Ontwikkelingen op het gebied van arbo en verzuim Masterclass 31 mei 2016 Math Creemers Ad de Rooij Gezond, vitaal en veilig werkt Menu Wat speelt er in Den Haag rond arbo en verzuim? Waar staan wij als sector? (sectoraanpak) Welke uitdagingen komen op ons af? Hoe werkt het in de praktijk? 1

Haagse ontwikkelingen Toekomst arbeidsgerelateerde zorg Wijziging Arbowet 2016 Chronisch zieke werkenden Modernisering Ziektewet (BeZaVa) Loondoorbetaling bij ziekte Toekomst arbeidsgerelateerde zorg Groeiende groep valt buiten de boot Preventie krijgt te weinig aandacht Positie bedrijfsarts onduidelijk Onvoldoende melding beroepsziekten (nog steeds) te weinig samenwerking arbeidsgerelateerde en curatieve zorg SER-advies 2014 (verdeeld) Kabinetsreactie 2015 2

Wijziging Arbowet 2016 Positie preventiemedewerker versterken Open spreekuur (preventiespreekuur terug) Second opinion mogelijk Toegang bedrijfsarts tot werkvloer regelen Basiscontract arbo bevat naast verzuim ook preventie Meer eisen aan arbodienstverlener Beroepsverenigingen: arbocuratieve samenwerking stimuleren Ontwikkeling percentage 65+ Bron: CBS Gezond, vitaal en veilig werkt 3

Chronische aandoening Aantal neemt toe (vergrijzing) Hoe houden/brengen we mensen met een chronische ziekte aan het werk? SER-advies maart 2016: Bewustwording en kennis vergroten Dialoog werkgever en werknemer Meer preventie (WAI) Preventiefunctie bij bedrijfsarts Stimuleren arbocuratieve samenwerking 4

Modernisering ZW (BeZaVa) Wet Beperking Ziekteverzuim en Arbeidsongeschiktheid Vangnetters Vanaf 2017 WGA flex en WGA vast samen Vanaf 2014 ZW en WGA flex ten laste van sector/bedrijven Pilot Modernisering ZW (sept 2014-sept 2016) Loondoorbetaling bij ziekte 1996: WULBZ 2004: VLZ Adviesaanvraag SER dec 2015: Beperken loondoorbetaling bij ziekte Herinvoering basisverzekering a la WAZ (zzp ers) Tegengaan langdurige werkloosheid (m.n. ouderen) Brief Asscher 21/4: Geen loonsanctie meer ivm 2 e spoor Vervroegde IVA ook door werkgever Verzekeringspremie via forward looking (stabiliteit) 5

Waar staan we als sector? Ongevallen Verzuim Leeftijd Dodelijke ongevallen 25 20 15 totaal 18 jaar 10 65 5 0 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 6

Voorbeeld: verzuimontwikkeling 7

Verzuim - leeftijd Gezond, vitaal en veilig werkt Vergrijzing Inzetbaarheid neemt af naar leeftijd Werkvermogen per leeftijdsklasse (n=1.535) Bron: WerkenInBalans Stigas 2009-2012 8

9

Hoe doen wij het? Sectoraanpak Sectorkennis, taal van de sector Combi van activiteiten op sector- en op deelsectorniveau Sterke focus op effectiviteit en duurzame oplossingen Korte lijnen Vast klantenteam preventieadviseur, bedrijfsarts en re-integratieadviseur Samenwerking in klantteam werkgever re-integratieadviseur preventieadviseur klantteam bedrijfsarts werknemer 10

Wat kan het sector opleveren? Arbo ook bereikbaar voor kleine bedrijven Professionals die sector/bedrijf kennen Oplossing voor (ook) kleine bedrijven t.a.v. verantwoordelijkheden/wettelijke verplichtingen Voorbereid op aansprakelijkheidskwesties Eén bedrijfsarts voor verzuim en preventie Regie op schadelast en imago Relatie met kabinetsplannen Sectoraanpak speelt ruimschoots in op plannen: - Preventie en verzuim in één hand - Samenwerking verschillende arbodeskundigen - Kennis, melding en preventie beroepsziekten - Onafhankelijkheid bedrijfsarts - Bedrijfsarts die bedrijven bezoekt en preventie doet - Sectormodel één van de toekomstscenario s 11

Relatie met kabinetsplannen (2) Maar nog veel vragen en uitdagingen: - Hoe preventiezorg regelen voor kleine bedrijven en groeiende groep zelfstandigen, flexkrachten? - Hoe inspelen op groeiende groep Chronisch zieken? - Wat gaan we doen met zieke vangnetters na succesvolle pilot Modernisering ZW - Wat gebeurt er bij beperking loondoorbetaling als het gaat om preventie en verzuim? Preventie: wat vindt u? Preventie voor zelfstandigen, zzp ers en flexkrachten kan het beste worden gerealiseerd door: a. op dezelfde manier te verplichten dan voor vaste medewerkers? b. Te financieren uit de nieuw in te voeren basisverzekering (WAZ) c. Zich vrijwillig te laten aansluiten op basis van een abonnementstarief 12

Chronisch zieken: wat vindt u? De beste manier om chronisch zieken aan het werk te houden is: a. Strak te sturen op de re-integratieverplichting van de werkgever (wkg en wkn volledig verantwoordelijk) b. Via een overheidsfonds werkgevers te compenseren voor investeringen in noodzakelijke werkplekaanpassingen c. Idem maar dan via een sectorfonds Beperking loondoorbetaling: wat vindt u? Verzuim en arbeidsongeschiktheid in onze sector zijn het beste geborgd bij: a. Handhaving van 2 jaar loondoorbetaling maar verplicht verzekeren (bij private partij) b. Beperking tot 1 jaar/loondoorbetaling en begeleiding door UWV, tenzij.. (opting out) c. Beperking tot 1 jaar/loondoorbetaling en begeleiding door private (sector)partij, tenzij (opting in) d. Beperking tot 1 jaar/loondoorbetaling UWV en begeleiding door private (sector)partij 13

Speerpunten Stigas Versterken preventie: Versterken binding sectoren (met sectorkennis) Nieuwe dynamische RI&E (zelfregulering) Langer doorwerken Werken aan morgen 3.0 Bereik gezinsbedrijven, zorgboerderijen, zzp ers Versterken ketenaanpak preventie&verzuim: Poortwachtersgarantie + RI&E Politieke ontwikkelingen scherp volgen Ongevallen, Beroepsziekten en Ziekteverzuim als trigger voor preventie Gezond, vitaal en veilig werkt 14

Niets zo belangrijk als een goede naam Transparante wereld Elke organisatie staat in de schijnwerpers Klanten hebben twitteraccounts Imago afhankelijk van keten-partners Veilig & Gezond werk telt 15

Langer doorwerken Het gezondheidseffect van een jaar fysiek zwaar werk op latere leeftijd is vergelijkbaar met het effect van maar liefst zestien maanden ouder worden. Kracht neemt af 16

Handigheid neemt af Wat doet leeftijd? Uithoudingsvermogen 17

Leren van dodelijke ongevallen 10% werkenden zijn 55-plus en hebben te maken met 20% van de dodelijke ongevallen 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% 15-25 25-35 35-45 45-55 55-65 Ongevallen Werkenden Ongevallen Werkenden Op weg naar. 18

Plan van aanpak Kennis over veiligheid in het Onderwijs Veiligheid on Top of Mind brengen Beter omgaan met onveilige situaties Technische veiligheidsmaatregelen Aandacht voor veiligheid bij de start van nieuwe activiteit SAZAS Ziekteverzuim 2014-2015 Ziekteverzuimpercentage 2013 % 2014 % 2015 % Mechanisch loonwerk 2,8 2,7 2,3 Glastuinbouw 2,9 3,3 3,2 Veehouderij 2,8 2,8 2,4 Hoveniers, groenvoorziening 3,5 3,5 3,5 Paddenstoelenteelt 2,5 1,9 2,7 Akkerbouw 2,4 2,3 2,8 Bollenteelt 2,2 2,0 2,1 Bollenhandel 3,1 2,7 4,0 Fruitteelt 1,8 1,5 1,2 Gemengd bedrijf 3,0 2,1 2,9 Bos en Natuur 4,0 3,9 3,6 Vollegrondsteelt 2,0 1,3 2,0 Boomkwekerijen 2,1 2,5 2,2 Bedrijfsverzorging 3,6 5,2 4,6 Overige bedrijven 4,6 4,4 4,5 Totaal 2,87% 2,89% 2,87% 19

Ziekteverzuim naar grootte bedrijf leeftijd 20

Naar gezondheidsklacht Tabel 3: Opbouw ziekteverzuimpercentage eerste ziektejaar naar diagnose in 2015 Diagnoses Ziekteverzuimpercentage % Dagen % Gevallen Overige klachten bewegingsapparaat 0,86% 30,0% 10,3% Psychisch 0,37% 12,8% 4,3% Rugklachten 0,33% 11,4% 3,9% Overige diagnoses 0,16% 5,7% 2,3% Hartvaatstelsel 0,13% 4,5% 1,4% Zenuwstelsel 0,13% 4,6% 1,5% Spijsvertering 0,11% 3,9% 1,4% Urinewegen 0,10% 3,4% 1,0% Luchtwegen 0,09% 3,2% 1,1% Geen diagnose vanwege kort verzuim 0,59% 20,5% 72,8% Totaal 2,96% 100,0% 100,0% Plan van aanpak Keten aanpak (o.m. Stigas met SAZAS) Duurzame inzetbaarheid Preventie Leefstijl 21

Beroepsziekte website Overheid: Spreekt van een beroepsziekte als een blessure of ziekte het gevolg is van een belasting die in hoofdzaak het gevolg is van het werk of de werkomstandigheden. Aantal meldingen beroepsziekten2014 en 2015 2014 2015 Aantal Aantal RSI van schouder/bove narm 26 16 Polsklachten / CTS 9 10 Tenniselleboog 11 9 Overspannen/ Burn out 19 11 Hernia lage rug 5 6 RSI van pols en hand artrose van wervelkolom 7 5 2 5 Hernia Nek 0 5 Overige 61 72 Totaal 140 139 22

Signalering beroepsziekte Is de overmatige belasting in dit werk een: Casus: slijmbeursontsteking schouder. Verzuim 6 weken. Individueel probleem of Bedrijfs probleem of Sector probleem? Proces Diagnose Werkplekonderzoek Overleg met werknemer en werkgever Advies Individu /Bedrijf /Sector Evaluatie adviezen 23

Project Beroepsziekten (zelfregulering) Gemelde beroepsziekten van afgelopen 2 jaar komen in de branche- RIE Geëvalueerde goed werkende adviezen in branchearbocatalogus Beroepsziekten worden bespreekbaar Project Beroepsziekten Bedrijfsarts signaleert vermoede beroepsziekte; Het gaat om nek, schouders, armen; Werkplekonderzoek, in kaart brengen knelpunt; Adviezen geven Evalueren na 6 tot 8 weken 24

Project Beroepsziekten Gericht op bewegingsapparaat Werkplekonderzoek Advisering Evaluatie van groot belang 1 juni 2016-1 juli 2017 NCvB /AMC kijkt mee Dank voor uw aandacht! Informatie: Info@stigas.nl 085-0440700 25