Analyse Ziekteverzuim

Transcriptie

1 Analyse Ziekteverzuim Jaaroverzicht 2013 In het Agrarisch en Groen Bedrijf pagina 1 SAZAS HELPT U VERDER!

2 SAZAS HELPT U VERDER! pagina 2

3 1. INLEIDING Voor u ligt de analyse ziekteverzuim over het kalenderjaar In deze analyse vindt u de kengetallen ziekteverzuim van de agrarische en groene sectoren. De verzuimanalyse heeft als doel trends te ontdekken zodat tijdig actie genomen kan worden op de juiste onderwerpen. De analyse is geen boekhoudprogramma om schade te berekenen omdat uitgegaan wordt van kalenderdagen (het weekend wordt meegerekend) en van fulltime werk. Hierdoor is vergelijking met de landelijke CBS overzichten mogelijk. De sector Land en Tuinbouw valt in Nederland op om zijn lage verzuimpercentage. In uitgaven van de overheid komt dit geregeld naar voren. pagina 3 SAZAS HELPT U VERDER!

4 2. ZIEKTEVERZUIMPERCENTAGE 2013 Het verzuimpercentage is het percentage werkbare dagen, dat verloren is gegaan wegens ziekteverzuim. Tabel 1 toont het eerste- en tweedejaars ziekteverzuimpercentage over Agrarische sector 1e ziektejaar 3,1% 2,9% Agrarische sector 2e ziektejaar 0,7% 0,6% Agrarisch totaal 3,8% 3,5% Nederland 1e ziektejaar*) 4,0% 3,9% Tabel 1: Ziekteverzuim agrarische en groene sectoren eerste plus tweede ziektejaar *) Bron: CBS Het verzuimpercentage (eerste plus tweedejaarsverzuim) daalt van 3,82% naar 3,49% (afgerond 3,5%), berekend volgens de CBS-standaard. 4,5% 4,0% Verzuim agrarisch t.o.v. Nederland Verzuimpercentge eerste ziektejaar 3,5% 3,0% 2,5% 2,0% 1,5% 1,0% 0,5% 0,0% Agrarische sector eerste ziektejaar Nederland eerste ziektejaar Verzuimjaar Figuur 1: Verzuim agrarisch t.o.v. Nederland Niet loonvormende therapeutische werkzaamheden worden geteld als ziekteverzuim. Zodra werkzaamheden wel loonwaarde krijgen geeft de werkgever dit door aan SAZAS als percentage deelherstel. Een analyse, gericht op beheersing van de schadelast en waarbij gerekend wordt in gedeeltelijke kalenderdagen, toont een daling van het verzuimpercentage van ca. 3,20% naar 2,95%. SAZAS HELPT U VERDER! pagina 4

5 2.1 GEMIDDELDE ZIEKTEDUUR De gemiddelde ziekteduur eerste ziektejaar is in 2013 met 2,9 kalenderdagen gedaald ten opzichte van Het betreft hier zoals gebruikelijk de beëindigde ziektegevallen. De totale verzuimduur (eerste plus tweede ziektejaar) van de afgeronde verzuimgevallen komt uit op een gemiddelde van 46,5 kalenderdagen ( ,1 kalenderdagen en ,0 kalenderdagen). Inclusief deelherstel komt de gemiddelde verzuimduur over het eerste plus tweede ziektejaar uit op 36,9 kalenderdagen ( ,8 kalenderdagen en ,7 kalenderdagen). Het betreft hier een daling van 3,9 kalenderdagen ten opzichte van de gemiddelde verzuimduur in In paragraaf 4 van deze rapportage wordt verder ingegaan op langdurig zieke werknemers. Ziekteduur naar leeftijd in het eerste ziektejaar Gemiddelde ziekteduur t/m 25 jaar jaar jaar jaar 56 jaar en ouder Figuur 3: Ziekteduur in kalenderdagen naar leeftijd De gemiddelde ziekteduur in het eerste ziektejaar daalt in elke leeftijdscategorie. Opvallend is de daling van de gemiddelde ziekteduur over het eerste ziektejaar in de leeftijdscategorie 56 jaar en ouder van 43,4 naar 31,9 kalenderdagen. De griepgolf heeft relatief veel kortdurend verzuim veroorzaakt. (Betreft hier ziekmeldingen in het jaar 2012 en ziekmeldingen in het jaar 2013). Mogelijk is de daling van de verzuimduur in de oudste leeftijdcategorie een gevolg van de bijzondere aandacht voor deze leeftijdscategorie in Voor de leeftijdscategorie 55 jaar en ouder is namelijk afgesproken het 1e werkhervattingsgesprek altijd te laten plaatsvinden bij de bedrijfsarts om zo een diagnose vast te kunnen stellen. Daarnaast is een lijst met indicatoren voor verwacht langdurig verzuim opgesteld. pagina 5 SAZAS HELPT U VERDER!

6 2.2 MELDINGSFREQUENTIE De meldingsfrequentie (MF), ook wel verzuimfrequentie genoemd, is het gemiddeld aantal ziekmeldingen per werknemer. In 2013 bedroeg deze 0,29. In 2012 was deze 0,28. De meldingsfrequentie is laag. De werkelijke meldingsfrequentie zal in de agrarische sector wat hoger liggen omdat werkgevers niet alle ziektegevallen doorgeven. 0,50 Meldingsfrequentie 0,40 0,30 0, ,10 0,00 kwartaal 1 kwartaal 2 kwartaal 3 kwartaal 4 Figuur 2: Meldingsfrequentie per kwartaal De meldingsfrequentie is laag maar valt als gevolg van de griepgolf begin 2013 (0,29) iets hoger uit ten opzichte van het jaar 2012 ( 0,28). In het tweede kwartaal nam de griepgolf af en stabiliseerde de meldingsfrequentie. Een lage verzuimfrequentie is een teken dat de werknemers zich niet snel ziek melden. SAZAS HELPT U VERDER! pagina 6

7 3 VERZUIM PER AGRARISCHE BEDRIJFSTAK Hieronder wordt een overzicht gegeven van het eerstejaars ziekteverzuim van de belangrijkste agrarische deelsectoren, voor zover bij SAZAS aangesloten. Ziekteverzuimpercentage Meldingsfrequentie Ziekteverzuimduur Mechanisch loonwerk 2,8% 2,8% 0,20 0,20 34,5 36,7 Glastuinbouw 3,1% 2,9% 0,26 0,28 32,1 28,7 Veehouderij 2,9% 2,8% 0,24 0,25 34,1 32,3 Hoveniers, groenvoorziening 3,9% 3,4% 0,45 0,43 24,6 22,6 Paddenstoelenteelt 2,6% 2,5% 0,18 0,13 35,9 36,5 Akkerbouw 2,5% 2,4% 0,24 0,22 29,5 27,5 Bollenteelt 2,2% 2,2% 0,17 0,17 32,1 32,8 Bollenhandel 3,0% 3,1% 0,36 0,40 24,3 20,6 Fruitteelt 1,2% 1,8% 0,10 0,10 34,7 45,0 Gemengd bedrijf 3,1% 3,0% 0,26 0,28 32,1 30,0 Bos en Natuur 4,9% 4,0% 0,54 0,61 26,9 17,5 Vollegrondsteelt 2,0% 2,0% 0,11 0,12 45,2 41,0 Boomkwekerijen 2,3% 2,1% 0,18 0,20 37,2 28,2 Bedrijfsverzorging 4,5% 3,6% 0,51 0,50 22,8 20,5 Overige bedrijven 5,7% 4,6% 0,48 0,51 35,2 25,4 Totaal 3,1% 2,9% 0,28 0,29 30,0 27,1 Tabel 2: Ziekteverzuim eerste ziektejaar agrarische deelsectoren in 2012 en 2013 De Fruitteelt heeft het laagste verzuimpercentage in 2013 (1,8%). Het hoogste ziekteverzuimpercentage komt voor bij de Overige bedrijven (4,6%), gevolgd door Bos en Natuur (4,0%) en de Bedrijfsverzorging (3,6%). Het ziekteverzuim in de grotere sectoren zoals Glastuinbouw en Hoveniers, groenvoorziening valt in 2013 lager uit dan in De meldingsfrequentie in de sector Bos en Natuur is tweemaal het gemiddelde en verdient daarom aandacht. pagina 7 SAZAS HELPT U VERDER!

8 3.1 VERZUIM NAAR ZIEKTEBEELD Uit het oogpunt van preventie is het belangrijk om inzicht te hebben in de gezondheidsklachten die leiden tot ziekteverzuim. Kortdurend verzuim komt doorgaans niet bij de bedrijfsarts maar bij de re-integratieadviseur en krijgt daardoor geen diagnosecode. Figuur 5 laat zien hoe het verzuimpercentage van 2,9% is opgebouwd. Het gaat niet om een onderlinge verhouding van de ziektebeelden maar om het aantal ziektedagen dat elke diagnose heeft gekost. Klachten aan rug en ledematen bepalen voor 41,2% het totale verzuim. (2012: 43,6% en 2011: 42,3%) In onderstaande figuur wordt uitgebeeld wat het aandeel is van elke diagnose groep aan het ziekteverzuimpercentage. 1,2% Ziekteverzuimpercentage 1e ziektejaar 1,0% 0,8% 0,6% 0,4% 0,2% 0,0% Overige klachten bewegingsapparaat Rugklachten Psychische klachten Hartvaatstelsel Luchtwegen Andere diagnoses Figuur 5: Ziekteverzuim naar diagnose ,2% van alle ziektedagen in het eerste ziektejaar hebben te maken met klachten aan rug en ledematen. Dit onderstreept het belang van het tijdig inzetten van ergonomische hulpmiddelen, het doorbreken van het machogedrag bij zwaar lichamelijk werk, het bewust maken van jonge medewerkers, het motiveren van middenkader om toe te zien op naleving, het belang van voorlichting en van het gericht werkplekonderzoek en advies op het moment dat fysieke klachten de oorzaak zijn van het (dreigend) verzuim. SAZAS HELPT U VERDER! pagina 8

9 Eerstejaars ziekteverzuimpercentage naar leeftijd Eerstejaars ziekteverzuimpercentage 6,0% 5,0% 4,0% 3,0% 2,0% 1,0% 0,0% t/m 25 jaar jaar jaar jaar 56 jaar en ouder Figuur 7: Eerstejaars ziekteverzuimpercentage naar leeftijd in 2012 en 2013 In elke leeftijdscategorie daalt in 2013 het ziekteverzuimpercentage over het eerste ziektejaar. Van de totale SAZAS populatie is in ,4% van de werknemers 56 jaar en ouder. In 2012 was dat 10,4% en in 2011 bedroeg dat 10,1%. De gemiddelde leeftijd van de SAZAS verzekerde werknemers was in ,7 jaar, in ,1 jaar en in ,4 jaar. In het jaar 2013 komt de gemiddelde leeftijd uit op 37,9 jaar. pagina 9 SAZAS HELPT U VERDER!

10 Leeftijdverdeling werknemers per deelsector 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 56 jaar > jaar jaar jaar t/m 25 jaar Mechanisch loonwerk Glastuinbouw Veehouderij Hoveniers, groenv. Paddenstoelenteelt Akkerbouw Bollenteelt Bollenhandel Fruitteelt Gemengd bedrijf Bos en Natuur Vollegrondsteelt Boomkwekerijen Bedrijfsverzorging Overige bedrijven Totaal Figuur 8: Leeftijdsverdeling werknemers per deelsector in 2013 In deze tabel wordt de leeftijd van de werknemers per deelsector in 2013 aangegeven. In de Bos en Natuur sector en in de groep overige bedrijven (waaronder KI-bedrijven, weefselkweekbedrijven en sorteerbedrijven), werken minder dan 10% jonge werknemers. In deze twee sectoren werken ook relatief gezien meer oudere werknemers. Dit heeft uiteraard zijn invloed op de verzuimcijfers. Aandacht voor leeftijdsbewust personeelsbeleid en de zwaarte van het werk in deze twee sectoren lijkt van groot belang en wordt ook opgepakt door deze sectoren. SAZAS HELPT U VERDER! pagina 10

11 4. ONTWIKKELING TWEEDEJAARS ZIEKTEVERZUIMPERCENTAGE Het langdurig verzuim in de sector Bollenhandel is sinds 2011 het sterkst gedaald van 0,90% naar 0,24% in Het gaat hierbij om kleine getallen, 10 werknemers in Het totale verzuimpercentage in het tweede ziektejaar is na een lichte stijging vorig jaar nagenoeg gelijk aan het niveau van Bedrijfstak Mechanisch loonwerk 0,48% 0,65% 0,60% Glastuinbouw 0,70% 0,85% 0,75% Veehouderij 0,54% 0,53% 0,46% Hoveniers, groenvoorziening 0,63% 0,84% 0,66% Paddenstoelenteelt 1,16% 1,56% 0,76% Akkerbouw 0,85% 0,69% 0,48% Bollenteelt 0,59% 0,66% 0,65% Bollenhandel 0,90% 0,46% 0,24% Fruitteelt 0,20% 0,25% 0,30% Gemengd bedrijf 0,60% 0,47% 0,57% Bos en Natuur 0,75% 0,32% 0,71% Vollegrondsteelt 0,74% 0,55% 0,58% Boomkwekerijen 0,34% 0,41% 0,41% Bedrijfsverzorging 1,07% 0,97% 0,91% Overige bedrijven 0,68% 1,25% 1,13% Totaal 0,63% 0,70% 0,62% Tabel 5: Ontwikkeling tweedejaars ziekteverzuimpercentage per deelsector pagina 11 SAZAS HELPT U VERDER!

12 5. BEDRIJFSONGEVALLEN Soms leiden bedrijfsongevallen tot ziekteverzuim. In de onderstaande overzichten wordt inzicht gegeven in het aandeel dat bedrijfsongevallen hebben op het ziekteverzuim. Dodelijke ongevallen, ongevallen met zelfstandigen en met gezinsleden en ongevallen zonder ziekteverzuim maar met bedrijfsschade vallen hier buiten dit overzicht. 5.1 ZIEKTEVERZUIM ALS GEVOLG VAN EEN BEDRIJFSONGEVAL Soort ongeval Doorlopende verzuimgevallen uit voorgaande jaren Bedrijfsongevallen met eerste ziektedag in 2013 Totaal aantal lopende verzuimgevallen in 2013 Bedrijfsverkeersongevallen Overige bedrijfsongevallen Totaal Tabel 6: Totaal aantal verzuimgevallen als gevolg van bedrijfsongevallen in 2013 In 2013 hebben er in totaal 149 ernstige bedrijfsongevallen met ziekteverzuim, plaatsgevonden. In 2012 waren dat er bedrijfsongevallen uit 2011 zijn beëindigd in het tweede ziektejaar in bedrijfsongevallen gebeurden in 2012 maar droegen bij aan het ziekteverzuim in Deze ernstige bedrijfsongevallen gebeurden in de sectoren zoals in tabel 7 aangeven. SAZAS HELPT U VERDER! pagina 12

13 Jaar 2013 Aantal Bedrijfsongevallen Bedrijfstak Doorlopende verzuimgevallen uit voorgaande jaren Bedrijfsongevallen die ontstaan zijn in 2013 Mechanisch loonwerk Glastuinbouw 4 16 Veehouderij 7 23 Hoveniers, groenvoorz Paddestoelenteelt 3 6 Akkerbouw 4 Bollenteelt 2 7 Bollenhandel 2 2 Fruitteelt 2 Gemengd bedrijf 5 12 Bos en Natuur 2 3 Vollegrondsteelt 1 4 Boomkwekerijen 2 7 Bedrijfsverzorging 4 7 Overige bedrijven 7 Totaal Tabel 7: Aantal lopende en nieuwe bedrijfsongevallen met verzuim per deelsector in 2013 pagina 13 SAZAS HELPT U VERDER!