MEERTALIGE TAALONTWIKKELING

Transcriptie

1 MEERTALIGE TAALONTWIKKELING H I L D E D E S M E D T INHOUD Het thema verkennen De rol van thuistalen in leren identiteit en welbevinden De meertalige taalontwikkeling 1

2 ONDERZOEK EVOLUTIE 1 ONDERZOEK EVOLUTIE 2 2

3 ONDERZOEK EVOLUTIE 2 ONDERZOEK EVOLUTIE 2 3

4 ONDERZOEK EVOLUTIE 2 POLICIES EVOLUTIE Golfbeweging: meer/minder openheid wisselen elkaar af Algemene tendens: Monolingual mindset neemt toe (Eisenchlas and Shalley, 2017) Rethoriek Implementatie 4

5 POLICIES EVOLUTIE Vlaanderen: kloof tussen maatschappelijke sfeer en scholen / opvoeders die vaak zoeken naar goed open talenbeleid. Toch steeds meer initiatieven: (Klasse, 26 april 2016) DE BEGRIPPEN 5

6 NIEUWE VRAGEN Wat met taal strategieën? Hoeveel talen kan een kind leren? Wat is goede meertaligheid HOE ERVAREN OUDERS DIT ALLES? Het gevoel niet te kunnen terugvallen op traditie Een zoekproces te midden van tegenstrijdige berichtgeving Onzekerheid over het samengaan van thuistaal en schooltaal Taalcontext wordt complexer Confrontatie met maatschappelijke/politieke ideologie 6

7 ERVARING MAMA TAALGEBRUIK IN HET GEZIN 7

8 INHOUD Het thema verkennen De rol van thuistalen in leren identiteit en welbevinden De meertalige taalontwikkeling THUISTALEN EN TAAL LEREN Home language and language learning Common Underlying Proficiency 8

9 THUISTAAL EN TAAL LEREN (drempelhypothese- Cummins, 1976) THUISTALEN EN WELBEVINDEN Als ik Spaans spreek, voel ik me trots, gelukkig, Spaans. De meester reageert slecht als ik Spaans spreek en noteert het want hij denkt dat het tegen hem is. Tomas 9

10 THUISTAAL EN WELBEVINDEN (ORIONI, 2016) 10

11 THUISTALEN EN WELBEVINDEN HOME LANGUAGE AND WELLBEING (A. DE HOUWER, 2017) Harmonious bilingual development We can speak of harmonious bilingual developmentif on the whole children and their families do not experience any interpersonal problems because of the language contact situation, or have a clearly positive experience with bilingualism. This is connected with a person s sense of well-being JONG MEERTALIG OPGROEIEN: CONTACTTIJD / Contacttijd / kwantiteit verhogen Anne Fernald 11

12 JONG MEERTALIG OPGROEIEN TIPS Spelen met klanken in elke contacttaal op jonge leeftijd Leerdruk kanaliseren: soms kan niet alles op het zelfde moment Weet en accepteer dat een kind vooral die talen leert het veel hoort TAALLEERPROCESSEN TE ONTHOUDEN (PARADIS) Impliciet geheugen tot 4/6 jaar Expliciet geheugen vanaf 6/7 jaar Nieuwe kennis opnemen is toevallig Niet vatbaar voor introspectie Focus op inhoud Bewust opnemen Vatbaar voor introspectie Focus op inhoud en vorm 12

13 TAALLEERPROCESSEN TIPS Zorg voor voldoende en gericht taalaanbod vermijd gemengd taalgebruik Opnieuw dezelfde verhaaltjes, dezelfde liedjes geeft een kind zelfvertrouwen en plezier bij het gebruik van taal Je leert praten door het te doen Kansarmoede vertraagt vaak de start BIJKOMENDE TIPS VOOR OUDERS OPOL is een goede maar niet de enig mogelijke keuze Ouders overleggen samen Ouders en niet familie maakt taalkeuze Zo consequent mogelijk zijn in taalkeuzes Expressie aanmoedigen verplichten Plotse veranderingen in taalkeuze vermijden 13

14 VOORBEELD TWEETALIG GEZIN Tweetalige gezinnen Nederlands / Frans 14

15 VOORBEELD MEERTALIG GEZIN papa: Grieks mama Pools Onder elkaar: Engels Woonachtig: Brussel Plan: Franstalig onderwijs TAALEMOTIES EN ATTITUDES Marius 8 jaar Thuistaal: Roemeens Schooltaal: Nederlands Taalstoornis 15

16 TAALEMOTIES EN ATTITUDES TE ONTHOUDEN (auteurs: Gardner, Dulay & Burt, Gibbon & Ramirez) Cruciale factor bij het taalleren Attitudes vormen zich van jongs af aan Verhouding minderheids- meerderheidstaal speelt een rol AFFECTIEVE FILTER 16

17 TAALEMOTIES EN ATTITUDES RECENTE THEMA S De impact van impliciete boodschappen Jongeren: de integratie van T1 in hun identiteit Aandacht voor het welbevinden van de ouders en de wijze waarop ze hun rol ervaren VOORBEELD 17

18 TAALEMOTIES EN ATTITUDES A. DE HOUWER Indirect evidence from a wide range of sources suggests that HBD may be at risk: When parents and children speak different language in the same conversation When children who are raised with two languages early on speak just a single language (When actively bilingual children speak one language far better than the other). DE AANPAK - KLEUTER Verwoorden van je aandacht voor T1 Verwoorden van inspanningen voor T2 Ouders ondersteunen ook T2 Welbevinden centraal Afspraken = samen proberen Tip: meertalig voorlezen 18

19 DE AANPAK - LAGER Zelf - reflectie stimuleren + verwoorden Uitwisseling met leeftijdsgenoten en ouders Zelfbeeld: hoe zie ik mij in de toekomst DE AANPAK HET GEZIN Family centered appraoch Workshops 19

20 TALEN LEREN HET EINDDOEL Inclusieve meertaligheid (Jan D. Ten Thije) Soms is een hoge vaardigheid in een taal vereist Ook beperkte taalvaardigheden kunnen functioneel zijn ( zie Festman e.a.) Meertalige strategieën zijn een belangrijke vaardigheid 20

21 FOYER VZW Werkhuizenstraat Brussel 02/