OVERHEIDSOPDRACHTEN geannoteerd Hoofdredactie David D'HOOGHE, (deeltijds) hoogleraar K.U.Leuven L e o p o l d SCHELLEKENS Redactie Jens DEBIÈVRE, gastdocent V.UB. Philip DEKEYSER Legal Counsel Leen DE VUYST Stefan JOCHEMS Nathanaëlle KIEKENS Gitte LAENEN, praktijkassistent Staats- en Bestuursrecht V.U.B., gastdocent V.U.B. Katelijne RONSE Ere-advocaat Barteld SCHUTYSER Frederik VANDENDRIESSCHE, docent UGent en Universiteit Antwerpen Torn VILLÉ 2010 is die keure Wetgeving bijgewerkt tot en met BS 16 februari 2010, ed. 1.
INHOUDSTAFEL WOORD VOORAF METHODIEK INHOUDSTAFEL A. Basiswetgeving Richtlijn 1989/665/EEG van de Raad van 21 december 1989 houdende de coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toepassing van de beroepsprocedures inzake het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen en voor de uitvoering van werken (PB. L. 395,30.XII.1989) Richtlijn 1992/13/EEG van de Raad van 25 februari 1992 tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toepassing van de communautaire voorschriften inzake de procedures voor het plaatsen van opdrachten door diensten die werkzaam zijn in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en telecommunicatie (PB. L. 76,23.111.1992) Wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten 17 BOEK I I I lbis II V DE OVERHEIDSOPDRACHTEN ALGEMENE BEGINSELEN 1 (door F. Vandendhessche) 2-3 (door Ph. Dekeyser) OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WER- KEN, LEVERINGEN EN DIENSTEN TOEPASSINGSGEBIED EN ALGEMENE BEPALINGEN 4 (door F. Vandendriessche) 5 (door Ph. Dekeyser) 6 (door L. Schellekens) 9 (door Ph. Dekeyser) 10-11 (doorj.debièvre) WIJZEN WAAROP OVERHEIDSOPDRACHTEN WORDEN GEGUND EN REGELS VAN TOE- PASSING OP DE PRJJSVRAAO VOOR ONTWERPEN Gunningswijzen Overheidsopdrachten ingevolge aanbesteding en offerteaanvraag 14 (door L. De Vuyst) 15-16 (door L. Schellekens) Overheidsopdrachten ingevolge de onderhandelingsprocedure 17 (door S. Jochems) Gemeenschappelijke bepalingen 18 (door]. Debièvre) 18bis (door L. Schellekens) 19 (doorj. Debièvre & L. Schellekens) Regels van toepassing op de prijsvraag voor ontwerpen 21 (door L. Schellekens) TECHNISCHE SPECIFICATIES EN NORMEN 22 (door L. Schellekens) BESLAG, AFSTAND EN INPANDGEVING VAN DE SCHULDVORDERINGEN VERSCHUL- DIGD BIJ DE UITVOERING VAN EEN OVERHEIDSOPDRACHT 1-3 18 4-12 20 13 37 14-16 37 17 39 18-19 43 20-21 47 2 Ibis 47 22 47 23 47 IX
II V CONCESSIES VOOR OPENBARE WERKEN EN VAN WERKEN GEGUND IN NAAM VAN CONCESSIEHOUDERS VAN OPEN- BARE WERKEN 24 (door Ph. Dekeyser) OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WER- KEN, LEVERINGEN EN DIENSTEN IN DE SECTOREN WATER, ENERGIE, VERVOER EN POSTDIENSTEN 24-25bis 48 Afd. 6 I II V TOEPASSINGSGEBIED EN ALGEMENE BEPALINGEN Aanbestedende overheden en definities 27 (door Ph. Dekeyser & L. Schellekens) Overheidsopdrachten in de sectoren water en energie en specifieke uitsluitingen 28-29 (door Ph. Dekeyser) 31 (door Ph. Dekeyser) Overheidsopdrachten in de sector vervoer en specifieke uitsluitingen 32 (door Ph. Dekeyser) Overheidsopdrachten in de sector van de postdiensten 34 (door Ph. Dekeyser) Algemene uitsluitingen Notificaties GUNNINGSWUZEN VAN DE OVERHEIDSOPDRACHTEN 39 (door L. De Vuyst) BIJKOMENDE BEPALINGEN VOOR DE OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN, VAN LEVERINGEN EN DIENSTEN DIE HET BEDRAG BEPAALD DOOR DE KONING VOOR DE EUROPESE BEKENDMAKING BIJ DE AANVANG VAN DE PROCEDURE BEREIKEN 41bis (door Ph. Dekeyser & L. Schellekens) 41ter-41quinquies (door Ph. Dekeyser) 26-27 28-31 32-33 34-35 36-37bis 38 39-41 41bis-41quinquies 41sexies 49 50 51 51 52 52 52 54 56 TITEL V DIVERSE BEPALINGEN 42 (door Ph. Dekeyser) 42-46 56 BOEK II MEDEDINGING IN HET RAAM VAN DE EUROPESE GEMEEN- SCHAP VAN BEPAALDE OPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN, LEVERINGEN EN DIENSTEN IN DE SECTO- REN WATER, ENERGIE, VERVOER EN POSTDIENSTEN OPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN, LEVERIN- GEN EN DIENSTEN GEGUND DOOR PRIVÉ-ONDERNEMINGEN HEDST. II II llbis TOEPASSINGSGEBIED EN ALGEMENE BEPALINGEN Aanbestedende diensten en definitie 48 (door Ph. Dekeyser & L. Schellekens) Opdrachten in de sectoren water en energie en specifieke uitsluitingen 49-52 (door Ph. Dekeyser) Opdrachten in de sector vervoer en specifieke uitsluitingen 53 (door Ph. Dekeyser) Opdrachten in de sector postdiensten 55 (door Ph. Dekeyser) Algemene uitsluitingen GUNNINGSWUZEN VAN DE OPDRACHTEN EN REGELS VAN TOEPASSING OP DE PRIJS- VRAGEN VOOR ONTWERPEN 59 (door L. De Vuyst) 60 (door L. Schellekens) TECHNISCHE SPECIFICATIES EN NORMEN 47-48 49-52 53-54 55-56 57-58 59-61 62 62bis 57 58 59 59 60 61
I OPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN, LEVERINGEN EN DIENSTEN GESLOTEN DOOR OVERHEIDSBEDRIJVEN II DIVERSE BEPALINGEN 64-65 BOEK Hbis MOTIVERING, INFORMATIE EN RECHTSMIDDELEN INZAKE OVERHEIDSOPDRACHTEN EN SOMMIGE OPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN. LEVERINGEN EN DIENSTEN ALGEMENE BEPALINGEN EN DEFINITIES 65/1-65/2 65 I OPDRACHTEN DIE DE EUROPESE DREMPELS BEREIKEN I II V Afd. 6 Afd. 7 TOEPASSINGSGEBIED GEMOTIVEERDE BESLISSING INFORMATIE AAN KANDIDATEN EN INSCHRIJVERS WACHTTERMIJN VERHAALPROCEDURES Vernietiging Schorsing Schadevergoeding Onverbindendverklaring Alternatieve sancties Verhaaltermijnen Verhaalinstanties 65/3 65/4-65/6 65/7-65/10 65/11-65/13 65/14 65/15 65/16 65/17-65/21 65/22 65/23 65/24-65/27 66 66 67 68 69 69 69 70 71 71 72 II HFDST. 11 II OPDRACHTEN DIE DE EUROPESE DREMPELS NIET BEREIKEN TOEPASSINGSGEBIED GEMOTIVEERDE BESLISSING, INFORMATIE AAN KANDIDATEN EN INSCHRIJVERS EN WACHTTERMIJN VERHAALPROCEDURES 65/28 65/29-65/30 65/31-65/33 73 73 73 V CORRECTIEMECHANISME 65/34 74 BOEK III SLOTBEPALINGEN 65bis (door Ph. Dekeyser) 65/35-69 74 BIJLAGEN Bijlage 1 & 2 (door Ph. Dekeyser) 76 Koninklijk besluit van 8 januari 1996 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten en de concessies voor openbare werken (B.S. 26.1.1996. err. B.S. 25.11.1997) 83 BEPALINGEN BETREFFENDE DE OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN I II BEKENDMAKINGSVOORSCHRIKTEN VOOR DE OVERHEIDSOPDRACHTEN \fx«.aan- NEMING VAN WERKEN Overheidsopdrachten voor aanneming van werken onderworpen aan de Europese bekendmaking 1. 3 en 6 (door L. De Vuyst) Overheidsopdrachten voor aanneming van werken die niet onderworpen zijn aan de Europese bekendmaking REGELS IN VERBAND MET DE KWALITATIEVE SELECTIE \OOR DE OVERHEIDSOP- DRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN 16-20bis Idoor K. Rome) PROMOTIEOVEREENKOMSTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN 21 (door Ph. Dekeyser) 1-9 83 10-15 88 16-20ler 90 21-22 96 XI
V I DE WEDSTRIJD 23 (door L. Schellekens) TOEGANG TOT OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN VOOR DE AANNEMERS VAN DERDE LANDEN TEN AANZIEN VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP 23 24 25-26 96 97 97 I BEPALINGEN BETREFFENDE DE OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN LEVERINGEN I II V BEKENDMAKINGSVOORSCHRIFTEN VOOR DE OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AAN- NEMING VAN LEVERINGEN Overheidsopdrachten voor aanneming van leveringen onderworpen aan de Europese bekendmaking 27, 29 en 32 (door L. De Vuyst) Overheidsopdrachten voor aanneming van leveringen die niet onderworpen zijn aan de Europese bekendmaking REGELS IN VERBAND MET DE KWALITATIEVE SELECTIE VOOR DE OVERHEIDSOP- DRACHTEN VOOR AANNEMING VAN LEVERINGEN 42-47 (door K. Ronse) PROMOTIEOVEREENKOMSTEN VOOR AANNEMING VAN LEVERINGEN 48bis (door L. Schellekens) DE WEDSTRIJD 49 (door L. Schellekens) TOEGANG TOT OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN LEVERINGEN VOOR 27-36 37-41 42-47 48-48bis 49 102 104 108 108 I DE LEVERANCIERS VAN DERDE LANDEN TEN AANZIEN VAN DE EUROPESE GEMEEN- SCHAP 50 51-52 108 109 II BEPALINGEN BETREFFENDE DE OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN DIENSTEN BEKENDMAKINGSVOORSCHRIFTEN VOOR DE OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AAN- NEMING VAN DIENSTEN Overheidsopdrachten voor aanneming van diensten onderworpen aan de Europese bekendmaking 53,54, 55 en 58 (door L. De Vuyst) Overheidsopdrachten voor aanneming van diensten die niet onderworpen zijn aan de Europese bekendmaking I II V I REGELS IN VERBAND MET DE KWALITATIEVE SELECTIE VOOR DE OVERHEIDSOP- DRACHTEN VOOR AANNEMING VAN DIENSTEN 68-73bis (door K. Ronse) DE PRIJSVRAAG VOOR ONTWERPEN 75 (door L. Schellekens) TOEGANGSVERBOD TOT BEPAALDE OPDRACHTEN 78 (doorj. Debièvre) TOEGANG TOT OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN DIENSTEN VOOR DE DIENSTVERLENERS VAN DERDE LANDEN TEN AANZIEN VAN DE EUROPESE GEMEEN- SCHAP 53-61 62-67 68-74bis 75-77 78 79 80-81 110 115 117 122 123 124 125 Hbis COMMUNICATIEMIDDELEN 81bis - 81sexies (door L. De Vuyst) 81bis-81sexies 126 V TECHNISCHE SPECIFICATIES EN NORMEN 82-85 (door L. Schellekens) 82-85 128 TITEL V PRIJSBEPALING EN PRIJSONDERZOEK 86 (door L. Schellekens) 86-88 131 XII
TITEL VI DE OFFERTES EN DE GUNNING BIJ AANBESTEDING EN OF- FERTEAANVRAAG Afd. 6 I II V I OPMAKEN VAN DE OFFERTE Vorm en inhoud van de offerte 89 en 90 (door B. Schutyser & T. Villé) Vereniging, volmacht en vervanging 93 (door B. Schutyser & T. Villé) Overheidsopdracht voor aanneming van werken en samenvattende opmetingsstaat Overheidsopdracht voor aanneming van leveringen of van diensten en inventaris Vergissingen en leemten 98 en 99 (door B. Schutyser & T. Villé) Prijsopgave, opdrachten in percelen en gebruik van de talen 100 (door B. Schutyser & T. Villé) 101 (door L. Schellekens, B. Schutyser & T. Villé) INDIENEN VAN DE OFFERTES 103 (door L. Schellekens, B. Schutyser & T. Villé) 104 (door L. De Vuyst) OPENING VAN DE OFFERTES 106 (door L. De Vuyst) REGELMATIGHEID VAN DE OFFERTES EN VAN DE PRIJZEN 110 (door N. Kiekens) KEUZE VAN DE AANNEMER BIJ AANBESTEDING OF OFFERTEAAN VRAAG Keuze bij openbare of beperkte aanbesteding 111 (door N. Kiekens) 113 (door L. Schellekens) Keuze bij algemene of beperkte offerteaanvraag 115 (door L. Schellekens) Gestanddoeningstermijn voor de inschrijvers 116 (door J. Debièvre) KENNISGEVING VAN DE KEUZE VAN DE AANNEMER 117-119 (door J. Debièvre) 89-92 93-95 96 97 98-99 100-102 103-105 106-109 110 111-113 114-115 116 117-119 132 136 137 138 138 139 141 144 145 148 150 154 155 TITEL VII BIJZONDERE BEPALINGEN BETREFFENDE DE ONDERHAN- DELINGSPROCEDURE 120 (door J. Debièvre) 122-122ter (door J. Debièvre) 120-122ter 156 TITEL VIII CONCESSIES VOOR OPENBARE WERKEN EN OPDRACHTEN GEGUND IN NAAM VAN DE CONCESSIEHOUDERS VOOR OPENBARE WERKEN I II V CONCESSIES VOOR OPENBARE WERKEN Concessies voor openbare werken onderworpen aan de Europese bekendmaking 123 (door L. Schellekens) Concessies voor openbare werken die niet onderworpen zijn aan de Europese bekendmaking Gemeenschappelijke bepalingen OPDRACHTEN VOOR AANNEMING VAN WERKEN GEGUND DOOR DE CONCESSIEHOUDER Concessiehouder die de hoedanigheid heeft van een aanbestedende overheid Concessiehouder die geen aanbestedende overheid is AANVULLENDE BEKENDMAKINGSREGELS 123-124 125 126-131 132 133-135 135bis-135ter 136-136bis 158 159 159 160 160 161 161 X SLOTBEPALINGEN 137-141 161 XIII
BIJLAGEN 162 Koninklijk besluit van 10 januari 1996 betreffende de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten in de sectoren water, energie, vervoer en [postdiensten] (B.S. 26.1.1996, err. B.S. 25.11.1997) 233 (opschrift gewijzigd bij K.B. 20.VII.2005, art. 6, B.S. 22.V1II.2005, ed. 1) Koninklijk besluit van 18 juni 1996 betreffende de mededinging in het raam van de Europese Gemeenschap van sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten in de sectoren water, energie, vervoer en [postdiensten] (B.S. 25.VI. 1996) 361 (Opschrift gewijzigd bij K.B. 20.VII.2005, art. 19, B.S. 22.VIII.2005, ed. 1) Koninklijk besluit van 26 september 1996 tot bepaling van de algemene uitvoeringsregels van de overheidsopdrachten en van de concessies voor openbare werken (B.S. 18.X.1996) 439 Koninklijk besluit van 29 april 2001 betreffende het voorafgaand toezicht inzake de gunning van de overheidsopdrachten voor aanneming van leveringen en diensten waarop artikel 3, 4, van de wet van 24 december 1993 betreffende de overheidsopdrachten en sommige opdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten van toepassing is (B.S. 9.V.2O01) 491 Koninklijk besluit van 14 maart 2002 betreffende de gezamenlijke borgtochten voor de overheidsopdrachten voor aanneming van werken, leveringen en diensten (B.S. 29.111.2002, ed. 2) 493 Richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten (PB. L. 134, 30.IV.2004, reet. PB. L. 358, 3.XII.2004, reet. PB. L. 305,24.XI.2005) 495 Richtlijn 2004/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten (PB. L. 134, 30.IV.2004, reet. PB. L. 351,26.XI.2004) 525 Wet van 15 juni 2006 overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten ALGEMENE BEPALINGEN EN DEFINITIES 1-4 555 555 I OVERHEIDSOPDRACHTEN ALGEMENE BEGINSELEN I TOEPASSINGSGEBIED WAT DE PERSONEN BETREFT II TOEPASSINGSGEBIED WAT DE OPDRACHTEN BETREFT V GUNNTNGSPROCEDURE Bekendmaking Toegangsrecht en kwalitatieve selectie 20 (door K. Ronse) Gunningswijzen Onderafd. 1 Aanbesteding en offerteaanvraag Onderafd. 2 Onderhandelingsprocedure 5-11 12-15 16-18 19 20-22 23-25 26 557 558 558 559 559 560 560 XIV
Onderafd. 3 Onderafd. 4 Onderafd. 5 Onderafd. 6 Concurrentiedialoog Specifieke of aanvullende opdrachten en procedures Concessies voor openbare werken Gemeenschappelijke bepalingen UITVOERINGSVOORWAARDEN Algemene uitvoeringsregels Technische specificaties Sociale en fiscale verplichtingen Derdenrechten op schuldvorderingen 27 28-33 34 35-38 39-40 41 42 43 562 562 5 5 564 564 564 565 II OVERHEIDSOPDRACHTEN VOOR WERKEN, LEVERINGEN EN DIENSTEN IN DE SECTOREN WATER, ENERGIE, VERVOER EN POSTDIENSTEN Onderafd. 1 Onderafd. 2 Onderafd. 3 Onderafd. 4 I TOEPASSINGSGEBIED EN ALGEMENE BEPALINGEN Toepassingsgebied wat de personen betreft Toepassingsgebied wat de opdrachten betreft Toepassingsgebied wat de bedoelde activiteiten betreft Overheidsopdrachten in de sectoren water en energie en specifieke uitsluitingen Overheidsopdrachten in de sector vervoer Overheidsopdrachten in de sector postdiensten Opdrachten betreffende meerdere activiteiten en algemene uitsluitingen GUNNINGSWUZEN 44 45 46-49 50 51 52 53-55 566 566 566 567 567 568 568 V MEDEDINGING IN HET RAAM VAN DE EUROPESE GEMEEN- SCHAP VAN BEPAALDE OPDRACHTEN VOOR WERKEN, LE- VERINGEN EN DIENSTEN IN DE SECTOREN WATER, ENER- GIE, VERVOER EN POSTDIENSTEN I Onderafd. 1 Onderafd. 2 II ALGEMENE BEGINSELEN OPDRACHTEN VOOR WERKEN, LEVERINGEN EN DIENSTEN GEGUND DOOR PRIVÉON- DERNEMINGEN Toepassingsgebied en algemene bepalingen Aanbestedende entiteiten en opdrachten Opdrachten in de sectoren water, energie, vervoer en postdiensten en specifieke uitsluitingen Toegangsrecht en kwalitatieve selectie Gunningswijzen van de opdrachten en regels van toepassing op de ontwerpenwedstrijden Uitvoeringsvoorwaarden Technische specificaties en normen OPDRACHTEN GESLOTEN DOOR OVERHEIDSBEDRIJVEN OF INZAKE DE PRODUCTIE VAN ELEKTRICITEIT 56-59 570 61-62 -65 66-69 70 71 60 571 72 571 572 572 573 573 574 TITEL V DIVERSE BEPALINGEN EN SLOTBEPALINGEN 73-80 574 BIJLAGEN 576 Wet van 16 juni 2006 betreffende de gunning, informatie aan kandidaten en inschrijvers en wachttermijn inzake overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten 581 l II ALGEMENE BEPALINGEN EN DEFINITIES GUNNING, INFORMATIE AAN KANDIDATEN EN INSCHRIJVERS EN WACHTTERMIJN IN HET KADER VAN OVERHEIDSOPDRACHTEN GUNNING, INFORMATIE AAN KANDIDATEN EN INSCHRIJVERS EN w «irrrkkmun IN HET KADER VAN BEPAALDE OPDRACHTEN VOOR WERKEN. l.fa ERIV.i A EN OfEWIEN IN DE SECTOREN WATER. ENERGIE, VERVOER EN POSTDIENSTEN 1 581 2 581 3-5 582
B. Erkenning van aannemers Wet van 20 maart 1991 houdende regeling van de erkenning van aannemers van werken (B.S. 6.IV.1991) 585 Koninklijk besluit van 26 september 1991 tot vaststelling van bepaalde toepassingsmaatregelen van de wet van 20 maart 1991 houdende regeling van de erkenning van aannemers van werken (B.S. 18.X.1991) 591 Ministerieel besluit van 27 september 1991 tot nadere bepaling van de indeling van de werken volgens hun aard in categorieën en ondercategorieën met betrekking tot de erkenning van de aannemers (B.S. 18.X.1991) 599 Ministerieel besluit van 27 september 1991 betreffende de bij de aanvragen voor een erkenning, een voorlopige erkenning, een overdracht van erkenning of bij de beoordeling van de bewijzen vereist met toepassing van artikel 3, 1, van de wet van 20 maart 1991, houdende regeling van de erkenning van aannemers van werken, voor te leggen documenten (B.S. 18.X.1991) 605 C. Registratie van aannemers Wet van 27 juni 1969 tot herziening van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders (B.S. 25.VII. 1969) (Uittreksel: art. 3Obis-3Oquater) 609 Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992, gecoördineerd bij koninklijk besluit van 10 april 1992 en bekrachtigd bij wet van 12 juni 1992 (B.S. 30.VII.1992) (Uittreksel: art. 400-408) 613 Koninklijk besluit van 27 december 2007 tot uitvoering van de artikelen 400, 401, 403, 404 en 406 van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 en van artikel 30bis van de wet van 27 juni 1969 tot herziening van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders (B.S. 31.XII.2007) 617 XVI