Handleiding Publisher

Aan de slag in beroep en bedrijf Handleiding Publisher Branche Uitgevers 1

Branche Uitgevers 2

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. All rights reserved. No part of this book may be reproduced, stored in a database or retrieval system, or published, in any form or in any way, electronically, mechanically, by print, photo print, microfilm or any other means without prior written permission from the publisher. Ondanks alle zorg die aan dit boek is besteed kunnen auteurs, redacteuren en uitgever geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele schade, die zou kunnen voortvloeien uit enige fout, die in dit boek zou kunnen voorkomen. Colofon Branche Uitgevers mei 2006 Ontwikkeling: TCB Tekst & Uitleg, Den Haag Met bijdragen van Anna Ietswaart Branche Uitgevers 3

Inhoud 1 INTRODUCTIE TOT PUBLISHER... 6 2 OPENEN VAN PUBLISHER... 7 2.1 PUBLICATIETYPE KIEZEN... 7 2.2 INZOOMEN... 8 3 WERKEN MET TEKST... 9 3.1 TEKST AANPASSEN... 9 3.2 TEKSTKLEUR... 10 3.3 LETTERTYPE... 10 3.4 CURSIEF, VET EN ONDERSTREPEN... 10 3.5 WORDART... 11 3.6 OPSOMMINGTEKENS EN NUMMERING... 11 4 OPSLAAN... 14 5 EEN LOGO MAKEN... 15 5.1 TEKST IN LOGO WIJZIGEN... 15 5.2 ANDER LOGO KIEZEN... 15 5.3 ANDER LOGO MAKEN... 16 6 ONTWERPSET KIEZEN... 17 7 BLADEREN... 18 8 WERKEN MET TEKSTVAKKEN... 19 8.1 TEKST PLAKKEN... 19 8.2 TEKST UITLIJNEN... 20 8.3 TEKSTVAK VERPLAATSEN... 22 8.4 TEKSTVAK DRAAIEN... 22 8.5 TEKSTVAK MAKEN... 22 8.6 TEKSTVAK VERWIJDEREN... 23 8.7 TEKSTVAK GROTER MAKEN... 23 8.8 TEKSTVAK OPMAKEN... 24 8.9 ACHTERGRONDKLEUR... 25 8.10 OPVULEFFECTEN... 26 8.11 LIJNEN EN LIJNKLEUREN... 30 9 ONTWERPEN EN KLEUREN... 31 9.1 DECORATIEF ONTWERP... 31 9.2 KLEURENSCHEMA S... 32 10 AFBEELDINGEN... 33 10.1 AFBEELDINGEN IMPORTEREN... 33 10.2 AFBEELDING MET TEKSTOMLOOP... 34 11 EEN LEGE PUBLICATIE STARTEN... 36 12 TEKST IMPORTEREN... 37 13 TEKST PASSEND MAKEN... 40 13.1 TEKST AUTOMATISCH PASSEND MAKEN... 40 Branche Uitgevers 4

13.2 HANDMATIG PASSEND MAKEN... 42 13.3 REGELAFSTAND VERGROTEN... 43 13.4 REGELAFSTAND TUSSEN TEKSTBLOKKEN... 44 13.5 REGELAFSTAND TUSSEN ALINEA S... 45 14 INSPRINGEN... 46 15 KOLOMMEN... 47 16 MARGES AANPASSEN... 49 17 PAGINANUMMERS... 50 18 PUBLICATIES MET MEERDERE PAGINA S... 51 19 AFDRUKVOORBEELD... 52 20 PRINTEN... 53 21 VOUWEN... 54 Branche Uitgevers 5

1 Introductie tot Publisher Publisher is een opmaakprogramma. To publish is Engels voor publiceren. Publiceren betekent het bekendmaken door middel van een publicatie. Voorbeelden van publicaties zijn brochures, websites en nieuwsbrieven. Maar ook een envelop, een uitnodiging of een menukaart is een publicatie. Met Publisher kun je deze publicaties vorm geven. Branche Uitgevers 6

2 Openen van Publisher Je opent Publisher via het menu Start. Start Programma s Microsoft Publisher 2.1 Publicatietype kiezen Publisher opent nu een keuzemenu. Je kunt kiezen uit: Publicatietypen Ontwerpsets Lege publicaties Publicatietypen bevat voorbeeldpublicaties die je naar je eigen wensen kunt aanpassen. Bijvoorbeeld een menukaart. Publicatietype Menu s Dagmenu Je kunt kiezen uit 3 ontwerpen voor een Dagmenu. Kies Kriskras. Branche Uitgevers 7

2.2 Inzoomen Het is belangrijk dat je goed kunt zien wat je doet. Als het beeld te klein is, kun je het groter maken door in te zoomen. Ga naar In/uitzoomen in de werkbalk. Wijzig de beeldgrootte. Bijvoorbeeld in 150%. Branche Uitgevers 8

3 Werken met tekst In Publisher werk je met tekst. Daar kun je van alles mee doen, nadat je de tekst hebt ingetypt. 3.1 Tekst aanpassen Het voorbeeld laat je precies zien waar alle informatie moet komen. Er is al een lettertype gekozen. Om de tekst aan te passen, kun je de nieuwe tekst intikken of plakken vanuit een ander bestand. Tikken: Selecteer de bestaande tekst. Tik de nieuwe tekst. Plakken: Kopieer het woord of de zin die je wilt invoegen uit het andere bestand. Selecteer de bestaande tekst in Publisher. Plak de tekst die je hebt gekopieerd. Het programma vraagt nu of je de oorspronkelijke opmaak of alleen tekst wilt behouden. Kies Alleen tekst behouden. Branche Uitgevers 9

3.2 Tekstkleur Je kunt de tekst in het tekstvak aanpassen aan je wensen. Wijzig bijvoorbeeld de kleur van de tekst in groen. Selecteer de tekst. Kies de juiste kleur bij Tekstkleur in de werkbalk. Klik de juiste kleur aan. 3.3 Lettertype Je kunt ook een ander lettertype kiezen. Selecteer de tekst. Open in de werkbalk het keuzemenu lettertypen. Scroll naar het gewenste lettertype. 3.4 Cursief, vet en onderstrepen Links van de lettertypen staan op de werkbalk de iconen voor vet, cursief en onderstrepen. Branche Uitgevers 10

Je tekst is nu aangepast en ziet er zo uit: 3.5 Wordart Met behulp van Word Art kun je titels en namen nog mooier opmaken. Selecteer het woord dat je een andere stijl wilt geven. Klik het icoon Wordart aan in de werkbalk Objecten. Kies een stijl uit het menu. 3.6 Opsommingtekens en nummering Soms wil je een opsomming van woorden een opsommingsteken of een nummer geven. Selecteer de tekst die een opsomming moet worden. Kies Opsommingsteken als er een teken voor moet komen. Kies Nummering als er een nummer voor moet komen. Branche Uitgevers 11

Je kunt ook een ander opsommingsteken kiezen: Opmaak Inspringingen en lijsten Lijst met opsommingtekens Hier kun je ook de afstand van het teken tot de tekst aanpassen. Ga naar Lijst inspringen met: Wijzig met behulp van de pijltjes, bijvoorbeeld naar 0,5. Om de regelafstand in de opsomming te veranderen kies je Regelafstand. Ga naar Tussen de regels: Wijzig met behulp van de pijltjes, bijvoorbeeld naar 0,75. Branche Uitgevers 12

Branche Uitgevers 13

4 Opslaan Het opslaan van het bestand gaat als volgt: Kies in Bestand Opslaan als. Kies een bestandsnaam. Bijvoorbeeld Menukaart. Laat het bestandstype opslaan als op Publisher-bestanden. Klik dan op Opslaan. Branche Uitgevers 14

5 Een logo maken In de voorbeeldmenukaart is een logo opgenomen: Je kunt verschillende acties uitvoeren op het logo. 5.1 Tekst in logo wijzigen Als je op het tekstvak klikt, kun je de tekst veranderen in de naam van jouw bedrijf of organisatie. 5.2 Ander logo kiezen Je kunt ook een ander logo kiezen. Klik op het toverstafje onder het logo om het menu met ontwerpen van logo s te openen. Klik het logo van jouw keuze aan. Branche Uitgevers 15

Pas de tekst aan. Je kunt ook het lettertype aanpassen. Wil je meer regels tekst? Kies dan Regels tekst in Opties logo. Je kunt nu 1 of 2 regels toevoegen. Met behulp van de witte stippen kun je de grootte van het logo aanpassen. Met behulp van de groene stip kun je het logo draaien. 5.3 Ander logo maken Je kunt ook zelf een logo samenstellen. Daarvoor kies je een eigen afbeelding. Open Opties logo. Kies Ingevoegde figuur. Kies Figuur kiezen. Kies een afbeelding van je computer en voeg deze in. Pas eventueel de grootte van de afbeelding aan. Voeg eventueel een tekstvak toe voor de naam. Branche Uitgevers 16

6 Ontwerpset kiezen Een ontwerpset bevat ook voorbeeldpublicaties. Je kunt die je naar je eigen wensen aanpassen. Deze publicaties zijn gesorteerd op ontwerp. Je vindt er verschillende publicatietypen met hetzelfde ontwerp; een menukaart, een visitekaartje, een rekening etc. Bijvoorbeeld een brochure. Ontwerpset Decoratief vak Informatie Bedenk een naam voor een woonzorgcentrum. Bijvoorbeeld Archipel. Vul dit in in het tekstvak Bedrijfsnaam. De naam verandert automatisch ook in de andere tekstvakken; in het midden onderaan en op de andere kant van de brochure. Deze brochure kun je ook openen via Publicatietypen. Publicatietypen Brochures Informatie Decoratief vak Branche Uitgevers 17

7 Bladeren Om ook de achterkant van de brochure te kunnen bewerken, moet je bladeren. Gebruik hiervoor het paginaoverzicht onderaan je werkblad. Klik op pagina 2. De brochure wordt nu omgekeerd. Branche Uitgevers 18

8 Werken met tekstvakken In Publisher staat alle tekst in tekstvakken. Bestaat de rand van het tekstvak uit streepjes, dan kun je in het tekstvak schrijven. Bestaat de rand van het tekstvak uit puntjes, dan kun je het tekstvak verplaatsen of de grootte veranderen. In de ontwerpset kun je de tekst in de tekstvakken bewerken. We geven een aantal mogelijkheden. Dat doen we aan de hand van het voorbeeld van de brochure. 8.1 Tekst plakken Je kunt een bestaande tekst in je werk in Publisher plakken. Bijvoorbeeld vanuit Word. Open een bestaande tekst of tik een tekst van ongeveer 50 woorden. Sla hem op onder de naam Tekst Archipel. Selecteer de tekst die je in de brochure wilt plakken. Kopieer de tekst via de rechtermuisknop. (Je kunt ook tekst kopiëren via Bewerken of via het icoontje voor Kopiëren op de werkbalk.) Ga terug naar Publisher. Verwijder de bestaande tekst. (Selecteer de tekst en klik op <Delete>.) Plak de tekst door op de rechtermuisknop te klikken. (Je kunt ook tekst plakken via Bewerken of via het icoontje voor Plakken op de werkbalk.) Dit zijn de iconen in de werkbalk voor Knippen, Kopiëren en Plakken. Branche Uitgevers 19

Soms wil je meer tekst plakken dan er in het tekstvak past. Dan vraagt Publisher of het een automatische overloop moet aanmaken. Kies Nee. 8.2 Tekst uitlijnen Je kunt tekst in een tekstvak horizontaal en verticaal uitlijnen. Horizontaal uitlijnen Een tekst kun je op vier manieren uitlijnen: links, centreren, rechts of uitvullen. Hiervoor gebruik je de vier iconen voor uitlijnen in de werkbalk: Links: Gecentreerd: Rechts: Branche Uitgevers 20

Uitgevuld: Het uitvullen van een tekst vraagt meer aandacht. Doordat de regels aan zowel de linker- als rechterzijde de kantlijn raken, ontstaan er vaak gaten tussen letters en woorden. Dit moet je handmatig oplossen. Verticaal uitlijnen Hoe de tekst zich ten opzichte van de boven- en onderkant van het tekstvak verhoudt, stel je in door verticaal uit te lijnen. In het voorbeeld is de tekst uitgelijnd aan de bovenkant van het tekstvak. Je kunt verticaal uitlijnen met het menu Tekstvak opmaken. Open Tekstvak in het menu Opmaak. Open tabblad Tekstvak. Kies in Verticaal uitlijnen voor Midden. Zo ziet het resultaat er uit: Branche Uitgevers 21

8.3 Tekstvak verplaatsen Aan de Slag Om het tekstvak te verplaatsen moet de rand van het tekstvak uit puntjes bestaan. Ga met de cursor op de rand van het tekstvak staan, tussen de witte stippen in. Sleep het vak nu naar de gewenste plaats. 8.4 Tekstvak draaien Om het tekstvak te draaien ga je met de cursor op de groene stip staan. Draai het vak nu naar de gewenste richting. 8.5 Tekstvak maken Je kunt een nieuw tekstvak maken via het menu Invoegen Tekstvak of via het icoon Tekstvak in de werkbalk aan de linkerkant van je scherm. Wijs met de cursor de plaats aan waar je het tekstvak wilt plaatsen. Druk de linkerknop van de muis in. De cursor verandert in een plusteken. Branche Uitgevers 22

Trek deze plus schuin naar beneden. Er ontstaat een rechthoek. Laat de muis los. De rechthoek verandert in een tekstvak. 8.6 Tekstvak verwijderen Je kunt een tekstvak eenvoudig verwijderen. Ga met de cursor op de rand van het tekstvak staan, zodat de rand bestaat uit puntjes. Druk nu op de <Delete> knop. 8.7 Tekstvak groter maken Soms wil je meer tekst in het tekstvak schrijven dan erin past. Dan kun je het tekstvak groter maken. Ga met de cursor op de rand van het tekstvak staan, zodat de rand bestaat uit puntjes. Ga met de cursor op één van de witte stippen staan. De cursor verandert nu in een blokje met twee pijltjes en het woord Formaat. Formaat betekent grootte of afmeting. Rek het tekstvak uit. Trek daarvoor met de muis aan een witte stip opzij, naar boven, naar beneden of schuin. Branche Uitgevers 23

8.8 Tekstvak opmaken Aan de Slag Zowel de randen als de achtergrond van een tekstvak kun je een kleur of een patroon geven. Opmaak Tekstvak Je kunt het menu Tekstvak opmaken ook openen door met de rechtermuisknop op de rand van het tekstvak te klikken. Kies Tekstvak opmaken. Branche Uitgevers 24

8.9 Achtergrondkleur Je kunt het tekstvak een achtergrondkleur naar keuze geven. Tekstvak opmaken Kleuren en lijnen Opvulling Kleur Je kunt een kleur kiezen uit de 8 kleuren die worden aangeboden. Je kunt ook doorklikken naar Meer kleuren. Kies een kleur. Je ziet de kleur nu als Nieuw. Je kunt hem vergelijken met de oude kleur in Huidig. Het tekstvak ziet er nu zo uit: Het resultaat ziet er zo uit: Let er bij het kiezen van de achtergrondkleur op dat de tekst nog steeds goed leesbaar is. Groen op groen is bijvoorbeeld geen goede combinatie: Branche Uitgevers 25

Een donkere achtergrondkleur kun je wel heel goed combineren met lichte of witte letters: 8.10 Opvuleffecten Je kunt de achtergrond van een tekstvak ook vullen met een kleurovergang, arcering, patroon of afbeelding. Tekstvak opmaken Kleuren en lijnen Opvulling Kleur Opvuleffecten Kleurovergang Je vult het tekstvak om te beginnen met een kleurovergang. Kies Kleurovergang. Kies het aantal kleuren, bijvoorbeeld Twee kleuren. Kies Kleur 1 en Kleur 2, bijvoorbeeld roze en wit. (Onder Vooraf ingesteld vind je kant-en-klare kleurcombinaties.) Kies de Arceringstijl, bijvoorbeeld Horizontaal. Kies een van de Varianten, bijvoorbeeld met een witte balk in het midden. Dit is het resultaat:. Branche Uitgevers 26

Patroon Je vult het tekstvak met een patroon. Kies Patroon. Kies het aantal kleuren, bijvoorbeeld Twee kleuren. Kies Kleur 1 en Kleur 2, bijvoorbeeld oranje en roze. Kies het Patroon, bijvoorbeeld Brede diagonaal. (Bedenk ook hier dat de tekst op de voorgrond leesbaar moet zijn.) Dit is het resultaat: Branche Uitgevers 27

Bitmappatroon Je vult het tekstvak met een bitmappatroon. Kies Bitmappatroon. Kies een patroon, bijvoorbeeld Wit marmer. Dit is het resultaat: Figuur Je vult het tekstvak met een figuur (een afbeelding). Het voordeel van een figuur als achtergrond is dat je er nog tekst overheen kunt aanbrengen. Kies Figuur. Kies Figuur selecteren. Kies een figuur van je computer en voeg deze in. Branche Uitgevers 28

Hieronder is het figuur Blauwe heuvels als achtergrondfiguur geselecteerd. Dit is het resultaat: Branche Uitgevers 29

8.11 Lijnen en lijnkleuren Je kunt om het tekstvak een lijn zetten. Je kunt deze lijn verschillende diktes en kleuren geven. Tekstvak opmaken Kleuren en lijnen Lijn Kleur Kies een Kleur. Kies Streepjes of Opmaakprofiel, bijvoorbeeld een dubbele lijn. Kies tekengewicht, bijvoorbeeld 4,5 punt. Dit is het resultaat: Kaderillustratie Publisher biedt een aantal kaderillustraties om te gebruiken als lijst rond je tekst. Tekstvak opmaken Kleuren en lijnen Lijn Kaderillustratie Je ziet hier vier voorbeelden van kaderillustraties: Branche Uitgevers 30

9 Ontwerpen en kleuren Publisher geeft je de mogelijkheid om zelf te ontwerpen en met kleuren te werken. 9.1 Decoratief ontwerp Op de voorbeeldbrochure staat een decoratief ontwerp. Je kunt dit ontwerp aanpassen. Klik op het toverstafje. Kies eventueel een ander ontwerp. Branche Uitgevers 31

9.2 Kleurenschema s In de voorbeelden is een kleurencombinatie gekozen. Je kunt deze kleuren aanpassen. Opties Brochures Kleurenschema s Kies eventueel een andere kleurencombinatie. Niet alleen de decoratie verandert van kleur maar ook het tekstvak op pagina 1. Branche Uitgevers 32

10 Afbeeldingen Je kunt afbeeldingen importeren en bewerken. 10.1 Afbeeldingen importeren In de voorbeeldbrochure staan verschillende afbeeldingen. Deze kun je vervangen door eigen plaatjes. Verwijder eerst de afbeelding in het voorbeeld. Klik het plaatje aan. Het krijgt nu stippen om te verplaatsen en te draaien. Druk nu op de <Delete> knop. Als je een ander plaatje in de brochure wilt plakken, moet je deze invoegen. Dat kan via het menu: Invoegen Figuur Uit bestand Het kan ook met het icoon Figuurframe. Dat staat in de werkbalk aan de linkerkant van je scherm. Kies een afbeelding van je computer. Voeg de afbeelding in. Branche Uitgevers 33

De afbeelding is nu ingevoegd in Publisher. Je kunt het plaatje groter en kleiner maken en verplaatsen met behulp van de witte stippen. Of je draait de afbeelding door de groene stip te gebruiken, net als bij de tekstvakken. 10.2 Afbeelding met tekstomloop Als je een afbeelding invoegt in Publisher, kun je deze slepen en vergroten. Maar je kunt ook bepalen wat de afstand is tussen de tekst en de afbeelding. Ga met de cursor op de afbeelding staan. Klik op de rechtermuisknop en kies Figuur opmaken. Open het tabblad Indeling. Branche Uitgevers 34

Je kunt ook de afstand tussen de afbeelding en de tekst veranderen. Kies als Omloopstijl : Vierkant. Afstand tot tekst: niet automatisch. Selecteer de gewenste afstand voor Boven, Onder, Links en Rechts. Branche Uitgevers 35

11 Een lege publicatie starten Tot nu toe heb je gewerkt met voorbeeldpublicaties. Het is natuurlijk ook mogelijk zelf een publicatie te ontwerpen. Bijvoorbeeld een boekje. Als je Publisher net opstart, open dan eerst een nieuw bestand. Bestand Pagina-instelling Lay-out Boekje Het programma vraagt nu of het alle 4 de pagina s van het boekje moet afbeelden. Kies Ja. Branche Uitgevers 36

12 Tekst importeren Je kunt tekst toevoegen aan Publisher: intypen, plakken of importeren. Tekst importeer je bijvoorbeeld uit een Word-bestand. Om tekst te importeren maak je eerst een tekstvak aan. Begin op pagina 2 van de publicatie. (Pagina 1 wordt de titelpagina.) Maak een tekstvak aan ter grootte van de blauwe lijn. Kies Invoegen Tekstbestand. Kies de tekst die je wilt invoegen. Branche Uitgevers 37

Vaak past de tekst niet in het tekstvak. Dan vraagt Publisher of je automatische overloop wilt gebruiken. Kies Ja. De tekst loopt nu automatisch door op de volgende pagina s. Daar moet je dan ook tekstvakken maken. Publisher vraagt nu of het dit automatisch voor je zal doen. Kies Ja. De tekst uit het Word-document is opgenomen in Publisher. Op alle volgende pagina s zijn tekstvakken aangemaakt. De pagina s zien er nu zo uit: Branche Uitgevers 38

Dat de tekst doorloopt over de pagina s zie je aan het doorloopicoon boven- of onderaan de pagina. Klik je dit aan, dan ga je naar de vorige of de volgende pagina. Branche Uitgevers 39

13 Tekst passend maken Dat niet alle tekst in het tekstvak past, kun je zien aan het icoon met de A aan het eind van de zichtbare tekst. Dat betekent dat de overloop nog tekst bevat die je niet kunt zien. Je wilt dat deze tekst ook op de pagina s past. Daarvoor zijn er verschillende mogelijkheden. 1. Tekst automatisch passend maken. (Dit kan niet als de pagina s gekoppeld zijn.) 2. Tekst handmatig passend maken door lettertype te verkleinen. 3. Tekst handmatig passend maken door tekstvak te vergroten. 4. Tekst handmatig passend maken door regelafstand te verkleinen. 13.1 Tekst automatisch passend maken Om alle tekst binnen één tekstvak te laten passen, kan Publisher de tekst automatisch passend maken. Open nieuw bestand (Bestand Nieuw). Maak tekstvak aan ter grootte van blauwe margelijn (Invoegen Tekstvak). Importeer tekstbestand (Invoegen Tekstbestand). Op de vraag of je automatische overloop wilt gebruiken, kies Nee. Ga in Opmaak naar Tekst AutoAanpassen. Kies Best Passend. Publisher heeft nu berekend wat de juiste tekengrootte is om alle tekst in het tekstvak te laten passen. In het voorbeeld is de tekengrootte aangepast van 12 punt naar 8,4 punt. Het programma houdt er geen rekening mee of de tekst nog goed leesbaar is. Branche Uitgevers 40

Het resultaat ziet er zo uit: Aan de Slag Branche Uitgevers 41

13.2 Handmatig passend maken In het voorbeeld zijn de pagina s gekoppeld. Daarom moet je de tekst handmatig passend maken. Dat kan door zelf de tekengrootte aan te passen. Selecteer de tekst Kies een Tekengrootte van één punt kleiner, bijvoorbeeld 11 in plaats van 12. De tekst past nu wel op de pagina s. Er staat geen tekst meer in de overloop. Soms is het verkleinen van de tekengrootte met één punt niet voldoende is. Dan kun je nog een punt kleiner kiezen. Maar het ook uitmaken welk lettertype je gebruikt. Zo past er meer tekst in Arial op een pagina dan in Times Roman. Branche Uitgevers 42

13.3 Regelafstand vergroten Andere mogelijkheden om de tekst passend te maken, zijn: de regelafstand aanpassen; het tekstvak groter te maken. In een langere tekst kan een grotere regelafstand de tekst luchtiger maken. Opmaak Inspringen en lijsten Regelafstand Verander de regelafstand met de pijltjes van 1 sp in 1,5 sp. Het resultaat ziet er zo uit: Regelafstand 1: Regelafstand 1,5: Branche Uitgevers 43

13.4 Regelafstand tussen tekstblokken De regelafstand in het voorbeeld staat overal op 1. Hierdoor is niet duidelijk waar het ene gedicht ophoudt en het andere begint. Door de regelafstand aan te passen kan meer eenheid worden aangebracht. Opmaak Tekenafstand Werkbalk Ga in de werkbalk Afmeting naar het keuzebalkje Regelafstand. Geef alle witregels binnen één gedicht afstand 0,5. (Dus tussen titel en gedicht en tussen gedicht en naam.) Geef alle witregels tussen twee gedichten afstand 1,5. Het resultaat ziet er zo uit: Branche Uitgevers 44

13.5 Regelafstand tussen alinea s Een andere manier om alinea s van elkaar te onderscheiden is de regelafstand tussen alinea s te vergroten. Opmaak Inspringen en lijsten Regelafstand Verander de afstand vóór de alinea. Verander de afstand ná de alinea. De afstand tussen de alinea s is de optelsom van de afstand vóór en ná de alinea. In het voorbeeld is dat 4 punt ná de alinea. 2 Punt vóór en 2 punt ná de alinea heeft hetzelfde effect. Het resultaat ziet er zo uit: Branche Uitgevers 45

14 Inspringen Een andere manier om alinea s van elkaar te onderscheiden is inspringen. Je kunt in een tekst aangeven waar een nieuwe alinea begint. Je ziet vaak dat de eerste regel van de alinea inspringt. Na een witregel springt de regel niet in. Opmaak Inspringen en lijsten Kies Inspringingen. Zet de eerste regel op bijvoorbeeld 1 cm Het resultaat ziet er zo uit: Branche Uitgevers 46

15 Kolommen Hierboven staat de tekst in één kolom. Je kunt tekst ook verdelen over twee of meer kolommen. Dat kan op twee manieren: 1. Via het menu Opmaak Tekstvak opmaken Tekstvak Kolommen Kies het gewenste aantal kolommen. Kies eventueel de afstand tussen de kolommen. Het resultaat ziet er zo uit: 2. Met het icoon Kolommen in de werkbalk. Selecteer de tekst die in kolommen verdeeld moet worden. Druk het icoon in en kies het aantal kolommen. Branche Uitgevers 47

Het resultaat ziet er zo uit: Aan de Slag Ook als je kolommen maakt met het icoon Kolommen, kun je de afstand tussen de kolommen aanpassen. Gebruik daarvoor de liniaal. Branche Uitgevers 48

16 Marges aanpassen De afstand tussen de rand van het tekstvak en de tekst heet een marge. Marges kun je aanpassen via het menu. Tekstvak opmaken Tekstvak Marges Voer de gewenste marges in voor Links, Rechts, Boven en Onder, bijvoorbeeld 0,5. Marge 0,1 (standaard) Marge 0,5 Branche Uitgevers 49

17 Paginanummers In een publicatie met meerdere pagina s is het handig als de pagina s genummerd zijn. Paginanummers toevoegen kan in Koptekst en voettekst. Beeld Koptekst en voettekst Open Koptekst en voettekst. Boven en onderaan de pagina opent nu een vak. Met de functiebalk Koptekst en voettekst kun je paginanummer, datum en tijd invoegen. Kies of je het paginanummer boven- of onderaan de pagina wilt plaatsen. Klik op het icoon Paginanummer invoegen. Doe hetzelfde op de volgende pagina. Koptekst en voettekst telt nu zelf verder. Klik op Sluiten om het nummer te zien. Branche Uitgevers 50

18 Publicaties met meerdere pagina s Je kunt boekjes maken die uit meerdere pagina s bestaan. Controleer dan of het aantal pagina's een veelvoud van vier is. Eventueel voeg je aan het eind van de publicatie pagina's toe. De eerste en de laatste pagina worden op een vel afgedrukt, de tweede en de één na laatste pagina op het volgende vel, enzovoort. De pagina's worden op deze manier afgedrukt, zodat ze in de juiste volgorde liggen wanneer je ze kopieert en aan elkaar niet. Klik op Afdrukken in het menu Bestand. Fotokopieer hierna pagina 1 en 8, die de kaft vormen, eventueel op dikker papier. Fotokopieer pagina 2 en 7 (de binnenkant van de kaft) op de achterkant van pagina 1 en 8. Fotokopieer pagina 4 en 5. Fotokopieer pagina 6 en 3 op de achterkant van pagina 4 en 5. Sorteer en vouw de pagina's. Niet de pagina's op de vouw. Branche Uitgevers 51

19 Afdrukvoorbeeld Bekijk voordat je gaat printen het resultaat in Afdrukvoorbeeld via het menu: Bestand Afdrukvoorbeeld Of met behulp van het icoon Afdrukvoorbeeld. Bekijk ook de andere pagina van het afdrukvoorbeeld: met Pagina omlaag en Pagina omhoog ; of met Meerdere pagina s. Sluit het afdrukvoorbeeld door te klikken op Sluiten. Branche Uitgevers 52

20 Printen Als je tevreden bent met het resultaat, kun je de publicatie printen. Bestand Afdrukken Omdat de publicatie een voor- en een achterkant heeft, moet het vel aan beide zijden bedrukt worden. Er zijn maar weinig printers die tweezijdig kunnen printen. Bij de meeste moet je voor het printen van de achterkant, het papier handmatig opnieuw invoeren. Kies Huidige pagina. Druk op OK. De pagina wordt nu geprint. Leg het vel opnieuw in de printer. Kijk goed of de bedrukte kant naar boven of naar beneden moet. Dit kan per printer verschillen. Blader door de publicatie naar de tweede pagina. Druk ook die pagina af met Huidige pagina. Branche Uitgevers 53

21 Vouwen Vouw de prijslijst in drieën volgens de stippellijnen. Zo ontstaat er een folder met een voor- en een achterkant. Branche Uitgevers 54