Bewegen en Ergonomie Integrale opdracht Herstel en aanleg verhardingen, groenonderhoud Bron: http://www.adhesia.be/ Medewerker buitenruimte Vakbekwaam hovenier Vakbekwaam medewerker groenvoorziening Manager natuur en recreatie Mathijs Geltink 2014-2015 Periode 2
1. Integrale opdracht herstel en aanleg verhardingen, groenonderhoud De hovenier gaat, samen met zijn collega s, onderhoudswerkzaamheden aan verhardingen uitvoeren. Hierbij moet hij denken aan de veiligheid van omstanders, collega s en zichzelf. Daarbij moet hij volgens de gestelde eisen een verharding kunnen herstellen. 2. Deelopdrachten Bewegen en Ergonomie Er bestaan veel verschillende soorten bestratingen met allemaal hun eigen sier en functie. Tijdens deze deelopdrachten leer je over de tilhoudingen die je moet aannemen bij o.a. het werken met zware materialen en gereedschappen. Tevens leer je hoe je bepaalde werkzaamheden zo ergonomisch mogelijk kunt uitvoeren. 3. Beoordeling van integrale opdracht en deelopdrachten In de omschrijving van de integrale opdracht staan de product- en procesresultaten vermeld. Deze worden tijdens de uitvoering en na afloop van deze integrale opdracht beoordeeld. De vragen over herstellen verhardingen zijn door jou gemaakt en bij de docent ingeleverd. Als afsluiting van deze cursus krijg je een theorietoets waar minimaal een 5,5 voor gescoord moet worden. Om aan deze theorietoets mee te mogen doen moeten door jou de vragen zijn ingeleverd. Voor de theorietoets heb je één herkansingsmogelijkheid. Deze staat gepland in deze laatste week van periode 2. 4. Cursusorganisatie Deze cursus duurt drie keer twee lesuren. Mocht het niet lukken alle stof en opdrachten in deze lesuren te maken, dan ga je deze opdrachten thuis verder afmaken. Deze cursus staat op een woensdag ingepland. Voor de exacte data en tijdstippen kun je de studieplanning periode 2 raadplegen. In het mbo wordt aanwezigheid elke dag gecontroleerd. Ook al ben je achttien jaar of ouder, AOC Oost wil samen met jou een succesvol traject inzetten en daarbij is jouw aanwezigheid nodig! De opdrachten dien je binnen vijf werkdagen na de gevolgde cursus bij de docent in te leveren. Het inleveren van de opdrachten gaat via N@tschool. De datum van de theorietoets zal door de docent ruim van te voren worden aangegeven. 5. Verantwoording Deze cursus is verbonden aan de integrale opdracht herstel en aanleg verhardingen, groenonderhoud Specifieke onderwijsdoelen voor deze cursus: Veilig en verantwoord werken 2
6. Theorie Lees de het dictaat en de theorie via de ELO. Spelletje arbeidsgevaren! Kijk de filmpjes over inventieve gereedschappen die te maken hebben met ergonomie in de groene sector. De hark De tegellifter Machinaal straten Stonegripper Wied-fiets Ergonomische hark Scoovel Spats 3
7. Vragen Beantwoord de volgende reeks vragen (beantwoord ze zo compleet mogelijk) en maak de opdrachten. Arbeidsomstandigheden K1 In de eerste arbeidswet (1889) stond: a. vrouwen en jongeren mogen dag en nacht werken b. geen nachtarbeid en zondagsarbeid door vrouwen en jongeren c. een verbod op arbeid voor kinderen beneden de vijftien jaar d. zondagsarbeid door vrouwen en jongeren is toegestaan. K2 In de ARBO-wet staan regels voor: a. onveiligheid, beweging en hygiëne b. gezondheid. welvaart en voeding c. ziekteverzuim, arbeid en vrije tijd d. veiligheid, gezondheid en welzijn. K3 Bij veiligheid op het werk hoort: a. technisch onderhoud van de arbeidsplaats b. in elke werksituatie werkhandschoenen dragen c. een valhelm bewaren in je opbergkastje d. je moet lid zijn van een BHV-ploeg. K4 Bij gezondheid op het werk hoort: a. het accepteren van lawaai b. afwisseling in werktijden en pauzes c. regelmatig de ramen openzetten d. training in heel lang achter het beeldscherm zitten. K5 Bij welzijn op het werk hoort: a. geen verantwoordelijkheid hoeven te dragen b. gewend zijn aan veel stress c. zelfstandig kunnen werken d. veel geld verdienen. K6 Arbeidsomstandigheden worden gecontroleerd door: a. rechercheurs van de politie b. algemene arbeidsambtenaren c. bedrijfswachten a. algemene opsporingsambtenaren. K7. De Arbodienst is een: a. organisatie van de overheid b. bedrijfsorganisatie c. particuliere organisatie d. professionele organisatie. 4
K8 Regels over werktijden en verboden werk voor jongeren staan in het: a. Arbeidsbesluit Jongeren b. Arbeidsbesluit Jeugdigen c. Arbeidsbesluit Jeugd en Werk d. Arbeidsbesluit Jongeren en Werk. K9 Een arbeidskaart geldt voor: a. jongeren onder de achttien jaar b. jongeren tussen 16 en 19 jaar c. jongeren boven de achttien jaar d. alle jongeren die werken. K10 Een vergunning bij verboden werk geldt voor: a. vakantiewerk b. werk met bepaalde risico s c. beroepspraktijkwerkzaamheden d. meedoen aan een televisie-optreden. K11 Outplacement is: a. in een andere plaats gaan werken b. met pensioen gaan c. op een andere afdeling gaan werken d. begeleiding naar een andere functie. K12 Bij hygiëne op het werk horen: a. niet teveel en te vet eten b. schone werkruimtes en toiletten c. fitness d. niet roken, geen drugs. K13 Waarden in een bedrijf hebben te maken met: a. regelgeving b. plezier in het werk c. opvattingen d. het verschil in salaris. K14 Normen in een bedrijf hebben te maken met: a. gedragsregels b. meningen c. waardering krijgen d. leeftijd. K15 Bij ethisch ondernemen hoort: a. winst is belangrijker dan het milieu b. milieuvriendelijk produceren c. uit een goed milieu komen d. milieu als bijzaak zien. K16 Wat was bij de Wet op de Kinderarbeid wel toegestaan voor kinderen onder de twaalf jaar? Noem twee punten. K17 K18 Wie kan bij een arbeidsorganisatie werkgever zijn? Noem drie mogelijkheden. Door wie is de arbeidsinspectie ingesteld? 5
K19 K20 Wanneer mag je volgens de wet werken? Noem minstens vier maatregelen die bij gezondheid op het werk horen. IN1 Vanaf 1800 trokken steeds meer arbeiders van het platteland naar de steden. Leg uit waarom ze naar de steden trokken. IN2 Wat hebben de slechte arbeidsomstandigheden in het begin van de 19e eeuw te maken met de oprichting van vakbonden? Leg dit uit. IN3 Geef een reden aan waarom een werkgever nog beter zal letten op goede arbeidsomstandigheden in zijn/ haar bedrijf. IN4 Noem minstens drie punten die horen bij het voorkomen van onveilige werksituaties. Leg dit in eigen woorden uit. IN5 Leg aan de hand van minstens vier voorbeelden uit dat welzijn belangrijk is voor de werknemer in een bedrijf. IN6 Wat is het eerste wat de Arbodienst moet doen bij het starten van een risicoinventarisatie? Wat is de volgende stap? Leg dit uit. IN7 Aan welke drie eisen die de overheid aan werkgevers stelt, kun je zien dat rekening wordt gehouden met jongeren onder de achttien jaar? Leg dit uit. IN8 In de vakantie kun je een baantje krijgen in een koekjesfabriek. Jouw taak is om een stikker op een pak koekjes te plakken. Dit werk doe je de hele werkdag. Mag je deze taak uitvoeren? Leg dit uit. IN9 Een werkgever zorgt voor een fitnessruimte voor de werknemers in het bedrijf en voor gezond voedsel in de bedrijfskantine. Noem minstens drie doelen die de werkgever hiermee wil bereiken. Leg dit uit. IN10 Waarom is het belangrijk dat in een bedrijf een bedrijfscode aanwezig is? Leg dit uit. M1 Denk je dat door de instelling van Arbodiensten de arbeidsomstandigheden in bedrijven zullen verbeteren? Leg je mening uit. (Als je ervaring hebt met Arbodiensten kun je die in je antwoord verwerken.) M2 Welke maatregelen zou jij nemen op het gebied van arbeidsomstandigheden als jij werkgever was in jouw beroepssector? Leg uit waarom je déze maatregelen zou nemen. Noem er minstens vijf. M3 Stelling: Het Arbeidbesluit Jeugdigen is onzin. Speciale regels over werktijden en verboden werk voor jongeren onder de achttien jaar zijn helemaal niet nodig. Leg uit waarom je het wel of niet met deze stelling eens bent. M4 Een werkgever maakt de opmerking: Ik wil dat jij in jouw privéleven niet rookt en drinkt en s avonds vroeg naar bed gaat. Dan zul je op je werk veel meer presteren. Geef je mening over de opmerking van deze werkgever. M5 Stelling: De overheid moet bedrijven veel meer dwingen ethisch te gaan ondernemen. Bedrijven die geen rekening houden met de mens en zijn leefomgeving moeten gesloten worden. Leg uit waarom je het wel of niet met deze stelling eens bent. 6
Opdracht 1 ARBO een praktische aanpak Inleiding Tijdens het volgen van het certificaat OED4 maken we gebruik van de serie "ARBO een praktische aanpak" van TELEAC. Doel Het doel is dat de informatie die deze serie geeft door de leerling wordt samengevat en gebruikt wordt bij het maken van de overige opdrachten. Opdracht Tijdens het bekijken van de videolessen maak je aantekeningen. Na afloop bespreken we deze samen en zonodig vul je de aantekeningen aan. De aantekeningen worden duidelijk uitgewerkt zodat deze voor een ieder toegankelijk zijn. Middelen Papier en pen. Beoordeling De informatie uit de serie behoort tot de leerstof en wordt in de theorietoetsen getoetst. 7
Opdracht 2 De optimale werkplek Inleiding Arbeidsomstandigheden (ARBO) en de zorg ervoor is niet meer weg te denken binnen werksituaties. Directe regelgeving heeft hiervoor gezorgd (Arbo-wet) maar ook andere ontwikkelingen zorgen ervoor dat Arbo-zorg continu aandacht verdient op je werk. Doel De eerste opdracht is een oriënterende opdracht waarin je voor jezelf probeert te bepalen wat arbeidsomstandigheden zijn en welke je optimaal vindt. Opdracht Maak onderstaande vragen en zet de antwoorden overzichtelijk (voor een ander) op een los vel papier. 1. Wat zijn volgens jouw optimale arbeidsomstandigheden. 2. Op welke aspecten let je bij het beoordelen van een werkplek of werksituatie. 3. Maak een top 10 van slechte arbeidsomstandigheden. 4. Kies voor jezelf een werkplek uit waar je gewerkt heb (stageplaats of bijbaantje). Beoordeel de arbeidsomstandigheden (zie antwoord vraag 2 en 3). Middelen Papier en pen. Tijd in overleg met docent. Beoordeling Het resultaat kan beoordeeld worden door de docent. In ieder geval dient het resultaat als basis voor volgende opdrachten. 8
Opdracht 3 Het Nut van ARBO Inleiding Naast het feit dat Arbo-zorg verplicht is zijn er ook andere argumenten voor een werkgever en werknemer om continu aan Arbo-zorg aandacht te schenken. Deze argumenten kun je dan gebruiken om anderen te overtuigen van het nut van Arbo-zorg. Doel Het doel van deze opdracht is dat je leert welke voordelen Arbo-zorg heeft voor zowel werknemer als werkgever. Opdracht 1 Hieronder staan een aantal uitspraken van werkgevers over Arbo-zorg. 2 Geef duidelijk aan waarom je het wel of niet eens bent met deze uitspraken. 3 Formuleer vervolgens jouw conclusies in bruikbare argumenten voor Arbo-zorg. Middelen Uitspraak 1 (eigenaar van een bouwonderneming) Ik vind de aandacht voor Arbo-zorg erg overdreven. Vroeger was het werken veel zwaarder en van hard werken is nog nooit iemand dood gegaan! Uitspraak 2 (bedrijfsleider van een grootwinkelbedrijf) ARBO is een trend, over een paar jaar is het weer iets anders en dan heeft niemand het er meer over. Uitspraak 3 (directeur van een boekbinderij) Het ziekteverzuim van werknemers is vaak niet veroorzaakt door het werk maar doordat ze laat uit zijn gegaan. Ook het sporten levert vaak blessures op waarvoor ik kan opdraaien. Uitspraak 4 (directeur van een vleesverwerkend bedrijf) De zorg voor arbeidsomstandigheden is een luxe. Het kost veel geld en ik kan steeds moeilijker concurreren met het "buitenland". Als straks de werkeloosheid weer stijgt dan hoeft ARBO niet meer zonodig. Uitspraak 5 (eigenaar van een sloopbedrijf) Net zoals met het milieu is ARBO ook teveel door wetten en regeltjes geregeld. Ik snap er niks van en ze doen het alleen maar om mij hier weg te krijgen. Beoordeling Het resultaat kan beoordeeld worden door de docent. In ieder geval dient het resultaat als basis voor volgende opdrachten. 9
Opdracht 4 de Maatregelenstrategie Inleiding Bij het ontwikkelen van maatregelen in het kader van Arbo-zorg werk je volgens de maatregelen strategie zodat de meest doeltreffende maatregel gekozen wordt. Doel Het doel van deze opdracht is dat de leerling volgens de maatregelenstrategie de juiste maatregel ontwikkelt. Opdracht In een kantoorruimte staan enkele tekstverwerkers en een laserprinter opgesteld. De werkneemsters klagen over de laserprinter; hij veroorzaakt een hinderlijk geluid en wanneer hij lang achtereen wordt gebruikt, produceert hij een hinderlijke stank door het vrijkomen van ozon. Het probleem wordt opgelost door de printer naar de gang te verplaatsen. Uitgaande van de strategie van risicobeheersing worden de volgende vragen gesteld: 1 Wat is het risico? 2 Wat is de bron? 3 Bedenk aan de hand van de maatregelen strategie mogelijke maatregelen Middelen Papier en pen. Beoordeling Het resultaat kan beoordeeld worden door de docent. In ieder geval dient het resultaat als basis voor volgende opdrachten. 10
Opdracht 5 De risico-inventarisatie Inleiding Een verplicht onderdeel uit de Arbo-wet is de risico-inventarisatie en -evaluatie. Knelpunten worden opgespoord en getoetst aan de normen. Elk bedrijf en elke werkplek zijn weer anders en daarom zijn op maat gemaakte checklisten van belang. Het RIE programma waarmee wij werken biedt deze mogelijkheid. Je kunt een op maat gemaakte inventarisatie uitvoeren. Tevens kun je de verkregen gegevens toetsen met de bestaande regelingen zodat ook de evaluatie uitgevoerd kan worden. Doel Het doel van deze opdracht is dat de leerling een risico-inventarisatie zelfstandig kan uitvoeren. Opdracht Kies in overleg met je docent een bedrijf (werkplek) als casusbedrijf. Controleer voor jezelf of je het RIE programma zelfstandig kunt gebruiken. Verzamel alle gegevens van het bedrijf die nodig zijn voor het " op maat maken" van de checklist. Maak met behulp van het RIE programma een checklist voor je casusbedrijf. Voer met behulp van deze checklist de inventarisatie uit. Voer de geconstateerde tekortkomingen in en maak de inventarisatie compleet. Middelen Gegevens bedrijf RIE programma Handleiding RIE programma Beoordeling Het resultaat wordt beoordeeld door de docent. In ieder geval dient het resultaat als basis voor volgende opdrachten. Zet alles in hetzelfde bestandje en lever het daarna in op ELO(N@tschool). 11