6 e mini symposium Ouderenzorg Aanvullende diagnostiek bij dementie in de 1 e lijn Suzanne Boot, specialist ouderengeneeskunde, kaderarts psychogeriatrie i.o. 28-09-2015 Pagina 1 6 e Mini symposium ouderenzorg
Richtlijnen diagnostiek dementie CBO consensus (2005) Handreiking diagnostiek bij dementie Verenso 2008 NHG standaard 3 e herziening, afspraken uit LESA Dementie 2009 richtlijn diagnostiek en behandeling van dementie 2014, Ned. Ver. van klinische geriatrie Pagina 2 6 e Mini symposium ouderenzorg
Diagnose dementie DSM 5 (2013): dementie vervangen door neurocognitieve stoornis geheugenstoornissen geen vereiste, geheugen is niet bij alle vormen (direct) aangetast. bv frontotemporale dementie begint met taal- en gedragsstoornissen Pagina 3 6 e Mini symposium ouderenzorg
DSM 4 versus DSM 5 DSM 4 DSM 5 Ziekte van Alzheimer Vasculaire dementie Dementie door somatische aandoeningen Neurocognitieve stoornis door de ziekte van Alzheimer Vasculaire neurocognitieve stoornis Neurocognitieve stoornis door Frontotemporale afwijkingen Aanwezigheid Lewy-lichaampjes Traumatisch hersenletsel HIV ziekte Prion ziekte Ziekte van Parkinson Ziekte van Huntington Andere aandoening Persisterende dementie door middelen Neurocognitieve stoornis door middelen/medicatie Amnestische stoornis door middelen (syndroom van Korsakoff) Neurocognitieve stoornis door middelen/medicatie Pagina 4 6 e Mini symposium ouderenzorg
DSM 4 versus DSM 5 DSM 4 DSM 5 waarschijnlijk mild mogelijk ernstig combinatie Pagina 5 6 e Mini symposium ouderenzorg
Diagnose dementie DSM 4 geheugenstoornissen en een of meer cognitieve stoornissen afasie, apraxie, agnosie, uitvoerende functies en stoornis in sociaal of beroepsmatig functioneren tov vroeger nivo en geen delier Pagina 6 6 e Mini symposium ouderenzorg
Diagnostiek dementie 1 Standaard anamnese heteroanamnese lichamelijk onderzoek neurologisch onderzoek mobiliteit medicatie inname en interactie Pagina 7 6 e Mini symposium ouderenzorg
Diagnostiek dementie 2 psychiatrisch onderzoek aandacht bewustzijn contact + contactgroei stemming lab. onderzoek: altijd Hb, BSE/CRP, glucose, TSH, kreat. op indicatie vitamine B1, B6, B12, FZ, Na, K, Ca Pagina 8 6 e Mini symposium ouderenzorg
Diagnostiek dementie 3 screenend cognitief testonderzoek MMSE (Mini Mental State Exam), 1975 MOCA (Montreal Cognitieve Assessment), 1996 IADL easy care, TRAZAG Bartell Kloktest (ruimtelijk inzicht), cijfers zo aanbrengen dat het op een klok lijkt en de tijd op 10 over 11 zetten?
Aanvullende diagnostiek Dementie diagnose ja/ nee? neuropsychologisch onderzoek ergotherapeutisch onderzoek beeldvormend / technisch onderzoek Pagina 10 6 e Mini symposium ouderenzorg
Wanneer NPO diagnostische twijfel voor zorg en begeleiding meer info nodig Pagina 11 6 e Mini symposium ouderenzorg
NPO anamnese, observatie, evt. heteroanamnese gestandaardiseerde psychologische tests op - geheugen, - concentratie - taalvaardigheid conclusie duurt 2-3 uur Pagina 12 6 e Mini symposium ouderenzorg
Aanvullend technisch onderzoek twijfel diagnose Alzheimer uitsluiten behandelbare aandoeningen verdenking vasculaire dementie snel progressieve dementie (Creutzfeld-Jacob) verdenking FrontoTemporale Dementie Pagina 13 6 e Mini symposium ouderenzorg
Aanvullend technisch onderzoek CT-scan / MRI meten van mate van atrofie bij hippocampus, witte stofschade, globale cerebrale atrofie, RIP, CVA op MRI kan witte stofschade wel worden aangetoond, op CT-scan niet. onderscheid van belang bij kleine beschadigingen, vasculaire dementie Pagina 14 6 e Mini symposium ouderenzorg
Aanvullend technisch onderzoek EEG twijfel over LBD verdenking op metabole, toxische of infectieuze encephalopathie Pagina 15 6 e Mini symposium ouderenzorg
Aanvullend technisch onderzoek Liquor onderzoek: eiwitten bepalen (14-3-3 eiwit en totaal- tau) - Alzheimer bij jonge patiënten - vermoeden Creutzfeld-Jacob - DD FTD-AD en < 75 jaar Pagina 16 6 e Mini symposium ouderenzorg
Aanvullend technisch onderzoek PET scan (positron emissie tomografie) (maakt stofwisseling zichtbaar, stapeling eiwit amyloid-beta en tau ) bij DD FTD-AD en < 75 jr en normale MRI verdenking op Alzheimer met jonge leeftijd of atypische presentatie Pagina 17 6 e Mini symposium ouderenzorg
Aanvullend technisch onderzoek SPECT- scan (3-dimensionaal, radioactief gelabelde stoffen) maar 1 kerncriterium voor LBD en daarom twijfel aan diagnose Pagina 18 6 e Mini symposium ouderenzorg
Aanvullend onderzoek Indicatie: jonge mensen, zeker < 65, 70 jaar taalstoornis onbegrepen gedragsstoornis acuut begin cognitieve problemen Pagina 19 6 e Mini symposium ouderenzorg
Diagnose door Klinisch geriater Neuroloog Psychiater Specialistisch (Alzheimer)centrum Specialist ouderengeneeskunde Huisarts Pagina 20 6 e Mini symposium ouderenzorg
Aanvullend technisch onderzoek > 80 jaar technisch aanvullend onderzoek niet altijd meerwaarde belastend tgv somatische beperking motorische onrust patiënt geen ziekte-inzicht, geen medewerking Pagina 21 6 e Mini symposium ouderenzorg
Casus Dhr. X, 83 jaar Aanleiding in de sloot gelopen tijdens eendjes voeren apraxie volgens zoon accepteert geen hulp Anamnese: rugklachten waarvoor paracetamol/coffeine Pagina 22 6 e Mini symposium ouderenzorg
Casus Heteroanamnese: Slaapt veel, ook overdag, passief Gewichtsverlies? Sociale situatie gehuwd, woont al levenlang in dorp, vroeger schoolhoofd zoon woont vlakbij, regelt financiën wil niet verhuizen echtgenote en dochter geven geen sjoege Pagina 23 6 e Mini symposium ouderenzorg
Casus Psychiatrisch ziet er verzorgd uit, praat vlot en veel helder bewustzijn achterdochtig, wil geen hulp, heeft casemanager deur uit gezet vertelt vaak somber te zijn dominante persoonlijkheid Cognitie: desoriëntatie in tijd, valt in herhaling, onbegrip tijdens gesprek, Pagina 24 Mini symposium ouderenzorg
Casus Medicatie inname onduidelijk gebruikt antidepressivum? Medische voorgeschiedenis Chronische buikklachten Hypothyreoïdie (2004) Hypochondrie waarvoor SSRI (2010) Thorax trauma bij auto ongeluk (2013) Pagina 25 6 e Mini symposium ouderenzorg
Casus Conclusie cognitieve stoornissen apraxie bij ADL achterdocht, veel slapen, passiviteit, geen ziekte inzicht depressie? Easy care / MMSE niet mogelijk ivm achterdocht NPO niet mogelijk Diagnose : neurocognitieve stoornis ws tgv ziekte van Alzheimer Pagina 26 6 e Mini symposium ouderenzorg
Bedankt voor uw aandacht! Pagina 27 6 e Mini symposium ouderenzorg