MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM HEREXAMEN HAVO 2015 VAK : ECONOMIE II (BA en BR) DATUM : 27 juli 2015 TIJD : 07.45u 10.45u Aantal opgaven bij dit vak : 6 Aantal pagina s : 5 Hulpmiddelen : calculator, kladpapier en intresttafel. Controleer zorgvuldig of alle pagina s in de goede volgorde aanwezig zijn. Neem in geval van afwijking onmiddellijk contact op met een surveillant. Opgave I (23½p) De boekhouding van een N.V. A. Journaliseer de onderstaande transacties. 1/11 Heden opgericht N.V. Quick met een maatschappelijk aandelenvermogen van SRD 250.000,- in stukken van SRD 10,- nominaal. 2/11 De oprichters plaatsen 25% van de aandelen a pari. De helft van het bedrag wordt direkt per kas ontvangen. 3/11 Geplaatst 8.000 aandelen a 110%; het bedrag is direkt per bank ontvangen. 5/11 Betaald per kas de notariële- en andere kosten ad SRD 1.800,-. 9/11 De oprichters storten het nog verschuldigde bedrag van de op 2/11 geplaatste aandelen per bank. B. De gedeeltelijke balans van N.V. Kankantrie per 1 februari 2014 ziet er als volgt uit: (Bedragen x SRD 1,-) Gebouwen 120.000 Aandelen in portefeuille 50.000 Interimdividend 4.000 De nominale waarde per aandeel is SRD 5,-. Aandelenvermogen Agioreserve Algemene reserve Afschrijving gebouwen Winst 2013 Op voorstel van de direktie neemt de algemene vergadering van aandeelhouders de volgende besluiten: 1. de winst over 2013 als volgt te verdelen: vennootschapsbelasting 40%, primair dividend 3%. De verdeling van de overwinst is als volgt: aandeelhouders 50%, tantièmisten 30%, de rest wordt gereserveerd. 180.000 7.500 10.000 24.000 15.000 1
N.B.: het slotdividend zal worden uitgekeerd op dividendbewijs no. 5. 2. het uitkeren van een agiobonus van 5% op dividendbewijs no. 6, 3. het herwaarderen van de aanschaf- en boekwaarde van de gebouwen met 10% in verband met prijsstijgingen, 4. om op 1 maart 2014 een 9% converteerbare obligatielening, groot SRD 80.000,- uit te geven. De nominale waarde per obligatie bedraagt SRD 4,-. Coupons 1 april en 1 oktober. Plaatsingskoers 104%. De obligaties kunnen gedurende de looptijd van de obligatielening, indien gewenst, worden geconverteerd in aandelen onder de voorwaarde: 2 obligaties en een bijbetaling van SRD 2,- voor 1 aandeel van nominaal SRD 5,-. De obligaties die per 1 juni 2015 nog niet zijn geconverteerd zullen worden afgelost tegen de koers van 102% onder verrekening van eventueel lopende intrest. De storting op de obligaties dient voldaan te worden op 1 april 2014. Journaliseer: 1. de winstverdeling, 2. het besluit tot uitreiking van de bonusaandelen, 3. de betaling per kas van de dividendbelasting, 4. de herwaardering van de gebouwen, 5. de uitreiking van de bonusaandelen, 6. de creatie van de obligaties, 7. de uitreiking van alle obligaties na de storting van de verschuldigde bedragen per bank, 8. de betaling per kas van de kosten in verband met de geplaatste obligatielening groot SRD 550,-, 9. de betaalbaarstelling van de eerste coupons op 1 oktober 2014, 10. de betaling per bank van 12.000 coupons no.1, 11. de conversie van 15.000 obligaties op 1 april 2015 per bank, 12. de aflosbaarstelling van de niet geconverteerde obligaties op 1 juni 2015, onder verrekening van de lopende intrest. Opgave II (11½p) Verschillende journaalposten Journaliseer onderstaande transacties. Maak onder andere gebruik van de volgende rekeningen: Te betalen omzetbelasting, Te vorderen omzetbelasting, Opbrengst verkopen, Inkoopprijs van de verkopen en Resultaat verkoop duurzame activa. 1. Gekocht op rekening en ontvangen 20 radio s á SRD 400,-; omzetbelasting 12%. 2. Verkocht op rekening en afgeleverd 12 radio s á SRD 510,-; omzetbelasting 12%. Inkoopprijs bedroeg SRD 400,- per stuk. 3. Betaald per bank de nota voor waterverbruik van het winkelpand SRD 225,-; omzetbelasting 12%. 4. Creditnota ontvangen voor 3 retour gezonden radio s á SRD 400,-; omzetbelasting 12%. 5. Verzonden creditnota aan een afnemer in verband met lichte beschadiging aan geleverde radio s. Bedrag SRD 500,-; omzetbelasting 12%. 2
6. Aankoopsom winkelpand SRD 210.000,- Overdrachtskosten notaris SRD 9.000,- Taxatiekosten - 3.500,- Makelaarscourtage - 4.000,- SRD 16.500,- Per bank betaald SRD 226.500,- 7. Verkocht het bedrijfspand aan de Atlanticstraat no. 85 voor SRD 506.500,-; verkoopkosten SRD 55.000,-;bedrag per bank ontvangen. De aanschafwaarde bedroeg SRD 370.000,- en op een afzonderlijke rekening was reeds SRD 120.000,- afgeschreven. Opgave III (10p) Permanentie N.V. Sranan Oso bezit een complex met 25 flatwoningen die zij verhuurt. De huur bedraagt SRD 750,- per flat per maand en wordt telkens voor 3 maanden vooruitontvangen op 1 februari, 1 mei, 1 augustus en 1 november. Alle flats zijn verhuurd. Voor de bouw van de flats heeft de onderneming een 12% hypothecaire lening gesloten welke op 1 januari 2012 nog SRD 375.000,- groot is. De intrest wordt steeds achteraf betaald op 1 mei en 1 november. Op 30 november wordt tevens SRD 25.000,- afgelost op de lening. Maandelijks wordt SRD 3.000,- voor onderhoudskosten als last geboekt ten gunste van de grootboek rekening Voorziening onderhoudskosten. De werkelijk betaalde onderhoudskosten worden ten laste van deze rekening geboekt. De flats zij alle verzekerd tegen brand. De assurantiepremie bedraagt SRD 250,- per flat per jaar en wordt jaarlijks op 1 november betaald. De jaarlijkse afschrijving bedraagt SRD 1.200,- per flat. Alle betalingen en ontvangsten lopen via de bank. In de boekhouding wordt het principe van de permanentie zodanig toegepast, dat maandelijks een resultatenoverzicht aan het grootboek kan worden ontleend. Journaliseer voor onderneming Sranan Oso over de maand november 2012: 1. de ontvangst van de huur, 2. de huurbate, 3. de betaling van de hypotheekintrest, 4. de lasten aan intrest, 5. de aflossing op de hypothecaire lening, 6. de betaling van SRD 1.900,- aan onderhoudskosten, 7. de lasten aan onderhoudskosten, 8. de betaling van de assurantiepremie, 9. de lasten van de assurantiekosten, 10. de afschrijvingskosten. 3
Opgave IV (15p) Gemiddeld procent en Gemiddelde vervaldag A. Gemiddeld procent Een particulier heeft vier kapitalen uitgezet tegen respectievelijk 7, 6¼, 5 en 4½% s jaars. Bereken in twee decimalen nauwkeurig het gemiddeld procent, indien: 1. de kapitalen even groot zijn en uitstaan gedurende dezelfde tijd, 2. de kapitalen respectievelijk groot zijn SRD 7.500,-, SRD 6.200,-, SRD 5.000,- en SRD 4.550,- en uitstaan gedurende respectievelijk 300, 250, 100 en 90 dagen. B. Gemiddelde vervaldag Debet SRD 15.000,- per 10 maart Debet - 8.500,- per 25 april Debet - 5.500,- per 21 mei Credit SRD 12.500,- per 15 maart Bereken: de gemiddelde vervaldag. Opgave V (14p) Samengestelde intrest A. Mevrouw S. Bodha heeft op 1 september 2012 SRD 15.000,- belegd op een spaarrekening tegen 9% S.I. per jaar. De intrestvergoeding wordt door de bank jaarlijks bijgeschreven op de rekening per 31 december, waarbij over delen van een periode enkelvoudige intrest wordt vergoed. 1. Over welk bedrag kan mevrouw Bodha beschikken per 31 december 2024? Mevrouw Bodha wil op 1 januari 2026 een auto kopen voor SRD 18.000,- en deze financieren met middelen uit de spaarrekening. 2. Hoe groot is het saldo op de spaarrekening per 31 december 2030? B. 1. Welk bedrag moet de heer Wilkens op 1 januari 2015 uitzetten tegen 5¼% S.I. per halfjaar, om op 31 december 2030 te kunnen beschikken over SRD 65.000,-? 2. Hoeveel intrest heeft hij dan in totaal verdiend op deze belegging? Opgave VI (16p) Annuïteiten Op 1 april 2003 heeft Sharon een geldlening afgesloten bij een commerciële bank. Over de lening zijn de volgende gegevens bekend: het leenbedrag is SRD 150.000,- groot, de intrestvoet is 12% per jaar, de eerste annuïteit wordt betaald op 31 maart 2004 en de laatste op 31 maart 2023. 4
Bereken: 1. de annuïteit welke vanaf 31 maart 2004 wordt betaald, 2. het aflossingsbestanddeel per 31 maart 2007, 3. het intrestbestanddeel per 31 maart 2009, 4. de schuldrest per 31 maart 2011, Op 1 april 2011 wordt de intrestvoet verlaagd naar 11% per jaar. De resterende schuld zal worden betaald in 12 jaarlijkse annuïteiten die naar beneden worden afgerond op een veelvoud van SRD 10,-. Bereken: 5. de nieuwe annuïteit welke vanaf 31 maart 2012 zal worden betaald, 6. het aflossingsbestanddeel per 31 maart 2017, 7. de laatste betaling. CIJFER = SCORE + 10 10 5