De Zero Suicide Mindset

De Zero Suicide Mindset Jan Mokkenstorm, psychiater Directeur 113Online Onderzoeker bij GGZinGeest en SURE-NL j.mokkenstorm@113online.nl @JanMokkenstorm

Presentatie titel 2 8-10-2015

Suïcidaal gedrag in Nederland Ten Have, M., Dorsselaer, S., Tuithof, M., & de Graaf, R. (2011). Nieuwe gegevens over suïcidaliteit in de bevolking (New data on suicidality in the population). Resultaten van de Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study (NEMESIS-2). Trimbos Instituut. 1854 100.00 485.00

1980 1983 1986 1989 1992 1995 1998 2001 2004 2007 2010 Aantal per 100.000 Suïcide in Nederland : 1950-2000 per 100.000 van de bevolking van 15 jaar en ouder Suïcide in Nederland: 1980-2012 per 100.000 van de bevolking alle leeftijden 16 14 12 10 8 6 4 2 0 Mannen Vrouwen Totaal Jaar Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek / A.J.F.M. Kerkhof

Sterfte borstkanker 1980-2007

Sterfte Hart en Vaat Ziekten 1980-2010

Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek / A.J.F.M. Kerkhof

Pogers in Nederland: 40% zocht geen hulp in afgelopen jaar 33% zocht nooit hulp

HA praktijkonderzoek: de helft van Sx en TS zocht < 1 maand daarvoor hulp bij huisarts. Bij 7% werd suïcidaliteit besproken(nivel 2011) Dep Insom Apat Rel SUI Psy Al/Dr Ag Conc Verw

Functie die uit de hand loopt Functie: ontsnappen en vermijden van pijn en problemen. Van vrije wil is vrijwel nooit sprake. Afweging is verstoord door piekeren en blikvernauwing. Mensen willen niet dood, maar denken zó niet langer te kunnen leven. Dit betekent dat suïcide voor de patiënt soms veiliger kan aanvoelen dan blijven leven. Dat belemmert open dialoog en rationeel hulp zoeken.

Richtlijn Contact, assertief vragen Betrekken naasten Opstellen structuurdiagnose Veiligheid organiseren, veiligheidsplan Continuïteit zorg Systematisch monitoren

(Schijn) veiligheid Suïcidaliteit aan de orde stellen er aanleiding voor is. Behandeling van de onderliggende psychiatrie Specialistenwerk: psychiaters en frontline workers Indicatiestelling op basis van risicotaxatie.

Suicide raakt ons zo diep Presentatie titel 18 8-10-2015

DE MINDSET VAN GISTEREN Zelfbeschermend pessimisme Als ze willen doen ze het tóch Je kunt het nooit voorkómen. Vrije wil idealisme Mensen hebben toch récht op zelfmoord? Gelaten acceptatie (maar niet in mijn dienst) Zelfmoord hoort er in dit werk gewoon bij. Angst voor gezichtsverlies en sancties: Je wordt afgerend, de laatste is de L#L"

Vrijblijvend commitment Gegeven hoe wij werken (want zo werken wij nu eenmaal) willen we niet meer suïcides als anders of als anderen.

Zo verder is onaanvaardbaar 37% stijging van het aantal suïcides in 7 jaar 45% van de suïcides in zorg bij de GGZ, GGZ medewerkers getraumatiseerd Rijkdom aan GGZ heeft de schok van de economische crisis niet sterk weten te dempen. Suïcide GGZ instellingen nu openbaar

Stagnatie in denken en doen Achterstand in kennis en kunde Gebrek aan betrouwbare feedback Krampachtigheid en vermijden van eigen pijn

0 separatie beleid 08-13 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0 Aantal uren separatie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 40 35 30 25 Aantal separaties 20 15 10 5 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

De Mindset van vandaag Zelfmoord hoort er niet gewoon bij Zelfmoord is te voorkómen Systeemdenken: preventie is van ons allemaal Alle kleine beetjes helpen Leren in plaats van ontschuldigen Presentatie titel 34 8-10-2015

Zero Suicide Mindset Geen van onze patiënten zou eenzaam en radeloos morgen sterven door zelfmoord. Gegeven ons doel van 0 suïcides: hoe moeten we dan werken? Presentatie titel 35 8-10-2015

Eerste stapjes Bij alle nieuwe patiënten vragen naar suïcidaliteit Bij chronische problematiek altijd vragen naar de waarde van het leven en deze proberen te vergroten. Gestructureerde tracking van suïcidaliteit Altijd het netwerk betrekken Altijd een structuurdiagnose Altijd een veiligheidsplan Alle medewerkers trainen in contactvaardigheden Altijd gestructureerd evalueren van suïcides Euthanasie als optie beschouwen Presentatie titel 37 8-10-2015

Leren en verbeteren in plaats van ontschuldigen en verdedigen

1 - Niet 2 - Onvoldoende 3 - Beperkt 4 - Voldoende 5 - Volledig MONITOR VOORTGANG SUÏCIDEPREVENTIE GGZ Actueel Suïcidepreventie beleidsplan Er is geen actueel beleidsplan jonger dan 5 jaar waarin suïcidepreventie als onderwerp of speerpunt is opgenomen Er is een actueel suïcidepreventie beleidsplan. In het beleidsplan komen 0-2 onderdelen van de LA terug (MDR / Ketenzorg / Monitoring en Evaluatie van suïcides / Scholing) Er is een actueel suïcidepreventie beleidsplan. In het beleidsplan komen 3 of meer onderdelen van de LA terug (MDR / Ketenzorg / Monitoring en Evaluatie van suïcides / Scholing) Er is een actueel suïcidepreventie beleidsplan. In het beleidsplan staan alle onderdelen van de LA (MDR + Ketenzorg + Monitoring en Evaluatie van suïcides + Scholing) EN het plan weerspiegelt het perspectief van cliënten en naasten. Als 4 met daarbij: Het plan is ingebed in het overkoepelende (veiligheids)beleid EN het weerspiegelt een duidelijke ambitie op het gebied van suïcidepreventie binnen en buiten de instelling. Monitoring Evaluatie Ketenzorg Multidisciplinaire richtlijn Meerjarenplan scholing Gatekeepertraining Contactvaardigheden training PITSTOP

Leuk en aardig, maar: Zo worden we een sitting duck voor de IGZ Zelfmoord sec is geen psychiatrisch vraagstuk Onhaalbare doelen kun je niet serieus nemen Je bent maar een radertje in de organisatie Het dwingt mensen te leven. Het kost teveel Misschien heeft u nog meer bedenkingen? Presentatie titel 41 8-10-2015

0 Suïcides in de GGz in 2030 < 800 suïcides in Nederland Doe je mee? Presentatie titel 44 8-10-2015