Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Inhoudsopgave...7 Afkortingen...13 Hoofdstuk 1 Inleiding...15 1.1 Inleiding...15 1.2 Geschiedenis WOR...15 1.3 Spilbegrippen WOR... 17 1.3.1 Onderneming... 17 1.3.2 Ondernemer... 18 1.3.3 Verschil onderneming en ondernemer...19 1.3.4 Bestuurder... 20 1.4 Structuur medezeggenschapsorganen... 20 1.4.1 Instellingsplicht OR... 20 1.4.2 Onderdeelcommissies... 21 1.4.3 Gemeenschappelijke OR...22 1.4.4 COR en GOR...22 1.4.5 Europese OR... 23 1.5 Samenstelling en werkwijze OR... 23 1.6 Taken en bevoegdheden OR...24 1.6.1 Informatierechten...24 1.6.2 Adviesrecht... 25 1.6.3 Instemmingsrecht...27 1.6.4 Initiatiefrecht...28 1.6.5 Overige taken en bevoegdheden...28 1.7 Overlegvergadering...28 1.8 Uitbreiding bevoegdheden... 29 1.9 Geschillenregelingen... 29 1.9.1 Algemene geschillenregeling... 29 1.9.2 Ondernemingskamer...30 1.10 Dualisme...30 1.11 Hoofdstukindeling...31 Enkelvoudig ontslag en OR... 33 Hoofdstuk 2 Ontslag van OR-lid...35 2.1 Inleiding...35 2.1.1 Wetsgeschiedenis...35 2.1.2 Rechtsbescherming in WOR en BW... 37 2.2 Schema beschermde personen WOR en BW... 37 2.3 Bescherming tegen benadeling...39 2.3.1 Personengroep artikel 21 WOR en artikel 4 lid 7 WEOR...39 2.3.2 Reikwijdte artikel 21 WOR...39 2.3.3 Rechtspraak benadeling individuele werknemers... 40 Maklu 7
2.3.4 Rechtspraak benadeling groep werknemers...43 2.3.5 Procesrechtelijke aspecten artikel 21 WOR... 44 2.3.5.1 Bewijslast artikel 21 WOR... 44 2.3.5.2 Grondslagen vordering artikel 21 WOR...45 2.3.5.3 Overige aspecten artikel 21 WOR... 47 2.3.6 Conclusie bescherming benadeling...49 2.4 Ontslag OR-leden...49 2.4.1 Systematiek ontslag...49 2.4.1.1 Twee soorten ontslagbescherming...49 2.4.1.2 Hoofdlijnen ontslagrecht... 50 2.4.2 Personengroep artikel 7:670 lid 4 BW... 50 2.4.2.1 Ontslagverbod... 50 2.4.2.2 Gevolgen schending opzegverbod ex art. 7:670 lid 4 BW... 51 2.4.3 Personengroep artikel 7:670a BW...52 2.4.3.1 Omschrijving personengroep...52 2.4.3.2 Gevolgen toestemmingsvereiste...53 2.5 Mogelijkheden beëindiging arbeidsovereenkomst...53 2.5.1 Schema beëindiging arbeidsovereenkomst ondanks ontslagbescherming...53 2.5.2 Opzegging bij 7:670b BW-situaties...55 2.5.2.1 Opzegging tijdens proeftijd...55 2.5.2.2 Opzegging wegens dringende reden...55 2.5.2.3 Opzegging met schriftelijke instemming werknemer...57 2.5.2.4 Opzegging wegens beëindiging van werkzaamheden...57 2.5.3 Opzegging na toestemming van kantonrechter (7:670a BW)...58 2.6 Ontbinding arbeidsovereenkomst ex artikel 7:685 BW... 61 2.6.1 Inleiding... 61 2.6.2 Wetsgeschiedenis vergewissen... 61 2.6.3 Rechtspraak verband met OR-activiteiten... 63 2.6.4 Rechtspraak geen verband met OR-activiteiten... 67 2.6.5 Hoofdlijnen rechtspraak artikel 7:685 BW...71 2.6.6 Geen bevoordeling...71 2.6.7 BBA-aspecten... 72 2.6.8 Beroep en cassatie artikel 7:685 BW...73 2.7 Ontbinding arbeidsovereenkomst ex artikel 7:686 BW... 74 2.7.1 Inleiding... 74 2.7.2 Rechtspraak en recente ontwikkelingen... 74 2.8 Faillissement en surseance van betaling...75 2.9 Conclusie ontslagbescherming OR-leden... 76 Hoofdstuk 3 Ontslag van gewone werknemer en OR... 79 3.1 Inleiding... 79 3.2 Positie OR bij ontslag individuele werknemer... 79 3.3 Informatierecht voor werknemer...80 3.4 Beëindiging arbeidsovereenkomst en sociaal plan met instemming OR... 82 8 Maklu
3.4.1 Inleiding...82 3.4.2 Ontbinding arbeidsovereenkomst en kantonrechtersformule...82 3.4.3 Sociaal plan met OR bij ontbinding...84 3.5 Kennelijk onredelijk ontslag... 85 3.6 Conclusie ontslag van gewone werknemer en OR...87 Hoofdstuk 4 Ontslag van bestuurder en OR... 89 4.1 Inleiding... 89 4.2 Statutair bestuurder... 89 4.2.1 Juridische positie statutair bestuurder... 89 4.2.2 Aard relatie statutair bestuurder en vennootschap...91 4.2.3 Arbeids- en vennootschapsrechtelijke aspecten... 92 4.3 Ontslag WOR-bestuurder en OR... 94 4.3.1 Wetsgeschiedenis... 94 4.3.2 WOR-bestuurder... 96 4.3.2.1 Algemeen... 96 4.3.2.2 Bestuurder COR en GOR...97 4.3.3 Uitbreiding begrip bestuurder... 98 4.4 Adviesprocedure ex artikel 30 WOR... 99 4.4.1 Procedurele aspecten... 99 4.4.1.1 Informatieverstrekking aan OR...101 4.4.1.2 Praktische aspecten adviesprocedure...101 4.4.1.3 Recht van voordracht benoeming en ontslag leden RvC...102 4.4.2 OR geen adviesrecht... 103 4.5 Overeenkomsten en verschillen tussen artikel 30 en 25 WOR...104 4.5.1 Inleiding...104 4.5.2 Overeenkomsten tussen artikel 30 en 25 WOR...104 4.5.3 Verschillen tussen artikel 30 en 25 WOR... 105 4.5.4 Relatie tussen artikel 30 en 25 WOR...106 4.5.4.1 Verdeling bevoegdheden binnen onderneming...106 4.5.4.2 Rechtspraak verdeling bevoegdheden binnen de onderneming...106 4.6 Procedurele mogelijkheden OR bij artikel 30 WOR...109 4.6.1 Inleiding...109 4.6.2 Bedrijfscommissie...110 4.6.3 Kantonrechter...110 4.6.4 Voorzieningenrechter... 111 4.6.5 Vernietiging ontslagbesluit op grond van BW...112 4.6.5.1 Inleiding...112 4.6.5.2 Procesbevoegdheid OR... 113 4.6.5.3 Artikelen 2:8, 2:14 en 2:15 BW...114 4.6.5.4 OR belanghebbende ex artikel 2:15 BW; literatuur... 115 4.6.5.5 OR belanghebbende ex artikel 2:15 BW; rechtspraak...117 4.6.6 Enquêterecht voor OR...118 4.6.6.1 Enquêterecht...118 4.6.6.2 Rechtspraak enquêterecht en rechtspositie bestuurder... 119 4.7 Individuele rechtspositie bestuurder en artikel 30 WOR...120 Maklu 9
4.8 Conclusie ontslag van bestuurder en OR...122 Meervoudig ontslag en OR...125 Hoofdstuk 5 Meervoudig ontslag en OR...127 5.1 Inleiding...127 5.2 Meervoudig ontslag en OR...127 5.2.1 Adviesbevoegdheid OR...128 5.2.1.1 Adviesbevoegdheid lokale OR...128 5.2.1.2 Adviesbevoegdheid door medeondernemerschap of toerekening...131 5.2.1.3 Adviesbevoegdheid COR en/of GOR... 132 5.2.1.4 Adviesbevoegdheid OR door CAO of ondernemingsovereenkomst...134 5.2.2 Moment van inschakeling OR... 135 5.2.3 Informatieverschaffing aan OR...138 5.2.4 Geheimhouding en OR... 140 5.2.5 Handhaving van bevoegdheden OR... 141 5.3 Meervoudig ontslag en EOR...143 5.3.1 Bevoegdheid van EOR...143 5.3.2 Relatie EOR en OR... 146 5.3.3 Moment van inschakelen EOR...147 5.3.4 Informatieverschaffing aan EOR...148 5.3.5 Geheimhouding en EOR...148 5.3.6 Handhaving bevoegdheden EOR... 149 5.4 Meervoudig ontslag en vakbonden... 149 5.4.1 Bevoegdheid vakbond... 149 5.4.2 Moment van inschakeling vakbond... 152 5.4.3 Informatieverschaffing aan vakbond... 153 5.4.4 Geheimhouding en vakbond...154 5.4.5 Handhaving bevoegdheden vakbond...154 5.5 Conclusie meervoudig ontslag en OR...154 Hoofdstuk 6 Collectief ontslag en OR... 157 6.1 Inleiding... 157 6.2 Collectief ontslag en vakbonden... 157 6.2.1 WMCO-bonden...158 6.2.2 Raadplegingsbevoegdheid WMCO-bond(en)... 160 6.2.3 Moment van inschakeling WMCO-bond(en)... 162 6.2.4 Informatieverschaffing aan WMCO-bond(en)...165 6.2.5 Geheimhouding ex WMCO... 168 6.2.6 Handhaving WMCO... 169 6.2.6.1 Geen melding ex art. 3 WMCO gedaan... 169 6.2.6.2 Onvolledige gegevensverschaffing... 169 6.2.6.3 Overleg met werknemersvertegenwoordigers niet afgerond...170 6.3 Collectief ontslag en OR... 171 6.3.1 Adviesbevoegdheid OR... 171 10 Maklu
6.3.1.1 Adviesbevoegdheid lokale OR...171 6.3.1.2 COR en/of GOR... 174 6.3.2 Moment(en) van inschakeling OR... 174 6.3.2.1 Moment(en) van inschakeling lokale OR... 174 6.3.2.2 Moment(en) van inschakeling COR of GOR... 178 6.3.3 Handhaving... 179 6.4 Collectief ontslag en EOR... 179 6.5 Conclusie collectief ontslag en OR...180 Sociaal plan & ontslagbeleid en OR 183 Hoofdstuk 7 Sociaal plan en OR...185 7.1 Inleiding...185 7.2 Sociaal plan naar inhoud...185 7.3 Sociale plannen juridisch beschouwd... 188 7.3.1 Typen sociale plannen... 188 7.3.1.1 Sociaal plan als CAO... 188 7.3.1.2 Sociaal plan als ledencontract...190 7.3.1.3 Sociaal plan als ondernemingsovereenkomst...190 7.4 Sociaal plan en OR... 191 7.4.1 Sociaal plan en adviesprocedure ex art. 25 WOR... 191 7.4.2 OR en bezwarencommissie... 193 7.4.3 Sociaal plan met OR en gebondenheid rechter...194 7.5 Conclusie sociaal plan en OR...196 Hoofdstuk 8 Ontslagbeleid en OR... 197 8.1 Inleiding... 197 8.2 Aard en strekking artikel 27 WOR...198 8.2.1 Inleiding...198 8.2.2 Karakter limitatieve opsomming artikel 27 lid 1WOR...198 8.3 Ontslagbeleid in artikel 27 WOR...199 8.3.1 Wetsgeschiedenis ontslagbeleid...199 8.3.2 Rechtspraak ontslagbeleid in artikel 27 lid 1 sub e WOR...201 8.3.3 Literatuur over begrip ontslagbeleid in artikel 27 WOR... 204 8.3.4 Sociaal plan instemmingsplichtig?...205 8.3.4.1 Inleidende opmerkingen...205 8.3.4.2 Literatuur...205 8.3.5 Deeltijd WW...207 8.4 Grenzen aan het instemmingsrecht...207 8.4.1 Inleiding...207 8.4.2 Artikel 27 lid 3 WOR... 208 8.4.3 Primaire arbeidsvoorwaarden en OR... 209 8.4.3.1 Inleiding... 209 8.4.3.2 Wetsgeschiedenis en literatuur... 209 8.4.3.3 Verhouding vakbond en OR inzake arbeidsvoorwaarden...210 8.4.3.4 Rechtspraak primaire arbeidsvoorwaarden... 212 8.4.4 Doorwerking en art. 7:613 BW... 214 8.4.4.1 Inleiding... 214 Maklu 11
8.4.4.2 CAO...214 8.4.4.3 Artikel 7:613 BW... 215 8.5 Kritiek uitsluiting instemmingsrecht OR primaire arbeidsvoorwaarden... 215 8.5.1 Wetsgeschiedenis is niet eenduidig... 216 8.5.2 Omvang begrip primaire voorwaarden onduidelijk... 216 8.5.3 Maatschappelijke ontwikkelingen...217 8.6 Nietigheid besluit en toetsingskader instemmingrecht... 219 8.6.1 Inroepen nietigheid... 219 8.6.2 Toetsingkader instemmingsrecht... 219 8.7 Uitbreiding bevoegdheden OR... 219 8.8 Conclusie ontslagbeleid en OR...220 8.8.1 Reikwijdte ontslagbeleid in artikel 27 WOR nu en in de toekomst...220 8.8.2 Positie vakbonden en OR...221 8.8.3 Primaire arbeidsvoorwaarden... 222 8.8.4 Doorwerking... 222 Literatuur...225 Trefwoordenregister... 237 Rechtspraakregister... 245 12 Maklu