OR relatiemiddag HET ALGEMEEN PENSIOENFONDS 10 mei 2016
Even voorstellen Pensioen Perspectief Externe consultants Geen belangen in verzekeraars / PPI s / pensioenfondsen en v.v. Onafhankelijk advies Adviseur van OR en en Werkgevers Juristen, fiscalisten en actuarieel bureau Jaap Harmsen CPC 2
1. Waarom introductie APF? 2. Facts APF 3. APF en in oprichting 4. Hoe ziet een APF er uit? 5. Voor wie kan een APF een interessante optie zijn? 6. Prognose pensioenlasten per uitvoerder/ premiemethode 7. Vrijwillige aansluiting PGB vs APF 8. Tips voor de OR 9. Vragen 3
1. WAAROM INTRODUCTIE APF? - Consolidatie ondernemingspensioenfondsen - Garantiestelling verzekeraars onbetaalbaar vanwege lage rentestand en hoge - Vraag naar meer keuzemogelijkheden onderbrengen pensioenregeling 4
CONSOLIDATIE PENSIOENFONDSEN -75% 5
2. FACTS APF Inwerkingtreding Wet APF 1 januari 2016 Wie kan een APF oprichten? (bijna) iedereen! M.u.v. verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen (wetsvoorstel dit toch mogelijk te maken is onderweg ) Hoe wordt een APF opgericht? Vergunningaanvraag DNB Hoeveel vergunningen zijn er inmiddels aangevraagd bij DNB? 7, inclusief Unilever (mei 2016) Welke pensioenregelingen kunnen er binnen een APF worden uitgevoerd? Alle soorten pensioenregelingen; afhankelijk van beleid APF Rechtsvorm? Stichting 6
3. APF n IN OPRICHTING APF Betrokken partij(en) Deelname eisen Aantal kringen Centraal Beheer APF Achmea - 4 Delta Lloyd APF Delta Lloyd > 50 dn ers 3 De nationale APF NN Premie > 5 mln. 4 Het ned. pensioenfonds ASR - 1 Volo PGGM > 500 dn ers 3 STAP Aegon en TKP Premie > 1 mln. 3 Unilever APF Niet bekend OPF Progress OPF Forward 7
4. HOE ZIET EEN APF ER UIT? 8
COLLECTIVITEITSKRING(EN) - Aantal verschilt per APF, kan er ook 1 zijn - Elke kring kent een afgescheiden vermogen (ringfencing) - Per collectiviteitskring: een eigen ambitie en risicoprofiel verschil in beleggingsbeleid en dekkingsgraad - Per kring meer werkgevers en meerdere (soorten) pensioenregeling mogelijk - Werkgevers kunnen in meerdere kringen deelnemen - Soms eigen kring mogelijk voor pensioenfonds Weerstandsvermogen APF bedraagt ten minste 0,2 procent van de waarde van het beheerde pensioenvermogen met een minimum van 500.000 en met een maximum van 20 miljoen 9
HET VOORBEELD APF Het APF Onafhankelijke bestuursleden Raad van Toezicht Kring 1 Kring 2 Kring 3 Eigen kring Bestuursbureau Distributiepartner Marketing & Sales Administratie Vermogensbeheer 10
Het APF Raad van Toezicht Onafhankelijke bestuursleden Kring 1 Kring 2 Kring 3 Eigen kring DC DB/CDC DB/CDC Indexatieambitie 50% CPI Indexatieambitie 75% CPI Bestuursbureau Distributiepartner Marketing & Sales Administratie Vermogensbeheer 11
GOVERNANCE APF - Bestuur APF bestaat uit ten minste 2 onafhankelijke bestuurders - Raad van Toezicht; intern toezicht gehele APF, bestaat uit ten minste 3 leden, heeft belangrijke instemmingsrechten bedrijfsvoering - Per collectiviteitkring belanghebbendenorgaan (BO) (meestal professionals ) - Overkoepelend BO of samenvoeging BO s is mogelijk 12
RECHTEN BELANGHEBBENDENORGAAN 1. Goedkeuringsrecht op: Liquidatie, fusie of splitsing pensioenfonds, beleggingsbeleid, premiebeleid, wijziging collectiviteitkring, vaststelling en wijziging toeslagbeleid 1.a. gehele of gedeeltelijke overdracht van de verplichtingen van het pensioenfonds of de overname van verplichtingen door het pensioenfonds; b. liquidatie, fusie of splitsing van het pensioenfonds; c. het omzetten van het pensioenfonds in een andere rechtsvorm, bedoeld in artikel 18 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek; d. wijziging van de collectiviteitkring; e. het strategische beleggingsbeleid; f. de premie, waaronder mede wordt begrepen de samenstelling van de feitelijke premie en de hoogte van de premiecomponenten; g. het vaststellen en wijzigen van het toeslagbeleid; h. vaststelling van een herstelplan als bedoeld in artikel 138 of artikel 139; i. het terugstorten van premie of geven van premiekorting, bedoeld in artikel 129; en j. vermindering van de verworven pensioenaanspraken en pensioenrechten indien toepassing wordt gegeven aan artikel 134 (korten) 2. Adviesrecht met betrekking tot: Nemen van maatregelen van algemene strekking, wijziging statuten en reglementen, uitvoeringsovereenkomsten, uitbestedingen, profielschets leden Raad van Toezicht, inrichting intern toezicht 2. a. het nemen van maatregelen van algemene strekking; b. wijziging van de statuten en reglementen van het pensioenfonds; c. vaststelling van het jaarverslag, de jaarrekening en de actuariële en bedrijfstechnische nota, bedoeld in artikel 145; d. het sluiten, wijzigen of beëindigen van een uitvoeringsovereenkomst; e. een overeenkomst van uitbesteding; f. het beleid inzake beloningen; g. de vorm en inrichting van het intern toezicht; h. de profielschets voor leden van de raad van toezicht; i. het vaststellen en wijzigen van een interne klachten- en geschillenprocedure; en j. het vaststellen en wijzigen van het communicatie- en voorlichtingsbeleid 13
UITBESTEDINGSOVEREENKOMSTEN APF gaat meerjarige uitbestedingsovereenkomsten aan met derden: - Moeten zakelijk zijn - (vooralsnog) banden met oprichters! - Let op: uitvoeringskosten te verhalen op de kringen, welke afspraken zijn daarover voor hoe lang gemaakt? - Bedrijfsplan? Verdienmodel? - Transparantie! 14
MEDEZEGGENSCHAP OR EN APF Instemmingsrecht artikel 27 WOR voor: - Intrekking huidige pensioenovereenkomst bij een verzekeraar, ppi, ondernemingspensioenfonds of niet verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds - Voor het onderbrengen van de nieuwe pensioenovereenkomst bij een APF is in de WOR nog geen instemmingsrecht geregeld (gewijzigd) Wetsvoorstel wijziging WOR, invoering 1 juli 2016?) - Instemmingsrecht bij onderbrenging APF kan worden binnengehaald door koppeling aan intrekking van de huidige pensioenregeling 15
5. APF: INTERSSANTE OPTIE VOOR? 16
DOELGROEPEN APF Doelgroep 1: Huidige pensioenuitvoerder is een ondernemingspensioenfonds dat overweegt te sluiten/ liquideren Doelgroep 2: Huidige pensioenregeling is een DB (middelloon of eindloonregeling) bij een verzekeraar en wordt onbetaalbaar Doelgroep 3: Huidige pensioenregeling is een beschikbare premieregeling 17
ONDERNEMINGSPENSIOENFONDS SLUIT OF LIQUIDEERT - Optie eigen collectiviteitkring binnen APF Behoud eigen identiteit - Optie pensioenregeling OPF onderbrengen bij APF - Schaalvergroting - Governance oplossing - Toetreding van OPF tot een (één) collectiviteitskring? Bekende én onbekende pensioenverplichtingen komen voor rekening en risico collectiviteitskring 18
MIDDEL- EINDLOON VERZEKERAAR ONBETAALBAAR Verzekeraars verhogen de premie met een marktrente-, en garantie opslag Item Premiestijging Toename levensverwachting + 10 % Rekenrente van 3,0 naar 2,5 % + 20 % Extra opslag i.v.m. marktrente 1,2 %* + 50 % Totale premiestijging 80 % Tip OR: impact op eigen bijdrage? De premie stijgt: grote kans op bijna verdubbeling (!) van de premie Bij overstap naar APF: Lagere kosten Van 100 % naar 0 % garantie risico op korten Maar ook kans op kans op toeslag (indexatie) * Gemiddelde marktrente 2016 1,2% 19
MIDDELLOON: VAN VERZEKERAAR NAAR APF Premie opslag door lage markrente en hoge levensverwachting Opslag leidt niet tot extra pensioen, wel tot extra kosten Van harde rechten naar zachte rechten, maar wel hogere kans op indexatie Middelloon verzekeraar Middelloon bij APF 20
INDEXATIE PENSIOEN BELANGRIJK 21
VAN DB BIJ VERZEKERAAR NAAR DC BIJ APF DB pensioen > eind- of middelloon Premie opslag door lage markrente en hoge levensverwachting Opslag leidt niet tot extra pensioen, wel tot extra kosten Middelloon verzekeraar Beschikbare premie Compensatie? Eigen bijdrage? 22
Risico BESCHIKBARE PREMIEREGELING VERZEKERAAR / PPI Voordelen APF t.o.v. verzekeraar/ppi: collectieve in plaats van individuele beleggingen doorbeleggen tot pensioendatum (ook extra risico) doorbeleggen na pensioendatum (ook extra risico) 70/30 50/50 Leeftijd 67 jaar NB: Kenmerk APF: risico op afstempeling (korting) van de ingekochte pensioenen Wetsvoorstel verbeterde premieregeling > verruiming voor verzekeraar / PPI 23
TREND PENSIOENSYSTEMEN Bron: DNB, Tabel RR1 (Rechtstreekse regelingen, typen pensioenovereenkomsten) 24
voor/nadelen pensioenregeling per pensioenuitvoerder Premie Hoogte Wijze van vaststelling Dekkingsgraad DB (verzekeraar, OA) Flexibel Individueel Tekorten Negatieve winstdeling N.v.t. Overschotten Positieve winstdeling N.v.t. Beleggingen Mix (aandelen/obligaties) Nagenoeg geheel in staatsleningen DB (verzekeraar, RTS) Flexibel Individueel N.v.t. Flexibel Collectief Risico s (timing afbouw) Collectief N.v.t. Collectief DB (APF) Korten opgebouwde pensioenen Indexeren opgebouwde pensioenen Mix, afhankelijk van de kring Overige risico s Actuarieel (lang leven) Verzekerd Verzekerd Collectief gedragen Economisch (rente) Verzekerd Verzekerd Collectief gedragen Flexibiliteit Pensioenleeftijd, hoog/laag, uitruil. Ja Ja Ja Beleggingsprofiel, bijsparen, pensioen Nee Nee Nee nom. of stijg., shoppen. Bezitsgevoel Bezitsgevoel Verzekerd Verzekerd Collectief bezit Financieel Verwachte rendement Lager als gevolg beperkte Lager als gevolg beperkte tot pensioendatum rendement rendement (RTS) staatsleningen Verwachte rendement na pensioendatum Lager als gevolg van garanties Lager als gevolg van garanties Hoger, mede afhankelijk van de kring Hoger als gevolg van doorbeleggen 25
voor/nadelen pensioenregeling per pensioenuitvoerder Premie Hoogte Wijze van vaststelling Dekkingsgraad Tekorten Overschotten Beleggingen Vast Individuele staffel DC (APF) Opbouwfase : N.v.t. Uitkeringsfase : Korten pensioenen Opbouwfase : N.v.t. Uitkeringsfase : Indexeren pensioenen Vast Individuele staffel Mix (aandelen/obligaties) Individueel Individueel Risico s (timing afbouw) Individueel Individueel DC (PPI/verzekeraar) Opbouwfase : N.v.t. Uitkeringsfase : N.v.t. Opbouwfase : N.v.t. Uitkeringsfase : N.v.t. Overige risico s Actuarieel (lang leven) Collectief Individueel Economisch (rente) Collectief Individueel Flexibiliteit Pensioenleeftijd, hoog/laag, uitruil. Ja Ja Beleggingsprofiel, bijsparen, pensioen nom. of stijg., shoppen. Ja Ja Bezitsgevoel Bezitsgevoel Opbouwfase : Individueel Opbouwfase : Individueel Uitkeringsfase : Collectief Uitkeringsfase : Individueel Financieel Verwachte rendement Vergelijkbaar maar met een ruime Vergelijkbaar maar met een zeer ruime tot pensioendatum bandbreedte bandbreedte Verwachte rendement na Nu nog lager. Doorbeleggen wordt pensioendatum Hoger als gevolg van doorbeleggen echter ook bij DC mogelijk 26
6. PROGNOSE PENSIOENLASTEN PER UITVOERDER 27
SAMENSTELLING PREMIE BIJ EEN APF 28
FACTOREN ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD - Premiebeleid: gedempt of niet gedempt, wel of niet opslag - Risicohouding: verhouding aandelen / vastrentend - Gerealiseerde indexaties - Feitelijk rendement - Ontwikkeling marktrente - Etc. NB Hoe start de collectiviteitskring! 29
Verloop dekkingsgraad in verschillende kringen 30
7. VRIJWILLIGE AANSLUITING PGB I.P.V. APF? - PGB ook voor ondernemingen in: - Grafimediabranche - Kartonnage- en flexibele verpakkingenbedrijf - Verf- en drukinktindustrie - Uitgeverijbedrijf - Papierindustrie - Kunststof en rubberindustrie - Chemische en farmaceutische industrie - Informatie en communicatie industrie - Dienstverlening - (Proces) industrie - (Technische) groothandel - Maritieme aannemerij en dienstverlening - Geen afgescheiden vermogen (collectiviteitskringen n.v.t.) - Wel groot vermogen, veel klanten, bestaande organisatie - Premie: - opslag/ afslag o.b.v. gemiddelde leeftijd werknemers per werkgever - gedempt op basis van 10 jaars gemiddelde RTS - Dekkingsgraad: april 2016 > 99,50 % 31
8. TIPS VOOR DE OR - Onderzoek de huidige regeling uitkeringsovereenkomst of premieovereenkomst? - Toets argumenten werkgever voor overstap naar APF bijv. zijn er bedrijfseconomische redenen (art. 27 lid 4 WOR) - Beoordeel APF risicohouding, toeslagen, premiebeleid, opzet, ect. - Onderzoek impact bij vertrek op opgebouwd pensioen indexatie opgebouwde rechten, voortzetting winstdeling, collectieve waardeoverdracht, etc. - Controle opzet regeling, vergelijking oude en nieuwe regeling - Medezeggenschap offertes, uitvoeringsovereenkomst, communicatie en instemming werknemers - Permanent volg ontwikkelingen in wet- en regelgeving, wijziging uitvoeringsovereenkomst? 32
9. VRAGEN 33
De Horsterkamp 12 Pensioen Perspectief Barbara Strozzilaan101 Postbus 91 7250 AB Vorden Tel: (0575) 55 30 50 Postbus 7922 1008 AC Amsterdam Tel: (020) 24 02 93 www.pensioenperspectief.nl