Schooljaar 2014-2015



Vergelijkbare documenten
Hoe? Taal 1. Waar? Tijd? Extra? SPEL DENK

Plan van aanpak Pilot Verrijkingsonderwijs Van Maasdijkschool, Heerenveen

Plan van aanpak Verrijkingsaanbod I.B.S. de Boarne

(Hoog)begaafde protocol OBS Prins Claus

CodeKlas: Programmeren op school is een feestje!

Informatie voor de leerkracht Introductie nieuw concept (pagina 1) Programmeren met Bomberbot (pagina 1)

Update plusklas 7. In deze update vertel ik kort iets over het zelfstandig werk en uitgebreider over project van de komende tijd.

Werkgroep 5.2 Verrijkingsprojecten groep 3-4-5

KLEUTERS MET EEN ONTWIKKELINGSVOORSPRONG

21 e eeuwse vaardigheden in de praktijk

Plusklas Informatieavond

Protocol plusleerlingen. Laten zien wat je kunt is geen leren, veel leerlingen laten alleen maar zien wat ze kunnen

Meerbegaafden protocol

Hoogbegaafdheid info. Cijfers 3. Welk percentage van de hoogbegaafde leerlingen krijgt een VWO advies? Antwoord: Slechts 64% (Guldemont, 2003)

Wat doet een kind op school? Leren! Verleggen van je grenzen en fouten maken.ook voor leerlingen die makkelijk leren!

KINDEREN DIE MEER KUNNEN

Protocol (Hoog) Begaafdheid

Hoogbegaafd in de klas. Het meisje met de vleugels. Inhoud werkwinkel. Cognitieve luik. 1. het cognitieve aspect. 2.

25 belangrijke feiten vooraf - kennisquiz passend onderwijs (hoog)begaafde leerlingen

Zelfgestuurd leren met Acadin

Inhoud. Voorwoord... 10

vaardigheden - 21st century skills

21 e eeuwse vaardigheden in jouw onderwijs?!

WELKOM BIJ BOMBERBOT! LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN WAAR GAAT DEZE LES OVER? INTRODUCTIE

Beleidsplan Minervagroep. Oktober 2018

ONDERZOEK DOEN. HENK LINDEMAN Naam Datum

De Begaafden Wijzer. Opzet cursus Excellent en begaafd (in het) onderwijs :

De vraag is het antwoord. Inhoud. Ont-dekken en verwonderen. Vragen die onderzoekend leren stimuleren

Doelgericht met vaardigheden aan de slag

Tuinkers met taksi. Geef ze de ruimte! ROB-dag 2018 Jolande Kelder. onderzoekend leren in de onderbouw. Hogeschool Viaa, Zwolle

Beleidsplan meerbegaafdheid.

In je element met wie je bent!

Protocol hoogbegaafdheid Protocol Hoogbegaafdheid

XL-rekenspellen voor jonge slimme kinderen

Wetenschap en techniek bij kleuters. Martijn Weesing en Edith Louman

Leergebied Overstijgend Onderwijs in de VMBO stroom (versie juni 2018)

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool

Educatief pakket duurzame energie Didactische onderbouwing

Bijlage 1: het wetenschappelijk denk- en handelingsproces in het basisonderwijs 1

Vragenlijst deelnemers Vlaams Lerend Netwerk STEM SO

21 e eeuwse vaardigheden inzetten in het voortgezet onderwijs. Maaike Rodenboog, SLO

Plusgroepen/ talentonderwijs op KBS De Langewieke. Nicky Wolthuis, KBS De Langewieke Dedemsvaart, 19 mei

Lessenserie bedrijfsbezoek PO. voorjaar 2016

De Ploeterklas* OG ZWeM

Welkom. ONDERZOEKEND excelleren. Excellentiebevordering door het stimuleren van een vraagcultuur. Een structurele aanpak!!

Schoolplan: Coaching (hoog)begaafde leerlingen

Kleuren met getallen Afbeeldingen weergeven

De basisvaardigheden rekenen de baas

Talentbeleid vastgesteld

Excellent Rekenen. CPS Onderwijsontwikkeling en advies 1. Goede tot zeer goede rekenaars in het vmbo. Programma. Probleemstelling

Een klein onderzoek naar de signalering van begaafde leerlingen door medeleerlingen (april / mei 2011).

BOVEN-SCHOOLSE PLUSKLAS NUTSSCHOLEN OSS. Introductiebijeenkomst woensdag 18 juni 2014

Handleiding Acadin 2.0 Voor de moderator

Verrijken: doelgericht werken aan vaardigheden

Beleid Meer - en Hoogbegaafdheid NUT Periode januari 2014 t/m januari 2016

beleidsplan meer- en hoogbegaafdheid

Leerdoelen voor meerbegaafde leerlingen in Parnassys. Bertine Haverhals Driestar onderwijsadvies

Hoe? RIVER CROSSING. Taal 1. Waar? Tijd? Extra? SPEL DENK

(Hoog)begaafdenwijzer Lorentzschool.

Met ingang van het schooljaar hanteert de Vosseschans structureel beleid rond het omgaan met hoogbegaafdheid.

CREATIVITEIT KUN JE LEREN! ICC netwerkdag, 31 mei 2018 Ellie van den Bomen

Nieuwsbrief voor Talentontwikkeling in de Onderwijspraktijk (nummer 3, 28 oktober 2013)

Visie en beleid ten aanzien van beter presterende leerlingen

Inhoud. Blz. 3. Blz. 4. Blz. 5. Blz. 7. Blz. 8. Blz. 9. Blz. 10. Opdracht 1 - Brainstormen. Opdracht 2 - Je eigen controller. informatie - makey makey

Mediawijsheid: digitaal aan de slag in het onderwijs!

Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster

SAMANTHA REEMEIJER HAVT4A POSITION PAPER 2

Flipping the classroom: een oplossing? Nov. 2013

ONDERZOEKSVAARDIGHEDEN Havo congres 5 februari 2015

Op ontdekkingsreis met de Bee-Bot

Rijke Lessen. zetten je aan het denken. Minka Dumont Doel Workshop

Je eigen onderwijs ontwikkelen

Introduceren thema Voeding en Bewegen. Wat doe je als leerkracht? Omschrijving van de opdracht: Thema: Voeding en bewegen

Spelend leren met ICT

Minka Dumont april 2017

Les 2 Wijs de weg! Algoritmes met groep 2 en 3

SaNdWiCh RoBoT. Wat leren leerlingen van deze les?

Inleiding. Start met proefabonnement. acadin 1

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal:

.onderzoeken dat de draairichting van de tandwielen in tegengestelde richting verloopt. (ET2.3)

Protocol (hoog)begaafden Prinses Julianaschool Versie 2, 2010

Werkplan vakverdieping kunstvakken

21ste-eeuwse vaardigheden:

3 Hoogbegaafdheid op school

Ontwerpprincipes. Figuur 1: 21 e -eeuwse vaardigheden

Nieuwe kinderen op de Agnietenschool Ilse van Schoten is gestart bij de Guppen. We wensen Ilse een fijne tijd bij ons op school.

Daarna wil ik een les gaan geven over het formuleren van vragen, zodat kinderen hier inzicht in krijgen hoe ze dit goed kunnen doen.

Brigitte Moulaert Op onderzoek in de wereld van alledag

Transcriptie:

Begaafdheidstraject KC Sterrenbosch Visie Uitgangspunt Doelen Instrument Organisatie Aanbod Bijlage Schooljaar 2014-2015 Dit is een groeidocument dat gedurende het jaar verder vorm zal krijgen. Het traject is volop in ontwikkeling.

Visie Op KC Sterrenbosch willen wij alle kinderen onderwijs op maat geven. We willen rekening houden met de eigenheid van de kinderen, hun verschillen in ontwikkeling, begaafdheid, belangstelling en motivatie. Dit betekent dat wij als school gepast aanbod bieden aan kinderen die meer aankunnen, kinderen die een ontwikkelingsvoorsprong hebben, kinderen die (hoog)begaafd zijn. Kindcentrum Sterrenbosch biedt kinderen de vaardigheden die zij in de toekomst nodig hebben (samenwerken, creativiteit, digitale geletterdheid, communiceren, probleemoplossend vermogen, kritisch denken en sociale-culturele vaardigheden). Op KC Sterrenbosch hanteren wij vier ankerpunten die samen de basis vormen van ons onderwijs. Een goed fundament van basiskennis, handelend leren met concreet materiaal, van en met elkaar leren en mede verantwoordelijkheid dragen voor het eigen leerproces. Uitgangspunt Leerlingen die extra uitdaging aankunnen werken in kleine groepen met een aanbod om vaardigheden te ontwikkelen die voorbijgaan aan de kerndoelen van het primair onderwijs. Doelen afgestemd op ontwikkelingsniveau van leerlingen Onderzoekend leren - eerst zelf ontdekken, dan (eventueel) instructie Experimenteren naast gerichte/gestructureerde, maar open opdrachten Opbouw in complexiteit zowel van activiteiten als materialen Kennisopbouw: hoog in de taxonomie van Bloom. Kennis in zulke mate beheersen dat leerlingen de kennis kunnen overdragen op anderen. Dit krijgt vorm in gastlessen geven aan de groepen. Leren leren: de leerlingen krijgen informatie over de werking van het brein en hoe leren tot stand komen. Daarnaast leren ze wat voor leerstijl zij zelf hebben en hoe ze hier goed mee om kunnen gaan. Hierbij worden de volgende vaardigheden ontwikkeld: -programmeren -hogere orde denkvaardigheden -kritisch denken -onderzoekend leren -computervaardigheden -leren leren Wij gaan op school uit van de theorie van Sternberg omtrent denkstijlen die kinderen kunnen hebben.

Sternberg onderscheidt drie denkvaardigheden: analytische, creatieve en praktische vaardigheden. Iedereen heeft in meerdere of mindere mate elk van deze drie denkvaardigheden tot zijn beschikking, maar het is heel zeldzaam dat iemand ze alle drie even goed beheerst. De meeste mensen hebben een duidelijke voorkeur voor een, of soms twee van deze manieren van denken. Sternberg stelt dat er sprake is van succesvolle intelligentie wanneer iemand in staat is om zijn vaardigheden op zowel analytisch, creatief als praktisch gebied succesvol te managen.

Doelen Programmeren: Begrijpen dat veel alledaagse apparaten eigenlijk computers zijn (in de zin dat er taken geprogrammeerd zijn) Kunnen vertellen wat programmeren is Heldere, eenduidige instructies kunnen schrijven, voor 'simpele' taken (los van computer) Een computer (programma of object) opdrachten kunnen geven om taken uit te voeren (programmeren): vooruit denken, geheugen, visueel voorstellingsvermogen Games kunnen maken op een computer of Ipad Hogere orde denkvaardigheden (analyseren, evalueren, creëren): Complexe denkvragen kunnen beantwoorden met betrekking tot raadsels. Complexe denkvragen kunnen oplossen met betrekking tot constructies Complexe denkspellen kunnen spelen en hierbij strategisch te werk gaan Kritisch denken: Informatie op internet beoordelen op betrouwbaarheid Eigen werk naar een hoger niveau tillen door kritisch naar het eigen werk te kijken Kritisch naar het werk van een ander kijken, en hier respectvol feedback op geven Onderzoekend leren: Onderzoeksvraag kunnen formuleren Probleemoplossend kunnen werken De stappen kunnen uitstippelen die nodig zijn Out of the box kunnen denken, buiten de Leren dat je onderzoeksvragen kunt onderzoeken Leren dat je een voorspelling kunt doen over een experiment Ontdekken van het belang van observeren om conclusies te kunnen trekken over een experiment Leren over een experiment te rapporteren Experiment kunnen uitvoeren Een ontwerp kunnen maken bij een probleemstelling

Computervaardigheden: Typvaardigheden Vaardigheden in het werken met Word Vaardigheden in het werken met Powerpoint Vaardigen in het werken met Prezi Leren leren De werking van het brein Welke leerstijlen zijn er Wat is je eigen leerstijl Goed omgaan met de eigen leerstijl Overige doelen (leerlingspecifiek) Ontwikkelen van doorzettingsvermogen Zicht hebben op het eigen vermogen; realistisch zelfbeeld, omgaan met falen Verminderen van trial and error aanpak Samenwerken Creativiteit

Instrument Op KC Sterrenbosch gebruiken wij de SIDI-3 om leerlingen te signaleren die aan het begaafdheidstraject kunnen deelnemen. In oktober vindt de jaarlijkse signalering plaats in alle groepen. Vervolgens wordt de leerkrachtvragenlijst ingevuld en worden de gesignaleerde leerlingen nog specifieker bekeken. Er blijft zo een groepje leerlingen over. In het schoolplan van KC Sterrenbosch staat beschreven dat wij ouders zien als onze partners en dat zij een belangrijke bijdrage leveren in onze kijk op (de ontwikkeling van) het kind. Daarom betrekken wij ouders bewust bij de signalering van leerlingen die deel gaan nemen aan het begaafdheidstraject. Dit doen wij door middel van de oudervragenlijst die bij ons signaleringsinstrument SIDI 3 hoort. Een van onze ankerpunten is verantwoordelijkheid voor het eigen leerproces. Daarom vragen wij leerlingen vanaf groep 5 om ook een leerlingvragenlijst in te vullen. Tot slot worden de toets gegevens van de leerlingen bekeken. Op basis van deze gegevens wordt een keus gemaakt om leerlingen wel of niet te laten deelnemen aan het traject. Leerlingen kunnen in de loop van het jaar in- en uitstromen. Instroom kan voorkomen op aanvraag van leerkrachten en ouders. Zij kunnen gedurende het jaar leerlingen signaleren waarvan de ontwikkeling vervolgens, via hetzelfde proces als hierboven beschreven, wordt bekeken. Organisatie Alle leerlingen werken gedurende 1 uur per week met juf Bianca. Het rooster voor dit schooljaar is als volgt (wijzigingen kunnen voorkomen): Woensdag Donderdag 8.30-9.30 Groep 1 en 2 13.00-14.00 Groep 7/8 10.00-11.00 Groep 4 14.00-15.00 Groep 5 10.30-11.30 Groep 3 11.30-12.30 Groep 6/7 Het kan voorkomen dat leerlingen uitdagend werk meekrijgen waar ze in de klas aan kunnen werken. Dit werk wordt van te voren altijd met de leerlingen besproken.

Programmeren Begaafdheidstraject KC Sterrenbosch Aanbod Vanaf de herfstvakantie sluiten nieuwe leerlingen aan bij het programma. Vanaf dat moment gaan we gericht aan de verschillende doelen werken die zijn opgesteld. Voor de verschillende groepen zien de aan te bieden activiteiten er als volgt uit. Deze activiteiten kunnen in de loop van het jaar nog worden uitgebreid of activiteiten worden samengevoegd. Het onderdeel overige leerlingspecifieke doelen zal gedurende het traject worden verweven in het aanbod. Per leerling zal dit anders zijn. Tot aan het einde van het schooljaar zijn er nog ongeveer 31 lessen van een uur. Groep 1, 2 Groep 3, 4 Groep 5 Groep 6, 7, 8 Unplugged activiteiten Unplugged activiteiten -pixels tekenen -binair tellen -robot taal -pixels tekenen -sandwich Robot -robot taal -sandwich Robot Unplugged activiteiten -binair tellen -pixels tekenen -robot taal -sandwich Robot -bubble sort met getallen -hologram maken Unplugged activiteiten -binair tellen -pixels tekenen -robot taal -sandwich Robot -bubble sort met getallen -hologram maken Games maken: -makey makey -prowise Games maken: -makey makey -POP -game studio -prowise -flappy bird Games maken: -makey makey -POP -game studio -prowise -flappy bird Games maken: -makey makey -POP -game studio -prowise -flappy bird Programmeren: -bee bot -scratch junior -the foos Programmeren: -bee bot -hour of code -scratch junior -robo mind -tynker -the foos Programmeren: -bee bot -hour of code -scratch junior -robo mind -tynker -the foos Programmeren: -bee bot -hour of code -scratch -robo mind -tynker -the foos

Hogere orde denkvaardigheden Begaafdheidstraject KC Sterrenbosch Denkspellen -Galaxia -Ivanhoe -Marble monster -Colour code -Trucky 3 -Crazy office -Bill & Betty brick -rekenspellen Denkspellen -Galaxia -Ivanhoe -Marble monster -Colour code -Trucky 3 -Crazy office -Bill & Betty brick Denkspellen -Hive -River crossing -Tilt -Set -Trovision -Tridio -Tantrix -Troy -Penguins on ice -Shape by shape Denkspellen -Hive -River crossing -Tilt -Set -Trovision -Tridio -Tantrix -Troy -Penguins on ice -Shape by shape Constructies -spaghettibrug -spaghettispekbouwsel -eggsperiment Constructies -spaghettibrug -spaghettispekbouwsel -eggsperiment Constructies -spaghettibrug -spaghettispekbouwsel -eggsperiment Constructies -spaghettibrug -spaghettispekbouwsel -eggsperiment -vooruitwerklabboek lessen -vooruitwerklabboek lessen -vooruitwerklabboek lessen Raadsels -Ra ra een raadsel -Syllogismen -Het probleem van Einstein Raadsels -Ra ra een raadsel -Syllogismen -Het probleem van Einstein Raadsels -Ra ra een raadsel -Syllogismen -Het probleem van Einstein Denkpuzzels -rekenspellen Denkpuzzels -Breinkrakers -Leeskrakers Denkpuzzels -Breinkrakers -Leeskrakers

Comput er vaardig heden Onderzoekend leren Kritisch denken Begaafdheidstraject KC Sterrenbosch Verweven in de activiteiten rondom onderzoekend leren en hogere orde denkvaardigheden Onderzoekend leren lessenseries -groei van tuinkers -de planeten -mannetjes op de maan -het marslandschap -we gaan de lucht in Verweven in de activiteiten rondom onderzoekend leren en hogere orde denkvaardigheden Onderzoekend leren lessenseries -vliegtuigen -heelal -spinnen -zon, aarde, maan Verweven in de activiteiten rondom onderzoekend leren en hogere orde denkvaardigheden Onderzoekend leren lessenseries -vliegtuigen -heelal -spinnen -zon, aarde, maan Verweven in de activiteiten rondom onderzoekend leren en hogere orde denkvaardigheden Acadin -diverse opdrachten, zelfstandig werken voor in de klas Onderzoekend leren lessenseries -erfelijkheid en dna -hoe leert het brein taal, lezen en rekenen -hefbomen en katrollen -wat doet een ei in een pannenkoek -eigen onderzoeksvragen met mijneigenproject.nl Programma -Type4Kids -eigen onderzoeksvragen met mijneigenproject.nl Programma -Word4Kids -Type4Kids -eigen onderzoeksvragen met mijneigenproject.nl Programma -Type4Kids -Powerpoint -Prezi

Leren leren Begaafdheidstraject KC Sterrenbosch Inzicht -Klokhuis: zo werken de hersenen -Filmpjes breinkennis klokhuis Inzicht -Klokhuis: zo werken de hersenen -Filmpjes breinkennis klokhuis -onderzoek naar eigen leerstijlen: presentatielijst, expressiestijlenlijst -denkprofielen: hoe is jouw denkprofiel (website slo) Inzicht -Klokhuis: zo werken de hersenen -Filmpjes breinkennis klokhuis -onderzoek naar eigen leerstijlen: presentatielijst, expressiestijlenlijst -denkprofielen: hoe is jouw denkprofiel (website slo) Kennis over de eigen denkstijl wordt gebruikt en benoemt in de praktische lessen Kennis over de eigen denkstijl wordt gebruikt en benoemt in de praktische lessen Bronnen http://www.codekinderen.nl http://www.techniekinhetbo.nl/lesidee.htm http://www.leerlijntechniek.nl/ http://www.ru.nl/wetenschapsknooppunt/materialen/hulpmiddelen/ http://www.ru.nl/wetenschapsknooppunt/materialen/winterschool/ http://ruimtevaarintdeklas.nl http://iederkindeentalent.nl http://mijneigenplan.nl Denkstijlen test: https://docs.slo.nl/profielvorming/slo-profielvorming.sco/main.html Python Codecombat Csunplugged.nl Breinplein.nl Lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com Leren leren van Minka du Mont

Bijlage Aanbod van de zomervakantie tot aan de herfstvakantie, 2015 In de periode van de zomervakantie tot aan de herfstvakantie is er een verkennend programma geweest voor de leerlingen die in het voorgaande jaar al geselecteerd waren. Dit waren leerlingen uit groep 2, 3, 6/7 en 7/8. Zij hebben het volgende aanbod gehad met bijbehorende doelen. Groep Aanbod Doel 1-2 Bee-bot Een object opdrachten kunnen geven om taken uit te voeren: vooruit denken. Plannen. Fysieke ondersteuning door bij programmeren object te draaien. 1 tot en met 10 taken. Taken: van letter naar letter op lettermat. Denkspellen: Doorzettingsvermogen -Trucky Denkvaardigheid mbt constructie -Colour code Verminderen van trial and error aanpak Babbelspel junior Zicht hebben op het eigen vermogen; realistisch zelfbeeld Bouw een toren van piepschuim Out of the box kunnen denken, buiten de Onderzoek kunnen uitvoeren Complexe denkvragen kunnen oplossen met betrekking tot constructies. Kun je liggen op ballonnen? Onderzoeksvraag kunnen formuleren De stappen kunnen uitstippelen die nodig zijn Out of the box kunnen denken, buiten de Onderzoek kunnen uitvoeren Meetlat Onderzoeksvraag kunnen formuleren De stappen kunnen uitstippelen die nodig zijn Out of the box kunnen denken, buiten de Onderzoek kunnen uitvoeren 3 Bee-bot Een object opdrachten kunnen geven om taken uit te voeren: vooruit denken. Plannen. Fysieke ondersteuning door bij programmeren object te draaien. 1 tot en met 10 taken. Taken: van letter naar letter op lettermat. Denkspellen: Doorzettingsvermogen -Trucky Denkvaardigheid mbt constructie -Colour code -Crazy office Verminderen van trial and error aanpak Babbelspel junior Zicht hebben op het eigen vermogen; realistisch zelfbeeld Bouw een toren van piepschuim Out of the box kunnen denken, buiten de Onderzoek kunnen uitvoeren

Complexe denkvragen kunnen oplossen met betrekking tot constructies Meetlat Onderzoeksvraag kunnen formuleren De stappen kunnen uitstippelen die nodig zijn Out of the box kunnen denken, buiten de Onderzoek kunnen uitvoeren 6/7 Bee-bot Een object opdrachten kunnen geven om taken uit te voeren: vooruit denken. Plannen. Complexere opdrachten: woorden spellen op lettermat. 5 tot en met 20 taken Coöperatief spel: stropers Samenwerken Acadin: zelfstandig werk Onderzoek kunnen uitvoeren opdracht voor in de klas Vaardigheden in het werken met Word -Anne Frank Vaardigheden in het werken met Powerpoint Informatie op internet beoordelen op betrouwbaarheid Eigen werk naar een hoger niveau tillen door kritisch naar het eigen werk te kijken Denkspellen -Tilt -Pinguins on ice -Set Bouw een brug van alleen papier en plakband Verminderen van trial and error aanpak Complexe denkvragen kunnen oplossen met betrekking tot constructies. Out of the box kunnen denken, buiten de Onderzoek kunnen uitvoeren Complexe denkvragen kunnen oplossen met betrekking tot constructies 7/8 Bee-bot Een object opdrachten kunnen geven om taken uit te voeren: vooruit denken. Plannen. Complexere opdrachten: woorden spellen op lettermat. 5 tot en met 20 taken Coöperatief spel: stropers Samenwerken Acadin: zelfstandig werk Onderzoek kunnen uitvoeren opdracht voor in de klas Vaardigheden in het werken met Word -Anne Frank Vaardigheden in het werken met Powerpoint Informatie op internet beoordelen op betrouwbaarheid Eigen werk naar een hoger niveau tillen door kritisch naar het eigen werk te kijken Denkspellen -Tilt -Pinguins on ice -Set -Hive Bouw een brug van alleen papier en plakband Raadsels -3 liter 5 liter -geit, kool, hond Verminderen van trial and error aanpak Complexe denkvragen kunnen oplossen met betrekking tot constructies. Out of the box kunnen denken, buiten de Onderzoek kunnen uitvoeren Complexe denkvragen kunnen oplossen met betrekking tot constructies Complexe denkvragen kunnen beantwoorden met betrekking tot raadsels.

Out of the box kunnen denken, buiten de Stop motion Een computer (programma of object) opdrachten kunnen geven om taken uit te voeren (programmeren): vooruit denken, geheugen, visueel voorstellingsvermogen