PARKEERVISIE BINNENSTAD PURMEREND 2012-2015 Versie: 15 juni 2012
Inhoud 1 Inleiding...3 1.1 Aanleiding...3 1.2 Actueel...3 1.4 Leeswijzer...4 2 Huidige parkeersituatie...5 3 Oplossingsrichtingen korte termijn...6 3.1 Inzetten op de fiets...6 3.2 Aanpassing parkeertarieven...6 3.3 Verbeterslag parkeerverwijssysteem...7 3.4 Verdiepingparkeren 't Lammetje aantrekkelijker maken...8 3.5 Capaciteit vergunningparkeerplaatsen uitbreiden...8 3.6 Nu geen uitbreiding parkeerregime stadhuis en omgeving...8 3.7 Parkeernormen vastleggen...8 3.8 Monitoring parkeersituatie...9 4 Toekomstige parkeersituatie...10 4.1 Ontwikkelingen niet door vanwege parkeeropgaaf?...10 4.2 Optie 1: uitgangspunten parkeeropgaaf handhaven...10 4.3 Optie 2: parkeeropgaaf naar beneden bijstellen...11 4.4 Optie 3: inzet gemeente voor realisatie parkeeropgaaf...11 4.5 Omvang en locatie nieuwe parkeervoorziening (optie 3)...12 4.6 Bezoekers(- en bewoners)parkeren openbaar regelen...13 5 Oplossingsrichting lange termijn...15 2
1 Inleiding 1.1 Aanleiding Parkeren in de bruisende stad Purmerend wil een aantrekkelijke binnenstad waar mensen graag naar toe komen en verblijven. Parkeren speelt hierbij een belangrijke rol. Vraag is hoe de gemeente omgaat met een aantal zaken op dit gebied. Voldoende en goed bereikbare parkeerplaatsen dragen bij aan aantrekkelijke binnenstad; idealiter gratis en nabij de winkels en andere voorzieningen. Aan de andere kant, de kosten van (gratis) parkeervoorzieningen zijn hoog, de ruimte is schaars en er zijn nadelige gevolgen voor de leefbaarheid en verblijfskwaliteit. Ook nieuwe woningen en voorzieningen dragen bij aan een aantrekkelijke binnenstad. In en om de binnenstad zijn diverse ruimtelijke ontwikkelingen gepland. Bij deze ontwikkelingen hoort een parkeeropgaaf. Afhankelijk van de uitgangspunten die worden gehanteerd kan dit behoorlijk oplopen. In gevallen kunnen ontwikkelingen hierdoor mogelijk niet van de grond komen. In de uitwerking van het huidige parkeerbeleid zijn de Schapenmarkt en Vijfhoek aangewezen als locaties voor de realisatie van extra parkeercapaciteit. Maar in 2008 is besloten om de parkeeropbrengsten niet meer naar de bestemmingsreserve Hoofdcentrum te laten vloeien. De geplande parkeergarages kunnen daarmee niet kostenneutraal worden geëxploiteerd. Dit houdt ontwikkelingen op deze locaties tegen. In de parkeervisie worden voorstellen gedaan die bijdragen aan het doel om meer bezoekers naar de binnenstad te trekken, maar die rekening houden met de huidige financiële situatie van de gemeente en de consequenties op het gebied van leefbaarheid en verblijfskwaliteit. 1.2 Actueel Verkeer binnenstad In het voorjaar heeft de raad geïnventariseerd of er problemen zijn rond het verkeer in het centrum en de bereikbaarheid van de binnenstad van Purmerend. De bevindingen zijn gepresenteerd tijdens een bijeenkomst met betrokkenen en belangstellenden op 9 juni. De belangrijkste bevindingen op het gebied van (fiets)parkeren zijn: Betere bewegwijzering naar parkeergarages; Parkeermogelijkheden aan de noordzijde van het centrum worden gemist; Te weinig stallingmogelijkheden voor fietsen op de westzijde van de Koemarkt, aan weerszijden van de ingang bij Strada en op de Westerstraat; Fietsenstalling Plantsoenstraat niet goed te vinden/moeilijk zichtbaar. Concept detailhandelsvisie binnenstad In de concept detailhandelsvisie binnenstad Purmerend (versie 6 juni 2011) wordt ingegaan op het verkeer en parkeren. Onderstaand zijn de belangrijkste bevindingen op het gebied van (fiets)parkeren weergegeven: Realisatie van een nieuw parkeerbronpunt aan de noordzijde van de binnenstad; 3
Realisatie van aantrekkelijke fietsenstallingen op strategische locaties (stegen rondom WEC en entrees binnenstad). Enquête ondernemers binnenstad Recent hebben de ondernemersverenigingen van de binnenstad een enquête uitgevoerd onder de leden. De bottleneck van verkeerslichten die de doorstroming rondom het centrum belemmeren, slechte bewegwijzering naar parkeerlocaties en te weinig goedkope/gratis parkeerplaatsen voor langparkeerders zijn volgens de enquête enkele van de oorzaken van de terugloop van het aantal bezoekers. Concreet zijn op het gebied van parkeren de volgende wensen opgenomen: Betere bewegwijzering naar parkeerplekken; Meer fietsparkeerplekken; Verlagen parkeertarieven; Stimuleren dat ondernemers zelf gratis buiten het centrum parkeren; Modernere betaalmogelijkheden voor parkeerautomaten; Goedkoop/gratis parkeerterrein bij de Melkwegbrug (Weidevennekant); Opknappen parkeerterrein Neckerstraat met laag dagtarief. Programmabegroting 2012 Het college heeft, vooruitlopend op de nieuwe parkeervisie, in de programmabegroting voorgesteld om de parkeerautomaten in 2012 van pinfunctie te voorzien en de tarieven niet te indexeren. Hiermee wordt al tegemoet gekomen aan enkele van de wensen van de ondernemers. De wensen en aandachtspunten worden (waar mogelijk) in de parkeervisie meegenomen 1. 1.4 Leeswijzer In eerste instantie wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de huidige parkeersituatie. Hoofdstuk 3 geeft oplossingen om de parkeersituatie op korte termijn te verbeteren. In hoofdstuk 4 wordt vervolgens de toekomstige parkeersituatie beschreven inclusief opties hoe hiermee om te gaan. In hoofdstuk 5 tenslotte wordt een voorstel gedaan voor één van deze opties. 1 Nb: belangrijk onderdeel van het project verkeer binnenstad is de verkeerscirculatie. De oplossingen op het gebied van parkeren dienen te passen binnen de verschillende varianten voor de circulatie. 4
2 Huidige parkeersituatie In het najaar van 2009 is een parkeeronderzoek in de binnenstad uitgevoerd 2. Het onderzoek heeft plaatsgevonden op een donderdagmiddag, een vrijdagavond (koopavond) en een zaterdagmiddag. Uitgangspunt is dat het beeld van de donderdag ook geldt voor de andere doordeweekse dagen met uitzondering van de dinsdag (= markt). Betaald parkeren (m.u.v. stadhuis) Parkeergarages In alle drie de garages is door de week nog ruim voldoende capaciteit aanwezig. De Eggertgarage wordt op koopavond en zaterdagmiddag goed gebruikt. De Claxonate wordt op koopavond minder goed gebruikt; mogelijk omdat er dan meer sprake is van kort bezoek/bezoek aan de horeca en de locatie van de Claxonate hiervoor minder gunstig is. 't Lammetje wordt op zaterdag en op koopavond minder goed gebruikt; wellicht is er (drempel)vrees om op de 1 e en 2 e verdieping te parkeren (sociaal onveilig?). Ring (Nieuwstraat, Westerstraat, Achterwal,..) De parkeerplaatsen op de ring worden op alle momenten goed gebruikt. Op koopavond is sprake van foutparkeren omdat alle parkeerplaatsen bezet zijn. Randen (Schapenmarkt en omgeving / Kanaalstraat en omgeving) Met uitzondering van de Schapenmarkt en omgeving op koopavond is er nog parkeerruimte net buiten de ring. Totaal: de maximale bezettingsgraad in het betaald parkeren gebied bedraagt 81 procent (zaterdagmiddag). Als grenswaarde wordt vaak 85-90 procent gehanteerd. Vergunning parkeren De maximale bezettingsgraad in het vergunning parkeren gebied bedraagt 84 procent (koopavond). Wel is er binnen de deelgebieden sprake van (grote) verschillen. Met name in de deelgebieden Kanaalstraat en omgeving en Hoornsebuurt is op koopavond en zaterdagmiddag sprake van een hoge parkeerdruk. Omgeving stadhuis De parkeerdruk op de gratis parkeerplaatsen is op de doordeweekse dagen erg hoog. Samengevat De parkeerdruk in de binnenstad tijdens de koopavond en zaterdagmiddag is hoog. Door de week is nog voldoende ruimte in de parkeergarages en de gebieden net buiten de ring (randen). In de omgeving van het stadhuis is het dan juist erg druk (werkers centrum / gemeentehuis). De parkeergegevens van de garages, de ring, de vergunninggebieden en de omgeving stadhuis zijn in bijlage I opgenomen. 2 Uitgangspunt is dat de huidige parkeerdruk overeenkomt met de parkeerdruk in 2009. Dit uitgangspunt is gebaseerd op de parkeeropbrengsten die op basis van een vergelijking van de eerste drie kwartalen redelijk overeenkomen. 5
3 Oplossingsrichtingen korte termijn Uit het vorige hoofdstuk komt naar voren dat de parkeercapaciteit in de binnenstad door de week voldoende is, maar op de piekmomenten te kort schiet. Het realiseren van extra parkeercapaciteit alleen voor de piekmomenten is weinig efficiënt. De oplossingsrichtingen in dit hoofdstuk richten zich op het aanbieden van alternatieven en het aantrekkelijker en gemakkelijker maken van het (bestaande) parkeren om zo het bezoek aan de binnenstad te stimuleren. 3.1 Inzetten op de fiets Voor wie een alternatief zoekt om op de drukke momenten naar de binnenstad te komen is bij de schaal van Purmerend de fiets, samen met de bus, het aangewezen vervoermiddel. Voor een flinke sprong in het fietsgebruik zijn de volgende maatregelen mogelijk: Onderweg; Zorgen voor een samenhangend, vlot, veilig, comfortabel en aantrekkelijk fietsnetwerk in Purmerend. Uit de inventarisatie voor het project verkeer binnenstad komt de situatie voor de fiets op de Gedempte Singelgracht (voorsorteervak midden op de weg) en Gedempte Where/Weerwal (parallelweg en eenrichtingsgedeelte) naar voren. Dit dient aangepakt te worden. Omdat de oplossingen afhankelijk kunnen zijn van de oplossing voor de verkeerscirculatie wordt voorgesteld nu geen maatregelen te treffen, maar dit op te pakken binnen het project verkeer binnenstad. Bij de bestemming; Zorgen voor voldoende, veilige en aantrekkelijke fietsparkeermogelijkheden in het centrum. In bijlage II zijn de fietsparkeermaatregelen uitgewerkt. toename bezoek binnenstad verbetering leefbaarheid en gezondheid meer beschikbare parkeerplaatsen 3.2 Aanpassing parkeertarieven De parkeertarieven (met uitzondering van de ring) naar beneden aanpassen kan/zal bijdragen aan het doel om de binnenstad aantrekkelijker te maken om naar toe te gaan en te verblijven. In bijlage III staan een drietal varianten hiervoor. Achterliggende gedachtes zijn: 1. Door de week wordt er weinig geparkeerd in de garages; het naar beneden aanpassen van de uurtarieven in de garages leidt er (mogelijk) toe dat; Meer mensen de binnenstad bezoeken; Meer mensen de binnenstad bezoeken door de week in plaats van in het weekend (= spreiding parkeerdruk); Meer mensen in de garages parkeren in plaats van op straat; dit geeft meer ruimte aan de bezoekers die kort nabij de bestemming willen parkeren (stop en shop). 6
2. Door de week wordt met name door werkers veel geparkeerd in de woongebieden net buiten het centrum. Bewoners kunnen hun auto hierdoor minder goed kwijt; door de dagtarieven in de garages te verlagen parkeren werkers in de binnenstad waar ruimte is en neemt de parkeeroverlast in de woonwijken af. 3. Tijdens de piekmomenten is de parkeerdruk in de binnenstad hoog. Verhogen van de tarieven op de ring op die momenten leidt er (mogelijk) toe dat; De garages beter benut worden (in 't Lammetje en in Claxonate is nog ruimte); Er meer ruimte is voor de bezoekers die kort nabij de bestemming willen parkeren. De voorstellen zijn bedoeld om te discussiëren over wat de gemeente wil bereiken en hoe ver ze daarin wil gaan. Belangrijke consequentie van het verlagen van de parkeertarieven is dat de parkeeropbrengsten zullen dalen; zeker in de voorstellen met een laag dagtarief. Het concreet aangeven wat de effecten zijn is bijzonder lastig. Op basis van de uitkomsten van de discussie wordt dit nader onderzocht. toename bezoek (door de week) afname parkeeroverlast werkers in woongebieden meer vrije parkeerplaatsen nabij de winkels afname parkeeropbrengsten 3.3 Verbeterslag parkeerverwijssysteem Veel bezoekers wensen een betere bewegwijzering naar de parkeergarages - en terreinen. Momenteel is er een statisch parkeerverwijssysteem. Een stap verder gaat een dynamisch systeem (borden met daarop het aantal vrije parkeerplaatsen per locatie). Vooralsnog komen alleen de Claxonate en de Eggertgarage hiervoor in aanmerking; op deze locaties wordt de parkeerbezetting geregistreerd. Gezien de vele straatparkeermogelijkheden in de binnenstad is het de vraag of een dynamisch systeem op dit moment zin heeft; een deel van de bezoekers zal ondanks de informatie over de garages toch naar een parkeerplaats op straat zoeken. Ook dienen de locaties en routes afgestemd te worden op de uitkomsten van het project verkeer binnenstad. Als de straatparkeermogelijkheden (grotendeels) op termijn verdwijnen lijkt een dynamisch systeem wel interessant. Voorstel is om nu een verbeterslag uit te laten voeren in het huidige (statische) parkeerverwijssysteem. Als de gemeente dit wenst kan een onderzoek worden uitgevoerd naar de mogelijkheden (en kosten) van een dynamisch verwijssysteem voor de parkeergarages Eggert en Claxonate met als voorwaarde dat dit op termijn kan worden uitgebreid met andere parkeerlocaties (modulair systeem). gemakkelijk parkeren minder zoekverkeer 7
3.4 Verdiepingparkeren 't Lammetje aantrekkelijker maken Tijdens de pieken worden de parkeerplaatsen op de begane grond van 't Lammetje goed gebruikt. De bezetting op de eerste en tweede verdieping blijft hierbij achter. Uit de stadschouwen in het kader van het project verkeer binnenstad kwam naar voren dat 't Lammetje (soms) als sociaal onveilig wordt ervaren. Onderzocht dient te worden of met zaken als verlichting en handhaving dit gevoel kan worden verminderd en daarmee het parkeergebruik verbetert. betere benutting parkeercapaciteit binnenstad 3.5 Capaciteit vergunningparkeerplaatsen uitbreiden In de deelgebieden Kanaalkade en Hoornsebuurt is op (piek)momenten sprake van een hoge parkeerdruk. Het aantal parkeerplaatsen voor vergunninghouders dient, ook het met oog op de toekomst, te worden uitgebreid. Potentiële locaties hiervoor zijn de Beemsterburgwal en het Venedien. Dit betekent wel een verschuiving van de bezoekers die er momenteel veelal parkeren. Voorstel is om op deze locaties ook vergunninghouders te laten parkeren (combinatie betaald- en vergunningparkeren). Overigens zijn de deelgebieden aan het begin van het jaar opgeheven; bewoners zijn niet meer gebonden aan een deelgebied, maar kunnen alle vergunningparkeerplaatsen in de binnenstad gebruiken. Dit kan bijdragen aan een verlichting van de parkeerdruk in deelgebieden. voldoende parkeerplaatsen voor bewoners binnenstad 3.6 Nu geen uitbreiding parkeerregime stadhuis en omgeving Door de week is het druk in de omgeving van het stadhuis. Hier kan met uitzondering van het terrein tegenover het stadhuis en het big boss terrein gratis worden geparkeerd. De parkeerplaatsen worden gebruikt door met name werkers van het gemeentehuis en andere voorzieningen in de binnenstad. Om de parkeerdruk te verlichten kan het betaald parkeren worden uitgebreid. In combinatie met lagere tarieven in de binnenstad zal een deel van de werkers in de binnenstad parkeren waar (op die momenten) ruimte is. Een deel zal er echter voor kiezen om verder weg, in de woongebieden, gratis te parkeren. Dit gebeurt nu al. Invoeren van betaald parkeren dient daarom samen te gaan met vergunningparkeren in de aanliggende woongebieden zoals het Wagenweggebied en de rest van de bloemenbuurt. Voorstel is om deze ingrijpende maatregel (nu) niet uit te voeren. 3.7 Parkeernormen vastleggen Om de parkeeropgaaf voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen te bepalen wordt gebruik gemaakt van zogenaamde parkeernormen. In de bestaande situatie zijn voor Purmerend geen eenduidige parkeernormen vastgelegd. Veel gemeenten maken gebruik van de parkeerkencijfers 3 van het CROW, het nationale kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in een minimale en een maximale norm. Voorstel is om uit te gaan van het gemiddelde hiervan. Voor wonen wordt onderscheid gemaakt in goedkoop, midden en duur. In bijlage IV wordt aangegeven in welke klassen de verschillende huizentypen vallen. 3 Publicatie 182 'Parkeerkencijfers - basis voor parkeernormering' d.d. 01-09-2008. Bij het verschijnen van nieuwe parkeerkencijfers wordt hierop aangehaakt. 8
3.8 Monitoring parkeersituatie Het is zaak om de parkeerdruk in en om de binnenstad goed in de gaten te houden. Er vindt daarom jaarlijks een parkeeronderzoek plaats. Dit onderzoek wordt aan de gemeenteraad gerapporteerd. vinger aan de pols houden en indien nodig bijstellen De kosten van de maatregelen zijn opgenomen in bijlage V. 9
4 Toekomstige parkeersituatie In de binnenstad staan ruimtelijke ontwikkelingen gepland op onder andere de locaties Schapenmarkt, Zijp, TNT, Big Boss en Vijfhoek. Deze ontwikkelingen zijn belangrijk voor Purmerend. Nieuwe winkels, woningen en kantoren zorgen voor een levendige en aantrekkelijke binnenstad. Door de ontwikkelingen zal de vraag naar parkeerplaatsen toenemen. 4.1 Ontwikkelingen niet door vanwege parkeeropgaaf? Uitgangspunt is dat een ruimtelijke ontwikkeling dient te voorzien in de eigen parkeerbehoefte (programmaparkeren) en dat bestaande parkeercapaciteit op de locatie gecompenseerd dient te worden 4. De te compenseren parkeerplaatsen dienen openbaar aangeboden te worden (voor iedereen toegankelijk). Dit betekent een grote c.q. lastige parkeeropgaaf voor de projecten. Ontwikkelingen zouden hierdoor niet van de grond kunnen komen. Vraag is hoe de gemeente hiermee om wil gaan. In bijlage VI zijn de (concept)programma's voor de ruimtelijke ontwikkelingen opgenomen inclusief het huidige aantal parkeerplaatsen voor centrumgebruik. 4.2 Optie 1: uitgangspunten parkeeropgaaf handhaven In de overleggen tussen de ontwikkelende partijen en de gemeente komt de parkeeropgaaf vaak naar voren als probleempunt. Als de gemeente vasthoudt aan de parkeeropgaaf bestaat de kans dat ruimtelijke ontwikkelingen geen of beperkte doorgang vinden. Aan de andere kant wordt een ontwikkelaar gedwongen goed na te denken over het parkeren en leidt dit wellicht tot creatieve oplossingen. De gemeente zou er voor kunnen kiezen om de uitgangspunten vooralsnog te handhaven en de komende tijd te bezien of en hoe de geplande ontwikkelingen worden gerealiseerd. Voorbeeld Voor de Schapenmarkt betekent optie 1 dat de huidige 311 parkeerplaatsen terug dienen te worden gerealiseerd en dat (op basis van het ambtelijk gehanteerde programma voor de Schapenmarkt) 311 parkeerplaatsen voor programmaparkeren nodig zijn. In totaal dus 622 parkeerplaatsen. Hiervoor zijn zes parkeerlagen nodig. 4 De parkeervraag van de huidige functies mag nog in mindering worden gebracht op de te compenseren parkeerplaatsen. 10
4.3 Optie 2: parkeeropgaaf naar beneden bijstellen Om de ontwikkelingen meer haalbaar te maken zou de parkeeropgaaf naar beneden bijgesteld kunnen worden, bijvoorbeeld door de ontwikkelende partij niet of gedeeltelijk op te leggen om de huidige parkeerplaatsen terug te realiseren. Dit betekent dat de parkeercapaciteit voor de binnenstad, die in de huidige situatie tijdens piekmomenten tekort schiet, maar waar door de week nog ruimte is, afneemt. Optie 2A: huidige parkeerplaatsen niet laten compenseren Op de ontwikkellocaties in de binnenstad bevinden zich 550 (betaalde) parkeerplaatsen. Dit is ongeveer 33 procent van het totaal aantal betaalde parkeerplaatsen in de binnenstad. In geval van geen compensatie komt de (betaalde) parkeerbezetting door de week rond de 72% te liggen hetgeen acceptabel is, maar tijdens de piekmomenten neemt de bezetting toe richting 110 procent. Consequentie zal zijn dat er meer parkeerovertredingen plaatsvinden, dat de omliggende (woon)gebieden zwaarder belast worden en dat het bezoek aan de binnenstad mogelijk afneemt. In geval van deze optie kiest de gemeente er (bewust) voor om de pieken in het centrumparkeren niet te faciliteren. Voorwaarde is dan zeker de inzet op alternatieve maatregelen om de pieken af te vlakken (zie hoofdstuk 3). Optie 2B: huidige parkeerplaatsen gedeeltelijk laten compenseren Hoewel het tijdens piekmomenten van de binnenstad in bepaalde gebieden erg druk kan zijn met geparkeerde auto's is er overall bezien nog parkeerruimte over. Een overweging kan zijn om deze restruimte in mindering te brengen op de te compenseren parkeerplaatsen. De restruimte bedraagt afhankelijk van de uitgangspunten tussen de 200 en 275 parkeerplaatsen 5. Dit betekent in het meest gunstige geval dat ongeveer de helft van de huidige parkeercapaciteit op de ontwikkellocaties terug dient te worden gebracht (namelijk 550/2=275). Voorbeeld Voor de Schapenmarkt betekent optie 2B in het meest gunstige geval compensatie van 156 parkeerplaatsen. Met het ambtelijk gehanteerde programma voor de Schapenmarkt komt dit neer op een totale opgaaf van 476 parkeerplaatsen; vergelijkbaar met de opgaaf die er vanuit het huidige parkeerbeleid op de Schapenmarkt rust. Hiervoor zijn vier parkeerlagen nodig. 4.4 Optie 3: inzet gemeente voor realisatie parkeeropgaaf Een derde optie kan zijn dat de gemeente zich gaat inzetten om de huidige parkeercapaciteit op de ontwikkellocaties elders in de binnenstad te compenseren. Een (bijkomend) voordeel is dat de huidige parkeercapaciteit op straat voor een groot deel wordt opgeheven en dat de parkeerplaatsen meer geclusterd worden aangeboden (=minder zoekverkeer). Belangrijke vraag is of de gemeente een nieuwe parkeervoorziening financieel rond kan krijgen. De middelen om te investeren in gebouwde parkeervoorzieningen of de exploitatie zijn bij de gemeente niet of beperkt aanwezig. Hierna worden enkele mogelijkheden beschreven om de kans van slagen te vergroten. Heroverweging parkeerorganisatie In 2006 is ten aanzien van de parkeerorganisatie besloten om nieuwe garages zelf te financieren en in eigendom te nemen, de exploitatie in eigen hand te houden en het beheer uit te besteden. Voor een samenwerking met een ontwikkelaar voor wat betreft de ontwikkeling van een garage wordt per project een afweging gemaakt op basis van kosten en baten. Voordeel hiervan is dat de gemeente maximaal invloed uit kan oefenen op de 5 De uitgangspunten voor het bepalen van restruimte worden beschreven in paragraaf 4.5 11
garage-exploitatie en zaken die daaronder vallen als tarifering en openingstijden. Aan de andere kant zijn de gemeentelijke middelen voor een nieuwe garage niet of beperkt aanwezig. Het uitgangspunt om een parkeergarage zelf te bouwen en te exploiteren dient daarom te worden heroverwogen. Inzet opbrengsten en bijdragen voor parkeervoorziening De gemeente is eigenaar van de gronden van de parkeerterreinen Schapenmarkt, Kanaalstraat en Big boss, locaties met grote parkeercapaciteit die zal verdwijnen als de locaties ontwikkeld worden. Om een nieuwe garage financieel haalbaar te maken zou de gemeente kunnen overwegen om de opbrengsten uit de verkoop van deze gronden in te zetten voor een nieuwe garage. Van de (overige) ontwikkelaars zou een bijdrage kunnen worden gevraagd als compensatie voor de vervallen parkeerplaatsen. Ook deze bijdrage kan worden ingezet voor de nieuwe garage. Nb; in het vorige hoofdstuk wordt gesproken over aanpassing van de parkeertarieven. Hierbij is geen rekening gehouden met eventueel benodigde dekking vanuit de parkeeropbrengsten voor een nieuwe parkeervoorziening. Vormgeving parkeervoorziening In het kader van het huidige parkeerbeleid is in 2008 onderzoek gedaan naar de mogelijke locaties voor een parkeergarage. Hierbij werd uitgegaan van een ondergrondse voorziening gekoppeld aan een ruimtelijke ontwikkeling erboven. De kostprijs voor de garage bedroeg afhankelijk van locatie en parkeercapaciteit minimaal 13 miljoen. Overweging zou kunnen zijn om een bovengrondse parkeervoorziening te realiseren. Dit zal de kosten naar verwachting met een factor 2 tot 3 verminderen. Een bovengrondse voorziening vraagt wel om architectonische aandacht. Onttrekking parkeercapaciteit ontwikkellocaties We leven in financieel onzekere tijden. De kans bestaat dat ruimtelijke ontwikkelingen niet of later worden gerealiseerd, met als gevolg dat de huidige parkeercapaciteit op de ontwikkellocaties blijft bestaan en de nieuwe garage daardoor niet goed gebruikt gaat worden. Om dit te ondervangen kan gedacht worden aan de volgende oplossingsrichtingen: capaciteit garage naar beneden bijstellen; inzet nieuwe garage niet alleen voor compensatie te vervallen parkeerplaatsen maar ook voor bezoekersparkeren nieuwe ontwikkelingen; parkeerplaatsen ontwikkellocaties weghalen. Dit laatste heeft de voorkeur en zal sowieso worden ingezet met het aflopen van de tijdelijke vergunning voor 't Lammetje (2014). De capaciteit naar beneden bijstellen is niet wenselijk omdat als de ontwikkelingen er wel komen, aan de parkeervraag niet voldaan kan worden. 4.5 Omvang en locatie nieuwe parkeervoorziening (optie 3) Omvang nieuwe parkeervoorziening Als de gemeente zich gaat inzetten voor een nieuwe parkeergarage om de te vervallen centrumparkeerplaatsen te compenseren, dan is de vervolgvraag hoeveel parkeerplaatsen zo'n garage zou moeten bieden. Bij het bepalen hiervan zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Er vervallen als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen in het centrum rond de 550 parkeerplaatsen; Er is nog (parkeer)ruimte in/nabij de binnenstad die mag worden ingezet ter compensatie van het vervallen van de parkeerplaatsen. Dit is inclusief de ruimte nabij het gemeentehuis; 12
De parkeervraag neemt toe als gevolg van ontwikkelingen zoals Wonen boven winkels die niet in de eigen parkeervraag kunnen voorzien. Voor de bewoners zijn vergunningparkeerplaatsen nodig. Hiervoor worden betaalde parkeerplaatsen ingezet (= afname parkeercapaciteit betaalde parkeerplaatsen). Tijdens de piekmomenten van de binnenstad ontstaat er een tekort aan parkeerplaatsen van 350 parkeerplaatsen. Als de ruimtelijke ontwikkelingen beschreven onder het laatste uitgangspunt (bullet 3) niet doorgaan kan het tekort bijgesteld worden naar 275 parkeerplaatsen. Dit aantal is ten behoeve van centrumparkeren. De benodigde capaciteit voor de ruimtelijke ontwikkeling op/onder de gebouwde parkeervoorziening dient hier nog bij opgeteld te worden. Uitgangspunt is dat de nieuwe garage ook gebruikt gaat worden door de gebruikers van het huidige Big boss terrein. Dit zijn (door de week) met name werkers. Om dit voor elkaar te krijgen dient de garage aan de oostzijde van de binnenstad te worden gerealiseerd met een aantrekkelijk tarief voor werkers. Als dit niet exploitabel blijkt en/of de capaciteit bij Big boss op een andere locatie kan worden teruggerealiseerd, dan kan volstaan worden met een kleinere garage (160 of 240 parkeerplaatsen). Potentiële locaties nieuwe parkeervoorziening De potentiële locaties voor een parkeergarage (naast de Eggert en Claxonate) zijn: Schapenmarkt Vijfhoek (bij Kanaalstraat) Kop van West Oude postkantoor (bij Hoornselaan) Zijp (bij Looiersplein) Om het verkeer in de binnenstad te beperken genieten garages bij de invalswegen van de binnenstad de voorkeur. Kop van West is verder weg en daarmee (voor nu) minder interessant. Claxonate bedient met name bezoekers vanaf de Jaagweg. Interessant is nog een garage bij de ingang Zuiddijk/Neckerstraat (Vijfhoek) en voor verkeer vanaf de Waterlandlaan (Zijp of Schapenmarkt). Omdat de grootste bezoekersstroom uit de richting van de Waterlandlaan komt en de meeste centrumparkeerplaatsen zullen verdwijnen op/nabij de Schapenmarkt heeft een garage aan de oostkant de voorkeur boven een garage aan de westkant. Voor de goede orde; met de oostkant wordt bedoeld de Plantsoengracht en met de westkant de Westerstraat/Gedempte Singelgracht (noordkant = Gedempte Where, zuidkant = Nieuwstraat). Detailhandelsvisie en parkeerlocatie Een nieuwe parkeervoorziening aan de oostkant van de binnenstad is niet in lijn met de detailhandelsvisie waarin de voorkeur uitgaat naar een nieuw parkeerbronpunt aan de noordkant (Gedempte Where). In het kader van het haalbaarheidsonderzoek naar parkeergarages uit 2008 is een garage onder de Gedempte Where reeds onderzocht. Dit is een heel dure oplossing en daarmee niet haalbaar. Om die reden wordt een garage nabij deze locatie voorgesteld (Zijp of Schapenmarkt). 4.6 Bezoekers(- en bewoners)parkeren openbaar regelen De ontwikkelende partijen zijn (in ieder geval) verantwoordelijk voor een parkeeraanbod dat voorziet in de behoefte van het project. Vraag is of deze capaciteit openbaar wordt aangeboden. Voordeel hiervan is dat de parkeerplaatsen (buiten de piekmomenten van het project) ook door andere bezoekers van de binnenstad kunnen worden gebruikt. Dit is efficiënter. Nadeel is dat bewoners en bezoekers van de projecten geen garantie hebben op een parkeerplaats. 13
Voorwaarde: parkeercapaciteit voldoende omvang De vorm van de parkeercapaciteit van ruimtelijke ontwikkelingen is (nog) niet bekend. Dit kan in een (ondergrondse) garage of op maaiveld. Het openbaar aanbieden van parkeerplaatsen is efficiënt maar dient, zeker in geval van een garage, wel enige omvang te hebben. Interessante projecten Het (meest recente) plan van Big Boss voorziet in een 180 tal woningen. Bewoners en bezoekers hiervan gebruiken de parkeerplaatsen met name 's avonds en in het weekend. Werkers van het gemeentehuis (en van het centrum) parkeren juist door de week overdag en zouden dan de vrije parkeerplaatsen van Big Boss goed kunnen gebruiken. Het (concept)programma voor de Schapenmarkt voorziet voor een deel in detailhandel en horeca en is van een behoorlijk grote omvang. De parkeeropgaaf kan bijna niet anders dan openbaar worden aangeboden. De projecten Big boss en Schapenmarkt zijn interessant om in overleg met de ontwikkelende partijen te onderzoeken op de mogelijkheid van (deels) openbare parkeerplaatsen. Dit kan ertoe leiden dat de parkeeropgaaf naar beneden bijgesteld kan worden. Bewonersparkeren en parkeervergunningen De uitgifte van parkeervergunningen aan bewoners van nieuwbouwprojecten is onnodig omdat de projecten (in ieder geval) dienen te voorzien in voldoende parkeerplaatsen voor het programma. De gemeente wordt voorgesteld om geen parkeervergunningen uit te geven aan bewoners (en werkers) van nieuwbouwprojecten in de binnenstad. 14
5 Oplossingsrichting lange termijn Parkeeropgaaf huidige beleid In het huidige parkeerbeleid wordt uitgegaan van twee nieuwe parkeergarages (Vijfhoek en Schapenmarkt) om het maaiveldparkeren te compenseren en te voorzien in de parkeerbehoefte van ruimtelijke ontwikkelingen. Omdat de parkeeropbrengsten niet meer naar de reserve Hoofdcentrum gaan, zijn de parkeergarages niet kostenneutraal te exploiteren. Dit geeft extra druk op de grondexploitatie, hetgeen ontwikkelingen tegenhoudt. De gemeente wordt voorgesteld de extra parkeeropgaaf uit het vigerende parkeerbeleid op de Schapenmarkt en Vijfhoek los te laten. Parkeeropgaaf ruimtelijke ontwikkelingen De ruimtelijke ontwikkelingen in de binnenstad zijn belangrijk voor Purmerend. Nieuwe winkels, woningen en kantoren zorgen voor een levendige en aantrekkelijke binnenstad. De projecten worden echter geconfronteerd met een grote parkeeropgaaf en zouden hierdoor niet van de grond kunnen komen. Vraag is hoe de gemeente hiermee om wil gaan. In hoofdstuk 4 zijn de volgende opties beschreven: 1 Parkeeropgaaf handhaven 2A Huidige parkeerplaatsen niet laten compenseren 2B Huidige parkeerplaatsen gedeeltelijk laten compenseren 3 Nieuwe parkeervoorziening gemeente ter compensatie huidige parkeerplaatsen Het handhaven van de parkeeropgaaf (optie 1) kan er toe leiden dat ontwikkelingen niet of beperkt van de grond komen. De parkeeropgaaf naar beneden bijstellen conform optie 2B zal verlichting geven maar het is de vraag of dit voldoende soelaas biedt; in het geval van de Schapenmarkt dienen in het meest gunstige geval nog steeds 467 parkeerplaatsen te worden gerealiseerd (= vier lagen onder de grond). Het scheelt pas echt als de ontwikkelende partijen alleen het programmaparkeren dienen te realiseren. Maar het laten verdwijnen van de huidige parkeercapaciteit leidt tot parkeeroverlast en mogelijk tot minder bezoek aan de binnenstad. De gemeente wordt daarom voorgesteld in te zetten op een nieuwe parkeervoorziening om de te vervallen parkeerplaatsen op de ontwikkellocaties te compenseren. Hierbij dienen de volgende uitgangspunten te worden gehanteerd: rond de 350 parkeerplaatsen voor centrumgebruik; aan de oostzijde van de binnenstad; boven- of ondergrondse voorziening; inzet opbrengsten ontwikkellocaties en (waar mogelijk) bijdragen ontwikkelende partijen voor nieuwe parkeervoorziening; onttrekking parkeercapaciteit ontwikkellocaties bij ingebruikname parkeervoorziening; indien nodig aanpassing van de parkeerorganisatie. Met een nieuwe parkeervoorziening door de gemeente wordt de opgaaf voor ontwikkelaars gemakkelijker. Dit zal de ruimtelijke ontwikkelingen stimuleren, hetgeen de binnenstad ten goede komt. Bovendien wordt met een nieuwe parkeervoorziening het parkeeraanbod meer geconcentreerd aangeboden wat leidt tot minder zoekverkeer en meer overzicht. En het opheffen van een deel van de straatparkeerplaatsen maakt de stad nog aantrekkelijker om te verblijven. 15
Bijlage I Parkeergegevens onderzoek najaar 2009 bezetting capaciteit donderdag middag vrijdag avond zaterdag middag BINNENSTAD (betaald) P1 parkeergarage Eggert 397 35% 76% 89% P2 parkeergarage Claxonate 197 41% 34% 88% P3 parkeergarage 't Lammetje 202 33% 54% 59% Ring 327 74% 110% 84% 1 Schapenmarkt e.o. 144 63% 92% 74% 2 Kanaalkade e.o. 219 46% 65% 78% 1486 48% 75% 81% STADHUIS EN OMGEVING 3 Stadhuis e.o. (betaald) 169 48% 41% 17% 3 Stadhuis e.o. (gratis) 325 97% 69% 58% 4 Station westzijde (gratis) 190 82% 11% 15% VERGUNNINGPARKEREN 5 Hoornsebuurt 75 56% 103% 91% 2 Kanaalkade e.o. 85 67% 109% 84% 6 Vooruitstraat e.o. 348 52% 76% 67% Overig 30 538 56% 84% 72% Nb: ten tijde van het onderzoek was er geen parkeerregime op het Big boss terrein. In bovenstaande tabel is er vanuit gegaan dat de parkeerdruk door het invoeren van betaald parkeren ( 2,- per dag) is gehalveerd. 16
Bijlage II Fietsparkeermaatregelen Het is zaak ervoor te zorgen dat iedere fietser altijd zijn fiets op een gemakkelijke manier kwijt kan. Juist ook op piekmomenten. Het vinden van een plek en het stallen van de fiets mag geen belemmering zijn om de fiets te pakken naar de binnenstad van Purmerend. Er zijn op dit moment op piekmomenten (veel) minder fietsparkeerplaatsen beschikbaar dan de aanwezige vraag. We stellen voor de volgende maatregelen te treffen om hierin te voorzien. Fietsnietjes vervangen door tulips Op de meest intensief gebruikte plekken vervangen van de fietsnietjes door tulips. Hiermee kunnen in dezelfde ruimte meer fietsen worden geparkeerd. Het tulip systeem is geschikt voor fietsen met zowel dunne als dikke banden en praktisch in gebruik doordat sturen niet in elkaar haken. Het hoog geplaatste aanbindoog voorziet in extra gemak en veiligheid. Het systeem voldoet aan de criteria voor FietsParKeur. Locaties: 1. Nieuwstraat-Koestraat-Plantsoenstraat: + 72 fietsparkeerplaatsen 2. Achterwal-Kalversteeg: + 34 fietsparkeerplaatsen 3. Oude Vismarkt: + 24 fietsparkeerplaatsen 4. Westerstraat-Ged. Singelgracht (t.h.v. Padjedijk): + 14 fietsparkeerplaatsen 5. Nieuwstraat (t.h.v. Zuidersteeg): + 28 fietsparkeerplaatsen Dit levert in totaal 172 extra parkeerplaatsen op. De huidige fietsnietjes worden ingezet op andere locaties in de stad waar behoefte aan (meer) fietsparkeerplaatsen is, onder andere op de volgende locaties: 1. Kolkstraat: + 8 fietsparkeerplaatsen 2. Oude Vismarkt: + 10 fietsparkeerplaatsen Markt, laden/lossen en fietsparkeren Door verschillende belangen is het (bij)plaatsen van fietsvoorzieningen niet vanzelfsprekend. Zo dient rekening te worden gehouden met de warenmarkt en de routes voor laden en lossen. Afhankelijk van de oplossingen voor de verkeerscirculatie binnenstad ontstaat wellicht ruimte voor meer fietsparkeerplaatsen. Hetzelfde geldt in geval van een verplaatsing van de warenmarkt. Detailhandelsvisie en fietsparkeren In de detailhandelsvisie wordt voorgesteld om fietsparkeerplaatsen te realiseren in de stegen rondom het WEC en bij de entrees van de binnenstad. Aan de wens voor uitbreiding bij de entrees wordt met bovengenoemde maatregelen voldaan. De realisatie van extra fietsparkeerplaatsen in de stegen rondom het WEC is echter lastig omdat rekening dient te worden gehouden met de warenmarkt en de routes voor laden en lossen; nieuwe fietsparkeerplaatsen zijn niet goed in te passen. Overweging kan zijn om de hardstenen rand bij het WEC weg te halen en de ruimte die daarmee vrijkomt te benutten voor extra fietsparkeerplaatsen. Hier is in het kostenoverzicht nog geen rekening mee gehouden. 17
Herkenbare fietsenstalling Plantsoenstraat Uit de inventarisatie voor het project verkeer binnenstad kwam naar voren dat de fietsenstalling aan de Plantsoenstraat niet goed te vinden is/moeilijk zichtbaar is. Voorstel is om dit aan te pakken. Hiernaast is een impressie opgenomen van de maatregelen die in dit kader genomen kunnen worden. 18
Bijlage III Voorstellen tarifering Onderstaand zijn drie varianten voor parkeertarieven opgenomen. Hierin zijn (in meer of mindere mate) de volgende principes verwerkt: lage uurtarieven in garages door de week; lage dagtarieven in garages door de week; hogere uurtarieven op de ring tijdens piekmomenten. Variant 1 binnenstad omgeving stadhuis huidig koopavond, zaterdag, koopzondag nieuw door de week per uur dagkaart per uur dagkaart per uur dagkaart ring 2,00-3,00-2,00 - garages 1 2,00 6,90 2,00-1,50 3,00 stadhuis 2,00-1,00 2,00 2,00 - big boss 1,00 2,00 1,00 2,00 1,00 2,00 1 tarieven E ggertgarage: 1,60 per uur / dagkaart: 12,- Variant 2 binnenstad omgeving stadhuis huidig koopavond, zaterdag, koopzondag nieuw door de week per uur dagkaart per uur dagkaart per uur dagkaart ring 2,00-4,00-2,00 - garages 1 2,00 6,90 2,00-1,00 2,00 stadhuis 2,00-1,00 2,00 2,00 - big boss 1,00 2,00 1,00 2,00 1,00 2,00 1 tarieven E ggertgarage: 1,60 per uur / dagkaart: 12,- Variant 2 gaat een stuk verder, dit met name vanuit de gedachte wat een werker (maximaal) overheeft om nabij z'n werk (in de binnenstad) te parkeren. Inschatting is wel dat dit (sterke) consequenties voor de parkeeropbrengsten heeft. 19
Variant 3 binnenstad omgeving stadhuis huidig koopavond, zaterdag, koopzondag nieuw door de week per uur dagkaart per uur dagkaart per uur dagkaart ring 2,00-3,00-2,00 - garages 1 2,00 6,90 2,00-1,50 4,50 stadhuis 2,00-1,00 2,00 2,00 - big boss 1,00 2,00 1,00 2,00 1,00 2,00 1 tarieven E ggertgarage: 1,60 per uur / dagkaart: 12,- Deze variant is toegevoegd omdat de opbrengsten in dit geval minder zullen afnemen. Maar dit zal de werkers veel minder over de streep halen om in de garages te parkeren (in plaats van in de omliggende woongebieden). 20
Bijlage IV Categorieën wonen parkeerkencijfers Woningen duur vrijstaande woningen woningen twee onder een kap Woningen midden rijwoningen appartementen > 90 m2 Woningen goedkoop appartementen 90 m2 beneden- en bovenwoningen woonboten Daarnaast wordt de volgende categorie apart onderscheiden: appartementen < 60 m2 parkeernorm: 0,7 parkeerplaats per woning 21
Bijlage V Kosten maatregelen Uitbreiding fietsparkeren 270.000 Aanpassingen fietsenstalling Plantsoenstraat 50.000 Tariefdifferentiatie naar tijd (inclusief communicatie) 50.000 Verdiepingparkeren 't Lammetje aantrekkelijker maken 25.000 Monitoring parkeersituatie 12.500 per jaar 37.500 3 jr. Verbeterslag parkeerverwijssysteem 50.000 482.500 Haalbaarheidsonderzoek nieuwe parkeervoorziening 25.000 507.500 22
Bijlage VI Conceptprogramma's ontwikkellocaties met parkeercapaciteit Conceptprogramma's ontwikkellocaties parkeerplaatsen huidige situatie Postkantoor 1400 m2 commercieel 86 woningen 31 betaald Zijp 1200 m2 commercieel 22 woningen 19 vergunning Vijfhoek 1280 m2 commercieel 36 woningen 33 starterswoningen 68 betaald Big boss 182 woningen 140 betaald Schapenmarkt 55 woningen 7140 m2 winkel 270 m2 café 160 m2 restaurant 4120 m2 commercieel 311 betaald 569 totaal 550 betaald 23