Hepatitis E, wat moet je ermee? Caroline Swanink, arts-microbioloog Rijnstate 11 oktober 2016
Wanneer verricht u diagnostiek naar hepatitis E virus? A. Altijd bij een acuut hepatitis beeld B. Bij een acuut hepatitis beeld indien de hepatitis A serologie negatief is C. Dat doe ik eigenlijk nooit D. Bij ieder hepatitis beeld E. Anders, namelijk: 2
3 Aanleiding
Het RIVM adviseert mensen die een transplantatie hebben ondergaan geen producten te eten waar varkenslever in zit die niet goed is door gegaard. Het gaat om leverworst en paté. De reden is dat hierdoor mogelijk een besmetting met het hepatitis E-virus kan worden overgedragen. Bij mensen die afweeronderdrukkende medicijnen slikken is er een grote kans dat zo'n besmetting chronisch wordt en leidt tot leverproblemen. 4
Hepatitis E virus Ontdekt in 1978 na epidemie in Kashmir (India) Behoort tot de Hepeviridae, genus orthohepevirus A 4 genotypes zijn humaan pathogeen: Genotype 2: strict humaan (import vanuit endemische gebieden) Genotype 1, 3 en 4: endemisch onder varkens, sporadisch in mensen Transmissie Feco-oraal: Consumptie van rauw of onvoldoende verhit vlees Besmet water (fecaal verontreinigd) Parenterale en verticale transmissie beschreven 5
6 Viruses 2016, 8(9), 253; doi:10.3390/v8090253
Voorkomen in de wereld World J Gastroenterol. Aug 21, 2016; 22(31): 7030-7045 7
Epidemiologie Genotype 1 en 2 veroorzaken met name uitbraken en sporadische casus onder reizigers. Genotype 3 en 4 komen voor bij mens, varken (72-89%), wild zwijn (8%), hert (15%) en andere zoogdieren. De seroprevalentie van genotype 3 is hoog. 25 jaar: 20% antistoffen tegen HEV 45 jaar: 40% antistoffen tegen HEV 65 jaar: 60 % antistoffen tegen HEV Circa 1 op de 1000 bloeddonaties is positief voor HEV- RNA. 8
Casus Dhr D. 56 jaar Meldt zich op SEH met sinds 5 dagen buikpijn, 1 maal gebraakt en obstipatie. 3 dagen voor opname koorts 39,2 C, daarna niet meer gemeten. VG: motorongeval in 2014 verder blanco. Reisanamnese: 1998 in Sri-Lanka geweest daarna alleen in Europa op vakantie. O\Niet erg icterisch, matig pijnlijk, geen koorts, soepele buik, lichte drukpijn in epigastrio. Lab: Hb 11,2, leuko s 8,4, CRP 11, ureum 14,4 kreatinine 98. 9
Vervolg labonderzoek ALAT ASAT ygt LDH Alk.fosf. Bilirubine 4028 U/L (ref waarde <45 U/L) 947 U/L (ref waarde <35 U/L) 505 U/L (ref waarde <55 U/L) 346 U/L (ref waarde <250 U/L) 241 U/L (ref waarde <120 U/L) 113 mol/l (refwaarde <17 mol/l) HAV, HBV, HCV: negatief, EBV en CMV doorgemaakt Hepatitis E: IgM en IgG beiden positief Hepatitis E PCR positief (genotype 3) Conclusie: acute hepatitis E infectie 10
Casus mevr C. 68 jaar 2004 niertx, gebruikt o.a. tacrolimus en prednisolon Oktober 2013 ontstaan leverfunctiestoornissen (parenchymateus). HAV, HBV, HCV, HIV negatief. Hepatitis E serologie positief. PCR hepatitis E retrospectief positief sinds 2009!! Behandeld met ribavirine gedurende 6 maanden. Virale load aanvankelijk negatief, nu weer hoog 2.120.000 IU/mL, ALAT varieert. Conclusie: chronische hepatitis E infectie 11
Klinisch beeld Incubatietijd: gemiddeld 40 dagen (2-8 weken). Symptomen vergelijkbaar met hepatitis A, meestal mild of subklinisch. Symptomen nemen toe met de leeftijd: o.a. koorts, misselijkheid, icterus, buikpijn, jeuk, leververgroting. Ziekteduur 1-4 weken. Risico op overlijden 0,1-3%, zwangere vrouwen 15-25% (NB dit geldt niet voor genotype 3). Kans op chronische hepatitis met name bij transplantatiepatiënten. Meestal genotype 3. 12
Verhoogde kans op ernstig beloop Zwangeren met name in het derde trimester hebben een sterk verhoogde kans op complicaties (voornamelijk genotype 1 en 2). Patiënten met onderliggend leverlijden of andere leverinfectie. Personen met immuunsuppressie (prednison, chemotherapie, transplantatie, HIV, lymfomen en leukemie) Oudere mannen > 50 jaar. 13
Diagnostiek Immuuncompetente personen: IgM en IgG zijn doorgaans aanwezig op het moment dat symptomen ontstaan. Immuungecompromitteerde patiënten: HEV- RNA PCR op plasma. Geïnfecteerde mensen kunnen hoge concentraties HEV uitscheiden in de feces (tot 10 8 kopieën per mg feces) gedurende enkele dagen. 14
Wanneer verricht u diagnostiek naar hepatitis E virus? A. Altijd bij een acuut hepatitis beeld B. Bij een acuut hepatitis beeld indien de hepatitis A serologie negatief is C. Dat doe ik eigenlijk nooit HEV? D. Bij ieder hepatitis beeld E. Anders, namelijk: Denk bij hepatitis non-abc ook aan hepatitis E 15
16 Vragen?