Module 4 Thema 2 Meertaligheid
Meertaligheid: een mythe In welke mate zijn de volgende talen maatschappelijk nuttig (0-10)?
Meertaligheid: een mythe Bias wat betreft Europese talen. Bias naar SN Standaard Nederlands. Opvatting over proficiency in een taal is biased (TOEFL C1?). Translanguaging is belangrijk voor alledaagse communicatie Je zit zomaar te swipen tussen de foto s op m n GSM
Meertaligheid: conceptueel Nog andere termen: Simultane meertaligheid; context waar vanaf het begin meerdere talen tegelijkertijd aan zet zijn; Successieve meertaligheid; pas op een latere leeftijd met een andere taal geconfronteerd worden.
Meertaligheid: conceptueel Ander onderscheid: Subtractive bilingualism wordt de moedertaal (L1) weggelaten of genegeerd terwijl de tweede taal (L2 schooltaal) wordt ontwikkeld; dit resulteert in een monolingualism L1 + L2 L1 = L2; Additive bilingualism wordt de tweede taal toegevoegd aan de eerste taal zonder dat er taalverlies optreedt; L1 + L2 = L1 + L2.
Meertaligheid: conceptueel Meertaligheid is complex; taalcombinaties zorgen voor complexe mix:
Taalvaardigheid Verhoeven en Vermeer (1996): Grammaticale taalvaardigheid: vermogen taal te begrijpen en te produceren; klankonderscheiding, woordenschat, zinsbouw en tekstvaardigheid. Pragmatische/sociale taalvaardigheid: taal in actuele situaties; strategische vaardigheden; kennis over functies taal. Wat domineert in schooltaal en thuistaal?
Taalvaardigheid Cummins (1991, 2000): Dagelijks taalgebruik vraagt 1-2 jaren; Schooltaal vraagt 5-9 jaren. Alternatieve begippen: Schooltaal Cognitive Academic Language Proficiency (CALP) minder zichtbaar; Thuistaal Basic Interpersonal Communicative Skills (BICS) duidelijk zichtbaar.
Taalvaardigheid
Taalvaardigheid Cummins: genuanceerde kijk op taalvaardigheid. Dubbele ijsbergtheorie:
Taalvaardigheid Cummins: dubbele ijsbergtheorie. Kennis deels taalonafhankelijk opgeslagen. CUP: Conceptual knowledge developed in one language helps to make input in the other language comprehensible. CUP: gemakkelijk nieuwe taal leren op basis andere taal
Meertaligheid: conceptueel Cummins (2000)
Taal en schoolprestaties Zéér groot punt van discussie. Is anderstaligheid de oorzaak van lagere schoolse prestaties en lagere doorstroom?
Taal en schoolprestaties Over hoeveel leerlingen gaat het?
Taal en schoolprestaties Is de relatie taal en leerprestaties zo lineair en direct? Onderzoek Hootsen (2005) Analyse taalgebruik moeders bij praatplaat
Aanpak van meertaligheid CLIL: Content and Language Integrated Learning: Taal is niet (alléén) een taalvak; Wordt gebruikt om vakken te onderwijzen; Idem: Content Based Language Teaching genoemd (CBLT). Vlaanderen negatief tegenover CLIL (<10jr). Wel taalinitiatie in kleuterschool; niet taal, maar attitude centraal.
Aanpak van meertaligheid Andere landen?
Aanpak van meertaligheid CLIL werkt bij alle niveaus leerlingen. Onderzoek positief effect op zowel de taalontwikkeling als vakken waarin taal wordt onderwezen. Let op; onderzoeksresultaten niet consistent: belang van professionele ontwikkeling.
Aanpak van meertaligheid CLIL: keuze op schoolniveau. Binnenkort decreetwijziging waardoor CLIL mogelijk wordt in Vlaanderen. Let op: hoge eisen leerkracht.
Aanpak van meertaligheid Functioneel meertalig leren; verschillende talen toelaten tijdens les: selecteer didactische aanpakken die leerlingen actief maken: rollenspel, theater, poster sessies, ; schakel leerling (rolbeurt) in als vertaler van de klas; pik kernwoorden andere taal die gebruikt worden in eigen taalproducties (transligualism leerkracht); geef extra kansen na feedback zodat lln. een werkstuk ook wat betreft taal kunnen bijschaven; de moedertaal laten inzetten als steuntaal; verbeter niet elke taalfout; maak eigen woordenboeken;.
Aanpak van meertaligheid Functioneel meertalig leren: gebruik meertalige muziek; zorg voor anderstalige boeken in de klas ; gebruik meertalige labels op school; geef positieve feedback op taaluitingen. plan het gebruik van andere talen in; corrigeer niet elke fout in de gebruikte taal; informeer ouders over de aanpak van de taal op school; Lok exploratory talk uit;.
Module 4 Thema 2 Meertaligheid