door de eigen professionele ontwikkeling bij aan de totstandkoming van een uitdagende leer- en werkomgeving die de leerling verleidt tot actief leren. 3. stimulerend voor de ontwikkeling tot een breed georiënteerde en zelfstandige persoonlijkheid: a. We richten ons onderwijsaanbod en het leerproces zo in dat er in verantwoorde mate een beroep gedaan wordt op en er daadwerkelijk ruimte is voor ieders ontwikkeling tot een breed georiënteerde en zelfstandige persoonlijkheid. 4. samenhang bevorderend: a. Indien bevorderlijk voor het begrip van de leerling leggen we een verband tussen theorie en praktijk, bijvoorbeeld door praktische toepassingen van de theorie te laten zien of door de leerlingen zelf de theorie te laten toepassen en ervaren in zo herkenbaar mogelijke praktijksituaties. b. Vakoverschrijdende kennis en vaardigheden worden in enige vorm van vakoverschrijdende samenwerking aangeboden. 5. doorlopende leerlijnen bevorderend: a. We zorgen voor een goede aansluiting op de basisschool en op het vervolgonderwijs. b. We zorgen intern voor een goede aansluiting tussen de verschillende leerjaren, de verschillende onderwijsniveaus en de twee locaties. 6. rekening houdend met verschillen: a. We passen onze lesinhoud, didactiek en toetsing aan aan het onderwijstype van de betreffende lesgroep. b. Elke docent brengt variatie aan in zijn didactiek binnen elke lesgroep. c. We streven ernaar de individuele leerlingen binnen de grenzen van het redelijke en Pagina 3 van 10
organisatorisch mogelijke op maat te bedienen. 7. leren samenwerken: a. Elk team draagt er zorg voor dat de leerlingen zich in elk leerjaar verbeteren in het samenwerken met anderen. 8. gewenste resultaten: m. We streven ernaar elke leerling in zo kort mogelijke tijd het voor hem meest geschikte diploma te laten behalen. n. Of het verblijf van de leerling op onze school uiteindelijk als succesvol bestempeld kan worden, wordt mede bepaald door de mate waarin: hij zich ontwikkeld heeft tot een breed georiënteerde en zelfstandige persoonlijkheid; hij zijn leervaardigheden vergroot heeft; hij geleerd heeft samen te werken; hij geleerd heeft zichzelf en zijn werk aan anderen te presenteren; hij zijn weg in het vervolgonderwijs met succes vervolgt. [ X] A [ ] B [ ] C [ ] D [ ] E Afspraken: De missie is een aantal jaren geleden vastgesteld. Deze missie/visie kan ongewijzigd gelaten worden. Wel heeft er een bijstelling plaats gevonden. Zie bijlage 1: Het onderwijs op Canisius in 2013. Pagina 4 van 10
Leermiddelen Uitgangspunten voor leermiddelen: Onze scholengemeenschap heeft de intentie om toe te werken naar een situatie waarin leerlingen 1 op 1 werken met een mobiele computer. Daarbij willen we een up to date leermiddelenbeleid ontwikkelen. De ict-werkgroep van onze scholengemeenschap constateert dat er tijdens de lessen naast de huidige boeken ook veel digitaal leermateriaal wordt gebruikt. Onze school maakt op dit moment deel uit van het samenwerkingsverband DigilessenVO. Hierin werken 31 scholengemeenschappen samen in het ontwikkelen van digitale lessen. Daarnaast wordt het aanbod van digitaal lesmateriaal steeds groter. Indien deze ontwikkeling zich voortzet, zijn onze leerlingen en docenten, uitgaande van onze visie en missie, gebaat bij 1 op 1 onderwijs. Hierbij beschikt elke leerling over een eigen mobiele computer. De leerling kan daardoor op elke plaats en op elk moment leren en kan onderwijs op maat worden aangeboden. De docent kan in zijn of haar les meer differentiëren in leerstof doordat er beter rekening kan worden gehouden met het tempo, niveau en leerstijl van de individuele leerling. We willen de secties een eigen leermiddelenbeleid laten opstellen. Uitgangspunten zijn daarbij de eigen lange termijnsvisie van de sectie en vakeigen ontwikkelingen. [ ] A [ X] B [ X] C [ ] D [ ] E Opbrengst De leerling heeft de computer altijd bij de hand. De mobiele computer, de digitale lessen, de verwerkingssoftware, de elektronische leeromgeving en de ontelbare internetbronnen zijn op deze wijze onderdelen van het leermiddelenpakket. Zowel thuis als op school kan de leerling en de docent kiezen welk hulpmiddel bij het leren wordt ingezet. Daarbij dient uiteraard bij de keuze ervan duidelijk een meerwaarde aanwezig te zijn. De leerling moet hierbij worden ondersteund door de docent. Rijke digitale content waarbij sprake is van veel interactie draagt ertoe bij dat de leerling actiever wordt betrokken bij het onderwijsleerproces. De leerling ontvangt direct feedback en de docent kan daarop direct anticiperen. De digitale lessen zijn een aanvulling op het reeds bestaande boekenpakket. 80 procent van het leermateriaal is digitaal in 2017 Werkboeken zullen meerdere jaren gebruikt kunnen worden Al het digitale materiaal is toegankelijk via de ELO Afspraken Veel randvoorwaarden zijn op onze school al prima voor elkaar. Zo hebben we een moderne ict infrastructuur en maken we intensief gebruik van de elektronische leeromgeving. In onze twee locaties hangen 25 digitale schoolborden en we besteden veel aandacht aan het ict-niveau van docenten en leerlingen. De school beschikt over een up to date ict-beleidsplan waar alle ict zaken zijn vastgelegd. De school heeft volgens het train de trainer principe diverse coaches opgeleid die het onderwijsleerproces op ict-gebied ondersteunen. Daarnaast vinden er regelmatig ict-studiemiddagen plaats. De school beschikt over een boekenfonds, welke gecoördineerd wordt door een coördinator boekenfonds. De school heeft de intentie om in het schooljaar 2010-2011 een leermiddelenbeleidsplan te ontwikkelen. De school zorgt tevens voor de randvoorwaarden om deze visie mogelijk te Pagina 5 van 10
kunnen maken. Pagina 6 van 10
Beleid Ict Aanpassingen ICT-infrastructuur: In de periode 2011-2017 voeren we leerjaarsgewijze laptopklassen in. De ouders schaffen de laptop voor de leerlingen aan. De school zorgt voor de infrastructuur. Elke docent heeft een eigen laptop. De huidige situatie wordt weergegeven in bijlage 2: Gebruik van ict per afdeling. De toekomstige situatie wordt weergegeven in bijlage 3: Gebruik ict in de toekomst. [ ] A [ ] B [ X ] C [ ] D [ ] E Opbrengst Zowel thuis als op school kan de leerling en de docent kiezen welk hulpmiddel bij het leren wordt ingezet. Niet de methode is leidend, maar de kerndoelen van het vak en het niveau van de leerling. Afspraken De ict-werkgroep houdt nauw contact met de ict-medewerkers binnen de school om realisatie van de ICT-infrastructuur mogelijk te maken. Financiën Omvang, verdeling en inzet leermiddelenbudget: De bijdrage voor de boeken zal anders ingezet worden. Wij proberen veel minder aan werkboeken en veel meer aan het ontwikkelen van eigen lesmateriaal te besteden. De leermiddelen sectieaanjagers ontvangen een geldelijke vergoeding i.p.v. uren voor het ontwikkelen c.q. rangschikken van materiaal. [ ] A [ ] B [ X ] C [ ] D [ ] E Opbrengst De sectieaanjagers bundelen digitaal lesmateriaal tot verrijking van het onderwijsleerproces Besteding binnen de lumpsumvergoeding Afspraken De school blijft werken met een intern boekenfonds. De benodigde kosten voor het werkbaar houden van de omschakeling naar ICTmiddelen in de klas moeten in kaart gebracht worden door de ICT-werkgroep Implementatie van het proces moet passen binnen de begroting. Pagina 7 van 10
Professionalisering Uitgangspunten voor competentieontwikkeling Allereerst is een goede en gedegen voorbereiding noodzakelijk. Ons leermiddelenbeleid krijgt immers te maken met een grote ict component. De sectieaanjagers krijgen externe ondersteuning binnen hun nieuwe werkzaamheden. Indien nodig en gewenst, wordt scholing aangeboden. De sectieaanjagers zorgen voor verdere implementatie binnen hun vaksecties. [ ] A [ ] B [ X ] C [ ] D [ ] E Opbrengst Uiteindelijk zal het project: - zorgen voor voldoende draagvlak binnen de school om over te gaan naar de volgende fase in het implementatietraject - inzicht geven in de veranderingen die qua ict infrastructuur moeten gaan plaatsvinden - de keuze van de mobiele computer vaststellen (netbook, minibook, Macbook, notebook, pda?) - verandering in de organisatie en denkwijze van systeembeheer bewerkstelligen. - inzicht geven in de veranderende (didactische) werkwijze van docenten en leerlingen - verdere versnelling van de automatiserende handelingen van docenten opleveren, denk daarbij aan digitale cijferverwerking en absentieregistratie - het niveau van de individuele ict-competenties van medewerkers, op basis van vooraf gestelde criteria, onderdeel laten uitmaken van functionerings- en voortgangsgesprekken - ervoor zorgen dat docenten op zoek gaan naar meer materiaal ter verrijking van het onderwijsleerproces - ervoor zorgen dat niet de methode leidend is, maar de kerndoelen van het vak en het niveau van de (individuele) leerlingen een compleet leermiddelenbeleidsplan, ontwikkeld op basis van (korte- en langetermijn) visie doelen van elke sectie op onze scholengemeenschap Afspraken De sectie maakt een eigen sectie-leermiddelenbeleidsplan. De sectie maakt hierbij gebruik van een vragenlijstje, zie bijlage 4: Vragen met betrekking tot ict in de toekomst. Pagina 8 van 10
Organisatie Besluitvorming en monitoring Procedures aanschaf en besluitvorming leermiddelen: De wijze waarop docenten, teams en/of secties, schoolleiding en schoolbestuur participeren is vastgelegd in de uitgave Methodekeuzemateriaal. Zie bijlage 5: Methodekeuzemateriaal. De procedure inzake nieuw beleid is vastgelegd in bijgevoegd beleidsplan. [ ] A [ X ] B [ ] C [ ] D [ ] E Pagina 9 van 10
Planning en monitoring Planning en monitoring van leermiddelenbeleid: Voor het schooljaar 2010-2011 zijn 6 werkbijeenkomsten gepland. Tijdens deze bijeenkomsten willen we de inhoud van dit plan verwezenlijken. Hierbij is hulp nodig van externe adviseurs, inleiders en workshopleiders. De bijeenkomsten zijn gepland op de volgende data: 23/11, 30/11, 15/3, 22/3, 24/5, 14/6. Op 14 december wordt er een gehele studiedag georganiseerd die voor één dagdeel in het teken staat van het leermiddelenbeleid. Investeringen van de school. Onze school heeft voor het komend jaar een aantal werkgroepen geformeerd: Stuurgroep 1 op 1 Portefeuillehouder ict namens de centrale directie Lid schoolleiding locatie Almelo Lid schoolleiding locatie Tubbergen ICT coördinator ICT werkgroep De ict-werkgroep bestaat uit 4 domeindeskundigen. Deze collega s ontvangen elk 80 klokuren. Hoofdtaak bestaat uit het verzorgen van scholing en coördinatie van het eigen competentiegebied. De domeinen zijn: Digitaal toetsen, Digitaal leermateriaal (o.a. contentontwikkeling), Digibord en Elektronische leeromgeving (It s learning). Deze coaches ontvangen daarvoor 80 klokuren op jaarbasis. Vakspecialisten leermiddelen 28 collega s, verdeeld over 14 secties Per vakspecialist is 30 klokuren beschikbaar. Taken sectieaanjagers: Opstellen van een leermiddelenbeleid binnen de eigen sectie. Hierbij dient de ICT component duidelijk beschreven te zijn. De sectie stelt tevens een scholingsplan op voor scholing op sectieniveau van de 4 belangrijkste ict-competentiegebieden. Meedenken over algemeen leermiddelen- en ictbeleid. Werkgroep leermiddelenbeleid Stafdirecteur Lid schoolleiding ICT coördinator Coördinator boekenfonds Bijlagen: Bijlage 1: Het onderwijs op Canisius in 2013 Bijlage 2: Huidig gebruik ict Bijlage 3: Gebruik ict in de toekomst Bijlage 4: Vragenlijst secties Bijlage 5: Methodekeuzemateriaal Pagina 10 van 10