project: Themadag opzetten
Colofon Uitgeverij Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Inge Stekelenburg-Zwiers en ROC Mondriaan Themadag opzetten Auteurs Titel Vormgeving Binnenwerk: DBD design / Ruurd de boer, omslag: Tekst in Beeld / Hubi de Gast Foto s Mech, Seatle Municipal Archive, Uitgeverij Edu Actief b.v., Woodley Wonderworks ISBN 978 90 3720 376 9 Copyright 2010 Uitgeverij Edu Actief b.v. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotokopie of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikelen 16h t/m 16m Auteurswet 1912 jo. Besluit van 27 november 2002, Stb. 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoeding te voldoen aan de Stichting Reprorecht te Hoofddorp (Postbus 3060, 2130 KB) of contact op te nemen met de uitgever voor het treffen van een rechtstreekse regeling in de zin van art. 16l, vijfde lid, Auteurswet 1912. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden.
> Over dit project Werken aan een project doe je vaak met verschillende mensen gedurende een langere periode. Je werkt met diverse personen aan een project, omdat het vaak niet mogelijk is om alles alleen uit te voeren. Aan dit project werk je samen met een medestudent. Daarbij werk je aan de volgende doelstellingen: Doelstellingen Je kunt een opzet maken voor een themadag. Je kunt omschrijven hoe men in het onderwijs of in de kinderomvang omgaat met natuuronderwijs. Je zorgt voor een gevarieerd aanbod. Je kunt activiteiten bedenken die leerlingen zelfstandig kunnen uitvoeren. Je kunt van een activiteit omschrijven wat de doelstelling en de duur daarvan zijn en welke materialen je daarvoor nodig hebt. Je kunt aansluiten bij de belevingswereld van de gekozen doelgroep. Je kent de ontwikkelingsaspecten en -fasen van kinderen uit de gekozen doelgroep. Je kunt een ontdekhoek inrichten. Je kunt een beschrijving geven van bestaande materialen en van de activiteiten die kinderen met het materiaal kunnen doen. Naast de producten die de opdrachtgever vraagt, lever je bij je docent ook een persoonlijk verslag in. In dit persoonlijk verslag is opgenomen: plan van aanpak de takenlijstjes het logboek de reflectie volgens de STARR-methode. Taal Taal Taal Taal Neem dit project door en onderstreep de woorden die je niet kent. Neem deze woorden over in je woordenlijst en zet de betekenis erbij. Nieuwe onbekende woorden die je tegenkomt tijdens dit project voeg je toe aan de woordenlijst. Na afloop van de cursus neem je dit overzicht op in je taalportfolio Werkmodel 3: Woordenlijst
> Casus Yan en Niek hebben een leuk gesprek over het afgelopen weekend. Yan vertelt dat hij met zijn ouders en zusje heeft gekampeerd in de natuur. Hij vertelt opgewonden dat hij heel veel vissen en kikkers heeft gezien. Niek luistert aandachtig. De leidster/groepsleerkracht van Yan en Niek bedenkt dat ze eigenlijk te weinig aandacht besteedt aan de natuur en het milieu. Ze stelt voor om eens een hele dag te besteden aan dit thema, maar ze heeft te weinig tijd om dit voor te bereiden. Zij belt met een roc in de buurt en vraagt of er studenten van de opleidingen Onderwijsassistent of Pedagogisch werker kinderopvang zijn die een opzet willen maken voor een themadag. De opdracht > Opdrachtgever De opdrachtgever is de leidster/groepsleerkracht van Yan en Niek. Ze vindt het belangrijk dat kinderen ervaren hoe leuk het is om met het thema Natuur en milieu bezig te zijn. Uitgeverij Edu'Actief b.v. 3
> Omschrijving opdracht Jullie gaan, in tweetallen, een themadag voorbereiden. De studenten onderwijsassistent kiezen voor de onder-, midden- of bovenbouw van de basisschool. De studenten pedagogisch werker bereiden een themadag voor kinderen van 1 tot 4 jaar voor. De activiteiten van de dag moeten in het kader staan van natuur en milieu. Een vast onderdeel van de dag is een ontdekhoek. In deze ontdekhoek kunnen kinderen activiteiten doen die te maken hebben met het onderwerp dat jullie hebben gekozen. De leidster/groepsleerkracht wil dat jullie een vooronderzoek doen voordat jullie beginnen met het opzetten van de themadag. Jullie zullen de conclusies van het vooronderzoek en de plannen voor de themadag moeten presenteren aan het team tijdens een teamvergadering. > Producteisen Inhoud themadag Het programma bevat zes activiteiten, verdeeld over de ochtend en de middag, voor jullie doelgroep. De activiteiten passen bij een zelfgekozen onderwerp binnen het thema Natuur en milieu. Denk bijvoorbeeld aan het thema 'Dieren verzorgen', 'Duurzame energie' of 'In het bos'. Het programma bevat individuele activiteiten, activiteiten voor kleine subgroepen en activiteiten voor de hele groep. De activiteiten moeten de belangstelling van kinderen voor natuur en milieu stimuleren en/of het milieu- en natuurbewustzijn vergroten. De activiteiten bevatten gevarieerde werkvormen. Een van de activiteiten is een ontdekhoek. Ontdekhoek De ontdekhoek bevat ten minste vier proefjes en/of activiteiten die aansluiten bij het thema. Elk proefje of activiteit heeft zijn eigen doel(en) en sluit dus aan bij een ontwikkelingsaspect en/of -fase van de doelgroep. De ontdekhoek is aantrekkelijk voor de doelgroep. De ontdekhoek is veilig ingericht. De gebruikte materialen zijn duurzaam. In de handleiding voor de ontdekhoek staat: wat zelfontdekkend leren is het belang van zelfontdekkend leren een afbeelding van alle materialen en een beschrijving van wat je met de materialen kunt doen op welke manier de activiteiten bijdragen aan het zelfontdekkend leren voor welke doelgroep de ontdekhoek geschikt is. Doel van de themadag De activiteiten moeten de belangstelling van de kinderen voor milieu en natuur stimuleren en/of het natuur- en milieubewustzijn vergroten. De proeven in de ontdekhoek kunnen zo zelfstandig mogelijk door de kinderen uitgevoerd worden en stimuleren het zelfontdekkend leren. 4 Themadag opzetten
> Het project Plan van aanpak Lees dit project eerst helemaal door. Begin vervolgens met het uitwerken van het project zoals dat in dit boek is beschreven. Stel samen een plan van aanpak op voor het hele project. Werk de volgende punten uit. Zorg dat het plan van aanpak past op maximaal drie A4 tjes: 1. Aanleiding of probleemstelling Hierbij geef je antwoord op de volgende vraag: 'Waar loopt de opdrachtgever tegenaan? 2. Doelstellingen van de opdrachtgever Behandel hier de vraag: 'Wat wil de opdrachtgever bereiken met het product dat je voor hem maakt?' 3. Beschrijving van de opdracht Ga in op de vragen: 'Wat wordt als resultaat verwacht, hoe moet het worden opgeleverd, aan welke eisen moet de opdracht voldoen?' 4. Betrokken partijen (werkmodel samenwerkingscontract) Je werkt in de projectgroep samen met verschillende mensen. Maak afspraken over de werkwijze en leg deze vast in een samenwerkingscontract. 5. Takenlijst Maak een overzicht van de activiteiten die je voor dit project gaat doen. 6. Planning en afspraken Maak een planning voor de activiteiten die jullie gaan doen en verdeel daarbij de taken. Houd de opleverdatum goed in de gaten en maak afspraken over wie wat wanneer klaar moet hebben. Werkmodel 2: Samenwerkingscontract Laat jullie plan van aanpak goedkeuren door jullie docent/begeleider. Maak een begin met het schrijven van je logboek: Hoe is het samenwerken verlopen? Heb je een voldoende bijdrage geleverd? Hebben jullie duidelijke afspraken gemaakt? Werkmodel 1: Logboek Vooronderzoek Voordat het eindproduct gemaakt wordt, doen jullie eerst een vooronderzoek. Om informatie te verzamelen voor het vooronderzoek, kun je bijvoorbeeld zoeken op internet, vragen stellen aan groepsleerkrachten van verschillende basisscholen of leidsters van kindercentra of een aantal kinderen interviewen. Ook kun je in de bestaande lesmethodes snuffelen of in de bibliotheek in boeken zoeken. De leidster/groepsleerkracht wil de conclusies van het vooronderzoek graag in een verslag ontvangen. Verwerk in elk geval de volgende punten in het verslag: 1. Hoe wordt het thema Natuur en milieu vormgegeven binnen het basisonderwijs of de kinderopvang? 2. Wat is er al aan bestaande natuuractiviteiten voor jouw doelgroep? 3. Wat zijn de behoeftes van jullie doelgroep en van de groepsleerkrachten/leidsters op het gebied van natuur en milieu? 4. Welk onderwerp zal tijdens jullie themadag centraal staan? Voor meer informatie: zie website www.factor-e.nl Uitgeverij Edu'Actief b.v. 5
5. Maak een lijstje van activiteiten die jullie kunnen gaan gebruiken tijdens jullie themadag. De activiteiten moeten passen bij jullie onderwerp. Beschrijf per activiteit de: werkvorm doelstellingen duur van de activiteit benodigde materialen. 6. Omschrijf hoe je ontdekhoek eruitziet. Hoe zet je een ontdekhoek op? Beschrijf de ontwikkelingsaspecten en -fasen van jullie doelgroep. Welke activiteiten en materialen zijn geschikt voor gebruik en passen bij jullie doelgroep? Hoeveel kosten denken jullie te gaan maken? 7. Wat zijn jullie conclusies naar aanleiding van dit vooronderzoek? > Takenlijst Maak een activiteitenlijst voor het vooronderzoek. Geef aan wie wat precies gaat doen en maak hiervoor een planning. Vul de gegevens in de tabel hieronder in. Takenlijst: zie website www.factor-e.nl Taak Wie? Wanneer af? Benodigdheden Gedaan? Laat je takenlijst goedkeuren door je docent/begeleider. Als de takenlijst is goedgekeurd doe je het vooronderzoek. Laat dit onderzoek ook beoordelen. Werk je logboek bij. Hoe vind je dat het verdelen van de activiteiten is gegaan? Is het gelukt om een goede verdeling van het werk te maken? Ontwerp Wanneer jullie het vooronderzoek hebben afgerond, kunnen jullie gaan nadenken over het vormgeven van de themadag. Jullie moeten keuzes maken. Beschrijf zo gedetailleerd mogelijk: Voor welke doelgroep gaan jullie de themadag organiseren? Welk onderwerp staat centraal? Uit welke activiteiten bestaat de themadag? Maak een keuze uit de activiteiten die jullie in het vooronderzoek hebben genoemd. Wat zijn per activiteit de bijbehorende werkvorm, de doelstelling, de duur en de benodigde materialen? Hoe komt de ontdekhoek eruit te zien? Maak een tekening of een maquette. Welke materialen hebben jullie nodig voor de ontdekhoek? Wat zijn de kosten? Uit welke proefjes bestaat de ontdekhoek? Wat zijn de doelen van de proefjes in de ontdekhoek? 6 Themadag opzetten
Let erop dat jullie ontwerp aansluit op de eisen van de opdrachtgever en laat dit ontwerp goedkeuren door je begeleider/docent. Werk je logboek bij. Hoe verliep het ontwerpen van jullie themadag? Zijn jullie het eens geworden over de inhoud en de vormgeving ervan? Uitvoeren Jullie kunnen aan de slag! Ga de themadag voorbereiden. Maak voordat je aan de slag gaat een takenlijst. Noteer wie welke activiteit gaat uitvoeren. Activiteit Wie? Wanneer af? Benodigdheden Gedaan? Bespreek de takenlijst met je docent/begeleider. Werk je logboek telkens bij wanneer jullie een activiteit hebben uitgevoerd. Noteer wat goed en wat minder goed gegaan is en waardoor dit kwam. Tegen welke problemen ben je aangelopen en hoe heb je dit opgelost? Uitgeverij Edu'Actief b.v. 7